Rāmāyaṇa-southern-2 (southern recension) · Chapter 2.14
Rāmāyaṇa, Ayodhyākāṇḍa, 14
sa tadantaḥpuradvāraṃ samatītya janākulam /
praviviktāṃ tataḥ kakṣyām āsasāda purāṇavit
prāsakārmukabibhradbhir yuvabhir mṛṣṭakuṇḍalaiḥ /
apramādibhir ekāgraiḥ svanuraktair adhiṣṭhitām
tatra kāṣāyiṇo vṛddhān vetrapāṇīn svalaṃkṛtān /
dadarśa viṣṭhitān dvāri stryadhyakṣān susamāhitān
te samīkṣya samāyāntaṃ rāmapriyacikīrṣavaḥ /
sahabhāryāya rāmāya kṣipram evācacakṣire
prativeditam ājñāya sūtam abhyantaraṃ pituḥ /
tatraivānāyayāmāsa rāghavaḥ priyakāmyayā
taṃ vaiśravaṇasaṃkāśam upaviṣṭaṃ svalaṃkṛtam /
dadarśa sūtaḥ paryaṅke sauvarṇe sottaracchade
varāharudhirābheṇa śucinā ca sugandhinā /
anuliptaṃ parārdhyena candanena paraṃtapam
sthitayā pārśvataś cāpi vālavyajanahastayā /
upetaṃ sītayā bhūyaś citrayā śaśinaṃ yathā
taṃ tapantam ivādityam upapannaṃ svatejasā /
vavande varadaṃ bandī niyamajño vinītavat
prāñjalis tu sukhaṃ pṛṣṭvā vihāraśayanāsane /
rājaputram uvācedaṃ sumantro rājasatkṛtaḥ
kausalyā suprabhā deva pitā tvāṃ draṣṭum icchati /
mahiṣyā saha kaikeyyā gamyatāṃ tatra māciram
evam uktas tu saṃhṛṣṭo narasiṃho mahādyutiḥ /
tataḥ saṃmānayāmāsa sītām idam uvāca ha
devi devaś ca devī ca samāgamya madantare /
mantrayete dhruvaṃ kiṃcid abhiṣecanasaṃhitam
lakṣayitvā hy abhiprāyaṃ priyakāmā sudakṣiṇā /
saṃcodayati rājānaṃ madarthaṃ madirekṣaṇā
yādṛśī pariṣat tatra tādṛśo dūta āgataḥ /
dhruvam adyaiva māṃ rājā yauvarājye 'bhiṣekṣyati
hanta śīghram ito gatvā drakṣyāmi ca mahīpatim /
saha tvaṃ parivāreṇa sukham āsva ramasva ca
patisaṃmānitā sītā bhartāram asitekṣaṇā /
ādvāram anuvavrāja maṅgalāny abhidadhyuṣī
sa sarvān arthino dṛṣṭvā sametya pratinandya ca /
tataḥ pāvakasaṃkāśam āruroha rathottamam
muṣṇantam iva cakṣūṃṣi prabhayā hemavarcasam /
kareṇuśiśukalpaiś ca yuktaṃ paramavājibhiḥ
hariyuktaṃ sahasrākṣo ratham indra ivāśugam /
prayayau tūrṇam āsthāya rāghavo jvalitaḥ śriyā
sa parjanya ivākāśe svanavān abhinādayan /
niketān niryayau śrīmān mahābhrād iva candramāḥ
chattracāmarapāṇis tu lakṣmaṇo rāghavānujaḥ /
jugopa bhrātaraṃ bhrātā ratham āsthāya pṛṣṭhataḥ
tato halahalāśabdas tumulaḥ samajāyata /
tasya niṣkramamāṇasya janaughasya samantataḥ
sa rāghavas tatra kathāpralāpaṃ śuśrāva lokasya samāgatasya /
ātmādhikārā vividhāś ca vācaḥ prahṛṣṭarūpasya pure janasya
eṣa śriyaṃ gacchati rāghavo 'dya rājaprasādād vipulāṅgam iṣyan /
ete vayaṃ sarvasamṛddhakāmā yeṣām ayaṃ no bhavitā praśāstā /
lābho janasyāsya yad eṣa sarvaṃ prapatsyate rāṣṭram idaṃ cirāya // RamS_2,14.25* //
sa ghoṣavadbhiś ca hayaiḥ sanāgaiḥ puraḥsaraiḥ svastikasūtamāgadhaiḥ /
mahīyamānaḥ pravaraiś ca vādakair abhiṣṭuto vaiśravaṇo yathā yayau
kareṇumātaṃgarathāśvasaṃkulaṃ mahājanaughaiḥ paripūrṇacatvaram /
prabhūtaratnaṃ bahupaṇyasaṃcayaṃ dadarśa rāmo ruciraṃ mahāpatham
Original text: Rāmāyaṇa-southern-2 · Edition: T.R. Krishnacarya: The Valmiki Ramayana - According to Southern recension, 1905 (Repr. Delhi : Sri Satguru Publications, 1982) · Data entry Oliver Hellwig · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0