રાજતરઙ્ગિની · શ્લોક 424-443

"ન ચેદ્ વિકાસયેદ્ ભાસ્વાન્ પદ્મિનીં સ્વરુચા સ્ફુટમ્ ।
તસ્યાશ્ છેદાય શૈવાલવલ્લ્યા ઇવ યતેત કઃ

પતન્તીં પ્રેમભારાર્દ્રાં મયિ દૃષ્ટિં તવાસહા ।
માં નિહન્તુમ્ ઉપાયેન કુરુતે મહિષી તવ

અભિચારે દુરાચારમ્ ઉપચારપ્રિયઙ્કરમ્ ।
સા ચારાક્ષી મયિ દ્વેષાદ્ ઉદયશ્રિયમ્ ઐરયત્"

"દેવાદેશપરે તસ્મિન્ન્ અભિચારવિનિર્મિતિઃ ।
અસમ્ભાવ્યે"તિ તાં રાજા પ્રત્યુવાચ વિચક્ષણઃ

નિર્બન્ધેનોપજલ્પન્તીં તદ્ એવ વચનં તતઃ ।
તાં પ્રત્યાયયિતું દેવીમ્ ઉદયશ્રિયમ્ અબ્રવીત્

"વ્યયિત્વાતિશયેનાહો કોશો રિક્તત્વમ્ આગતઃ ।
પ્રાર્થયન્તે જના રાજ્ઞસ્ સર્વં કલ્પતરૂન્ ઇવ

દ્રવિણોત્પત્તયે તસ્માદ્ ઉપાયḫ પ્રતિભાત્ય્ અયમ્ ।
પ્રતિમા શ્રીજયેશ્વર્યા યાસ્તિ રીતિમયી પૃથુઃ

તાં ખણ્ડયિત્વા વિહતૈષ્ ટઙ્કૈર્ મન્નામચિહ્નિતૈઃ ।
વ્યયનિર્વહણં કીર્તિસ્થિરત્વં ચોપજાયતે"

"સાધ્વ્ એતત્ કિં તુ તન્મૂર્તિર્ લઘ્વી કિં પ્રભવિષ્યતિ ।
બૃહદ્બુદ્ધેન મુદ્રાસ્તુ" ક્ષુદ્રસ્ તં સચિવો ઽભ્યધાત્

[પ્સ્-જ્ર્ત્ 37]
પુંનાગવ્રજમ્ ઉન્મુમૂલયિષતિ પ્રાયẖ કરાકર્ષણૈર્ ઉદ્દામં વિજિહીર્ષતિ પ્રતિપદં કક્ષ્યાછિદાં કાઙ્ક્ષતિ ।
કાં નૈચ્છન્ નૃપગન્ધસિન્ધુરપતિસ્ તીવ્રાં ન વપ્રક્રિયાં તીક્ષ્ણાગ્રપ્રતિભાઙ્કુશો ઽસ્ય નિકટે મન્ત્રી નિયન્તા પુનઃ ॥ જ્ર્ત્_બ્.499 ॥
મુદ્રોપકરણં સજ્જીકૃત્યાન્યેદ્યુર્ ઉપાગતમ્ ।
રાજ્ઞીં પ્રત્યાય્ય ભૂપાલો રહો મન્ત્રિણમ્ અબ્રવીત્

"યાḫ પૂર્વૈર્ નિરમીયન્ત યશસ્સુકૃતલબ્ધયે ।
અઙ્ગીકર્તાસિ તા દેવપ્રતિમા ભઙ્ક્તુમ્ અઞ્જસા

અમરપ્રતિમા વિધાય કેચિત્ પરિપૂજ્યાથ પરે પ્રસિદ્ધિમ્ આપ્તાઃ ।
પરિપાલ્ય યથોચિતં તથાન્યે વિદલય્યાહમ્ અહો મહદ્ દુરન્તમ્

નિર્માણાજ્ જલધેસ્ કૃતેશ્ ચ સરિતાં કૌમારશોકાવધિḫ પ્રખ્યાતસ્ સગરો ભગીરથનૃપો ગઙ્ગાવતારાચ્ ચ સઃ ।
દુષ્યન્તસ્ સ ચ વિશ્વવિશ્વવિજયાજ્ જિષ્ણોર્ ભયાન્ય્ આવહન્ રામો હન્ત દશાનનેન વિહિતાત્ સીતાપહારાત્ પુનઃ

રાજા શાહાભદીનાખ્યસ્ સુરમૂર્તીર્ અલોઠયત્ ।
મા દુર્વાર્ત્તેયમ્ અત્યુગ્રા ચકમ્પદ્ ભાવિનો જનાન્"

ઉદયશ્રીર્ નતશિરા રાજ્ઞીત્ય્ ઉક્તવતિ સ્વયમ્ ।
મહીરન્ધ્રમ્ ઇવૈક્ષિષ્ટ દ્રાગ્ અધોગતિવાઞ્છયા

[પ્સ્-જ્ર્ત્ 38]
સર્વંસહા તદા ક્ષ્માભૂદ્ અન્વર્થા પ્રાગ્વદ્ એવ યત્ ।
લાસાનુરક્તમ્ અપિ તં સા રાજાનમ્ અસેવત ॥ જ્ર્ત્_બ્.505 ॥
ભાસ્કરો દ્યુપરીરમ્ભરસાસાદિતકૌતુકઃ ।
સ્વપુત્રશનિમુખ્યાનાં ગ્રહાણાં હાનિમ્ ઇચ્છતિ

રાગી તદ્દોષવાદિન્યા તયા દેવ્યા પ્રબોધિતઃ ।
વ્યવાસયત્ સ્વદેશાત્ સ રાજપુત્રાન્ પરાન્ ઇવ

કાર્યેષ્વ્ અતિમનુષ્યેષુ સાહાયકવિધાયિભિઃ ।
યોગિનીપુરનાથસ્ય તૈર્ વ્યક્તો વિક્રમẖ કૃતઃ

ઔદાર્યાદ્ દત્તવૃત્તીન્ સ હિન્દુકાન્ એવ બોધિતઃ ।
મ્લેચ્છાન્ સેકન્દરમુખાન્ રાજદ્રોહકૃતો ઽવધીત્

પિશુનૈર્ જનિતાશઙ્કશ્ શૂરો મદનલાવિકઃ ।
રાજા વિપ્લવસજ્જો ઽપિ સેનયાસ્ય નિવારિતઃ