રામાયણ (દક્ષિણી પાઠ) · અધ્યાય 2.107

રામાયણ, અયોધ્યાકાણ્ડ, 107
તતો નિક્ષિપ્ય માત્ઃન્ સ અયોધ્યાયાં દૃઢવ્રતઃ ।
ભરતઃ શોકસંતપ્તો ગુરૂન્ ઇદમ્ અથાબ્રવીત્

નન્દિગ્રામં ગમિષ્યામિ સર્વાન્ આમન્ત્રયે ઽદ્ય વઃ ।
તત્ર દુઃખમ્ ઇદં સર્વં સહિષ્યે રાઘવં વિના

ગતશ્ ચ હિ દિવં રાજા વનસ્થશ્ ચ ગુરુર્ મમ ।
રામં પ્રતીક્ષે રાજ્યાય સ હિ રાજા મહાયશાઃ

એતચ્ છ્રુત્વા શુભં વાક્યં ભરતસ્ય મહાત્મનઃ ।
અબ્રુવન્ મન્ત્રિણઃ સર્વે વસિષ્ઠશ્ ચ પુરોહિતઃ

સદૃશં શ્લાઘનીયં ચ યદ્ ઉક્તં ભરત ત્વયા ।
વચનં ભ્રાતૃવાત્સલ્યાદ્ અનુરૂપં તવૈવ તત્

નિત્યં તે બન્ધુલુબ્ધસ્ય તિષ્ઠતો ભ્રાતૃસૌહૃદે ।
આર્યમાર્ગં પ્રપન્નસ્ય નાનુમન્યેત કઃ પુમાન્

મન્ત્રિણાં વચનં શ્રુત્વા યથાભિલષિતં પ્રિયમ્ ।
અબ્રવીત્ સારથિં વાક્યં રથો મે યુજ્યતામ્ ઇતિ

પ્રહૃષ્ટવદનઃ સર્વા માત્ઃન્ સમભિવાદ્ય સઃ ।
આરુરોહ રથં શ્રીમાઞ્ શત્રુઘ્નેન સમન્વિતઃ

આરુહ્ય તુ રથં શીઘ્રં શત્રુઘ્નભરતાવ્ ઉભૌ ।
યયતુઃ પરમપ્રીતૌ વૃતૌ મન્ત્રિપુરોહિતૈઃ

અગ્રતો ગુરવસ્ તત્ર વસિષ્ઠપ્રમુખા દ્વિજાઃ ।
પ્રયયુઃ પ્રાઙ્મુખાઃ સર્વે નન્દિગ્રામો યતો ઽભવત્

બલં ચ તદ્ અનાહૂતં ગજાશ્વરથસંકુલમ્ ।
પ્રયયૌ ભરતે યાતે સર્વે ચ પુરવાસિનઃ

રથસ્થઃ સ તુ ધર્માત્મા ભરતો ભ્રાતૃવત્સલઃ ।
નન્દિગ્રામં યયૌ તૂર્ણં શિરસ્ય્ આધાય પાદુકે

તતસ્ તુ ભરતઃ ક્ષિપ્રં નન્દિગ્રામં પ્રવિશ્ય સઃ ।
અવતીર્ય રથાત્ તૂર્ણં ગુરૂન્ ઇદમ્ ઉવાચ હ

એતદ્ રાજ્યં મમ ભ્રાત્રા દત્તં સંન્યાસવત્ સ્વયમ્ ।
યોગક્ષેમવહે ચેમે પાદુકે હેમભૂષિતે ।
તમ્ ઇમં પાલયિષ્યામિ રાઘવાગમનં પ્રતિ ॥ રમ્સ્_2,107.14* ॥
ક્ષિપ્રં સંયોજયિત્વા તુ રાઘવસ્ય પુનઃ સ્વયમ્ ।
ચરણૌ તૌ તુ રામસ્ય દ્રક્ષ્યામિ સહપાદુકૌ

તતો નિક્ષિપ્તભારો ઽહં રાઘવેણ સમાગતઃ ।
નિવેદ્ય ગુરવે રાજ્યં ભજિષ્યે ગુરુવૃત્તિતામ્

રાઘવાય ચ સંન્યાસં દત્ત્વેમે વરપાદુકે ।
રાજ્યં ચેદમ્ અયોધ્યાં ચ ધૂતપાપો ભવામિ ચ

અભિષિક્તે તુ કાકુત્સ્થે પ્રહૃષ્ટમુદિતે જને ।
પ્રીતિર્ મમ યશશ્ ચૈવ ભવેદ્ રાજ્યાચ્ ચતુર્ગુણમ્

એવં તુ વિલપન્ દીનો ભરતઃ સ મહાયશાઃ ।
નન્દિગ્રામે ઽકરોદ્ રાજ્યં દુઃખિતો મન્ત્રિભિઃ સહ

સ વલ્કલજટાધારી મુનિવેષધરઃ પ્રભુઃ ।
નન્દિગ્રામે ઽવસદ્ વીરઃ સસૈન્યો ભરતસ્ તદા

રામાગમનમ્ આકાઙ્ક્ષન્ ભરતો ભ્રાતૃવત્સલઃ ।
ભ્રાતુર્ વચનકારી ચ પ્રતિજ્ઞાપારગસ્ તદા

પાદુકે ત્વ્ અભિષિચ્યાથ નન્દિગ્રામે ઽવસત્ તદા ।
ભરતઃ શાસનં સર્વં પાદુકાભ્યાં ન્યવેદયત્