Pauṣkarasaṃhitā 27-43 · Chapter 28

mantravyūhe tu vividhe brahman bhogāpavargade /
iti śrīpāñcarātre śrīpauṣkarasaṃhitāyāṃ śrāddhākhyāno nāma saptaviṃśo 'dhyāyaḥ //
atha aṣṭāviṃśo 'dhyāyaḥ
-(atra granthapāta śva )-
śrī bhagavānuvāca ---
na vedapāṭhasaktānāṃ na mokṣakratuyājinām /
na tapo 'bhiratānāṃ ca dānadharmaikasevinām

agnihotraparāṇāṃ ca sarveṣāṃ caiva pauṣkara /
mahata cāgnihotreṇa tvevamuktā garīyasī /
tathā kathaṃ na saṃsāraduḥkhaśāntirbhavennṛṇām

-(atra bhūyān granthapātaḥ )
śrī bhagavānuvāca ---
svargamārgapradaṃ caiva tathātkṛṣṭaphalapradam /
kevalaṃ cāgnihotraṃ tu viprāṇāṃ vedavādinām

ye punastu tato brahman sthitā taddharmadharmiṇi /
ta[pār]cane samādhau tu japakarmaṇi castu tau ?

teṣāmunnatacittānāṃ bhagavatkarmavedinām /
santapa[d]bhavanaṃ (?bhavināṃ )sacchāstrapariśodhinām

guggulvādyādikairdravyaiḥ saṃpūrṇāhutibhiḥ saha /
kṛtaṃ rahasyamantraistu bhavāduttārakaṃ bhavet

dhiṣṇyā vaikaṅkatī ....... vaistu sādhanaiḥ /
dhanena dharmalabdhena bhaktyā ca śraddhayāpi ca

yathāvadāhṛte vahnau nānāyonyudbhave tu vai /
purā te vidhinā samyakkuṇḍaṃ saṃ[?sthāpya caiva tu]

avatārya ca tanmadhye nānāyonyutthitaṃ tu tat /
-(atra granthapātaḥ )-
pauṣkara uvāca ---
yonayo bhagavaṃścāgneḥ jñāna[?tumicchāmi sāṃpratam ] /
-------yathā ----------tvatprasādādhitakāmyayā

śrībhagavānuvāca ---
yau (?yo )niragnerdvidhā sauriprabhavā ratnalakṣaṇā /
tatkarādarśasaṃyogād dvitīyā kamalodbhava

vividhāraṇiyonistattai....... naikalakṣaṇā

yā manthanakrameṇaiva jagatyasmin vyavasthitā /
[vividhāraṇiyogād]vai parasparanidharṣaṇāt

kadācit[sthāttadudbhūtiḥ]kaicakī yatjavarjitā

triprakārāṃ tu pāṣāṇī tatraiṣā kevalābjaja /
yā samagreśubhe ge vai (?grāve )parasparanigharṣaṇāt

[dīptānāmana]lānāṃ tu prajvālayati parvatān /
salohaghātakī caiva tarjanyā bhraṃśalakṣaṇā

tṛtīyāvartayoḥ samyak tāmanaṃ ca parasparam /
lohapāṣāṇayonīnāṃ[tāmanaṃ syāt ta]thaiva ca

aṣṭama .......pi saṃkṣiptamekamanthānalakṣaṇam

santāḍanaṃ ca ............................ nna paraṃ hi tam /
yadratnata ....... kutrāpi kamalodbhava

(...)
prakṛṣṭamapi boddhavyaṃ kāla...................... /
jvālāgrāttu kacālācca tadbhūtimasta ....... /
āsāṃ pañcavidhaṃ sthānaṃ .......ntaṃ brāhmaṇākim /
sadeva nānādevaistu vyaktiyuktā mahāmate /
śaktirgaṇaśa raiḥ pūrṇā sāmānyavyāpa[kābhavetu]

śaktibhāvena vai tasmādahartavyaṃ ca pāvakam /
yathā gṛhī tathā[nṛbhyāṃ]virodhe nopapadyate

tasmātsarvapadārthānāmādeśā (?śāt )śaktirabjaja /
śa (?viśe )ṣaṇaṃ tu vai vahnervahnikārye hyupasthite

catuṣprakārāgṣaiva gīyate saptadhā punaḥ /
kathā kamalasaṃbhūta tavedānīṃ nigadyate

yākṣī ca pārthivī saurī śaikhī bhrāṣṭrī tathaiva ca /
kāpālī kamalodbhūta svatantrāgni (gne )śca taṃ (?tāṃ )vinā

sthitirāsāṃ dvidhā vipra punareva nigadyate /
nirbījākhyā sabījā ca nirbījā tāvaducyate

bhavanī dviprakārā ca tatsthānākhyaca vai (kai )cakī /
salo[hā]caiva pātrāṇi (?)kevalāśmamayī tathā

nirbījeyaṃ samākhyātā sabījā ca nigadyate /
śaikhī bhrāṣṭrī ca kāpālī svatantrānalalakṣaṇā

hotrā saṃyojanī caiva yaduktaṃ te mayābjaja /
aviśeṣā susāmānyā sarveṣāṃ caiva sarvadā

yadyapyabjasamudbheta tathāvaga[mitaṃ]śruṇu /
[viśeṣayo]nīnāmāśramāṇāṃ sthitaṃ kramāt

vihitā brahmacārīṇāṃ lohapāṣāṇalakṣaṇā /
ādhānākhyā gṛhasthānāṃ kaicakī vanavāsinām

sāvitrī ca yatīnāṃ vai tvārādhana[ratātmanām] /
[yukta]ṣaṭkarmasaktānāṃ bākīmanyānalakṣaṇā (?nyānalalakṣaṇā )

vihitā nayane vahneraraṇīnāṃ parasya ca /
nṛpasya tadanujñātā sāmānyānnābhasī dvidhā

tad dvayaṃ tadanujñānaṃ (?taṃ )tritaya ------- /
sīmanta vaiśyajāter vai trayametacca rā

śūdrasya kramasiddhyarthaṃ viśeṣāttadanujñayā /
dvijendrasya dvije ------- --------------

------- ---------------daśāstu vai /
dvitīyā caiva śūdrasya sa -------danyasya pauṣkara

āpatkāle tu nānyasya yacchecchūdrasya vānya ------- /
--------------------------------------------

--- (atra kośacatuṣṭaye 'pi granthapātaḥ)---
------- ------- -------co virodhakṛt /
-------tathāna -------metanmukhyamataḥ param

tammukhya ----------vyutkramaṃ cālpasiddhidam /
phalabhedena sarveṣāṃ vihitā yonayo ' khilāḥ

ekādaśābjasaṃbhūta yathā tadavadhāraya /
ratnajā bhūmikāmānāṃ kāṃsī tejo 'rtbhināṃ tu vai

gopa --------------------yacchatyaraṇilakṣaṇā /
vijeyā kaicakī yoniḥ sukhasaubhāgyapuṣṭidā

buddhivīryapradā bhūmiḥ -------khyā śatrunāśinī /
kirtitā lohapāṣāṇaśobhinī yonirabjaja

dharmā -------śaikhī bhrāṣṭrī bhūmipradā tu vai /
saṃvedayoniḥ kāpālī sthānavṛddhikarābjaja

rogopaśāntikāmānāṃ yonirbhūtakarī śubhā /
caturṇāmāśramāṇāṃ ca manukalpe[pu roditā]

aṇḍabhā ?nnavirodho 'sti tvanyonyaharaṇe sati /
sarveṣāṃ yonayaḥ sarvā icchākāle hyupasthitau (te )

mantrārādhanasaktānāmaviruddhāḥ sadaiva hi /
yāva -------vādhikaṃ kāle mābhūtaṃ yatpurā dvija

pramādānupaśāntaśce dyoniranyāharet punaḥ /
na balāduparodhācca saṃgrahasthasya nārcanāt

saṃgṛhītasya vai bhuyaḥ prāyaścittaṃ samācaret /
saviśeṣaṃ prakāśe tu hyaprakāśau tu cānyathā