Rāmāyaṇa-southern-2 (southern recension) · Chapter 2.102

Rāmāyaṇa, Ayodhyākāṇḍa, 102
kruddham ājñāya rāmaṃ tu vasiṣṭhaḥ pratyuvāca ha /
jābālir api jānīte lokasyāsya gatāgatim /
nivartayitukāmas tu tvām etad vākyam abravīt // RamS_2,102.1* //
imāṃ lokasamutpattiṃ lokanātha nibodha me /
sarvaṃ salilam evāsīt pṛthivī yatra nirmitā /
tataḥ samabhavad brahmā svayambhūr daivataiḥ saha // RamS_2,102.2* //
sa varāhas tato bhūtvā projjahāra vasuṃdharām /
asṛjac ca jagat sarvaṃ saha putraiḥ kṛtātmabhiḥ

ākāśaprabhavo brahmā śāśvato nitya avyayaḥ /
tasmān marīciḥ saṃjajñe marīceḥ kaśyapaḥ sutaḥ

vivasvān kaśyapāj jajñe manur vaivasvataḥ smṛtaḥ /
sa tu prajāpatiḥ pūrvam ikṣvākus tu manoḥ sutaḥ

yasyeyaṃ prathamaṃ dattā samṛddhā manunā mahī /
tam ikṣvākum ayodhyāyāṃ rājānaṃ viddhi pūrvakam

ikṣvākos tu sutaḥ śrīmān kukṣir eveti viśrutaḥ /
kukṣer athātmajo vīro vikukṣir udapadyata

vikukṣes tu mahātejā bāṇaḥ putraḥ pratāpavān /
bāṇasya tu mahābāhur anaraṇyo mahāyaśāḥ

nānāvṛṣṭir babhūvāsmin na durbhikṣaṃ satāṃ vare /
anaraṇye mahārāje taskaro vāpi kaścana

anaraṇyān mahābāhuḥ pṛthū rājā babhūva ha /
tasmāt pṛthor mahārājas triśaṅkur udapadyata /
sa satyavacanād vīraḥ saśarīro divaṃ gataḥ // RamS_2,102.10* //
triśaṅkor abhavat sūnur dhundhumāro mahāyaśāḥ /
dhundhumārān mahātejā yuvanāśvo vyajāyata

yuvanāśvasutaḥ śrīmān māndhātā samapadyata /
māndhātus tu mahātejāḥ susaṃdhir udapadyata

susaṃdher api putrau dvau dhruvasaṃdhiḥ prasenajit /
yaśasvī dhruvasaṃdhes tu bharato ripusūdanaḥ

bharatāt tu mahābāhor asito nāma jāyata /
yasyaite pratirājāna udapadyanta śatravaḥ /
haihayās tālajaṅghāś ca śūrāś ca śaśabindavaḥ // RamS_2,102.14* //
tāṃs tu sarvān prativyūhya yuddhe rājā pravāsitaḥ /
sa ca śailavare ramye babhūvābhirato muniḥ /
dve cāsya bhārye garbhiṇyau babhūvatur iti śrutiḥ // RamS_2,102.15* //
bhārgavaś cyavano nāma himavantam upāśritaḥ /
tam ṛṣiṃ samupāgamya kālindī tv abhyavādayat

sa tām abhyavadad vipro varepsuṃ putrajanmani /
tataḥ sā gṛham āgamya devī putraṃ vyajāyata

sapatnyā tu garas tasyai datto garbhajighāṃsayā /
gareṇa saha tenaiva jātaḥ sa sagaro 'bhavat

sa rājā sagaro nāma yaḥ samudram akhānayat /
iṣṭvā parvaṇi vegena trāsayantam imāḥ prajāḥ

asamañjas tu putro 'bhūt sagarasyeti naḥ śrutam /
jīvann eva sa pitrā tu nirastaḥ pāpakarmakṛt

aṃśumān iti putro 'bhūd asamañjasya vīryavān /
dilīpo 'ṃśumataḥ putro dilīpasya bhagīrathaḥ

bhagīrathāt kakutsthas tu kākutsthā yena tu smṛtāḥ /
kakutsthasya tu putro 'bhūd raghur yena tu rāghavaḥ

raghos tu putras tejasvī pravṛddhaḥ puruṣādakaḥ /
kalmāṣapādaḥ saudāsa ity evaṃ prathito bhuvi

kalmāṣapādaputro 'bhūc chaṅkhaṇas tv iti viśrutaḥ /
yas tu tad vīryam āsādya sahaseno vyanīnaśat

śaṅkhaṇasya tu putro 'bhūc chūraḥ śrīmān sudarśanaḥ /
sudarśanasyāgnivarṇa agnivarṇasya śīghragaḥ

śīghragasya maruḥ putro maroḥ putraḥ praśuśrukaḥ /
praśuśrukasya putro 'bhūd ambarīṣo mahādyutiḥ

ambarīṣasya putro 'bhūn nahuṣaḥ satyavikramaḥ /
nahuṣasya ca nābhāgaḥ putraḥ paramadhārmikaḥ

ajaś ca suvrataś caiva nābhāgasya sutāv ubhau /
ajasya caiva dharmātmā rājā daśarathaḥ sutaḥ

tasya jyeṣṭho 'si dāyādo rāma ity abhiviśrutaḥ /
tad gṛhāṇa svakaṃ rājyam avekṣasva jagan nṛpa

ikṣvākūṇāṃ hi sarveṣāṃ rājā bhavati pūrvajaḥ /
pūrvajenāvaraḥ putro jyeṣṭho rājye 'bhiṣicyate

sa rāghavāṇāṃ kuladharmam ātmanaḥ sanātanaṃ nādya vihātum arhasi /
prabhūtaratnām anuśādhi medinīṃ prabhūtarāṣṭrāṃ pitṛvan mahāyaśāḥ