Rājataraṅginī · Verses 684-703

Śrīdhenau rāgiṇau tau dvau madodagrau vṛṣāv iva /
anyo'nyaśṛṅgabhaṅgārthaṃ prāvartete dvije mṛte

kārāyā mocite Laddarāje Haṃsena saṃyati /
prāṇāṃs tyaktvā Gaurabhaṭṭas surastrīṇāṃ mudaṃ vyadhāt

tyaktvā gatyantarābhāvāt karikarṇavilolatām /
puṃścalyeva patir vṛddho bheje Haṃsas tadā Śriyā

bālo 'pi Śāhikhāno 'sya notsekaṃ soḍhavān punaḥ /
śaśīva timirasphāraṃ na hi tejo vayo'nugam

Ṭhakkurais saha sammantrya yuvarājo 'tha mantravit /
Laddarājaṃ vinighnantaṃ Haṃsabhaṭṭaṃ raṇe 'vadhīt

Śāhikhānaṃ prajārāgo nimnaṃ paya ivāgamat /
amandacūtasampattau kundaṃ nindati ṣaṭpadaḥ

yuvarājaṃ jayodagraṃ parirabdhuṃ samutsukā /
Rājyaśrīs samayālābhāc cintākulam avartata

snehād vidagdhabhāvāc ca prajārāgabharād api /
adhikārabharaṃ rājā yuvarāje samarpipat

Merakaṃsārasañjñasya Turuṣkasyātha durmateḥ /
dvipasyeva madāndhasya dviṣṭo 'bhūt tadguṇāṅkuśaḥ

suciraṃ malinai rājño mānasaṃ vāridair iva /
paiśunyavarṣibhir netuṃ mālinyaṃ na sma śakyate

bhakte dakṣe 'nuje snigdho bhūbhṛd āśritavatsalaḥ /
atipreraṇayā teṣāṃ rājye 'py udvignatām agāt

yuvarājaṃ sevakāṃś ca rakṣituṃ svān mahīpatiḥ /
tīrthānusaraṇākāṅkṣī tam ity evam avocata

"anarthitarpaṇaṃ vittaṃ cittam adhyānadarpaṇam /
atīrthasarpaṇaṃ dehaṃ paryante śocyatāṃ vrajet

diggajeṣv iva yuṣmāsu bhūbhāraṃ nyastavān aham /
Puruṣottamasevāyai yate Śeṣa ivāparaḥ"

Śāhikhānārṇavaḫ premamandarāndolitas tataḥ /
vāṇīṃ sudhākarakalām īśvarāya navām adāt

"astu sandehasandohād dūre tīrthakadarthanā /
dvāraṃ yaśassukṛtayoḫ prajāpālanam astu vaḥ

cirasya pālitāṃ pitryāṃ hitvā niśśaraṇāṃ mahīm /
nairghṛṇyenaiva śūras tvam aśaktyaivāṅkyase 'khilaiḥ

devasya yadi tīrthārtham utkaṇṭhā vartatetarām /
ārādhakānām asmākaṃ kim anyat kāryam ucyatām"

vyaktam ity uktavaty eva yuvarāje nareśvaraḥ /
īṣatsmitarucā cāruṃ punar vācam avocata

"prajānupālanāt puṇyaṃ kevalāt kiyad arjyate /
rasāyanānām agryaṃ yad anekarasacarvaṇam