Rājataraṅginī · Verses 906-926

śabdeṣv artheṣv iva kavis tatas samacaran nṛpaḥ /
vaṇijām iva vākyāni vyavahārasamutsukaḥ

rājā Nīlapurāṇādīn paṇḍitebhyas tato 'śṛṇot /
cintāntarāṇi santyajya sāhasaikasamutsukaḥ

kadācid dharaṇīpālaś ciram evam acintayat /
"dehasyeva trilokasya mukhavat kṣitimaṇḍalam

pradhānaṃ tatra Kaśmīramaṇḍalaṃ nayanaṃ yathā /
Śailarājaśikhāḫ pakṣmatulāṃ yatra vahanti tāḥ

tārāmaṇḍalavat tatra Mahāpadmasarovaraḥ / 910ab /
[Ps-JRT 119]
śaśvad udbhramito yatra Mainākānveṣaṇodyataḥ // JRt_B.1194cd //
pratibimbaphalād bhāti jāne Himagirīśvaraḥ /
samudrasadṛśe yatra pratibimbacchalād raveḥ // JRt_B.1195 //
antaẖ kṛtāspado dīpto lakṣyate Vaḍavānalaḥ / JRt_B.1196ab /
Mahāpadmāspadaṃ tatra jyotirmaṇḍalasodaram // 910cd //
tad āpūrya kathañcic cet kiyanmātram api kramāt /
nirmāṇaṃ śakyate kartuṃ tadā rājyaphalodayaḥ

agādhasalilacchannakrośāṣṭāviṃśatipramaḥ /
sarorājas sa hi mahān āśayo mahatām api"

vicintyeti sa visraṣṭuṃ tatropāyaṃ sarovare /
nāvāsya gatavān madhyaṃ yogīvātmānam ātmanā

sadaivoddhatakallolaṃ Mahāpadmasaro mahat /
nāgāhanta nṛpāḫ pūrve taraṇībhaṅgaśaṅkinaḥ

tapaḫprabhāvād dhairyād vā kāryagauravato 'pi vā /
sthalavat salile tatra sa rājānvasarat sukham

yac cetasā cirataraṃ paricintyamānaṃ cintāmaṇiẖ kila dadāti tad eva nānyat /
cittasya cāpi yad agocaratām upaiti tat tu prayacchatitarāṃ vata buddhiratnam

tasya hi kṣitipālasya nirālambamates sataḥ /
sarasas sthalatāṃ kartum upāyaḫ pratyabhād ayam

"śilāpūrṇapravahaṇair upary upari pātitaiḥ /
śailaśṛṅgair ivāmbhodhim etad āpūrayāmy aham

kṛtābhir lohanaddhābhiḫ paṭṭībhir devadāruṇaḥ /
na klidyante tatas toye śilāpravahaṇādibhiḥ"

tataḫ pratyāgato rājā vṛddhān ābaddhakautukaḥ /
abhyagāc charaṇaṃ tatra te cainaṃ nṛpam abhyadhuḥ

"Dvārikeva śubhā tasya purī Sandhimatī kila /
Sudarśanena cakreṇa manujānāṃ samāśritā

nagaryā devatā tasya Mahāpadmaḫ phaṇīśvaraḥ /
tvam ivaitāṃś caturvarṇān putravat paryapālayat

kalikālabalāt tatra durācāraniṣeviṇaḥ /
janās taddeśavāstavyāḫ prāpur vṛddhiṃ dinād dinam

atha karmānusāreṇa viparyāsānubandhataḥ /
krodhaṃ nāgapatir yāto dūṣaṇād iva sajjanaḥ

anujjhitanijācāraṃ kumbhakāraṃ sa kañcana /
svapne 'vadad "durācārān paurān majjayitāsmy aham"

"nāgaḫ prajādurācārāt prajā vroḍayatī" ti tam /
prātar vadantam ahasan paurāḫ paśum ivākhilāḥ