Language

ENहिગુ
Scripture Library

Prakāśasaṃhitā · Chapter 1.13

1.13.1

iti śrī prakāśasaṃhitāyāṃ prathamaparicchede dvādaśo 'dhyāyaḥ
śrīhaṃsa uvāca
ye proktā devagandharvakarmajñānāstvatātvikāḥ /
pakvādhikāriṇo bhūmerutkrāntā maharādiṣu

1.13.2

sthitā vipaśeṣoktamārgeṇa svottameṣu te /
bhogadehapratiṣaṭhāstu aṇḍāntadvirajātale

1.13.3

(yu)tyaktaliṅgāsturyavaśā aṇḍanāśa upāgate /
parāṣṭamāṃśāvaśiṣṭakāle śraharigarbhagāḥ

1.13.4

muktā api na muktākhyāḥ punarbrahmāṇḍasambhave /
viṣṇorbahirgatāḥ kukṣeḥ śuddhasātvakadehakaiḥ

1.13.5

ramādattairbhogayogyapūrvoktānantasātvikaiḥ /
arthairabhyunnatāśvetadvīpasthā harimañjasā

1.13.6

dṛṣṭvā natvā prasādyeśaṃ muktākhyāṃ prāpyacājñayā /
avyāhateṣṭagatayo vaikuṇṭhe śuddhasātvikaiḥ

1.13.7

dehairmodanti bhūdurgābhāgayoḥ śrīśalālitāḥ /
cinmātradehaiḥ śrībhāge na cātra jaḍasaṃsthitāḥ

1.13.8

vṛkṣapakṣimṛgā hyabdhinadyopi navakoṭayaḥ /
sarāṃsi nānāvidhabaddhā api lokeṣu vai hareḥ

1.13.9

śrībhūdurgābhāga ete sevante harimañjasā /
svādhikyasya sidhyarthaṃ svānandādhikyakāṅkṣiṇaḥ

1.13.10

kevalaṃ liṅgadehena bhogabhāge vasanti hi /
(bhūbhāge saṃvasanti hi) niraṃśānāṃ sūkṣmadehāḥ aṇḍāntaḥsatyalokagā tu

1.13.11

aniruddhādalpakālavyatyayātprabhavanti hi /
layeṇḍanāśātpurataḥ natatsū(nāśaḥ sū)kṣmatanorbhavet

1.13.12

tṛṇādārabhya sanmartyagandharvāsta(nta)sya kṛtsnaśaḥ /
eṣāṃ sūkṣmatanuḥ sṛṣṭiḥ kramādyuktamatolayaḥ

1.13.13

sraṣṭvaiṣvevāmartyagandharvādikarmyante(nta) devatāḥ /
durgābhāgasthāniruddhātsūkṣmayuktā bhavanti hi

1.13.14

sṛṣṭikramādvyutkrameṇa nāśastatragatāddhareḥ /
aṇḍanāśātpuraivete kevalaṃ liṅgamātragāḥ

1.13.15

tṛṇādyāśacātātvikāśca bhūbhāge saṃvasanti hi /
eṣāṃ śrībhāgaparikhābhūta śrīvirajā jale

1.13.16

aṇḍanāśātpurābhagnaliṅgānāṃ turyasaṃśrayam /
prāptānāṃ śrīharergabhe tadāvāso bhaviṣyati

1.13.17

bhūmāvutkramamāṇāstu dehantyaktvā maharjanāḥ /
tapaḥ satyeṣu durgākhyabhāge nīcoccakāḥ kramāt

1.13.18

vasanti dehabhogaiste(bhogadehaiḥ) niraṃśānāntu bhogataḥ /
śīrṇā bhavanti hi aniruddhena ye cate

1.13.19

praviṣṭāni bhavanti hi aniruddhena ye cate /
aniruddhe praviṣṭāni saṅkarṣaṇajayāya te

1.13.20

sṛṣṭānyato liṅgamuktāḥ prabhavanti hyatātvikāḥ /
bhogedehaiḥ svottameṣu praviṣṭāḥ prabhavanti hi

1.13.21

gandharvāṇāṃ kuberantu pitṝṇāṃ yama eva hi /
kṛṣṭāṅgasaṅga gopīnāṃ sarvajātiṣu saptateḥ

1.13.22

mitānāmājānajānāṃ sastrīkāṇāṃ dhanādhipe /
tatsamānāstu ṛṣayaḥ śatonaśatakoṭayaḥ

1.13.23

eteṣāṃ tulayodakṣe hyagniputragaṇasya tu /
vahnau karmajadevānāṃ layaḥ svāyambhuve mataḥ

1.13.24

tasminnekādaśamitāmanavovidhyatātvikāḥ /
tātvikau dvau saptamādyau yau tau manupadeśvarau

1.13.25

nārāyaṇaḥ svayaṃ viṣṇuḥ tāpasomanurīritaḥ /
vinā tān strīn manūn svāyambhuve laya udīritaḥ

1.13.26

ādya indro hariryajñaḥ vāyudharmośvinau kramāt /
ṣaṣṭastu mandradyumnanāmā saptamastu purandaraḥ

1.13.27

dvau śacīramaṇāṃśau tau ṣaḍaite tātvikāḥ smṛtāḥ /
bhāvīndrāḥ karmajābhāste teṣāmādyamanau layaḥ

1.13.28

saptakānāṃ ṛṣīṇāntu śatasya ca layaḥ smṛtaḥ /
dakṣe dharme ca tattulyapitṝṇāṃ saptakasya tu

1.13.29

tatsamāstvaṣṭagandharvāstvaṣṭona śatayoṣitaḥ /
urvaśyādyāstatsamāhi kuberaṃ praviśanti hi

1.13.30

ato niraṃśāstūtkrānti yoginastu ta(nasta)duttamāḥ /
atātvikāstu bhūlokādutkrānta maharādigāḥ

1.13.31

bhogadehairuttamaistu bhakṣitāḥ prabhavanti hi /
utkramāṇutkrameṇa gāyan yoginastānatho jaguḥ

1.13.32

nityasaṃsāriṇaḥ pṛthvyāṃ tyaktvā sthūlantu sūkṣmataḥ /
dharme praviśyasantyaktānādyavidyā bhavanti hi

1.13.33

kecidatraiva mucyante kecidvaimerumūrdhani /
vaiśvānare dyunadyāṃ vā sūrye vā deha eva vā

1.13.34

tyaktvāvidyāṃ miśrapākālaye nābhau harergatāḥ /
svargabhūmyādiṣu sṛṣṭau bhramanti śrīharīcchayā

1.13.35

laye 'yogyā garbhodagatasaṅkarṣaṇāgninā /
pātāle nityanarake bhagnasūkṣmakalevarāḥ

1.13.36

vāyorgadāprahāreṇa bhagnaliṅgāstamonugāḥ /
laye sṛṣṭau tamasyandhe patanti śrī harīcchayā

1.13.37

tatvābhimānino devāḥ hyaṇaḍāntarbahirūpataḥ /
anutkramāḥ svottameṣu vipaśeṣādi mārgataḥ

1.13.38

tyaktadehāḥ sūkṣmadehaiḥ satyaloke vasanti hi /
naṣṭe satye brahmadehe naṣṭe taiḥ saha padmajāḥ

1.13.39

aṇḍanāśa upāvṛtte viśeṣaṃ yātitaiḥ saha /
atrasthitaiḥsūkṣmadaihaiḥ sarvatatrasthasūkṣmakaiḥ

1.13.40

ekībhavantyevamekaviṃśattatvagaṇā(tā) api /
vyutkrameṇa tu bhūmyādi tatvopādāna sañcaye

1.13.41

sthale tathā nābhimānivaśage sati viṣṇunā /
annādi nāmnādevaistadūrdhvamūrdhvagatakramāt

1.13.42

tyaktānyāvaraṇānyete pūrvamānena nāśanam /
yanti pūrvoktamānena aniruddhādivatkramāt

1.13.44

saṅkarṣaṇādvinaṣṭe(ṣu) tu sūkṣmadeheṣu kṛtsnaśaḥ /
tadā satvārdha śrībhāgasthalakṣmyālakṣmyātmake jale// 43 //
(pradhānavirajā nadyāmityarthaḥ)
nīcakramāt bhagnaliṅgāḥ viśanti jaṭhare hareḥ /
punaraṇḍe samutpanne śvetadvīpe samāpya ca

1.13.45

muktau bhavatyasau lokaḥ kṣīrasāgaramadhyagaḥ /
lakṣmyaiścatuṣaṣṭhimitaiḥ vistṛtaṃ(visṛjaḥ) puṣkarāhvayaḥ

1.13.46

dvīpaḥ kṣīrābdhiparito maṇivajramayadyutiḥ /
tanmadhyadeśaparito vartulo mānasottaraḥ

1.13.47

mahīdharoyutonnahaḥ dvisahasrasuvistaraḥ /
dhṛḍho vajramayaḥ saptarathacakraṃ raveḥ sthitam

1.13.48

tadantarmartyasaṃsāraḥ tadvāhyomartyagocaraḥ /
dvīpāyāmasamaśuddhavārisāgaraveṣṭitaḥ

1.13.49

tasyāpi parito vajralepikāsvarṇabhūḥ śubhā /
caturlakṣanyūnakoṭivistarāttadgato nagaḥ

1.13.50

lokālokābhidhovartulākāro parito giriḥ /
maṇisvarṇamayaḥ prākārākāro nirmalo mahān

1.13.51

sa pañcāśatsahasretatpañcāśallakṣavistṛtiḥ /
tāvataivocchritastasmāt ardhalakṣādhikonnataḥ

1.13.52

nānāvṛkṣāśrayo yatra bhāti pūrvoditaṃ jagat /
tadaṣṭadikṣu śikharāṇyapi chidrānvitāni ca

1.13.53

śatonnatāni digdantigaṇāstaduparisthitāḥ /
tacchidraveṣṭitaḥ śuṇḍādaṇḍairūttaṃbhayanti te(taiḥ)

1.13.54

gotrante cāntarikṣasthāḥ haryāveśayutāḥ śubhāḥ /
te ca pūrvādyaṣṭadikṣu garbhodasthāgataṃ(tā) bhuvam

1.13.55

ūrdhvościtrairātmahastairdharanti śrīharīcchayā /
te mānasottare merau svarge rūpāntarasthitāḥ

1.13.56

kurvanti śrī harerājñāṃ dikpālānāṃ ca vāhanāḥ /
anantarūpairbhagavān uparistaṃnnagordhvagaḥ

1.13.57

ūrdhvādhaḥ śikharaspṛṣṭānantamūrdhvoti yo hariḥ /
lokālokāntarāle tu sūryendvṛkṣagrahaprabhāḥ

1.13.58

vasiṣṭhanāradātryādyānantagaṃ svarṇabhūmigam /
vadanti pūrvadvīpeṣu yathā sūryo(pūrvo)dayāntare

1.13.59

yathā tathaiva giriśṛṅge maitreyapūrvakāḥ /
svarṇabhūmimatītyaivasthitamāhurnagottamam

1.13.60

taduktamāhuḥ paiṅgyādyāḥ tannetyāhurmṛ(ka)kuṇḍajaḥ /
merulokālokamadhyapradeśastu trikoṭikaḥ

1.13.61

yojanānāṃ sārthakoṭisaṃmitaḥ parikīrtitaḥ /
lokālokadha(ra)bhūmyāsahitaḥ parimāṇataḥ
andhantamastannagasya paritaḥ saptakoṭikaḥ /
yatra mithyājñānayuktāḥ patanti śatakoṭiśaḥ

1.13.62

harīrasuragurvāyarviṣṇuvaiṣṇavavidviṣaḥ /
niṣkāraṇaṃ sādhuyoṣidvedaśāstra vidūṣakāḥ

1.13.63

bhaktileśavihīnāśca nityanaimittikojjitāḥ /
anantapāpakaraṇe bhayaleśavivarjitāḥ

1.13.64

jīvābhedo nirguṇatvamapūrṇaguṇatā tathā /
sāmyādhikye tadanyeṣāṃ bhedastadgata eva ca

1.13.65

prādurbhāvaviparyāsaḥ tadbhaktadveṣa eva ca /
tatpramāṇasya nindā ca dveṣā etekhilā matāḥ

1.13.66

samprāpya bhārate janma viṣṇudveṣādi pākataḥ /
yathā yogyaṃ vaiparītyā parokṣaguruvidviṣaḥ

1.13.67

pakvasvarūpavidveṣād vyudasyātmīya sañcitam /
bhuktvā duṣprārabdhaphalaṃ pūrṇaṃ pramādikā gatam

1.13.68

suprārabdhaphalaṃ viṣṇudveṣādalpīkṛtaṃ hareḥ /
bhuktvāgāmi vyudasyaiva hyāgāmi dveṣayākṛtaḥ(pākataḥ)

1.13.69

prāptavyaduḥkhamicchanti sthūladehān viṣāgnibhiḥ /
śastratyaktvā yātanādyaiḥ nityatāmiśranāmakaḥ(rakāḥ)

1.13.70

aṇḍanāśātpurā sūkṣmadehān tatra visṛjya ca /
vāyorgadāghātataśca liṅgabhaṅgo bhaviṣyati

1.13.71

ciraṃ śrīharyūrudeśe kḷptaduḥkhabhujaḥ khalāḥ /
punaraṇḍe samutpanne tamasyandhe patatyalam

1.13.72

martyādhamā niraṃśāśca piśācāḥ svalpatāmasāḥ /
teṣu kecittatvadevābhāsarūpāstvadhastane

1.13.73

svargādiṣu carantaste pāpakarmābhimāninaḥ /
daityāścarākṣasāścaiva sāṃśāste bahurūpiṇaḥ

1.13.74

rasātalasthāniruddhāt prāk sūkṣmaṃ dehamāśritāḥ /
karmānuvaśataḥ sthūladehān prāpya mahāsuraiḥ

1.13.75

svayaṃ naṣṭā parān sādhūn nāśayanti kusādhanaiḥ /
tamasyandhe lakṣanimnodhyuparyasthale sthitāḥ

1.13.76

prāptavyaduḥkhaṃ bhuñjanti śuddhaṃ tāmasavigrahaiḥ /
pūyāsṛṅmūtraviṣṭādyaiḥ taptatailāstraśastrakaiḥ

1.13.77

adṛṣṭāśrutaduḥkhāpti sādhanocitavastubhiḥ /
durgayākalpitaiḥ ghoraiḥ nirghātādyairanekaśaḥ

1.13.78

siṃhavyāghrādirūpiṇyā saha tādṛk svarūpavān /
avarṇanīyaduḥkhaughaṃ vāyurdāsyati tān prati

1.13.79

tatprāptavyamiti prāhuḥ kḷptaṃ duḥkhaṃ tatopyadhaḥ /
bhuñjanti svasvarūpasthaṃ sarvarogavraṇādikam

1.13.80

sarvakṣatādikaṃ nityaṃ pūrṇaduḥkhaṃ vrajantyalam /
tato dvisaptakoṭibhyāṃ(kyāṃ) ghanodaḥ paritaḥ sthitam

1.13.81

yatra nārāyaṇonantatanurūpātmakaśriyā /
sadā viharati śrīśo brahmādyairapi sevitaḥ

1.13.82

tatordhakoṭisamitamanantāsanamīśituḥ /
dhāmaṇḍakharparaspṛṣṭa viṃśallakṣocca vedimat

1.13.83

catvāriṃśallakṣāmito bhūbhāgaḥ parikīrtitaḥ /
triṃśallakṣamitastūccaḥ śrībhāgaḥ sarvataḥ śubhaḥ

1.13.84

tadanyānantaguṇitaḥ śvetadvīpasamaḥ smṛtaḥ

Original text: Prakāśasaṃhitā (a Pāñcarātrasaṃhitā) · Data entry members of the Sansknet Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc