Rājataraṅginī · Verses 424-443

"na ced vikāsayed bhāsvān padminīṃ svarucā sphuṭam /
tasyāś chedāya śaivālavallyā iva yateta kaḥ

patantīṃ premabhārārdrāṃ mayi dṛṣṭiṃ tavāsahā /
māṃ nihantum upāyena kurute mahiṣī tava

abhicāre durācāram upacārapriyaṅkaram /
sā cārākṣī mayi dveṣād Udayaśriyam airayat"

"devādeśapare tasminn abhicāravinirmitiḥ /
asambhāvye"ti tāṃ rājā pratyuvāca vicakṣaṇaḥ

nirbandhenopajalpantīṃ tad eva vacanaṃ tataḥ /
tāṃ pratyāyayituṃ devīm Udayaśriyam abravīt

"vyayitvātiśayenāho kośo riktatvam āgataḥ /
prārthayante janā rājñas sarvaṃ kalpatarūn iva

draviṇotpattaye tasmād upāyaḫ pratibhāty ayam /
pratimā śrīJayeśvaryā yāsti rītimayī pṛthuḥ

tāṃ khaṇḍayitvā vihataiṣ ṭaṅkair mannāmacihnitaiḥ /
vyayanirvahaṇaṃ kīrtisthiratvaṃ copajāyate"

"sādhv etat kiṃ tu tanmūrtir laghvī kiṃ prabhaviṣyati /
Bṛhadbuddhena mudrāstu" kṣudras taṃ sacivo 'bhyadhāt

[Ps-JRT 37]
puṃnāgavrajam unmumūlayiṣati prāyaẖ karākarṣaṇair uddāmaṃ vijihīrṣati pratipadaṃ kakṣyāchidāṃ kāṅkṣati /
kāṃ naicchan nṛpagandhasindhurapatis tīvrāṃ na vaprakriyāṃ tīkṣṇāgrapratibhāṅkuśo 'sya nikaṭe mantrī niyantā punaḥ // JRt_B.499 //
mudropakaraṇaṃ sajjīkṛtyānyedyur upāgatam /
rājñīṃ pratyāyya bhūpālo raho mantriṇam abravīt

"yāḫ pūrvair niramīyanta yaśassukṛtalabdhaye /
aṅgīkartāsi tā devapratimā bhaṅktum añjasā

amarapratimā vidhāya kecit paripūjyātha pare prasiddhim āptāḥ /
paripālya yathocitaṃ tathānye vidalayyāham aho mahad durantam

nirmāṇāj jaladhes kṛteś ca saritāṃ kaumāraśokāvadhiḫ prakhyātas Sagaro Bhagīrathanṛpo Gaṅgāvatārāc ca saḥ /
Duṣyantas sa ca viśvaviśvavijayāj Jiṣṇor bhayāny āvahan Rāmo hanta Daśānanena vihitāt Sītāpahārāt punaḥ

rājā Śāhābhadīnākhyas suramūrtīr aloṭhayat /
mā durvārtteyam atyugrā cakampad bhāvino janān"

Udayaśrīr nataśirā rājñīty uktavati svayam /
mahīrandhram ivaikṣiṣṭa drāg adhogativāñchayā

[Ps-JRT 38]
sarvaṃsahā tadā kṣmābhūd anvarthā prāgvad eva yat /
Lāsānuraktam api taṃ sā rājānam asevata // JRt_B.505 //
bhāskaro dyuparīrambharasāsāditakautukaḥ /
svaputraśanimukhyānāṃ grahāṇāṃ hānim icchati

rāgī taddoṣavādinyā tayā devyā prabodhitaḥ /
vyavāsayat svadeśāt sa rājaputrān parān iva

kāryeṣv atimanuṣyeṣu sāhāyakavidhāyibhiḥ /
Yoginīpuranāthasya tair vyakto vikramaẖ kṛtaḥ

audāryād dattavṛttīn sa Hindukān eva bodhitaḥ /
Mlecchān Sekandaramukhān rājadrohakṛto 'vadhīt

piśunair janitāśaṅkaś śūro Madanalāvikaḥ /
rājā viplavasajjo 'pi senayāsya nivāritaḥ