Prakāśasaṃhitā · Chapter 1.13
iti śrī prakāśasaṃhitāyāṃ prathamaparicchede dvādaśo 'dhyāyaḥ
śrīhaṃsa uvāca
ye proktā devagandharvakarmajñānāstvatātvikāḥ /
pakvādhikāriṇo bhūmerutkrāntā maharādiṣu
sthitā vipaśeṣoktamārgeṇa svottameṣu te /
bhogadehapratiṣaṭhāstu aṇḍāntadvirajātale
(yu)tyaktaliṅgāsturyavaśā aṇḍanāśa upāgate /
parāṣṭamāṃśāvaśiṣṭakāle śraharigarbhagāḥ
muktā api na muktākhyāḥ punarbrahmāṇḍasambhave /
viṣṇorbahirgatāḥ kukṣeḥ śuddhasātvakadehakaiḥ
ramādattairbhogayogyapūrvoktānantasātvikaiḥ /
arthairabhyunnatāśvetadvīpasthā harimañjasā
dṛṣṭvā natvā prasādyeśaṃ muktākhyāṃ prāpyacājñayā /
avyāhateṣṭagatayo vaikuṇṭhe śuddhasātvikaiḥ
dehairmodanti bhūdurgābhāgayoḥ śrīśalālitāḥ /
cinmātradehaiḥ śrībhāge na cātra jaḍasaṃsthitāḥ
vṛkṣapakṣimṛgā hyabdhinadyopi navakoṭayaḥ /
sarāṃsi nānāvidhabaddhā api lokeṣu vai hareḥ
śrībhūdurgābhāga ete sevante harimañjasā /
svādhikyasya sidhyarthaṃ svānandādhikyakāṅkṣiṇaḥ
kevalaṃ liṅgadehena bhogabhāge vasanti hi /
(bhūbhāge saṃvasanti hi) niraṃśānāṃ sūkṣmadehāḥ aṇḍāntaḥsatyalokagā tu
aniruddhādalpakālavyatyayātprabhavanti hi /
layeṇḍanāśātpurataḥ natatsū(nāśaḥ sū)kṣmatanorbhavet
tṛṇādārabhya sanmartyagandharvāsta(nta)sya kṛtsnaśaḥ /
eṣāṃ sūkṣmatanuḥ sṛṣṭiḥ kramādyuktamatolayaḥ
sraṣṭvaiṣvevāmartyagandharvādikarmyante(nta) devatāḥ /
durgābhāgasthāniruddhātsūkṣmayuktā bhavanti hi
sṛṣṭikramādvyutkrameṇa nāśastatragatāddhareḥ /
aṇḍanāśātpuraivete kevalaṃ liṅgamātragāḥ
tṛṇādyāśacātātvikāśca bhūbhāge saṃvasanti hi /
eṣāṃ śrībhāgaparikhābhūta śrīvirajā jale
aṇḍanāśātpurābhagnaliṅgānāṃ turyasaṃśrayam /
prāptānāṃ śrīharergabhe tadāvāso bhaviṣyati
bhūmāvutkramamāṇāstu dehantyaktvā maharjanāḥ /
tapaḥ satyeṣu durgākhyabhāge nīcoccakāḥ kramāt
vasanti dehabhogaiste(bhogadehaiḥ) niraṃśānāntu bhogataḥ /
śīrṇā bhavanti hi aniruddhena ye cate
praviṣṭāni bhavanti hi aniruddhena ye cate /
aniruddhe praviṣṭāni saṅkarṣaṇajayāya te
sṛṣṭānyato liṅgamuktāḥ prabhavanti hyatātvikāḥ /
bhogedehaiḥ svottameṣu praviṣṭāḥ prabhavanti hi
gandharvāṇāṃ kuberantu pitṝṇāṃ yama eva hi /
kṛṣṭāṅgasaṅga gopīnāṃ sarvajātiṣu saptateḥ
mitānāmājānajānāṃ sastrīkāṇāṃ dhanādhipe /
tatsamānāstu ṛṣayaḥ śatonaśatakoṭayaḥ
eteṣāṃ tulayodakṣe hyagniputragaṇasya tu /
vahnau karmajadevānāṃ layaḥ svāyambhuve mataḥ
tasminnekādaśamitāmanavovidhyatātvikāḥ /
tātvikau dvau saptamādyau yau tau manupadeśvarau
nārāyaṇaḥ svayaṃ viṣṇuḥ tāpasomanurīritaḥ /
vinā tān strīn manūn svāyambhuve laya udīritaḥ
ādya indro hariryajñaḥ vāyudharmośvinau kramāt /
ṣaṣṭastu mandradyumnanāmā saptamastu purandaraḥ
dvau śacīramaṇāṃśau tau ṣaḍaite tātvikāḥ smṛtāḥ /
bhāvīndrāḥ karmajābhāste teṣāmādyamanau layaḥ
saptakānāṃ ṛṣīṇāntu śatasya ca layaḥ smṛtaḥ /
dakṣe dharme ca tattulyapitṝṇāṃ saptakasya tu
tatsamāstvaṣṭagandharvāstvaṣṭona śatayoṣitaḥ /
urvaśyādyāstatsamāhi kuberaṃ praviśanti hi
ato niraṃśāstūtkrānti yoginastu ta(nasta)duttamāḥ /
atātvikāstu bhūlokādutkrānta maharādigāḥ
bhogadehairuttamaistu bhakṣitāḥ prabhavanti hi /
utkramāṇutkrameṇa gāyan yoginastānatho jaguḥ
nityasaṃsāriṇaḥ pṛthvyāṃ tyaktvā sthūlantu sūkṣmataḥ /
dharme praviśyasantyaktānādyavidyā bhavanti hi
kecidatraiva mucyante kecidvaimerumūrdhani /
vaiśvānare dyunadyāṃ vā sūrye vā deha eva vā
tyaktvāvidyāṃ miśrapākālaye nābhau harergatāḥ /
svargabhūmyādiṣu sṛṣṭau bhramanti śrīharīcchayā
laye 'yogyā garbhodagatasaṅkarṣaṇāgninā /
pātāle nityanarake bhagnasūkṣmakalevarāḥ
vāyorgadāprahāreṇa bhagnaliṅgāstamonugāḥ /
laye sṛṣṭau tamasyandhe patanti śrī harīcchayā
tatvābhimānino devāḥ hyaṇaḍāntarbahirūpataḥ /
anutkramāḥ svottameṣu vipaśeṣādi mārgataḥ
tyaktadehāḥ sūkṣmadehaiḥ satyaloke vasanti hi /
naṣṭe satye brahmadehe naṣṭe taiḥ saha padmajāḥ
aṇḍanāśa upāvṛtte viśeṣaṃ yātitaiḥ saha /
atrasthitaiḥsūkṣmadaihaiḥ sarvatatrasthasūkṣmakaiḥ
ekībhavantyevamekaviṃśattatvagaṇā(tā) api /
vyutkrameṇa tu bhūmyādi tatvopādāna sañcaye
sthale tathā nābhimānivaśage sati viṣṇunā /
annādi nāmnādevaistadūrdhvamūrdhvagatakramāt
tyaktānyāvaraṇānyete pūrvamānena nāśanam /
yanti pūrvoktamānena aniruddhādivatkramāt
saṅkarṣaṇādvinaṣṭe(ṣu) tu sūkṣmadeheṣu kṛtsnaśaḥ /
tadā satvārdha śrībhāgasthalakṣmyālakṣmyātmake jale// 43 //
(pradhānavirajā nadyāmityarthaḥ)
nīcakramāt bhagnaliṅgāḥ viśanti jaṭhare hareḥ /
punaraṇḍe samutpanne śvetadvīpe samāpya ca
muktau bhavatyasau lokaḥ kṣīrasāgaramadhyagaḥ /
lakṣmyaiścatuṣaṣṭhimitaiḥ vistṛtaṃ(visṛjaḥ) puṣkarāhvayaḥ
dvīpaḥ kṣīrābdhiparito maṇivajramayadyutiḥ /
tanmadhyadeśaparito vartulo mānasottaraḥ
mahīdharoyutonnahaḥ dvisahasrasuvistaraḥ /
dhṛḍho vajramayaḥ saptarathacakraṃ raveḥ sthitam
tadantarmartyasaṃsāraḥ tadvāhyomartyagocaraḥ /
dvīpāyāmasamaśuddhavārisāgaraveṣṭitaḥ
tasyāpi parito vajralepikāsvarṇabhūḥ śubhā /
caturlakṣanyūnakoṭivistarāttadgato nagaḥ
lokālokābhidhovartulākāro parito giriḥ /
maṇisvarṇamayaḥ prākārākāro nirmalo mahān
sa pañcāśatsahasretatpañcāśallakṣavistṛtiḥ /
tāvataivocchritastasmāt ardhalakṣādhikonnataḥ
nānāvṛkṣāśrayo yatra bhāti pūrvoditaṃ jagat /
tadaṣṭadikṣu śikharāṇyapi chidrānvitāni ca
śatonnatāni digdantigaṇāstaduparisthitāḥ /
tacchidraveṣṭitaḥ śuṇḍādaṇḍairūttaṃbhayanti te(taiḥ)
gotrante cāntarikṣasthāḥ haryāveśayutāḥ śubhāḥ /
te ca pūrvādyaṣṭadikṣu garbhodasthāgataṃ(tā) bhuvam
ūrdhvościtrairātmahastairdharanti śrīharīcchayā /
te mānasottare merau svarge rūpāntarasthitāḥ
kurvanti śrī harerājñāṃ dikpālānāṃ ca vāhanāḥ /
anantarūpairbhagavān uparistaṃnnagordhvagaḥ
ūrdhvādhaḥ śikharaspṛṣṭānantamūrdhvoti yo hariḥ /
lokālokāntarāle tu sūryendvṛkṣagrahaprabhāḥ
vasiṣṭhanāradātryādyānantagaṃ svarṇabhūmigam /
vadanti pūrvadvīpeṣu yathā sūryo(pūrvo)dayāntare
yathā tathaiva giriśṛṅge maitreyapūrvakāḥ /
svarṇabhūmimatītyaivasthitamāhurnagottamam
taduktamāhuḥ paiṅgyādyāḥ tannetyāhurmṛ(ka)kuṇḍajaḥ /
merulokālokamadhyapradeśastu trikoṭikaḥ
yojanānāṃ sārthakoṭisaṃmitaḥ parikīrtitaḥ /
lokālokadha(ra)bhūmyāsahitaḥ parimāṇataḥ
andhantamastannagasya paritaḥ saptakoṭikaḥ /
yatra mithyājñānayuktāḥ patanti śatakoṭiśaḥ
harīrasuragurvāyarviṣṇuvaiṣṇavavidviṣaḥ /
niṣkāraṇaṃ sādhuyoṣidvedaśāstra vidūṣakāḥ
bhaktileśavihīnāśca nityanaimittikojjitāḥ /
anantapāpakaraṇe bhayaleśavivarjitāḥ
jīvābhedo nirguṇatvamapūrṇaguṇatā tathā /
sāmyādhikye tadanyeṣāṃ bhedastadgata eva ca
prādurbhāvaviparyāsaḥ tadbhaktadveṣa eva ca /
tatpramāṇasya nindā ca dveṣā etekhilā matāḥ
samprāpya bhārate janma viṣṇudveṣādi pākataḥ /
yathā yogyaṃ vaiparītyā parokṣaguruvidviṣaḥ
pakvasvarūpavidveṣād vyudasyātmīya sañcitam /
bhuktvā duṣprārabdhaphalaṃ pūrṇaṃ pramādikā gatam
suprārabdhaphalaṃ viṣṇudveṣādalpīkṛtaṃ hareḥ /
bhuktvāgāmi vyudasyaiva hyāgāmi dveṣayākṛtaḥ(pākataḥ)
prāptavyaduḥkhamicchanti sthūladehān viṣāgnibhiḥ /
śastratyaktvā yātanādyaiḥ nityatāmiśranāmakaḥ(rakāḥ)
aṇḍanāśātpurā sūkṣmadehān tatra visṛjya ca /
vāyorgadāghātataśca liṅgabhaṅgo bhaviṣyati
ciraṃ śrīharyūrudeśe kḷptaduḥkhabhujaḥ khalāḥ /
punaraṇḍe samutpanne tamasyandhe patatyalam
martyādhamā niraṃśāśca piśācāḥ svalpatāmasāḥ /
teṣu kecittatvadevābhāsarūpāstvadhastane
svargādiṣu carantaste pāpakarmābhimāninaḥ /
daityāścarākṣasāścaiva sāṃśāste bahurūpiṇaḥ
rasātalasthāniruddhāt prāk sūkṣmaṃ dehamāśritāḥ /
karmānuvaśataḥ sthūladehān prāpya mahāsuraiḥ
svayaṃ naṣṭā parān sādhūn nāśayanti kusādhanaiḥ /
tamasyandhe lakṣanimnodhyuparyasthale sthitāḥ
prāptavyaduḥkhaṃ bhuñjanti śuddhaṃ tāmasavigrahaiḥ /
pūyāsṛṅmūtraviṣṭādyaiḥ taptatailāstraśastrakaiḥ
adṛṣṭāśrutaduḥkhāpti sādhanocitavastubhiḥ /
durgayākalpitaiḥ ghoraiḥ nirghātādyairanekaśaḥ
siṃhavyāghrādirūpiṇyā saha tādṛk svarūpavān /
avarṇanīyaduḥkhaughaṃ vāyurdāsyati tān prati
tatprāptavyamiti prāhuḥ kḷptaṃ duḥkhaṃ tatopyadhaḥ /
bhuñjanti svasvarūpasthaṃ sarvarogavraṇādikam
sarvakṣatādikaṃ nityaṃ pūrṇaduḥkhaṃ vrajantyalam /
tato dvisaptakoṭibhyāṃ(kyāṃ) ghanodaḥ paritaḥ sthitam
yatra nārāyaṇonantatanurūpātmakaśriyā /
sadā viharati śrīśo brahmādyairapi sevitaḥ
tatordhakoṭisamitamanantāsanamīśituḥ /
dhāmaṇḍakharparaspṛṣṭa viṃśallakṣocca vedimat
catvāriṃśallakṣāmito bhūbhāgaḥ parikīrtitaḥ /
triṃśallakṣamitastūccaḥ śrībhāgaḥ sarvataḥ śubhaḥ
tadanyānantaguṇitaḥ śvetadvīpasamaḥ smṛtaḥ
Original text: Prakāśasaṃhitā (a Pāñcarātrasaṃhitā) · Data entry members of the Sansknet Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0