Language

ENहिગુ
Scripture Library

Pauṣkarasaṃhitā 27-43 · Chapter 29

29.1

iti śrīpañcarātre pauṣkarasaṃhitāyāṃ hutāśanayonivibhāgo nāma aṣṭāviṃśo 'dhyāyāḥ ||
atha ekonatriṃśo 'dhyāyaḥ
śrībhagavānuvāca ---
prājāpatye daiśikīye śaiṣotthakarasaṃmite /
kṣetraṃ kramān nayed vṛddhiṃ tāvad ekaikam aṅgulam

29.2

yāvad aṣṭakaraṃ kṣetraṃ dhiṣṇyārtham upajāyate /
evaṃ syānmānabhāvena tvekāśītyadhikaṃ śatam

29.3

kuṇḍānāṃ sarva ----------------------- /
jāyate 'ṣṭaguṇaṃ saṃkhyā tvaṣṭadiksaṃsthitā śubhā

29.4

caturaśrādibhedotthā kāmyānāṃ karmaṇāṃ dvija /
-------prakāreṇa kṣetrasāmyena vai sati

29.5

sadratnamālāśrīvatsamukuṭāṅgadalakṣaṇāḥ /
śaṅkhacakragadāpadmaśārṅganānāśaropamāḥ

29.6

sarve sapīṭhā vihitāścatustridvayekamekhalāḥ /
cakrapadmagadāśaṅkhasamastavyastalāñchitāḥ

29.7

tathāṣṭayoninirvāhaiḥ svairaṅgairucirotthitāḥ /
pratyekasvasvakavyāsadvidvidvādaśasaṃkhyayā

29.8

bhāgaṃ tam aṅgulaṃ viddhi sarvāvayavasiddhaye /
nānāsvātavaśāt caiva sarveṣāṃ punareva hi

29.9

aprakāśaprakāśākhyaṃ bhedaṃ tu vividhaṃ smṛtam /
sadbhogalakṣaṇaṃ bandham anantaphalam arthinām

29.10

----------vyāsasvātāḥ samā hi yā /
saṃprayacchati kāmānāṃ saṃpadaṃ parameśvara

29.11

prakāśilakṣaṇanyāye teṣāṃ svāto mahāmate /
------------------------------kṣayā

29.12

ādvādaśāṅgulāḥ kuṇḍāḥ karānte ye trayodaśa /
sarvākṛtidharāścaiva jaṅgamā mekhalojjhitāḥ

29.13

anukalpe tu vihitā jaṅgamā mantratarpaṇe /
evaṃ dvihastaparyantāḥ mahālakṣaṇalakṣitāḥ

29.14

bhūmāvullikhya saṃpūrya dhānyairbījairmṛdā tu vā /
sāmagrīvirahād vāpi śaśvatkarmasamāptaye

29.15

anukalpānukalpe tu nityam evāvirodhakṛt /
tvaganvitaiḥ samaiḥ pūrṇaiḥ sarasaiḥ saralaiḥ sthiraiḥ

29.16

dalīkṛtaistu --------------------- /
-------kāṣṭaiḥ -------kāryātra vai purī

29.17

dvādaśāṅgulapūrvāṇāṃ dhātūtthānām api dvija /
vidheyā havyapūritve calānām evameva hi

29.18

nākuṇḍaṃ havanaṃ yasmātsiddhikṛnmantrājinām /
tasmātkuṇḍaṃ sadā kāryaṃ sautraṃ vā jaṅgamaṃ sthiram

29.19

havyabhūmerviśeṣācca pīte tu dviguṇocchrite /
tat tad dvicaturaśraṃ tu vyaṣṭāśraṃ parimaṇḍalam

29.20

-------ṣaṣṭhāṃśadviṣaṭkāṃśena connatam /
āpādya svātamānaṃ prāgyathābhimatam ucchritam

29.21

iṣṭakābhiv apakvābhiḥ pakvābhirvā yathāruci /
------------------------------hitam anyadā

29.22

kuryādvātha samāstulyā teṣvaṃśaṃ -------syataḥ kṣitaḥ /
dvayaṅgulenādhikaṃ jātaṃ vāsād vāsāṃ yathā bhavet

29.23

prāṅmekhalānanāt deśāt tattadvā pattadu ------- /
--------------dupremā -------vaneḥ purā

29.24

tribhāgonam athārdhaṃ ca nemimānasitātmanā /
kuṇḍānāṃ tattvato mānād avasthānaṃ dvādaśānāṃ mahāmate

29.25

dvādaśāṅgulaniṣṭhānāṃ dvādaśānāṃ kadācana /
saṃvibhajya caturdhātra tridhā vāmalalocana

29.26

tanmānam atha nemīnām ucchritā vistṛterapi /
tatsamā sarvadā yone[ḥkār]yeṇa pṛṣṭataḥkṛteḥ

29.27

kintu vdyaṅgulamānena pronnatā pṛṣṭhato 'vadheḥ /
hlāsayed anupātena tvaṃtu nemya -------kramāt

29.28

svāṅgulāṃśca tṛtīyāṃśādulbaṇatvena sarvadā /
vistṛtā mekhalāmānāt pādonāt kamalodbhava

29.29

vidheyātha tribhāgena tadagraṃ saṃprasārya ca /
-----------------------------dya mekhalā

29.30

------------------------bimbaprāṇapraṇālavat /
taṃ yoniṃ vṛddhinirvāhaṃ koṣṭhāniṣṭhāvidhiṃ kramāt

29.31

samāpādyānupātena samaṃ ślakṣṇaṃ gajoṣṭhavat /
samāśritya svakaṃ ?mūrtiṃ vicitrāṃ guṇalakṣaṇām

29.32

nirvahanti niśaṃ bodhapravāhenā ----------nādinā /
puṃsamudre tvagādhe tu sa ----------kṣālanāśraye

29.33

niśamya yoniṃ ----------vyomni raja ------- /
dvābhyāṃ guṇābhyāṃ tamaso dvinemivinittatāt

29.34

guṇasyābhibhavādeva ----------kaṃ vatsatvamekhalam /
yadamūrtaṃ paraṃ brahma tad viddhi nabhaso gatam

29.35

sacaturmekhale dhiṣṇye mekhalāsaṃ catasṛṣu /
caturātmānam avyaktaṃ tatra prāk paridheḥ svayam

29.36

samaḥ saṃpūrṇamūrtīnāṃ mamā-------mokṣajam /
guṇadvayadvayātmānam acyutādyaṃ kramāt trayam

29.37

---------------------sā yoniḥ sarvakarmaṇām /
yatpravāhāśritaṃ karma brahmaṇyekātmatāṃ vrajet

29.38

vistīrṇānantayonīnāṃ dūrato vana?mūrtinām /
kuṇḍanāmitimārī ?----------pūvravat

29.39

vidheyā vitatāścāṅgī-------susthiravartirā /
palvastanagarbheṇa tamūrdhakṣaṇam āsapātayet ?

29.40

yoniścalasto 'nyeṣām udyatānāṃ ------- /
--------------vitatā kāryā susthitā darpaṇodarā

29.41

MS. ka reads after 38ab:
--kuṇḍalānāmami ---------------pūrvavat /
vidheyā vitatāṅgī susthiravarti ------- /
-------darbheṇa ---------------------- /
yoniścalarato 'nyeṣāmudyatānā ------- /
--------------vitatā kāryā susthitā darpaṇodarā /
saṃkocaḥ kuṇḍanemīnāmanukāle tvataḥ śṛṇu /
caturbhāgā tuṣā ?viprahyuttamādivyapekṣayā /
karā ---------------------hyaṅgulaiḥ pañcabhirvinā /
satatapyāsamānānāṃ nānākāravadātmanām /
vistārāyāmatulyāṃ ca -------------- /
--------------mekaikamaṅgulānana ? /
bandhayedvikalānyeti sākṣi --------------- /
tuṅgadva -------------------------- /
dvihastamūrghato 'nyeṣāṃ tatsamaṃ tu bhavecchatam /
evaṃ vicārya ca purā deśakālavaśādikam /
svasāmarthyaṃ tato vyūhasūtrapātaṃ sa ------- /
-------samakṣaṃ ca ci -------yādiṣṭakādikaiḥ /
---------------pīḍhānāmūrdhvato 'bjaja /
khāto 'ṣṭamekhalānāṃ ca coniḥ pīḍhasya pauṣkara /
saṃkocaḥ kuṇḍanebhīnām anukāle tvataḥ śṛṇu /
caturbhāgā tu ṣā (?sā )vipra hyuttamādivyapekṣayā

29.42

karāyassa (?ntaḥ sa )mitaṃ mānam ekaikānāṅgulena vā /
vardhayet dvikarā --------------nyeti sākṣitaḥ

29.43

sarvadik karamānāścāpyaṅgulaiḥ pañcabhirvinā /
satatavyāsamānānāṃ nānākāravad ātmanām

29.44

vistārāyām atulyānāṃ dhiṣṇyānāṃ mekhalāsu ca /
-------satuṅgadva----------sarvamūrdhe navonnati

29.45

dvihastā mūrdhato 'nyeṣāṃ tatsamaṃ tu bhavecchatam /
evaṃ vicārya ca purā deśakālavaśādikam

29.46

svasāmarthyaṃ tato vyūhastatra pātaṃ sasiri ?--- /
-------śilpisamakṣaṃ ca cinva (?nu )yād iṣṭakādikaiḥ

29.47

savṛttāṣṭāśraturyāntrī (?śri )pīṭhānām ūrdhvato 'bjaja /
khāto 'ṣṭamekhalānāṃ ca coniḥ pīṭhasya pauṣkara

29.48

kṣayavṛddha -------pratyāyya drumanasvayam /
vilāpyanta -------jñānasaṃśuddhayā dhiyā

29.49

dviśobhātmanā sve -------tuṣṭyarthaṃ sāṃprataṃ nayet /
bhagavad vahniśaktervai jvālādyā prakṛtiḥ parā

29.50

aparā prakṛtadhiṣṇyānāṃ nānākāraṃ yathānalāt /
etad evāgnirūpā(?paṃ )vai kuṇḍabhāvānni (?gāgni )karmaṇi

29.51

kā --------------vihitā vibhorviprānanasya ca /
havyaṃ yat patite kuṇḍe dīyamānaṃ hi deśikāt

29.52

sarvaṃ siddhidam agnervai hutaṃ yad dahate 'khilam /
purastāt -------samyak kramāllabdhaṃ balaṃ svayam

29.53

koṭilakṣāyutaguṇaṃ dravyaṃ yad vihitaṃ hutam /
vidhūme lelihāne 'gnau sve -------svaśayāśrite

29.54

sahastraśatasaṃkhyaṃ ca juhuyād dravyasaṃgraham /
daṇḍakṛd dvikapakṣaṃ ca[yan]nirvāhakam akṣayam

29.55

dhārāvāhi tato 'nyeṣā -------------- /
putra yuktyāmbarasthaṃ ca mantrabrahmāmbujopari

29.56

mukhyakalpo vilupte tu -------yuktam athābjaja /
kuṇḍānāṃ vitatānāṃ ca vaṃśavīryādikaṃ ca yat

29.57

---------------------------tatonnatiḥ /
kamalālayagarbhaṃ tu tāmram āyasajaṃ tu vā

29.58

dharmānyo(?nto )dvahanaṃ yena na sveva (?sve na )yati bhūtalam /
saṃskārasaṃskṛtaṃ kuryāt kuṇḍaṃ tadanu tannyaset

29.59

--------------------tatrāgniṃ janayitvāvatārya ca /
ājyadohaistu bahubhiḥ mantrasantarpaṇāya ca

29.60

vahnevo (?ro )ṅkāravegena rasatā sūpari dvija /
pātayed ājyadohaṃ drāk madhye mantrātmano vibhoḥ

29.61

mokṣabhogāptaye caivaṃ brahmarandhramukhe kramāt /
yathāgandhavanopetaṃ saṃpūrṇaṃ ca samaprabham

29.62

kṛtvā tu mantranāthasya brahman arcanasaṃyutam /
savyūhavyāṅgasaṃyuktaṃ lāñchanasyāvṛtasya ca

29.63

kuryāllabdhādhikāro 'tha sevārtham ayutādikam /
japam ārabdhamantrasya brahmapūrvam atandritaḥ

29.64

niyataṃ hi ya (thā śa ?)kti prabhāte 'staṃ gate ravau /
rātriyā (?rātrervā )madhyabhāge tu yathāśāstranibandhanam

29.65

pūrvasevāvidherūrdhvaṃ prītyarthaṃ pūjitasya ca /
lakṣajāpādike siddhe -------brahmadine -------

29.66

samāpte tatsame home -------vihito 'thavābjaja /
aṅgenam aṅgatulyaṃ vā dhānyairbījaistilaiḥ phalaiḥ

29.67

hariṇānananārācamudrayā jalajākhyayā /
--------------samatvāt juhuyāt tadanantaram

29.68

ṣaṇmāsasamamānena dviguṇenātha pauṣkara /
caturguṇena vā śaktyā hyantarāntarayogataḥ

29.69

śakta --------------śatānte ca dvicatuṣparipūrite /
-------ve sājye tricatuṣkaikarātriṇām

29.70

---------------------bhūricātma samānayet /
sami -------------------------------------

29.71

-------nakhilamantrestu saha mantrī ca saṃhitām /
samuccaran dhiyā samyak svaśaktyā vā pṛthak pṛthak

29.72

bhinnamantragaṇaṃ sarvam ājyadohairmudaṃ nayet /
dhruvāccārcitayā ?--------------ttu vai

29.73

tallakṣaṇam atho vakṣye mānameyasamanvitam /
prasiddhayajñavṛkṣotthaṃ na doṣairdṛḍhamavraṇa (ta )m

29.74

suspaṣṭaṃ kāṣṭham ādāya davāgnitrāsavarjitam /
nirasaṃjirakā ?--------------paryuṣitaṃ śubham

29.75

madhyamāṅ[gu]liparyantaṃ bāhnorāmaṇibandhataḥ /
tamaṅguṣṭhodarairbhūyo --------------naguṇya ca

29.76

aṣṭāvaṣṭau tyajan yāyāt śeṣāstvekādhikāhi --- /
ācāraste vai parijñeyā dhvajādya(nya )ṣṭau yathākramāt

29.77

tatraivam avaśeṣaṃ yacchubhaṃ ca śubhanaḥ smṛtaḥ /
yūyaṃ (?thaṃ )yugmāvaśeṣācca tṛtīyācca mṛgādhipaḥ

29.78

catuṣṭaya sva (?śva )vṛddhiṃ ca pañcakā vṛṣabhaḥ smṛtaḥ /
karaṣmakā (?kareṇukā )ca śeṣācca gajā vai saptakāt tu vai

29.79

ekākhyaḥ saptakāḥ śuddhestatrāmī śubhadāḥ smṛtāḥ /
gajendrasiṃhavṛṣabhadhvajādyā ye śubhapradāḥ

29.80

aśubhāya(?ye )vighātārthaṃ svaśubhāya(?ye )vivṛddhaye /
aṅgulaṃ vāṅgulayutaṃ yuktidairdhyaṃ vinikṣipet

29.81

tad dīrghaṃ pañcadhā kuryāt tad virutāraṃ dalena tu /
siddhaye madhyadeśasya vidheyā yatra pauṣkara

29.82

ādyakauśādayaśvāgoḥ tad uddeśāt krameṇa tu /
patrakesaracakrāṅgaṃ bhūmīnāṃ hrāsamācaret

29.83

-------vaniparyantam unnatāstātkṣipet punaḥ /
nirvartyāḥ karṇacihnāstu cakrābjābhyāṃ tu sāntarāt

29.84

pañcamāṃśena dairdhyaṃ tu tad vistārasamena tu /
dvibhāgasaṃhataṃ caiva śākhādeśāgrato bhavet

29.85

-------cetarākāravedī kāryā vasundharā /
ārāpraṇālamadhyastā nānākarmavirājitā

29.86

svaṃ svaṃ saṃveditaṃ kuryāt tena cāvedikaṃ śubham /
kṣitimaṇḍalamadhyasthabhāgenādyena vai tataḥ

29.87

kamalaṃ lakṣaṇopetaṃ kevalaṃ ṣoḍaśacchadam /
sanālam abhinirvartya kesarālaṃ sakarṇikam

29.88

nibījaṃ karṇikākośam īṣatparivibhūṣitam /
yathoktalakṣaṇāḍhyena hetīśenāvṛtaṃ tu vā

29.89

cakradhārāvaniṃ kuryāt koṇeṣūbhayato 'ṅkitām /
kaustubhaiḥ svastikairvātha śaṅkhādyairmaṇḍala ?maṇḍitam

29.90

tārāttā (e )gaṇāḍhyaṃ vā -------------- /
--------------kuryāccāstraṃ cograyāvadāsacet

29.91

ataścāntānupātārtham aṣṭāṃśaṃ pakṣagaṃ punaḥ /
tyaktvā samācareddhrāsaṃ yathā syād gajapāṇivat

29.92

antaraṃ vasudhābhyāṃ --------------ṣṭāṃśasaṃmitam /
kāryaṃ ṣaḍaṃśatulyaṃ vā vistṛtaiḥ śubhalakṣaṇam

29.93

tad vistāraṃ dvidhā kṛtvā pañcadhā vā samaiḥ padaiḥ /
----------------------------madhyabhāgasya---

29.94

-------bhāgam abhāgaṃ ca pakṣayorvā dvayaṃ dvayam /
agrataścānupātārthaṃ vibhajyaiva yathecchayā

29.95

skandhāntaraṃ ca --------------------- /
matsyavallāṃñchana --------------yathākramam

29.96

pārśvābhyām antaraṃ bāhyāt śeṣaṃ kaṇṭhātmanā nayet /
yathā syād gomukhe bhāsa -------kaṇṭhaṃ maharddhidam

29.97

nirmuktavedikānāṃ tu śaṅkhādīnāṃ yadanta------- /
-------paṭṭena yuktaṃ --------------padmadvayena vā

29.98

vedikāvāsudhāṃśā (bhyāṃ )tvanupātena śātayet /
skandhakaṇṭhāt samārabhyatrayo grīvā yathecchayā

29.99

vidhāya bhāgaṃ prāgukta ---------------------tam /
vedikāvidhihīnasya śaṅkhasya vacanaṃ hi yat

29.100

sapādabhāgasametaṃ kuryāt pañcāṅgasaṃmitam /
vistṛter vādhikaṃ kiñcit nyūnaṃ vā rājate yathā

29.101

kumbhabhāgatrayaṃ sadmadvayaṃ saṃśātayet kramāt /
pṛthūdarasya śaṅkhasya pañcamāṃśena śātayet

29.102

kukṣideśaṃ dvidhā caiva stragādyair arcayet tataḥ /
vartate mūlam āśritya dairdhyād bhāgatrayaṃ hi yat

29.103

tanmadhyāt kaṇṭhadeśe prāgākṣipyāṅgaṃ yathoditam /
śeṣaṃ tu daśadhā kṛtvā tataḥ saptāṅgasaṃmitam

29.104

daṇḍaṃ kuryād gadākāraṃ kaṇṭhavistāravistṛtam /
dviprakāraṃ yathoddiṣṭamate-------lavaṇānvitam

29.105

aṃśakatritayenaiva tatra nirmāṇam ucyate /
vedikopagataṃ kuryād ekabhāgasamāśritam

29.106

svāstikaṃ lakṣaṇopetaṃ madhyataḥ kamalāṅkitam /
karṇikā nicayaśścāntaṃ ?pratyaṃśaṃ racayet tataḥ

29.108

aṅgaṇe -------petaiḥ susamair antarīkṛtaiḥ /
(...)
dhārācanavidhānaivaṃ ?dviṣaṭkapariniṣṭhite /
vartulaṃ caturaśraṃ tu --------------cayamadhyagam

29.109

karagrahavatīṃ muṣṭi--------------marodayalakṣaṇām /
īṣā (?ṣan )mānādhikaṃ daṇḍaṃ bāhyam āpūrayet tathā

29.110

śatapatram adhovaktraṃ pṛthulaṃ cordhvakarṇikam /
muṣṭiniṣṭhāyudhau (?vadhau )kuryāt bahuparṇaṃ sakesaram

29.111

athavedikṣipet ?pīṭhalakṣaṇaṃ cāparaṃ śṛṇu /
vihitaṃ cārdhakalpeyaṃ ?devapīṭhopamaṃ śubham

29.112

uṣṇīvapadaparyantam ācāgreḥ sa ?vibhajya ca /
sa (mair )bhāgaiḥ purātra syu-------dvāda---diṣṭamucyate

29.113

padmaṃ cakrāravindaṃ vā -------lakṣaṇalakṣitam /
kiṃtu mānaṃ vibhāgaṃ ca bhūyaḥ kṣetravaśāt śṛṇu

29.114

brahmasthānāvadheḥ kṣetraṃ kṛtvā ṣaṅbhāgabhājitam /
dvau bhāgau bhūṣayenmadhye karṇikāpadasiddhaye

29.115

paridhiścārdhabhāgena tvardhena kesarāvalim /
sārdhena patranicayaṃ vyoma cārdhena tad bahiḥ

29.116

pārthivaṃ puram aṃśena vicitraracanānvitam /
sāntarāṇi samāsādya kṣetrāṇyetāni pauṣkara

29.117

kiñcit kiñcit samādāya pro[nnate]ṣvavayaveṣu ca /
ākhyātapari[to] brahman dalapādānikaṃ kramāt

29.118

nimnatāṃ ca nayed īṣat kṣetrāt kṣetraṃ yathoditam /
śeṣa eva sacakramya [pari]māryacānyathā

29.119

khātātmakesarakṣetramānam atra yathoditam /
dalajālaṃ samāpādya savyoma cāṃśakena tu

29.120

sacakranemivṛttaṃ tu sārdhenāṃśena tad bahiḥ /
bhāga-------kṣetraṃ kuryāt prāguktalakṣaṇam

29.121

pṛṣṭhatasva --------------kuryāt sapadmaṃ kaivalaṃ tu vā /
kamalaṃ dalajālaṃ ca mukha ---------------------

29.122

etat pramāṇanirmāṇapari --------------------- /
tadā prameyam asyāṃ vai jñātavyaṃ karmasiddhaye

29.123

śatapatrātmanānanto muṣṭistenantavātra ?dhṛk /
antarbījātmabhāvena sthitvā cotthamukhaḥ punaḥ

29.124

pataskandhaṃ yadaryātmabhūtaprāṇamarunmahat /
preritaṃ brahmarandhreṇa tat tad icchāvaśāt punaḥ

29.125

saptapātālanālaṃ ca tvagamakṣātmanāmbujam ? /
yadāśritya svavāhe tu hyamṛtaṃ jalavat sthitam

29.126

sacakraracanājāle sthitaste satramūrtidhṛk /
śaṅkhavigrahadhṛgvāyurājyakośaṃ ca khaṃ tataḥ

29.127

nirbījam ajam akṣobhyam ādyaṃ stragdevatasyādhidaivatam ? /
satyabhūtam ameyaṃ ca prameyam idam acyutam

29.128

saṃskārakāle tvāropya nityaṃ saṃmantrya tarpaṇe /
dairghyam eva tam ujjhitya vedivistārameva ca

29.129

yathoktāṃśaṃ ----------------------- /
-------saṃhataṃ gadādaṇḍaṃ sukhiraṃ sudṛḍhaṃ tu vā

29.130

nātisthūlaṃ nātikṛśaṃ yuktam ṛjugaṇena tu /
evaṃ dravyamayaṃ kuryāt śubhadāramayaṃ ?tu vā

29.131

stratukstruvānāṃ ca homārthaṃ tallakṣaṇam athocyate /
āyaśuddhaṃ samādāya prāguktagaṇalakṣitam

29.132

trayeṃśonaṃ strucā dairdhyād aṣṭadhā cocchritaṃ bhajet /
tena bhāgapramāṇena tad vistāraṃ vidhīyate

29.133

saṃvibhajya samāṃśaistat sūtraiḥ spaṣṭairyathākramam /
kalaśaṃ kḷptayenmūlād aṣṭāṃśaṃ caturaśrakam

29.134

varjayitvātha bāhulyaṃ vistārārdhena kalpya vai /
kuryād ādhāraviśrāntaṃ kamalaṃ racitānvitam

29.135

taṃ śaṃkhaṃ vitatāsyaṃ tu nandyāvartaṃ sulakṣaṇam /
pārśvabhāgadvayaṃ tyaktavā caturaṃśa -------smṛtam

29.136

pāśavadgrathitaṃ madhye suvibhaktaṃ ca vartulam /
caturbhāgānanaṃ daṇḍaṃ nirgataṃ kalaśānanāt

29.137

vitānaṃ śaṅkhavaktrād vā -------tritayasaṃyutam /
dhārānāladvayaṃ kuryāt --------------ṣṭāṅgasaṃmitān

29.138

pīṭhavat kaṇṭhapīṭhaṃ tu caturaśraṃ samāpya ca /
tasmin paṅkajam ullikhya cakravṛttāntarīkṛtam

29.139

muktājālasamaṃ sūtraṃ śaṅkhakoṇacatuṣṭaye /
ekāṃśenonnatā grīvā vistāravdyaṅgasaṃmitā

29.140

īṣad vaktrā na sāṣṭāṃśād ūrdhve bhāgasamujjhitām /
padmavaccottamāṅgaṃ ca grīvānālaṃ sakarṇikam

29.141

anantakesaraprāntairāvṛtaṃ karṇikānanam /
tad bahiḥ patrajālaṃ tu kesarocchrāyasaṃmitam

29.142

avibhāga --------------pṛṣṭhatastiryagānanam /
kuryācca karrṇikāmadhye golakenaiva mudritam

29.143

kaustubhenāṅkitaṃ caiva saurabhīyāśriṇāthavā /
sārdhahomapramāṇena dravyajājyāhuteḥ kṣamam

29.144

pramāṇope --------------lakṣaṇaṃ samudāhṛtam /
smṛtaṃ sadājyahomārthaṃ śeṣam anayannibodhatu

29.145

sākṣād amṛtamūrtirvai varuṇaḥ kamalātmanā /
nālātmanā tadastraṃ ca saṃsthitaṃ vighnabhītikṛtṛ

29.146

jagadāpyāyakṛt candraḥ padmatcenāgradeśa ------- /
ānandākhyaṃ hi sāmarthyaṃ jñeyaṃ tat parameśvaram

29.147

deśikastu tadānyāsasādhakaḥ saṃyatastu vā /
daivīyam abhimānaṃ ca samāśritya -------te

29.148

arcane sāgnikārye tu yathopakaraṇākhilāḥ /
sannārya svakaraṇānāṃ tu hyekasmin svāśraye sthitāḥ

29.149

-------sarva -------dehenānena tvardhyapātra ------- /
----------------------------śaṅkhacakrādikairyutāḥ

29.150

-------kāryā --------------tvam abhimatāptaye /
tasmād anadhikārye 'tha hyannadevaparastathā

29.151

damaho ----------------------------saṃśrayet /
niṣiddha ---------------------dehāpaharaṇaṃ śubham

29.152

saṃpādya padavīṃ yāti yo 'dhikārapade sthitaḥ /
dadāti anujñājuṣṭānāṃ tvad bhaktānāṃ ca tatprati

29.153

ājyasthālī bṛhad brahmalakṣaṇe ------- /
kuryāt kamalagarbhaṃ tu yāmyayātrātmato ?śubhāḥ

29.154

gṛhītvātmāmṛtaḥ samyak saṃstutvaṃ labhate 'gninā //
dhruvaṃ pramāṇanālaṃ ca tanmūle śubhalakṣaṇam

29.155

kuryād amalasāraṃ ca --------------bjaja /
tatsamarthaṃ ca tannālasaṃjñitāḥ śrīniṣevitāḥ

29.156

saṃpādya nalinīṃ divyāṃ praphullair ardhapuṣpitaiḥ /
tathā mukulitaiḥ padmaiḥ sapadmair antarīkṛtaiḥ

29.157

-------dikpālitāścaiva dakṣiṇottarayostu vā /
caturvistāravaktrāṃ ca phullapadmāntarāṇi (?rīkṛ )tām ?

29.158

cakravyomatribhāgena nimnā vātadalena tu /
mūlayed galadeśa (stā )ḥsyād anyamanyaṃ samāpya vai

29.159

uṣṇīṣaṃ cātpalopetaṃ saṃsiddhā surabhīravaiḥ /
sanālā nalinī teṣāṃ tatpātraṃ pārameśvaram

29.160

śayanāsanasaṃjñaṃ ca satataṃ cāmṛtārṇavam /
--------------dyāvāpṛthivyā -------

29.161

straggaṃdhava ---teraste -------sapuṣpe copaladvaye /
praṇītādīni pātrāṇi tūpayogyāni yānyapi

29.162

tāni śaṅkhābjahetīśasaṃyuktānyakhilāni ca /
vicitraṃ racanā -------dhātudārvamayāni vā

29.163

yathābhimatamānāni kuryāt padmevatāni ?ca /
mantrārādhanapūrvāṇāṃ karmaṇāṃ kamalodbhava

29.164

sarvaṃ salāñchanaṃ kuryā-------padaṃtra ?kalaśādi ------- /
-------tvāsanādīni svātmopakaraṇāni ca

29.165

muktāṅgulīyakaṃ caiva bhūṣakaṃ (ṇaṃ )kaṭakādikam /
uttamāṅgodvahaṃ sarvaṃ śiroṣṇīṣādīkaṃ tu vai

Original text: Pauṣkarasaṃhitā 27-43 · Edition: Prabhakar Pandurang Apte: Pauṣkarasaṃhitā : dvitīyo bhāgaḥ, Tirupati 2006 (Rashtriya Sanskrit Vidyapeetha Series, 120) · Data entry members of the Sansknet Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc