રાજતરઙ્ગિની · શ્લોક 301-320

તસ્મિંલ્ લવન્યલોકેન ગૃહીતાજ્ઞે બલીયસિ ।
રાજ્ઞી સમવૃણોત્ કોટ્ટદ્વારં સહ જયાશયા

[પ્સ્-જ્ર્ત્ 17]
નિવૃત્તનેત્રચારસ્ય ચપલત્વૈકકારણમ્ ।
આખુર્ બિલગતો વોતોશ્ શાહમેરસ્ય સાભવત્ ॥ જ્ર્ત્_બ્.341 ॥
નિરુદ્ધે બલિના કોટગુહાભ્રે મતિશાલિના ।
નૃસિંહેનાભજત્ કોટા સૃગાલીવ મુહુર્ ભયમ્

[પ્સ્-જ્ર્ત્ 18]
"તુઙ્ગત્વં મઙ્ગલાસઙ્ગમ્ અભઙ્ગુરતરશ્રિયમ્ ।
રાજ્યાઙ્ગૈશ્ ચ નિજાઙ્ગૈશ્ ચ દત્તૈ રાજ્ઞી કરોતુ મે ॥ જ્ર્ત્_બ્.343 ॥
અધ્યશેતતરાં રાજ્ઞી મત્પુત્રાણાં ન કેવલમ્ ।
પ્રાણાનામ્ અપિ ચૈશ્વર્યં શ્લાઘ્યા સુખપરમ્પરા" ॥ જ્ર્ત્_બ્.344 ॥
"સિંહાસને મયા સાકં શ્રિયા સાકં મમોરસિ ।
ક્ષમયા સહ ચિત્તે મે રાજ્ઞી નિવિશતાં સ્વયમ્"

તામ્ એવમાદિસન્દેશૈર્ મુગ્ધાં સમ્મોહ્ય યત્નતઃ ।
હસ્તે ચકાર કોટક્ષ્માં કોટાદેવીં ચ બુદ્ધિમાન્

એકસ્મિઞ્ શયને રાત્રિમ્ અતિવાહ્ય તયા સમમ્ ।
સ પ્રાતર્ ઉત્થિતો જાતુ તીક્ષ્ણૈર્ દેવીમ્ અરોધયત્

વર્ષે પઞ્ચદશે શુક્લદશમ્યાં નભસસ્ તતઃ ।
તારેવ નભસો રાજ્યાદ્ રાજ્ઞી ભ્રંશમ્ અલબ્ધ સા

તત્પુત્રાવ્ અપિ તૌ દ્વૌ સ કરણીયવિચક્ષણઃ ।
બબન્ધ બન્ધુસમ્બન્ધિકલ્પવૃક્ષો ભટાગ્રણીઃ

16) šઅમ્સ્ અદ્-દીન્ ઇબ્ન્ ટાહિર્ મિર્zઆ (šઆહ્ મીર્) (લ્સ્ 4415-4418)
સ્વં રૂપં ચિદચિદ્ભિર્ એભિર્ અભિતો વ્યઞ્જત્ સ્વયં નિર્મિતૈર્ યસ્યોન્મીલતિ દેશકાલકલનાકલ્લોલિતં તન્ મહઃ ।
આત્મા વાસ્તુ શિવો ઽસ્તુ વાસ્ત્વ્ અથ હરિસ્ સો ઽપ્ય્ આત્મભૂર્ અસ્તુ વા બુદ્ધો વાસ્તુ જિનો ઽસ્તુ વા ભગવતે તસ્મૈ નમẖ કર્મણે

ભિયં લવન્યલોકેષુ કીર્તિં દિક્ષુ મહીં ભુજે ।
લક્ષ્મીં વક્ષસિ કોટાં ચ કારાયાં સ તતો વ્યધાત્

નીત્વાવસ્થાન્તરં દૌસ્સ્થ્યશમાત્ કશ્મીરમણ્ડલમ્ ।
શ્રીશંશદીન ઇત્ય્ આખ્યામ્ અન્યાં સ્વસ્ય વ્યધાન્ નૃપઃ

[પ્સ્-જ્ર્ત્ 19]
રાજા સતીસરẖક્ષોણિશુક્તિમુક્તામણિસ્ તતઃ ।
અર્થચિન્તામણિર્ વૈરિરત્નવજ્રમણિર્ બભૌ ॥ જ્ર્ત્_બ્.353 ॥
મહાબલે ભુજે તસ્ય કાષ્ઠોદ્દીપનશાલિનઃ ।
મૌર્વીકિણḫ પ્રતાપાગ્નેર્ અધૂમયદ્ અનન્તરમ્

પ્રાહરન્ મન્ત્રિણાં રાજા સંશયં ન તુ તસ્ય તે ।
ભિનત્ત્ય્ અન્યાન્ મણીન્ વજ્રો નાન્યરત્નાનિ તં પુનઃ

[પ્સ્-જ્ર્ત્ 20]
રાજ્યાધિકારાન્ અખિલાન્ સ્ત્રીભાવાદ્ દુસ્સહાન્ સ્વયમ્ ।
યેષુ વિશ્વાસપાત્રેષુ શ્રીકોટા સ્વયમ્ અર્પિપત્ ॥ જ્ર્ત્_બ્.356 ॥
તેજોમહિમ્નેવ રવિસ્ તમાંસીવ ગુહાન્તરાત્ । જ્ર્ત્_બ્.357અબ્ ।
સ રાજા રાજતો રાજસ્થાનીયાન્ કાષ્ઠવાટગાન્ ।
ભયાત્ તતો ઽપિ વિદ્રાવ્ય શ્લાઘનીયયશા બભૌ

[પ્સ્-જ્ર્ત્ 21]
યત્ર સન્ધ્યાતપસ્ય્ એવ લવન્યૈસ્ તિમિરૈર્ ઇવ ।
અરોધિ રુચિસઞ્ચારસ્ સ્વામિનો બલશાલિભિઃ ॥
કશ્મીરમણ્ડલં ચણ્ડશૌર્યદણ્ડિતવિદ્વિષા ।
ક્રમાગતમ્ ઇવાશેષં ક્ષણાત્ તેન વશીકૃતમ્ ॥ બ્ 358અ-હ્ ॥
હૃત્વેવ હૃદયાત્ કમ્પં સમ્પદાપિ તદા સ ચ ।
વામેતરેણ લોકસ્ય બાહુના નયનેન ચ ॥ જ્ર્ત્_બ્.359 ॥
ચિરં ધુરં પરિન્યસ્ય પુત્રયોસ્ સ્વાદ્ અનૂનયોઃ ।
નયોચ્છ્રિતયશા રાજ્યં સુખં ભુઙ્ક્તે સ્મ ભૂપતિઃ

સપઞ્ચવાસરાન્ ભુક્ત્વા ત્રીન્ અબ્દાન્ મેદિનીપતિઃ ।
અષ્ટાદશે ઽબ્દે રાકાયામ્ આષાઢ્યાં સ વ્યપદ્યત

17) ǧઅમ્šઈદ્ (લ્સ્ 4418-4420)
અથ પ્રથમસામન્તૈસ્ સમ્મતાજ્ઞસ્ સ જ્યંશિરઃ ।
સતીસરẖક્ષિતિરક્ષામ્ અક્ષામશ્રીર્ અટઙ્કયત્

રાજ્યતોરણસંવાહસ્તમ્ભાભ્યાં ધરણીપતેઃ ।
અનુજો બલબુદ્ધિભ્યામ્ અગમચ્ છઙ્કનીયતાં

નૈવ દાનં ન ચાદાનં નિગ્રહં નાપ્ય્ અનુગ્રહમ્ ।
વિહારં ન ન ચાહારં રાજ્ઞો ન્યૂનં સ હિ વ્યધાત્

[પ્સ્-જ્ર્ત્ 22]
વિદ્યાપ્રણયવિજ્ઞાનપ્રજ્ઞાતિશયશાલિનઃ ।
યુવરાજાન્ મહારાજો વયસૈવાધિકો ઽભવત્ ॥ જ્ર્ત્_બ્.365 ॥
પ્રાગ્વદ્ વિશ્વાસસમ્પત્તિમ્ અકુર્વતિ મહીભુજિ ।
યુવરાજો મનાક્ ચક્રે નિકટસ્થૈર્ વિરક્તધીઃ

તદ્વૈમનસ્યવૃત્તાન્તશ્રવણચ્છિદ્રલાભતઃ ।
યુવરાજં તતો રાજસ્થાનીયાḫ પ્રાહુર્ અઞ્જસા