Rājataraṅginī · Verses 403-423

Devaśarmānvayodanvaccandro rājñārpitaṃ muhuḥ /
vairāgyād vibhavaṃ tyaktvā Koṭaśarmā vanaṃ yayau

[Ps-JRT 33]
śrīvṛṣṭyā Koṭabhaṭṭo 'rthisārthān sampoṣya yatnataḥ /
vyalālayad vanavyomni sa svaṃ niyamamārutaiḥ // JRt_B.462 //
Koṭaśarmā tathā dharmadrumaṃ dānāmbhasāsicat /
nanāśāśāmayo bhūyo yathā tatphalabhoginaḥ // JRt_B.463 //
tasya darśayituṃ rājñas svabalādhikatāṃ dhruvam /
kadācit tatprajā daivī vyāpad gāḍham apīḍayat

purīkairaviṇīsūraś śūraḫ pādapavidviṣām /
ṣaṭtriṃśe 'bde jalāpūraẖ krūro vyaplavata prajāḥ

[Ps-JRT 34]
tadantaḫpratibimbasthe svasmin sadmāntarabhramāt /
tadvīkṣārtham ivānīke toye tumbīr vyadhur gṛhāḥ // JRt_B.466 //
nagarabruḍanād asru muñcanto nirjharacchalāt /
tasyodīpasya mahataḫ parvatās taṭatām aguḥ

na sa vṛkṣo na sā sīmā na sa setur na tad guham /
taṭastham api yan naiva jalapūro vyanāśayat

nādridurgāṇy apaśyat sa jātucid vairibhītitaḥ /
ambupūrabhayāt teṣu rājā samacarattarām

pīte tattejasevāmbupūre śānte mitair dinaiḥ /
bhūyas tadviplavāśaṅkī so 'cikīrṣad girau purīm

nāmnā Lakṣmyā mahiṣyāś ca prasiddhāṃ nagarīṃ vyadhāt /
svaudāryānuguṇāṃ rājā nirmāṇam avilokayan // 410cd //
Śārikāśailarājasya mūle puṇyajanāśritām /
yām adrākṣīttarāṃ lokas sumeror Alakām iva // 410gh //
VitastāSindhusambhede svanāmnā sa purīṃ vyadhāt /
pratibimbacchalāt toye trapayā svar nimajjati

saudhotsedhamayīṃ rāśībhūtāṃ kīrtim ivācalām /
alolaśrīḫ purīṃ Lolaḍāmaras svābhidhāṃ vyadhāt

[Ps-JRT 35]
sudhādhautair maṭhair lakṣmīṃ phalayadbhiẖ kṛtaiḫ purī /
kuliśacchinnakailāsaśṛṅgabhaṅgim ajījanat // JRt_B.475 //
ājanmalolatā mahyā svarasāmyāya vardhitā /
nihanti cchāyayā tasyā dyumaṇisparśajaṃ sukham

yā Lakṣmyā bhāgineyītvād bālāpāli nijāntike /
Lāsākhyā sā samākrāman nṛpateś cittadarpane

yaś cānurodhatantus taṃ ciraṃ Lakṣmyā nibaddhavān /
sa cchinno rāgavegena Lāsāsaundaryajanmanā

Balijinmūrtinā tena vasantyā vakṣasi Śriyaḥ /
prātiveśmikatāṃ nītā Lāsā saubhāgyabhāginī

chāyā tadracitodayāpi divasaśrībhogam ātanvataḥ sūryāt sammukhatāṃ jahāti vahati śreyoharīṃ kālatām /
strīṇām asti caturguṇā matir iti sthāne na hanta śrutir yad vā durvidhipaṅkam ākalayituṃ śakto na kaścid drutam

prākṛtasyĀvatārākhyābhallasyāpi sutā satī /
Lakṣmīr Lāsānurakte 'dhād atha roṣaṃ mahīpatau

roṣāt Sindhupater deśaṃ sambandhitvād gatāṃ nṛpaḥ /
pratyānayat trapodrekān na punas snehagauravāt

[Ps-JRT 36]
alābvo nyabruḍann antar aplavanta jale śilāḥ /
Lakṣmīpakṣaẖ kṣayaṃ vṛddhiṃ Lāsāpakṣas tu labdhavān // JRt_B.483 //
yāvad yāvad agād dūraṃ Lakṣmī rātrir iva krudhā /
tāvat tāvat sa tāṃ Lāsāṃ divaṃ bhāsvān ivābhajat // JRt_B.484 //
apanīya tāpakhedaṃ marukariṇī padminītoyaiḥ /
tatpadmaśevalāmbhonirmāthe karmaṭhībhavati

Lakṣmyā mātṛsvasus sarvamātṛkṛtyakṛto 'bhavat /
rājapriyātha rākeva Lāsā pakṣakṣayodyatā

satkarmapākasamayo 'sya na ced vikāsaśobhāṃ na kiṃ pariharet kumudākarasya /
viśvaprabodhaharaṇapravaṇakṣaṇena kustrī niśā ca sahasaiva niśākareṇa

cintāsūcakaniśśvāsaklinnauṣṭhī taṃ kadācana /
avocad bhoginīveti Lāsākhyā bhoginī nṛpam