Rāmāyaṇa-southern-2 (southern recension) · Chapter 2.109

Rāmāyaṇa, Ayodhyākāṇḍa, 109
rāghavas tv apayāteṣu tapasviṣu vicintayan /
na tatrārocayad vāsaṃ kāraṇair bahubhis tadā

iha me bharato dṛṣṭo mātaraś ca sanāgarāḥ /
sā ca me smṛtir anveti tān nityam anuśocataḥ

skandhāvāraniveśena tena tasya mahātmanaḥ /
hayahastikarīṣaiś ca upamardaḥ kṛto bhṛśam

tasmād anyatra gacchāma iti saṃcintya rāghavaḥ /
prātiṣṭhata sa vaidehyā lakṣmaṇena ca saṃgataḥ

so 'trer āśramam āsādya taṃ vavande mahāyaśāḥ /
taṃ cāpi bhagavān atriḥ putravat pratyapadyata

svayam ātithyam ādiśya sarvam asya susatkṛtam /
saumitriṃ ca mahābhāgāṃ sītāṃ ca samasāntvayat

patnīṃ ca samanuprāptāṃ vṛddhām āmantrya satkṛtām /
sāntvayāmāsa dharmajñaḥ sarvabhūtahite rataḥ

anasūyāṃ mahābhāgāṃ tāpasīṃ dharmacāriṇīm /
pratigṛhṇīṣva vaidehīm abravīd ṛṣisattamaḥ

rāmāya cācacakṣe tāṃ tāpasīṃ dharmacāriṇīm /
daśa varṣāṇy anāvṛṣṭyā dagdhe loke nirantaram

yayā mūlaphale sṛṣṭe jāhnavī ca pravartitā /
ugreṇa tapasā yuktā niyamaiś cāpy alaṃkṛtā

daśavarṣasahasrāṇi yayā taptaṃ mahat tapaḥ /
anasūyāvratais tāta pratyūhāś ca nibarhitāḥ

devakāryanimittaṃ ca yayā saṃtvaramāṇayā /
daśarātraṃ kṛtvā rātriḥ seyaṃ māteva te 'nagha

tām imāṃ sarvabhūtānāṃ namaskāryāṃ yaśasvinīm /
abhigacchatu vaidehī vṛddhām akrodhanāṃ sadā

evaṃ bruvāṇaṃ tam ṛṣiṃ tathety uktvā sa rāghavaḥ /
sītām uvāca dharmajñām idaṃ vacanam uttamam

rājaputri śrutaṃ tv etan muner asya samīritam /
śreyo'rtham ātmanaḥ śīghram abhigaccha tapasvinīm

anasūyeti yā loke karmabhiḥ khyātim āgatā /
tāṃ śīghram abhigaccha tvam abhigamyāṃ tapasvinīm

sītā tv etad vacaḥ śrutvā rāghavasya hitaiṣiṇī /
tām atripatnīṃ dharmajñām abhicakrāma maithilī

śithilāṃ valitāṃ vṛddhāṃ jarāpāṇḍuramūrdhajām /
satataṃ vepamānāṅgīṃ pravāte kadalī yathā

tāṃ tu sītā mahābhāgām anasūyāṃ pativratām /
abhyavādayad avyagrā svaṃ nāma samudāharat

abhivādya ca vaidehī tāpasīṃ tām aninditām /
baddhāñjalipuṭā hṛṣṭā paryapṛcchad anāmayam

tataḥ sītāṃ mahābhāgāṃ dṛṣṭvā tāṃ dharmacāriṇīm /
sāntvayanty abravīd dhṛṣṭā diṣṭyā dharmam avekṣase

tyaktvā jñātijanaṃ sīte mānam ṛddhiṃ ca mānini /
avaruddhaṃ vane rāmaṃ diṣṭyā tvam anugacchasi

nagarastho vanastho vā pāpo vā yadi vāśubhaḥ /
yāsāṃ strīṇāṃ priyo bhartā tāsāṃ lokā mahodayāḥ

duḥśīlaḥ kāmavṛtto vā dhanair vā parivarjitaḥ /
strīṇām āryasvabhāvānāṃ paramaṃ daivataṃ patiḥ

nāto viśiṣṭaṃ paśyāmi bāndhavaṃ vimṛśanty aham /
sarvatra yogyaṃ vaidehi tapaḥ kṛtam ivāvyayam

na tv evam avagacchanti guṇadoṣam asatstriyaḥ /
kāmavaktavyahṛdayā bhartṛnāthāś caranti yāḥ

prāpnuvanty ayaśaś caiva dharmabhraṃśaṃ ca maithili /
akāryavaśam āpannāḥ striyo yāḥ khalu tadvidhāḥ

tvadvidhās tu guṇair yuktā dṛṣṭalokaparāvarāḥ /
striyaḥ svarge cariṣyanti yathā puṇyakṛtas tathā