Rājataraṅginī · Verses 524-543

vinaṣṭahastapādo 'ndho yathāticakitāśayaḥ /
Udayaśrīkṣaye rājaputro 'bhūd dHassanas tathā

[Ps-JRT 64]
pakṣiśāva iva krūrakarakābhagnapakṣatiḥ /
paryantavṛttibhiẖ krūrair Hassano 'tha nyarudhyata // JRt_B.633 //
prasādaprīṇitaiḫ prāyaẖ Khaśarājair durātmabhiḥ /
rājaputro Hassanas sa hantuṃ pratyarpitaḫ prabhoḥ

utpiñje galite śatruvarge 'py āśācyute sati /
matis satejā lokānām ālokaśriyam āyayau

Vitastāyāṃ svanāmāṅkā purī tenātha nirmitā /
ucchritaiẖ kanakacchattrair dyām uddhasati yā śriyā

pratyabdaṃ janam ālakṣya durbhikṣakṣayitāyuṣam /
māsi bhādrapade 'kārṣīt sa sattraṃ bhūridakṣiṇam

sādhusūktisudhāsnānāt karṇābhyarṇatale kacaiḥ /
dhruvaṃ dhavalim āpede vārdhake cāsya bhūpateḥ

bhūṣaṇaṃ nijavaṃśasya pūṣaṇaṃ dharaṇer asau /
śatruśrīdūṣaṇaṃ putraratnaṃ na ca sa labdhavān

[Ps-JRT 65]
āyur vāyucaladvīcicañcalaṃ kalayann atha /
sarvāgrahāranirmāṇam akarot putralipsayā // JRt_B.640 //
yogino Brahmanāthasya Kaśmīrān āgatasya saḥ /
prasādena mahīpālas santatiṃ prāptavāṃś cirāt

[Ps-JRT 67]
"mayā vairivarān nītvā kārāgārakuṭumbitām /
nivāritaṃ vilolatvaṃ naisargikam api śriyaḥ // JRt_B.642 //
yathāparādhaṃ daṇḍena haratā dharmaviplavam /
prajā apakṣapātena svaprajā iva pālitāḥ // JRt_B.643 //
nītāś cirāya nirmathya vipaścijjanavāridhim /
kiyanto 'pi mayā svīyāṃ maitrīṃ śāstramaṇiprabhāḥ // JRt_B.644 //
iti me kṛtakṛtyasya śokaśaṅkur ayaṃ param /
prājyasāmrājyabhārasya voḍhā nāsti kulāṅkuraḥ" // JRt_B.645 //
iti śrutvā vacas tasya vaṃśacchedatamomuṣam /
darśayan daśanajyotsnāṃ yogī taṃ pratyabhāṣata // JRt_B.646 //
"mā viṣādaṃ kṛthā rājan putrānutpattihetukam /
na hi kiñcit kadācit syād durāpaṃ puṇyaśālinām // JRt_B.647 //
putrotpattinimittaṃ me yogino 'py ānuṣaṅgikam /
kiñcit sañcitam asty eva tat tavāstūpakārakṛt // JRt_B.648 //
guṇais samam imaṃ me ca Kaśmīrāgamanodyamam /
phalayatv eva mahiṣī bhuñjānā gulikām imām // JRt_B.649 //
kulatantau samutpanne trilokābhayalagnake /
narottamo jagattrāṇacintātānavam aśnutām" // JRt_B.650 //
ity ūcuṣo 'tha yogīndrād ādāya gulikāṃ nṛpaḥ /
abhojayat sa mahiṣīṃ caruṃ Daśaratho yathā /
devīm abhojayan mūrtāṃ prasādapadavīm iva // JRt_B.651 //
anvayābharaṇaṃ devī pitur ānandapāraṇam /
tamoharaṇam aryandhaṅkaraṇaṃ suṣuve sutam

śṛṅgāramaṅgalāvāsam avalokya vapuś śiśoḥ /
Śṛṅgāra iti nāmāsya vyadhād bhūlokavāsavaḥ

harṣād ādiśati kṣmāpe bandhamuktiṃ tadutsave /
anvabhāvi tadā citraṃ bandho nausetubhiḫ param

[Ps-JRT 68]
yo mātulasuto devyā bhāṇḍāgārika Uddakaḥ /
tatpriyāṃ sevatāṃ rājā ninye dhātrīṣu mukhyatām // JRt_B.655 //
atha dvitīyaputraṃ sā devī Haibatasañjñitam /
asūta kāntisantānatarjyamānasudhākaram

[Ps-JRT 69]
na kasya vastuno 'lakṣi subhikṣaśrīḫ pade pade /
tasmin rakṣitari kṣoṇīm anyatrāribhayāj janaiḥ // JRt_B.657 //
dhanur vināmitaṃ tena paśyanto naiva kutracit /
praṇatiṃ vairiṇas tasya kasmād apy adhyagīṣata // JRt_B.658 //
daivī nītir abhūt tasmin pṛthvīṃ pālayati prabhau /
utpiñjakhañjatākhyānaṃ pratyutāsya tiraskriyā // JRt_B.659 //
candrasyeva kalaṅko 'bhūd ayaṃ doṣo mahībhujaḥ /
kulāgatāṃ mahīṃ yat sa vāstavyānām apāharat

[Ps-JRT 70]
akalaṅkas sa rājendur vikasatkumudākaraḥ /
Nāgrāmanāmni dhāmny āpat paradhāmavilīnatām // JRt_B.661 //
cirabhuktāṃ bhuvaṃ matvā so 'spṛśyāṃ bhāvikilviṣaiḥ /
jagāma tridivaṃ rājā dhruvaṃ bhoktuṃ surastriyaḥ // JRt_B.662 //
bhādre kṛṣṇadvitīyāyāṃ pañcaṣaṣṭhe sa vatsare /
astaṃ jagāma rājenduẖ Kudbhadenamahīpatiḥ

21) Sikandar Šāh Butšikān (LS 4465-4489)
"rājñī śokāturā rājaputrau bālāv" iti prajāḥ /
abhūvaṃś cakitās sarvā vināthavad athādhikam

devyā vāṣpajale śokavarṣajāte pṛthau sati /
parasparam amātyānāṃ mātsye nyāye 'bhavad ruciḥ

"alaṃ śokaniveśena dhairyam atrocitaṃ yataḥ /
rundhate malinātmānaẖ kṣmām aśūrām arājakām"

iti prabodhya Subhaṭāṃ devīm UddakaSāhakau /
jyeṣṭhaṃ Sekandaraṃ putraṃ mahārājye 'bhyaṣiñcatām

rājñyā matenOddako 'tha Sāhaputraṃ Muhammadam /
svajāmātaram apy eṣa sajānim adahac chalāt

sūkṣmān atti timir mahān svakulajān andhād ajānan vadhaṃ svām ambām api makṣikā vata madhugrāhād bhaviṣyadvadhā /
lakṣmīlobhabhareṇa mohitadhiyaẖ kalpān analpān sthitiṃ jānanto 'pi jaḍā na kiṃ kucaritaṃ kurvanti hā hanta hā