Prakāśasaṃhitā · Chapter 1.14

iti śrī prakāśasaṃhitāyāṃ prathamaparicchede trayodaśo 'dhyāyaḥ
śrīhaṃsa uvāca
bhūmeradhastādatalo vitalaḥ sutalastataḥ /
ayutonnāhavistārastalātalamahātalau

rasātalaśca pātālahyetasmādyuttarohyadhaḥ /
dvisahasroru bhūkandāstvantarantarbhilopamāḥ

mahāmaṇiprakāśetā sūryādigrahavarjitāḥ /
meruruttarasteṣāṃ mārgaḥ sarvatra saṃmataḥ

teṣu sarveṣu kalparūhatulyāśca pādapāḥ /
kāmadhenusamāgāvaḥ cintāmaṇi samāḥ śilāḥ

tatratyānāṃ yathāyogyaṃ satāmapyasatāṃ phalam /
yacchanti svacchasalilaṃ cāpi tattadgataṃ śubham

na tatrāyāsataḥ saukhyam anāyāsāt sukhāvahaḥ /
bhujyopayuktānantoru vastujālasamākulaḥ

yāvatkāmya śubhantāvadāyuṣaṣyamasatāmadhaḥ /
bhūmau bhāratagā ye ca kṛte lakṣāyuṣaḥ smṛtāḥ

tretādiṣu triṣu daśāṃśanyūnāyurmitānarāḥ /
ādhivyādhijarāvārdhikyāyāsetyabhidhādayaḥ

yugāyurniyamāt kālamṛtyavastatra naiva hi /
tatrasthayoḥ sadasatorbhaktidveṣau vinā kvacit

tathā vidhiniṣedhau ca na ca varṇāśramādayaḥ /
na tatra karmajñānādiḥ pūrvakarmabhujo '(jau)khilāḥ

prāyasyāṃśāstadutpannāḥ bhūmau jātā vidhīśayoḥ /
varaiḥsuradviṣo viṣṇuvāyubhyāmavatārakaiḥ

tayormṛtāḥ punaḥ pūrvasthāne prārabdhakāmyake /
śubhaṃ bhuñjanti niṣkāmyaśubhaṃ teṣāṃ na vai kvacit

kāmyapāpānnārakino niṣkāmāśubhatastanūḥ /
icchantontaścarādaityāniraṃśābhāratārjitān

kāmyātteṣu vasanti sma dānavāśrayabhūtayaḥ /
sadā śeṣādikastatra vasanti sati kāraṇe

harīcchayā surāstatra vasantaḥ karmato na hi /
ete hi lakṣabhūkandamadhye lokāstatohyadhaḥ

pātāle narakāścāṣṭāviṃśatsaṃkhyā hareḥ kṛtāḥ /
tadadhastāt pañcaviṃśatkoṭigarbhāmbunirmalam

lakṣonaṃ yatra lakṣmīśo yādorūpī virājate /
sahasramūrdhnaḥ phaṇinastvekasmin mastake tadā

sarṣapāyati vai viśvaṃ nikhilaṃ vāruṇīpateḥ /
dharākhileyaṃ sadvīpā sa sāgarakulācalā

tasyāśrayovāyukūrmaḥ tasya kūrmākṛtirhariḥ //
taṃ dhatte jalamadhyasthā śaktirādhārarūpiṇī

saṅkarṣaṇanṛsiṃhātmā sahasrā(saṃhartā)nanta nāmakaḥ /
tadadhastāccamaṇḍūko varāhastadadhastaṭī

tamaṇḍakharparaspṛṣṭā pādamāhuradhastale /
teṣāmupari bhūlokastanmadhye merubhūdharaḥ

sa kañjanābhanābhyuttha padmanābhabisākṛtiḥ /
merumadhyotthanāloyamūrdhvaṣaṭkañjasaṃśrayaḥ

śatayojanavistīrṇaṃ satyalokāntadīrghavān /
vajrātisudhṛḍho garbhachidraṃ tene prakāśavān

lakṣonnatasthalo bhūmyāḥ bhuvarlokastadāśrayaḥ /
maṇihemāmayo lakṣabhūkanando lokasundaraḥ

saptaprākārakalitaḥ nānā bhogoruyogibhiḥ /
jaḍairartheḥsatvaguṇaprācuryaiḥ viśadālayaiḥ

bhūmeḥ koṭyunnatasvargalokoramyo 'tivartulaḥ /
koṭiyojanavistāre bhuvarlokavadeva saḥ

dvilakṣabhūkandayukto merunālamupāgataḥ /
maṇihemamayottuṅga saptaprākārabhāsuraḥ

daśayojanavistārāḥ caturasrāsuvīthayaḥ /
yatrānekapatākāśca darpaṇānekasaṅkulāḥ

maṇiśayyāsanānantasātvikocitasādhanaiḥ /
pūrvapuṇyasuvarṇaśrīrāja(nma)mandiramaṇḍitāḥ

nānodyānāṣṭadikpālanilayāṣṭakabhāsurāḥ /
madhyemaṇigaṇabhrājadviṣṇumandiramaṇḍapaḥ

sarvāyudharathākīrṇacintāmaṇyādi saṅkulaiḥ /
muktāmaṇisṛjopeta sarvābharaṇasantatāḥ

divyavastrānnadānekapārijātādi saṅkulāḥ /
aṣṭāviṃśatpuradvāratoraṇāṭṭālagopurāḥ

harmyāyutavṛtānekagṛhadvaryāśritāpagāḥ / /
mandākinī maṇimayā(tkalpa)tulyarūpāmbujāśrayā

parighārūpato yatra bhāti yādogaṇānvitā /
suśabdasparśarūpetaḥ suraso(sye)ti sugandhavān

martyadevāsurairbhogya pṛthagartha samākulāḥ /
bhuvarlokastvadholokaḥ guṇaiḥśatagaṇottaraḥ

tataḥ daśaguṇodriktāḥ lokāḥ svargādayaḥ kramāt /
tathā ca tattalokasthaṃ suropasurasantataḥ

adhikārikasanmartyagandharvādyalpacetasām /
yathāyogya phalaṃ teṣām ādhārā(mādhāsyadvi)viṣṇuravyayaḥ

tataśca sārdhakoṭyucco maharlokastvakarmakaḥ /
tataḥ koṭidvayoccastha janolokaḥ supūjitaḥ

tato sārdhadvikoṭyuccastapolokaḥ sucidgamaḥ /
tataḥ koṭyunnatoyaṃ satyalokoti bhāsuraḥ

tricatuḥ pañcaṣallakṣabhūkandājñānagocaraḥ /
nābhyutthita mahānālasyāgrasthe satyalokage(ke)

brahmā caturmukho jāto viṣṇunā sarvalokasṛṭ /
svarlokasaviśeṣārthāḥ maharādiṣu santatāḥ

ajarotpatsamānoru nānāmartyagaṇāśrayāḥ /
etādṛśaṃ lokapadamādhyājārdhāyuṣontime

dine sṛjaddharistatra prākṛtenābhimāninī /
loko 'jasya bhuvaḥ koṭitrayodaśamito mataḥ