Rāmāyaṇa-southern-2 (southern recension) · Chapter 2.107
Rāmāyaṇa, Ayodhyākāṇḍa, 107
tato nikṣipya mātḥn sa ayodhyāyāṃ dṛḍhavrataḥ /
bharataḥ śokasaṃtapto gurūn idam athābravīt
nandigrāmaṃ gamiṣyāmi sarvān āmantraye 'dya vaḥ /
tatra duḥkham idaṃ sarvaṃ sahiṣye rāghavaṃ vinā
gataś ca hi divaṃ rājā vanasthaś ca gurur mama /
rāmaṃ pratīkṣe rājyāya sa hi rājā mahāyaśāḥ
etac chrutvā śubhaṃ vākyaṃ bharatasya mahātmanaḥ /
abruvan mantriṇaḥ sarve vasiṣṭhaś ca purohitaḥ
sadṛśaṃ ślāghanīyaṃ ca yad uktaṃ bharata tvayā /
vacanaṃ bhrātṛvātsalyād anurūpaṃ tavaiva tat
nityaṃ te bandhulubdhasya tiṣṭhato bhrātṛsauhṛde /
āryamārgaṃ prapannasya nānumanyeta kaḥ pumān
mantriṇāṃ vacanaṃ śrutvā yathābhilaṣitaṃ priyam /
abravīt sārathiṃ vākyaṃ ratho me yujyatām iti
prahṛṣṭavadanaḥ sarvā mātḥn samabhivādya saḥ /
āruroha rathaṃ śrīmāñ śatrughnena samanvitaḥ
āruhya tu rathaṃ śīghraṃ śatrughnabharatāv ubhau /
yayatuḥ paramaprītau vṛtau mantripurohitaiḥ
agrato guravas tatra vasiṣṭhapramukhā dvijāḥ /
prayayuḥ prāṅmukhāḥ sarve nandigrāmo yato 'bhavat
balaṃ ca tad anāhūtaṃ gajāśvarathasaṃkulam /
prayayau bharate yāte sarve ca puravāsinaḥ
rathasthaḥ sa tu dharmātmā bharato bhrātṛvatsalaḥ /
nandigrāmaṃ yayau tūrṇaṃ śirasy ādhāya pāduke
tatas tu bharataḥ kṣipraṃ nandigrāmaṃ praviśya saḥ /
avatīrya rathāt tūrṇaṃ gurūn idam uvāca ha
etad rājyaṃ mama bhrātrā dattaṃ saṃnyāsavat svayam /
yogakṣemavahe ceme pāduke hemabhūṣite /
tam imaṃ pālayiṣyāmi rāghavāgamanaṃ prati // RamS_2,107.14* //
kṣipraṃ saṃyojayitvā tu rāghavasya punaḥ svayam /
caraṇau tau tu rāmasya drakṣyāmi sahapādukau
tato nikṣiptabhāro 'haṃ rāghaveṇa samāgataḥ /
nivedya gurave rājyaṃ bhajiṣye guruvṛttitām
rāghavāya ca saṃnyāsaṃ dattveme varapāduke /
rājyaṃ cedam ayodhyāṃ ca dhūtapāpo bhavāmi ca
abhiṣikte tu kākutsthe prahṛṣṭamudite jane /
prītir mama yaśaś caiva bhaved rājyāc caturguṇam
evaṃ tu vilapan dīno bharataḥ sa mahāyaśāḥ /
nandigrāme 'karod rājyaṃ duḥkhito mantribhiḥ saha
sa valkalajaṭādhārī muniveṣadharaḥ prabhuḥ /
nandigrāme 'vasad vīraḥ sasainyo bharatas tadā
rāmāgamanam ākāṅkṣan bharato bhrātṛvatsalaḥ /
bhrātur vacanakārī ca pratijñāpāragas tadā
pāduke tv abhiṣicyātha nandigrāme 'vasat tadā /
bharataḥ śāsanaṃ sarvaṃ pādukābhyāṃ nyavedayat
Original text: Rāmāyaṇa-southern-2 · Edition: T.R. Krishnacarya: The Valmiki Ramayana - According to Southern recension, 1905 (Repr. Delhi : Sri Satguru Publications, 1982) · Data entry Oliver Hellwig · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0