રામાયણ (દક્ષિણી પાઠ) · અધ્યાય 2.13

રામાયણ, અયોધ્યાકાણ્ડ, 13
તે તુ તાં રજનીમ્ ઉષ્ય બ્રાહ્મણા વેદપારગાઃ ।
ઉપતસ્થુર્ ઉપસ્થાનં સહરાજપુરોહિતાઃ

અમાત્યા બલમુખ્યાશ્ ચ મુખ્યા યે નિગમસ્ય ચ ।
રાઘવસ્યાભિષેકાર્થે પ્રીયમાણાસ્ તુ સંગતાઃ

ઉદિતે વિમલે સૂર્યે પુષ્યે ચાભ્યાગતે ઽહનિ ।
અભિષેકાય રામસ્ય દ્વિજેન્દ્રૈર્ ઉપકલ્પિતમ્

કાઞ્ચના જલકુમ્ભાશ્ ચ ભદ્રપીઠં સ્વલંકૃતમ્ ।
રામશ્ ચ સમ્યગાસ્તીર્ણો ભાસ્વતા વ્યાઘ્રચર્મણા

ગઙ્ગાયમુનયોઃ પુણ્યાત્ સંગમાદ્ આહૃતં જલમ્ ।
યાશ્ ચાન્યાઃ સરિતઃ પુણ્યા હ્રદાઃ કૂપાઃ સરાંસિ ચ

પ્રાગ્વાહાશ્ ચોર્ધ્વવાહાશ્ ચ તિર્યગ્વાહાઃ સમાહિતાઃ ।
તાભ્યશ્ ચૈવાહૃતં તોયં સમુદ્રેભ્યશ્ ચ સર્વશઃ

ક્ષૌદ્રં દધિઘૃતં લાજા દર્ભાઃ સુમનસઃ પયઃ ।
સલાજાઃ ક્ષીરિભિશ્ છન્ના ઘટાઃ કાઞ્ચનરાજતાઃ ।
પદ્મોત્પલયુતા ભાન્તિ પૂર્ણાઃ પરમવારિણા ॥ રમ્સ્_2,13.7* ॥
ચન્દ્રાંશુવિકચપ્રખ્યં પાણ્ડુરં રત્નભૂષિતમ્ ।
સજ્જં તિષ્ઠતિ રામસ્ય વાલવ્યજનમ્ ઉત્તમમ્

ચન્દ્રમણ્ડલસંકાશમ્ આતપત્રં ચ પાણ્ડુરમ્ ।
સજ્જં દ્યુતિકરં શ્રીમદ્ અભિષેકપુરસ્કૃતમ્

પાણ્ડુરશ્ ચ વૃષઃ સજ્જઃ પાણ્ડુરાશ્વશ્ ચ સુસ્થિતઃ ।
પ્રસ્રુતશ્ ચ ગજઃ શ્રીમાન્ ઔપવાહ્યઃ પ્રતીક્ષતે

અષ્ટૌ કન્યાશ્ ચ મઙ્ગલ્યાઃ સર્વાભરણભૂષિતાઃ ।
વાદિત્રાણિ ચ સર્વાણિ બન્દિનશ્ ચ તથાપરે

ઇક્ષ્વાકૂણાં યથા રાજ્યે સંભ્રિયેતાભિષેચનમ્ ।
તથા જાતીયમ્ આદાય રાજપુત્રાભિષેચનમ્

તે રાજવચનાત્ તત્ર સમવેતા મહીપતિમ્ ।
અપશ્યન્તો ઽબ્રુવન્ કો નુ રાજ્ઞો નઃ પ્રતિવેદયેત્

ન પશ્યામશ્ ચ રાજાનમ્ ઉદિતશ્ ચ દિવાકરઃ ।
યૌવરાજ્યાભિષેકશ્ ચ સજ્જો રામસ્ય ધીમતઃ

ઇતિ તેષુ બ્રુવાણેષુ સાર્વભૌમાન્ મહીપતીન્ ।
અબ્રવીત્ તાન્ ઇદં સર્વાન્ સુમન્ત્રો રાજસત્કૃતઃ

અયં પૃચ્છામિ વચનાત્ સુખમ્ આયુષ્મતામ્ અહમ્ ।
રાજ્ઞઃ સંપ્રતિબુદ્ધસ્ય યચ્ ચાગમનકારણમ્

ઇત્ય્ ઉક્ત્વાન્તઃપુરદ્વારમ્ આજગામ પુરાણવિત્ ।
આશિર્ભિર્ ગુણયુક્તાભિર્ અભિતુષ્ટાવ રાઘવમ્

ગતા ભગવતી રાત્રિરહઃ શિવમ્ ઉપસ્થિતમ્ ।
બુધ્યસ્વ નૃપશાર્દૂલ કુરુ કાર્યમ્ અનન્તરમ્

બ્રાહ્મણા બલમુખ્યાશ્ ચ નૈગમાશ્ ચાગતા નૃપ ।
દર્શનં પ્રતિકાઙ્ક્ષન્તે પ્રતિબુધ્યસ્વ રાઘવ

સ્તુવન્તં તં તદા સૂતં સુમન્ત્રં મન્ત્રકોવિદમ્ ।
પ્રતિબુધ્ય તતો રાજા ઇદં વચનમ્ અબ્રવીત્

ન ચૈવ સંપ્રસુપ્તો ઽહમ્ આનયેદ્ આશુ રાઘવમ્ ।
ઇતિ રાજા દશરથઃ સૂતં તત્રાન્વશાત્ પુનઃ

સ રાજવચનં શ્રુત્વા શિરસા પ્રતિપૂજ્ય તમ્ ।
નિર્જગામ નૃપાવાસાન્ મન્યમાનઃ પ્રિયં મહત્

પ્રપન્નો રાજમાર્ગં ચ પતાકાધ્વજશોભિતમ્ ।
સ સૂતસ્ તત્ર શુશ્રાવ રામાધિકરણાઃ કથાઃ

તતો દદર્શ રુચિરં કૈલાસસદૃશપ્રભમ્ ।
રામવેશ્મ સુમન્ત્રસ્ તુ શક્રવેશ્મસમપ્રભમ્

મહાકપાટપિહિતં વિતર્દિશતશોભિતમ્ ।
કાઞ્ચનપ્રતિમૈકાગ્રં મણિવિદ્રુમતોરણમ્

શારદાભ્રઘનપ્રખ્યં દીપ્તં મેરુગુહોપમમ્ ।
દામભિર્ વરમાલ્યાનાં સુમહદ્ભિર્ અલંકૃતમ્

સ વાજિયુક્તેન રથેન સારથિર્ નરાકુલં રાજકુલં વિલોકયન્ ।
તતઃ સમાસાદ્ય મહાધનં મહત્ પ્રહૃષ્ટરોમા સ બભૂવ સારથિઃ

તદ્ અદ્રિકૂટાચલમેઘસંનિભં મહાવિમાનોત્તમવેશ્મસંઘવત્ ।
અવાર્યમાણઃ પ્રવિવેશ સારથિઃ પ્રભૂતરત્નં મકરો યથાર્ણવમ્