Rājataraṅginī · Verses 584-603

vijñānajñāpito rājñā tacchadma svayam ekadā /
akīrtiśravaṇād bhīto Mahādevo 'jahād asūn

[Ps-JRT 84]
dhik taṃ vāridam ambu yo jalanidher āpyāśuciśrīr bhavan mitraṃ sāśam upadravaty atha parikṣīṇas skhalaty adriṣu /
padmas stutyatamaś ca yo vikasane sārai rasair aurasaiḥ samprīya bhramarān rasavyudasane prāṇān nijān muñcati // JRt_B.725 //
Śeṣaṃ viṣabhayeneva kāṭhinyeneva parvatān /
madeneva dvipāṃs tyaktvā sukhaṃ bhūs tadbhuje 'vasat // JRt_B.726 //
citraṃ ca Nālabhaṭṭena guṇinā mitrabandhunā /
kulapadmenāpi rājavāllabhyād uccanālatā // JRt_B.727 //
Laddarājo 'gadaṅkāraŚaṅkaro bhaṭṭaSūhakaḥ /
mantriṇaś cāntaraṅgāś ca sarvadaivābhavan prabhoḥ

[Ps-JRT 85]
abhiṣeṇayatas tasya kanyāratnauṣadhārpaṇāt /
Madrendro Billadevo 'tha jātu yātrām apīphalat // JRt_B.729 //
aucityāt sādhuvādeṣu prasaktena prabhoḫ puraḥ /
sakhyaṃ Śaṅkaravaidyena niravadyaṃ ca baddhavān // JRt_B.730 //
dhṛtāmarṣas Sūhabhaṭṭaś Śaṅkaraprītivatsare /
apakārān Madrarāje cintayann āsta santatam // JRt_B.731 //
Udīcīnāyako dhāṭyā yaṃ paurais saha nītavān /
Śikhakukkurarājasya putraṃ Malekajasratam // JRt_B.732 //
mṛte 'thOdakpatau jāte 'tyutpiñje muktatāṃ bhajan /
sa Madranāyakadveṣāt Sūhabhaṭṭārthanābalāt // JRt_B.733 //
Madrāsannakṣites svāmyaṃ Kaśmīrendreṇa lambhitaḥ /
sacetanaṃ jayastambham iva taṃ tatra ropayan /
vyāvartatārilokārtikartā sa kṣmāvikartanaḥ // JRt_B.734 //
Merakhānaś Śāhikhānaẖ Khāno Mahmada ity api /
yais sañjñā abhyabhūṣanta Gaṅgaughair viṣṭapā iva

pratyakṣā iva dharmārthakāmāẖ Kāmamanoramāḥ /
Meradevyās trayaḫ putrā rājñas tasyodapatsata

kṛtrimatvān nirastānāṃ Śobhādevyātmajanmanām /
putraṃ Pirujanāmānaṃ na nirāsthat purān nṛpaḥ

Alakāsadṛśīṃ rājā Mānasapratibimbitām /
purīṃ puṇyajanākīrṇāṃ Pradyumnādritaṭe vyadhāt

[Ps-JRT 87]
pūrṇānandā jayāriktā bhadrā vismayadāyinī /
Śrīs tasyātithisampattyai bhūbhujo 'bhūd divāniśam // JRt_B.739 //
rājāvanāśrayatvena prasiddhas sa sadāyatiḥ /
Lakṣmīm acumbitām anyair vatācumbad dviṣāṃ balāt // JRt_B.740 //
Yavanā nityataddattavittasampattiśālinaḥ /
āhāravyavahārādau jitavanto mahīpatim // JRt_B.741 //
ayatnaprāptavittānāṃ Yavanānāṃ mahīpateḥ /
varāṭake ca koṭau ca dṛṣṭir āsīt samā tadā

Kaśmīramaṇḍale Mlecchadurācārātidūṣite /
mahimā brāhmaṇair mantrair devaiś ca svas samujjhitaḥ

prabhāvatejo yair devais satataṃ prakaṭīkṛtam /
khadyotair iva tair eva deśadoṣād vinihnutam

pratyāhṛte tatas tejoviśeṣe tridaśair abhūt /
pratimānāṃ śilābhāvo mantrāṇāṃ varṇamātratā

[Ps-JRT 89]
kalisparśabhayāt tyaktukāmais svapratimā dhruvam /
taddhvaṃse tridaśair Mlecchā dhiyam āviśya coditāḥ // JRt_B.747 //
rājāntaraṅgo Yavanamatabhaktaḫ pratāritaḥ /
Yavanais Sūhabhaṭṭo 'tha pratimānāṃ nirākṛtau // JRt_B.748 //
puṇyakṣayena kartṝṇāṃ kalidoṣeṇa cojjhitāḥ /
gīrvāṇaiḫ pratimās sarvā nirmokā bhujagair iva

rakte rāgaṃ śucau śauklyaṃ maline malināṃ sthitim /
saṅkrānte sati gāhante sphaṭikānīva bhūbhujaḥ

svayaṃ brāhmakriyādveṣī Mlecchaiś ca pratibodhitaḥ /
Sūhabhaṭṭaḫ prabhuṃ jātu devabhaṅgārtham airayat

[Ps-JRT 90]
"pāṣāṇān devasānnidhyabhrameṇaiṣa jano naman /
tvatpraṇāmaviśuddhaṃ svaśiro dūṣayati dhruvam // JRt_B.751 //
māyayā kavalakṣobhasaṃsargāndhaṃbhaviṣṇuṣu /
śraddadhīta ca devatvam īśvarād itareṣu kaḥ // JRt_B.752 //
mukhāni kamalānīva rajjavo bhujagā iva /
śuktayo rajatānīva sthāṇavaḫ puruṣā iva // JRt_B.753 //
māyendrajālasandarbhaprabhavādinayoditāḥ /
ye ca kecij jaḍair devā bhrāntiśaktyā prakalpitāḥ // JRt_B.754 //
sannidhāpayituṃ tān kaḫ pratimāsu kṣamo bhavet /
grahītuṃ mārutaṃ muṣṭau sauṣṭhavaṃ kasya dṛśyate // JRt_B.755 //
te ca sannihitāẖ kiṃ vā kuryuẖ karma niyantritāḥ /
śilpibhiẖ kalpyamānāsu svatulyāvayavāsv api // JRt_B.756 //
kalikāle sphuraty adya tiṣṭheraṃs te janā hi kim /
tejastimirayor nāsti sādhāraṇapadasthitiḥ" // JRt_B.757 //
tenetyādikutarkoktyā duramātyena pāpinā /
nirasto devatābhāvaḫ pratimābhyo mahīpateḥ // JRt_B.758 //
surāsurāṇāṃ samare sajjānāṃ satataṃ tadā /
asurair vijitaṃ nūnam anyathā katham apy ayuḥ // JRt_B.759 //
vidhvastāḫ pratimās sarvā gīrvāṇānāṃ śilā iva /
na vighno bhañjakānāṃ ca prāgvad dṛṣṭaẖ kadācana // JRt_B.760 //
vihāya rājakāryāṇi prajābhāgyaviparyayāt /
devānāṃ pratimābhaṅge rājārajyad aharniśam

pāpināṃ pāpamūlo 'bhūd bhūbhṛtām anayadrumaḥ /
HarṣadevaTuruṣko 'bhūd yasya prāg aṅkurāyitaḥ

pattrāyito Lavanyānām utpiñjo dāruṇo 'bhavat /
Ḍalaco Mleccharājo 'bhūd yasya puṣpāyitas tathā

devānāṃ mūrtibhaṅgecchā yasyāsīt tasya bhūbhujaḥ /
Mlecchapreraṇayā nityaṃ viplavas sa phalāyitaḥ

MārtāṇḍaVijayeśānaCakrabhṛtTripureśvarāḥ /
bhagnā yenāsya ko vighnaś śeṣabhaṅgena kathyate

SureśvarīVarāhādipratimābhaṅgakarmaṇi /
akampata bhiyevorvī nāsya sarvaṅkaṣā tu dhīḥ

na puraṃ pattanaṃ nāpi na grāmo na ca tad vanam /
yatra SūhaTuruṣkeṇa surāgāram aśeṣyata