Rājataraṅginī · Verses 301-320

tasmiṃl Lavanyalokena gṛhītājñe balīyasi /
rājñī samavṛṇot koṭṭadvāraṃ saha jayāśayā

[Ps-JRT 17]
nivṛttanetracārasya capalatvaikakāraṇam /
ākhur bilagato votoś Śāhamerasya sābhavat // JRt_B.341 //
niruddhe balinā koṭaguhābhre matiśālinā /
nṛsiṃhenābhajat Koṭā sṛgālīva muhur bhayam

[Ps-JRT 18]
"tuṅgatvaṃ maṅgalāsaṅgam abhaṅgurataraśriyam /
rājyāṅgaiś ca nijāṅgaiś ca dattai rājñī karotu me // JRt_B.343 //
adhyaśetatarāṃ rājñī matputrāṇāṃ na kevalam /
prāṇānām api caiśvaryaṃ ślāghyā sukhaparamparā" // JRt_B.344 //
"siṃhāsane mayā sākaṃ śriyā sākaṃ mamorasi /
kṣamayā saha citte me rājñī niviśatāṃ svayam"

tām evamādisandeśair mugdhāṃ sammohya yatnataḥ /
haste cakāra koṭakṣmāṃ Koṭādevīṃ ca buddhimān

ekasmiñ śayane rātrim ativāhya tayā samam /
sa prātar utthito jātu tīkṣṇair devīm arodhayat

varṣe pañcadaśe śukladaśamyāṃ nabhasas tataḥ /
tāreva nabhaso rājyād rājñī bhraṃśam alabdha sā

tatputrāv api tau dvau sa karaṇīyavicakṣaṇaḥ /
babandha bandhusambandhikalpavṛkṣo bhaṭāgraṇīḥ

16) Šams ad-Dīn ibn Ṭāhir Mirzā (Šāh Mīr) (LS 4415-4418)
svaṃ rūpaṃ cidacidbhir ebhir abhito vyañjat svayaṃ nirmitair yasyonmīlati deśakālakalanākallolitaṃ tan mahaḥ /
ātmā vāstu śivo 'stu vāstv atha haris so 'py ātmabhūr astu vā buddho vāstu jino 'stu vā bhagavate tasmai namaẖ karmaṇe

bhiyaṃ Lavanyalokeṣu kīrtiṃ dikṣu mahīṃ bhuje /
Lakṣmīṃ vakṣasi Koṭāṃ ca kārāyāṃ sa tato vyadhāt

nītvāvasthāntaraṃ daussthyaśamāt Kaśmīramaṇḍalam /
śrīŚaṃśadīna ity ākhyām anyāṃ svasya vyadhān nṛpaḥ

[Ps-JRT 19]
rājā Satīsaraẖkṣoṇiśuktimuktāmaṇis tataḥ /
arthacintāmaṇir vairiratnavajramaṇir babhau // JRt_B.353 //
mahābale bhuje tasya kāṣṭhoddīpanaśālinaḥ /
maurvīkiṇaḫ pratāpāgner adhūmayad anantaram

prāharan mantriṇāṃ rājā saṃśayaṃ na tu tasya te /
bhinatty anyān maṇīn vajro nānyaratnāni taṃ punaḥ

[Ps-JRT 20]
rājyādhikārān akhilān strībhāvād dussahān svayam /
yeṣu viśvāsapātreṣu śrīKoṭā svayam arpipat // JRt_B.356 //
tejomahimneva ravis tamāṃsīva guhāntarāt / JRt_B.357ab /
sa rājā rājato Rājasthānīyān Kāṣṭhavāṭagān /
bhayāt tato 'pi vidrāvya ślāghanīyayaśā babhau

[Ps-JRT 21]
yatra sandhyātapasy eva Lavanyais timirair iva /
arodhi rucisañcāras svāmino balaśālibhiḥ //
Kaśmīramaṇḍalaṃ caṇḍaśauryadaṇḍitavidviṣā /
kramāgatam ivāśeṣaṃ kṣaṇāt tena vaśīkṛtam // B 358a-h //
hṛtveva hṛdayāt kampaṃ sampadāpi tadā sa ca /
vāmetareṇa lokasya bāhunā nayanena ca // JRt_B.359 //
ciraṃ dhuraṃ parinyasya putrayos svād anūnayoḥ /
nayocchritayaśā rājyaṃ sukhaṃ bhuṅkte sma bhūpatiḥ

sapañcavāsarān bhuktvā trīn abdān medinīpatiḥ /
aṣṭādaśe 'bde rākāyām āṣāḍhyāṃ sa vyapadyata

17) Ǧamšīd (LS 4418-4420)
atha prathamasāmantais sammatājñas sa Jyaṃśiraḥ /
Satīsaraẖkṣitirakṣām akṣāmaśrīr aṭaṅkayat

rājyatoraṇasaṃvāhastambhābhyāṃ dharaṇīpateḥ /
anujo balabuddhibhyām agamac chaṅkanīyatāṃ

naiva dānaṃ na cādānaṃ nigrahaṃ nāpy anugraham /
vihāraṃ na na cāhāraṃ rājño nyūnaṃ sa hi vyadhāt

[Ps-JRT 22]
vidyāpraṇayavijñānaprajñātiśayaśālinaḥ /
yuvarājān mahārājo vayasaivādhiko 'bhavat // JRt_B.365 //
prāgvad viśvāsasampattim akurvati mahībhuji /
yuvarājo manāk cakre nikaṭasthair viraktadhīḥ

tadvaimanasyavṛttāntaśravaṇacchidralābhataḥ /
yuvarājaṃ tato Rājasthānīyāḫ prāhur añjasā