Rāmāyaṇa-southern-2 (southern recension) · Chapter 2.106
Rāmāyaṇa, Ayodhyākāṇḍa, 106
snigdhagambhīraghoṣeṇa syandanenopayān prabhuḥ /
ayodhyāṃ bharataḥ kṣipraṃ praviveśa mahāyaśāḥ
biḍālolūkacaritām ālīnanaravāraṇām /
timirābhyāhatāṃ kālīm aprakāśāṃ niśām iva
rāhuśatroḥ priyāṃ patnīṃ śriyā prajvalitaprabhām /
graheṇābhyutthitenaikāṃ rohiṇīm iva pīḍitām
alpoṣṇakṣubdhasalilāṃ gharmottaptavihaṃgamām /
līnamīnajhaṣagrāhāṃ kṛśāṃ girinadīm iva
vidhūmām iva hemābhām adhvarāgnisamutthitām /
havirabhyukṣitāṃ paścāc chikhāṃ vipralayaṃ gatām
vidhvastakavacāṃ rugṇagajavājirathadhvajām /
hatapravīrām āpannāṃ camūm iva mahāhave
saphenāṃ sasvanāṃ bhūtvā sāgarasya samutthitām /
praśāntamārutoddhūtāṃ jalormim iva niḥsvanām
tyaktāṃ yajñāyudhaiḥ sarvair abhirūpaiś ca yājakaiḥ /
sutyākāle vinirvṛtte vediṃ gataravām iva
goṣṭhamadhye sthitām ārtām acarantīṃ navaṃ tṛṇam /
govṛṣeṇa parityaktāṃ gavāṃ patnīm ivotsukām
prabhākarālaiḥ susnigdhaiḥ prajvaladbhir ivottamaiḥ /
viyuktāṃ maṇibhir jātyair navāṃ muktāvalīm iva
sahasā calitāṃ sthānān mahīṃ puṇyakṣayād gatām /
saṃhṛtadyutivistārāṃ tārām iva divaś cyutām
puṣpanaddhāṃ vasantānte mattabhramaraśālinīm /
drutadāvāgnivipruṣṭāṃ klāntāṃ vanalatām iva
saṃmūḍhanigamāṃ sarvāṃ saṃkṣiptavipaṇāpaṇām /
pracchannaśaśinakṣatrāṃ dyām ivāmbudharair vṛtām
kṣīṇapānottamair bhinnaiḥ śarāvair abhisaṃvṛtām /
hataśauṇḍām ivākāśe pānabhūmim asaṃskṛtām
vṛkṇabhūmitalāṃ nimnāṃ vṛkṇapātraiḥ samāvṛtām /
upayuktodakāṃ bhagnāṃ prapāṃ nipatitām iva
vipulāṃ vitatāṃ caiva yuktapāśāṃ tarasvinām /
bhūmau bāṇair viniṣkṛttāṃ patitāṃ jyām ivāyudhāt
sahasā yuddhaśauṇḍena hayāroheṇa vāhitām /
nikṣiptabhāṇḍām utsṛṣṭāṃ kiśorīm iva durbalām
prāvṛṣi pravigāḍhāyāṃ praviṣṭasyābhramaṇḍalam /
pracchannāṃ nīlajīmūtair bhāskarasya prabhām iva
bharatas tu rathasthaḥ sañ śrīmān daśarathātmajaḥ /
vāhayantaṃ rathaśreṣṭhaṃ sārathiṃ vākyam abravīt
kiṃ nu khalv adya gambhīro mūrchito na niśamyate /
yathāpuram ayodhyāyāṃ gītavāditraniḥsvanaḥ
vāruṇīmadagandhāś ca mālyagandhaś ca mūrchitaḥ /
dhūpitāgarugandhaś ca na pravāti samantataḥ
yānapravaraghoṣaś ca snigdhaś ca hayaniḥsvanaḥ /
pramattagajanādaś ca mahāṃś ca rathaniḥsvanaḥ /
nedānīṃ śrūyate puryām asyāṃ rāme vivāsite // RamS_2,106.22* //
taruṇaiś cāruveṣaiś ca narair unnatagāmibhiḥ /
saṃpatadbhir ayodhyāyāṃ na vibhānti mahāpathāḥ
evaṃ bahuvidhaṃ jalpan viveśa vasatiṃ pituḥ /
tena hīnāṃ narendreṇa siṃhahīnāṃ guhām iva
Original text: Rāmāyaṇa-southern-2 · Edition: T.R. Krishnacarya: The Valmiki Ramayana - According to Southern recension, 1905 (Repr. Delhi : Sri Satguru Publications, 1982) · Data entry Oliver Hellwig · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0