રાજતરઙ્ગિની · શ્લોક 403-423

દેવશર્માન્વયોદન્વચ્ચન્દ્રો રાજ્ઞાર્પિતં મુહુઃ ।
વૈરાગ્યાદ્ વિભવં ત્યક્ત્વા કોટશર્મા વનં યયૌ

[પ્સ્-જ્ર્ત્ 33]
શ્રીવૃષ્ટ્યા કોટભટ્ટો ઽર્થિસાર્થાન્ સમ્પોષ્ય યત્નતઃ ।
વ્યલાલયદ્ વનવ્યોમ્નિ સ સ્વં નિયમમારુતૈઃ ॥ જ્ર્ત્_બ્.462 ॥
કોટશર્મા તથા ધર્મદ્રુમં દાનામ્ભસાસિચત્ ।
નનાશાશામયો ભૂયો યથા તત્ફલભોગિનઃ ॥ જ્ર્ત્_બ્.463 ॥
તસ્ય દર્શયિતું રાજ્ઞસ્ સ્વબલાધિકતાં ધ્રુવમ્ ।
કદાચિત્ તત્પ્રજા દૈવી વ્યાપદ્ ગાઢમ્ અપીડયત્

પુરીકૈરવિણીસૂરશ્ શૂરḫ પાદપવિદ્વિષામ્ ।
ષટ્ત્રિંશે ઽબ્દે જલાપૂરẖ ક્રૂરો વ્યપ્લવત પ્રજાઃ

[પ્સ્-જ્ર્ત્ 34]
તદન્તḫપ્રતિબિમ્બસ્થે સ્વસ્મિન્ સદ્માન્તરભ્રમાત્ ।
તદ્વીક્ષાર્થમ્ ઇવાનીકે તોયે તુમ્બીર્ વ્યધુર્ ગૃહાઃ ॥ જ્ર્ત્_બ્.466 ॥
નગરબ્રુડનાદ્ અસ્રુ મુઞ્ચન્તો નિર્ઝરચ્છલાત્ ।
તસ્યોદીપસ્ય મહતḫ પર્વતાસ્ તટતામ્ અગુઃ

ન સ વૃક્ષો ન સા સીમા ન સ સેતુર્ ન તદ્ ગુહમ્ ।
તટસ્થમ્ અપિ યન્ નૈવ જલપૂરો વ્યનાશયત્

નાદ્રિદુર્ગાણ્ય્ અપશ્યત્ સ જાતુચિદ્ વૈરિભીતિતઃ ।
અમ્બુપૂરભયાત્ તેષુ રાજા સમચરત્તરામ્

પીતે તત્તેજસેવામ્બુપૂરે શાન્તે મિતૈર્ દિનૈઃ ।
ભૂયસ્ તદ્વિપ્લવાશઙ્કી સો ઽચિકીર્ષદ્ ગિરૌ પુરીમ્

નામ્ના લક્ષ્મ્યા મહિષ્યાશ્ ચ પ્રસિદ્ધાં નગરીં વ્યધાત્ ।
સ્વૌદાર્યાનુગુણાં રાજા નિર્માણમ્ અવિલોકયન્ ॥ 410ચ્દ્ ॥
શારિકાશૈલરાજસ્ય મૂલે પુણ્યજનાશ્રિતામ્ ।
યામ્ અદ્રાક્ષીત્તરાં લોકસ્ સુમેરોર્ અલકામ્ ઇવ ॥ 410ઘ્ ॥
વિતસ્તાસિન્ધુસમ્ભેદે સ્વનામ્ના સ પુરીં વ્યધાત્ ।
પ્રતિબિમ્બચ્છલાત્ તોયે ત્રપયા સ્વર્ નિમજ્જતિ

સૌધોત્સેધમયીં રાશીભૂતાં કીર્તિમ્ ઇવાચલામ્ ।
અલોલશ્રીḫ પુરીં લોલડામરસ્ સ્વાભિધાં વ્યધાત્

[પ્સ્-જ્ર્ત્ 35]
સુધાધૌતૈર્ મઠૈર્ લક્ષ્મીં ફલયદ્ભિẖ કૃતૈḫ પુરી ।
કુલિશચ્છિન્નકૈલાસશૃઙ્ગભઙ્ગિમ્ અજીજનત્ ॥ જ્ર્ત્_બ્.475 ॥
આજન્મલોલતા મહ્યા સ્વરસામ્યાય વર્ધિતા ।
નિહન્તિ ચ્છાયયા તસ્યા દ્યુમણિસ્પર્શજં સુખમ્

યા લક્ષ્મ્યા ભાગિનેયીત્વાદ્ બાલાપાલિ નિજાન્તિકે ।
લાસાખ્યા સા સમાક્રામન્ નૃપતેશ્ ચિત્તદર્પને

યશ્ ચાનુરોધતન્તુસ્ તં ચિરં લક્ષ્મ્યા નિબદ્ધવાન્ ।
સ ચ્છિન્નો રાગવેગેન લાસાસૌન્દર્યજન્મના

બલિજિન્મૂર્તિના તેન વસન્ત્યા વક્ષસિ શ્રિયઃ ।
પ્રાતિવેશ્મિકતાં નીતા લાસા સૌભાગ્યભાગિની

છાયા તદ્રચિતોદયાપિ દિવસશ્રીભોગમ્ આતન્વતઃ સૂર્યાત્ સમ્મુખતાં જહાતિ વહતિ શ્રેયોહરીં કાલતામ્ ।
સ્ત્રીણામ્ અસ્તિ ચતુર્ગુણા મતિર્ ઇતિ સ્થાને ન હન્ત શ્રુતિર્ યદ્ વા દુર્વિધિપઙ્કમ્ આકલયિતું શક્તો ન કશ્ચિદ્ દ્રુતમ્

પ્રાકૃતસ્યાવતારાખ્યાભલ્લસ્યાપિ સુતા સતી ।
લક્ષ્મીર્ લાસાનુરક્તે ઽધાદ્ અથ રોષં મહીપતૌ

રોષાત્ સિન્ધુપતેર્ દેશં સમ્બન્ધિત્વાદ્ ગતાં નૃપઃ ।
પ્રત્યાનયત્ ત્રપોદ્રેકાન્ ન પુનસ્ સ્નેહગૌરવાત્

[પ્સ્-જ્ર્ત્ 36]
અલાબ્વો ન્યબ્રુડન્ન્ અન્તર્ અપ્લવન્ત જલે શિલાઃ ।
લક્ષ્મીપક્ષẖ ક્ષયં વૃદ્ધિં લાસાપક્ષસ્ તુ લબ્ધવાન્ ॥ જ્ર્ત્_બ્.483 ॥
યાવદ્ યાવદ્ અગાદ્ દૂરં લક્ષ્મી રાત્રિર્ ઇવ ક્રુધા ।
તાવત્ તાવત્ સ તાં લાસાં દિવં ભાસ્વાન્ ઇવાભજત્ ॥ જ્ર્ત્_બ્.484 ॥
અપનીય તાપખેદં મરુકરિણી પદ્મિનીતોયૈઃ ।
તત્પદ્મશેવલામ્ભોનિર્માથે કર્મઠીભવતિ

લક્ષ્મ્યા માતૃસ્વસુસ્ સર્વમાતૃકૃત્યકૃતો ઽભવત્ ।
રાજપ્રિયાથ રાકેવ લાસા પક્ષક્ષયોદ્યતા

સત્કર્મપાકસમયો ઽસ્ય ન ચેદ્ વિકાસશોભાં ન કિં પરિહરેત્ કુમુદાકરસ્ય ।
વિશ્વપ્રબોધહરણપ્રવણક્ષણેન કુસ્ત્રી નિશા ચ સહસૈવ નિશાકરેણ

ચિન્તાસૂચકનિશ્શ્વાસક્લિન્નૌષ્ઠી તં કદાચન ।
અવોચદ્ ભોગિનીવેતિ લાસાખ્યા ભોગિની નૃપમ્