Language

ENहिગુ
Scripture Library

Pauṣkarasaṃhitā 27-43 · Chapter 27

27.1

atha saptaviṃśo 'dhyāyaḥ
śrībhagavānuvāca ---
evaṃ kṛtvā yathāśāstraṃ divyamabjaja vai purā /
pitryaṃ tadanu vai kuryāt vidhidṛṣṭena karmaṇā

27.2

pauṣkarauvāca---
jñātum icchāmi bhagavān tvacchāsanasthitaiḥ /
samuddiśya pitṛśrāddhaṃ kāryam ācāryapūrvakaiḥ

27.3

keṣāṃ keṣāṃ ca tat kāryaṃ kasya kasya ca kīdṛśam /
vidadhāti pañca pañcaiva (?kathaṃcaiva)samyaṅnirvartitaṃ hi yat

27.4

śrī bhagavānuvāca ---
kartavyatvena vai kuryāt karmasanyāsināṃ sadā /
nirvāṇadīkṣitānāṃ ca bhaktānām api cābjaja

27.5

anirdiṣṭakramāṇāṃ ca caturthāśramiṇāṃ tu vai /
bhagavad padalipsūnāṃ jñānināṃ ca tathaiva hi

27.6

prītaye manyasiddhānāṃ sādhakānāṃ tu pauṣkara /
śubhajanmāptaye śaśvanmanyasāmukhyasiddhaye

27.7

kāryaṃ tatputrakāṇāṃ tu kṛpayā deśikādikaiḥ /
kuryād vai samayajñānāṃ nityaṃ saddharmavṛddhaye

27.8

bhūyaḥ sujanmalābhāya sadvidhādhigamāya ca /
bāndhavānāmāto 'nyeṣāṃ bhaktānām evam eva hi

27.9

sadyo duṣkṛtaśāntyarthaṃ kṛpayā nityam ācaret /
kartānā (?vā)karmasaṃnyāsī parivṛddho vratāśrayī

27.10

na nivāṇapadaṃnīto dīkṣāyāṃ bhogalālasa /
tīvrabhāvaṃ vinā yastu na siddho manyasevanāt

27.11

niḥ santāno 'pi vai mantrī na yāti siddhigocaram /
nūnam etat dvijaśreṣṭha sanmārgasyaiḥ kriyāparaiḥ

27.12

satkartavyaprakāreṇa tvanugrāhayāḥ sadaiva hi /
samāsādyātra saṃyāti yathā divyaṃ paraṃ padam

27.13

ātastuḥ (?atastu) dīkṣitānāṃ ca sarveṣāṃ sā mayājinām /
avaktavyaṃ ca vaktavyaṃ etat nirvartanāya ca

27.14

śrāddhakāle tu vai muktavā tair apyanyatra padmaja /
mantramudrākriyā dhyānamajñānādikriyāṃ vinā

27.15

nābhyastavyā na yoktavyā bhaktaiḥ sāmayikādibhiḥ /
samāśritya nimittaṃ vai deśakālādiktaṃ dvija

27.16

kriyate yat pitṝṇāṃ ca bhavatyanṛṇavān naraḥ /
prayāti tṛptim atulāṃ tena karmavaśād api

27.17

āgate gatim āyānti śrāddhād āhlādasaṃyutām /
sakṛdvaikaṃ tu bahudhā kālamādehalakṣaṇam

27.18

yuktaṃ tithigaṇena eva vātsarīyeṇa pauṣkāra /
kṣetrāptipūrveṇānnena sannimittagaṇena tu

27.19

saṃsāraduḥkhaśāntyarthaṃ duṣkṛtakṣapaṇāya ca /
....

27.20

vyakte ca indriyacakrasya duḥkhajaṃ duṣkṛtaṃ hi yat /
save (?yad ) dyanantakalpaṃ ca karmātmā ye?(?saṃ ) yato 'bjajī

27.21

ato bhūtamayaṃ dehaṃ samantaram asya vai /
duḥkhopalambhanaṃ kalpaṃ yasmāt kamalasaṃbhava

27.22

duḥkhena śāmyate duḥkha sanyaskandhagate (?duḥkhamanyaskandhagataṃ ) yathā /
skandhādgurutaraṃ bhāraṃ nṛṇāṃ duṣkṛtakāriṇām

27.23

nidrakrāntasvapiṇḍāt vai yathā nirgatya pauṣkara /
vāsanādeham āśritya nānāceṣṭāṃ karoti ca

27.24

bhūtapiṇḍaṃ vinā tāsāṃ na śāntim anuvindati /
evam annāśritaṃ pūrvaṃ prāṇam indriyasaṃgraham

27.25

vyaktikṛtaṃ na vai deva (?haṃ )dehabhāvena dehinām /
tāvat karmakṣayaṃ teṣāṃ kathameti mahāmate

27.26

antastad upacārārthaṃ jñānapūrveṇa karmaṇā /
saṃpādya yadvaśāt śīghram anantaṃ sukhamedhate

27.27

sāmānyaṃ vaiṣṇavānāṃ ca gurvādīnāṃ viśeṣataḥ /
sādhāraḥ saṃpradhānākhyaḥ sāṃprataṃ vidhiḥ ucyate

27.28

nimantritaṃ vā saṃprāptaṃ nityam aṅgīkṛtaṃ tvatha /
dvijendraṃ pañjakālajñaṃ ṣaṭkarmanirataṃ tu vā

27.29

snānādinā purā kṛtvā prayataḥ saṃviśet punaḥ /
svayam ardhyāmbunā vipra pavitrīkṛtya pāṇinā

27.30

santāya kusumāstreṇa mantrāraścādhiṣṭhitena ca /
samuddharan netramantraṃ mantrārthādhiṣṭhitena ca

27.31

samuccaran netramantram avalokya atha kadviti (?vāstviti ) /
niveśya bhagavatyagre (?to 'gre ) praṇavādhiṣṭhitāsane

27.32

pūjite vitate pūte saṃmukhaṃ vottarānanam /
udakdigkṣamāṇaṃ ca viniveśya tathā ca tat

27.33

yathā mantreśadigraśmiprasareṇa abhividhyate /
mantreṇa ārādhya taṃ dhyātvā brūyāt saṃyatā (?ta ) vāgbhava

27.34

samādhāya jagannāthra hṛtpadmagaganer'kavat /
saptātrasyātha pātrāṇāṃ pātrābhyāṃ vābjasaṃbhava

27.35

evaṃ kṛtvā pratiṣṭhānaṃ prāg yatnenātra karmaṇi /
samuddiśya pitṝn dadyāt dānama (?mā )ntaravedikam

27.36

niveśitaṃ dvijendraṃ yad vṛttistham api mantrarāṭ /
antarvedī tu sā jñeyā tvābhyām abhyantaraṃ hi tat

27.37

saṃpradānaṃ pitṝṇāṃ yat kuryāt satpātrapiṇḍakam /
tad divyam amalaṃ yasmāt caitanyam avalaṃbyate

27.38

tatkālaṃ saṃvibhajyāśca (?tha ) tiṣṭhanti kamalodbhava /
pradātṛsaṅkalpavaśāt dattaṃ puṣkarasaṃbhava

27.39

ekasya vā bahūnāṃ vā pradadyād āsanopari /
punarevāsanaṃ dābhamigranthi bahubhiḥ kuśaiḥ

27.40

vibhoḥ yajñāṅgadehasya lomāni tu kuśāḥ smṛtāḥ /
tā eva nāyaḥ sarvā tasya bhūtaśarīragāḥ

27.41

raśmayo bhūtadehe tu cinmūrteḥ śaktayo 'khilāḥ /
ata eva hi viprendra pitṝṇāṃ tu kuśāsanam

27.42

śrāddhakāle tu vihitam āhūtānāṃ tadūrdhvataḥ /
yat kiṃcid dīyate bhaktayā brahmabhūtaṃ tu tadbhavet

27.43

purā vai hetunānena nṛṇām aviditātmanām /
karmavyatra kuśājālaṃ vihitaṃ kamalodbhava

27.44

yeṣāṃ sarvagataṃ brahman mantrarūpīśvaro 'cyutaḥ /
bhāvasthatatvatastābhisteṣāṃ vai na prayojanam

27.45

athāścaparijaptena bhūtināvātmaśaṅkunā /
masṛṇenāśmacūrṇena parighāsu yathāthavā

27.46

bahistadāsane kāryā tvagre dairghyācchamādhikā /
vaipulyācchamamānaṃ tu prāgvat pāvanatāṃ nayet

27.47

nyaset tatrāpyabhagnāgrān udaṅmūlān kuśān dvija /
yasmād divyam udagbhāgaṃ pitryaṃ dakṣiṇasaṃjñakam

27.48

svakenāmṛtavīryeṇa nityaṃ saṃvardhayanti ca /
darbhamārgacchatenaiva pitṝṇāṃ te 'marān dvija

27.49

vasatyantaḥ pitṛgaṇo bhāgamāśritya dakṣiṇam /
citkalāṃśasvarūpeṇa nṛṇāmevaṃ hi cottare

27.50

kṛtāspadāmalā nityā tvamṛtākhyākṣayā kalā /
ata evaṃ hi yatkiñcid ābrahmaviditaiḥ dvija

27.51

pradīyate pitṝṇāṃ ca tat satyena tu pāṇinā /
ye 'dhikṛtya jagadyoniṃ mantrātmānamajaṃ harim

27.52

prayacchanti pitṝṇāṃ ca toyatarpaṇapūrvakam /
teṣāṃ tadāśrayatvā yaduktaṃ nānakāraṇam

27.53

kartavyasya ca pāramyaṃ prakṛtasya mahāmate /
sphuratyantargataṃ yeṣāṃ mantrārādhanapūrvakam

27.54

tat svottaravaśādyeṣāṃ mantrasāṃmukhyadigvaśāt /
cetasā nirvikalpena kṛtaṃ bhavati cākṣayam

27.55

kintu puṣkarasambhūta durlabhā bhuvi cetanāḥ /
iti cetasi vai yeṣāṃ niścayīkṛtya vartate

27.56

satyatāmupanīye (?te )tvevanyasye kuśācaye /
tilāṃstathāścajaptāśca tadūrdhve vikiret punaḥ

27.57

kuruvindastu darbhāgrairyasmādetad dvayaṃ dvija /
sarvasya bhogajālasya janakaṃ bhuvanatraye

27.58

viśeṣāt pitṛdevasya śraddhāpūtasya vastunaḥ /
agnīṣomasvarūpeṇa śāntyātmā bhagavāna svayam

27.59

vyaktaḥ karmātmaka ( ta ) tvānāṃ mūrtitvenātmasiddhaye /
sa pitryasya ca divyasya vyāpārasyātivaddhaye

27.60

tattejastilabhāvena hlādo vartatyapātmanā /
ata evāprabuddhānāṃ prabuddhānāmapi dvija

27.61

tilodakena bhāvaṃ tu gacchataḥ śrāddhakarmaṇi /
śrāddhasya ca parā rakṣā te dve nityamamārntraṇām

27.62

tatsvarūpavidāṃ cai va viśeṣo mantravedinām /
nyastra strāṇyabhijaprāni tatra pātrāṇi vinyaset

27.63

tatrādyaṃ cakavṛttāni hemādyutthāni ( ?nya ) saṃbhave /
pālāśakadalīpatratamālacchadanānyatha

27.64

purānya strāmbuśaddhāni śubhaparṇamayāni ca /
pādayorapi pādyārthaṃ kaṃ kṣiped dakṣiṇāditaḥ

27.65

āmūrdham arcayet paścād ardhyapuṣpānulepanaiḥ /
vastrastragdhūpadīpaiḥ tu dadhyannaṃ phalavādiṇā

27.66

satāmbūlena vittena yathāśakti mahāmate /
samuddiśya pitṝn sarvān sanābhīyān yathākramam

27.67

śabdabhāvasvarūpāstu jñavṛttisthānavigrahān /
bahutve sati viprāṇāṃ pitṛṇāmevamācaret

27.68

yatra dvijadvayaṃ vipra pitrarthaṃ viniveśitam /
ekāsmin svapitṛṇāṃ tu tadā kāryaśca sannidhiḥ

27.69

dvitīye jananīyānāṃ tatha'nyeṣāṃ tu saṃsthitim /
sarveṣāmekaprāptaṃ tu tṛpraye yadi yojitam

27.70

omādyamasmacchabdaṃ tu pitṛbhyastadanantaram /
idam ardhyam idaṃ pādyaṃ tadante saṃsmaret svadhām

27.71

sarvāsmin upacārānte vaṃ vā saṃsmaran naram /
namaḥ svadhāthavā brūyānnamontāṃ tvathavā svathavā svadhām

27.72

evameva hi yaḥ kuryāt kartavyatvena pauṣkara /
tulyānāṃ ca svakulyānāṃ namastatra ca kevalam

27.73

satyukte vyatyaye nityaṃ vihitaṃ ca svadhā dvija /
svayameva hi sanyāsī dadāti ca phalārthinām

27.74

kāryastena namaskāraḥ svadhānte nityameva hi /
dadāti phalakāmastu yo nityaphalamārthinām

27.75

svadhākārāvasāne tu hitaṃ tasya sadā namaḥ /
evam icchavaśenai va saṃvibhajya pitṝn dvija

27.76

pṛṣṭvā pātramukhenaiva satṛptiṃ ca punaḥ punaḥ /
tato 'mbhaśculakaṃ pāṇau hranmantreṇāmṛtopamam

27.77

dadyāt pūrṇendutulyaṃ taddhyātavyaṃ tatkalāḥ paḍhan /
sānusvāram akārādyairbhinnaṃ ṣoḍaśabhiḥ svaraiḥ

27.78

tvaṅkārananiniṣṭaṃ ca tatra prākasthaḥ satārakam /
ityuktaṃ sakalasyendora vācakaṃ mantramabjaja

27.79

pāṇiprakṣakanāt pūrvaṃ pātavyaṃ tena pūrvavat /
yenāmṛtapurāntastham annavīryam anaśvaram

27.80

bhavatyāpyāyakṛd brahman pitṛdevagaṇasya ca /
māṣacūṇādinā pāṇiṃ prakṣālyāmaṇibandhanāt

27.81

samācamyopasaṃhṛtya ūcchiṣṭaṃ tu yathāvidhi /
pavitrīkṛtya vasudhāṃ pāṇau kṛtvā tilodakam

27.82

prīṇanaṃ bhagavatyagre samutthāyācaret tataḥ /
tavāstu bhagavan pūrvaḥ prītaḥ pitṛgaṇastathā

27.83

śārīro devatāvyūha a ( ā )padā ( dyo )dyā vyavasthitaḥ /
evaṃ suvitate kuryāt karmatvārādhanālaye

27.84

saṅkaṭe punaraanyatra yāyādabhyarcya mantrarāṭ /
sthānaṃ saṃskārasaṃśudhdaṃ kṛtvā prāktānādinā

27.85

vyāptiśaktayāritaṃ bhūtastoyādhāragataṃ smaret /
manyamarcanapūrvaṃ tu tadagra sarvamācaret

27.86

pātrāghrāṇapareṇaiva tatpātrasthena bhāvayet /
mādhuyuktena haviṣā darbhakāṇḍaistilaiḥ saha

27.87

nirdeṣaṃ vahninā kṛtvā hṛdā darbhāgrakeṇa tu /
dhyātvā dhāma drumākāraṃ jñasvabhāvaṃ mahat prabham

27.88

dravyadoṣagaṇa kṛtsnaṃ nirdahantaṃ samantataḥ /
devatānāṃ pitṝṇāṃ yat tṛptaye 'nnaṃ mahāmate

27.89

tat sādhanaṃ ca vihitaṃ saṃskṛtena purānninā /
dvābhyāṃ deśikapūrvābhyāme tad viṣayam abjaja

27.90

pradāpanamato 'nyeṣāṃ tatkālaṃ tasya vai hitam /
sadaiva vidhinānena tadarthaṃ śubhasiddhaye

27.91

ekasyā śrayabījasya nānākarmavaśāt tu vai /
nānātvaṃ bhāvayed buddhayā pitṛkarmavyataḥ purā

27.92

tenaiva tarpaṇīyaṃ tat svayaṃbhūtā tadātmanā /
matpravāhavadantastho bhāvayed annapātragau

27.93

arhaṇāgrahagarbhau tu dvau darbhau tālasammitau /
hranmantramantritau kṛtvā tābhyāṃ saha samuddharet

27.94

rasarūpasvabhāvaṃ tat stha ( sthū )latvenānnatāṃ gatam /
caturaṅgulamātraṃ tu grāsaṃ grāsaṃ mahāmate

27.95

agnīṣomāśrayasthasya pūrvaṃ pitṛgaṇasya ca /
pitṝṇāṃ bījabhūtasya jñasvabhāvasya tattvataḥ

27.96

daghāt piṇḍadvayaṃ cai va tvagnīṣomasamudbhavam /
nāḍīsvarūpau tau darbhau piṇḍena saha tatra vai

27.97

layaṃ nītvā dvitīyena vyavahāradhiyāṃ ( ?yā )tataḥ /
pitṝṇāṃ kalpayet tena piṇḍānyanye ( ? tne )na sāṃpratam

27.98

krameṇa prāgadṛṣṭānāṃ hradā saṃjñāpadena tu /
evaṃ dṛṣṭasvarūpaṃ ca jñātvā teṣāṃ sthitiṃ sphuram

27.99

prāgvat svadhāvasānāghairmantrair oṃkārapūrvakaiḥ /
hranmantrālaṅkṛnairvipra tadā saṃjñāpadānvitaiḥ

27.100

piṇḍaṃ prakalpayāmīti tataḥ pūrvavadācaret /
añjanābhyañjanādyaistu hyupacāraiḥ prapūjanam

27.101

krameṇa tarpaṇaṃ kuryāt satilaiścā mbhasā tataḥ /
śirasā vanate (? tau )kṛtvā jānupādau kṣitau gatau

27.102

pāṇiyugme lālārasthe ekacintaḥ paḍhed imam /
oṃ namo vaḥ pitaro namo vāḥ (? vai )puruṣottama

27.103

namo viṣṇupadasthebhyaḥ svadhā vaḥ pitaro namaḥ /
haraye pitṛnāthāya hyagnīṣomātmane namaḥ

27.104

satsomapātmane viṣṇo namo barhiṣadātmane /
āsaṃsārābhijanakā agniṣvāttā athācyuta

27.105

pitāmahāḥ somapāstvaṃ tvamanye pratitāmahāḥ /
tubhyaṃ namo bhagavate pitṛmūrte 'nyutāya ca

27.106

nārāyaṇāya haṃsāya viṣṇo tripuruṣātmane /
muttavā tvāmeva bhagavan na namāmi arcayāmi ca

27.107

na tarpayāmi sarveśa nānyam āvāhayāmyaham /
stutvā evaṃ hi pitṛvyūhaṃ bhaktayā paramayā punaḥ

27.108

saṃbhave sati sandhānaṃ piṇḍamūrteḥ samācaret /
tadagratopaviṣṭasya kramāt pitṛgaṇasya ca

27.109

anusandhāya vai dvābhyām ekasmin vā dvijottama /
ūṣmāgrāvasthitaṃ dhyātvā pitrayaṃ pitṛgaṇaṃ kramāt

27.110

praṇavena svarūpaṃ tu samutthāya tataḥ svayam /
madhyatiryaksthitau sthitvā hyadūraṃ nā nyadṛksthinaiḥ

27.111

uttarābhimukhaiśca eva dakṣiṇasyāthavā dvija /
taduttarānanavaśād hranmantraṃ hradayān nyaset

27.112

namo 'ntaṃ praṇavādyaṃ tu marudambaravigraham /
piṇḍāgre hyupaviṣṭasya prāṇaśakti ( ? ktera )dvijasya vā

27.113

bahūnāṃ vā prayatnena svātantrān nirgato bahiḥ /
dhyātvā tayā saha kṣipramekībhūtatvamāgatam

27.114

ātmaśaktau layaṃ nītvā yadi hyūṣmākhyalakṣaṇā /
kṛtvaivaṃ prāṇasaṅghaṃ ca pitṝṇāṃ vipravigrahe

27.115

prāgvadāsanasaṃruddha bhojayet pūrvavat tataḥ /
oṃ namatvamṛtāyānnamidaṃ viṣṇupuraḥsarāḥ

27.116

devā nadyastathā gāvaḥ sūryaḥ somo vanaspatiḥ /
oṃ mādhavo 'tha bhagavān mantramūrtimayo mahān

27.117

madhubhāvena vo 'nyasmin sthitvā tṛptiṃ karotu vai /
anujjhitāsanaṃ kuryāt pitṝṇāṃ prīṇanāya ca

27.118

tasminnevāsmi ( ?n )bhūbhāge vastvā tatpiṇḍavikṣitau ( ? vīkṣite ) /
sthitiḥ sarvaṃ pitṝṇāṃ ca sāṃprataṃ kamalāsana

27.119

yāvat prāṇavimuktānāṃ piṇḍānāṃ nopasaṃhṛtiḥ /
socchiṣṭānāṃ kṛtā samyak tadante saṃvrajanti te

27.120

svasthānāmāśiṣaṃ datvā śrāddhakarturdhiyā dvija /
sāmṛtaṃ sodakaṃ sthāne satilaṃ mantratejasā

27.121

viviktaṃ vivṛtaṃ mārgaṃ punarāgamanāya ca /
nārāyaṇākhyasanmantrakarma brahmajavīkṛte

27.122

sve svondriyarathe kṛtvā tṛptā yātācyutāspadam /
prājāpatyamidaṃ proktaṃ saṃpradāyasamanvitam

27.123

saṃpradānaṃ pitṝṇāṃ ca pūrvoktaphalavardhanam /
samācaret sadā vyūhya mantrāṇāṃ mantrakarmaṇā

27.124

nityaṃ bahutve dvitve vā prayogaṃ kamalodbhava /
yadyetadapyanaṅgaṃ ca tadā vai pratikarmaṇi

27.125

hradādyaṅgāṅgato yojyamaṅgi pūrvavadabjaja /
ārādhyānāmamunetrāṇām oṃṅkāraḥ tatkriyāntare

27.126

asminnarthe vikārastu ya ukto mantrapūrvakaḥ /
samayaḥ putrakādīnāmanyeṣāṃ bhāvitātmanām

27.127

gurośca sādhakendrasya mantro mama mahāmate /
pradāne sa viruddhaśca tvato 'nyastvaviruddhakṛt

27.128

samayī putrakādīnāṃ vaiṣṇavānāmapi dvija /
caturṇāṃ maugdalāntānāṃ tathaivāśramiṇā tu vai

27.129

dīkṣayā saṃskṛtānāṃ ca dīkṣitānāṃ mahāmune /
sāmānyastvatha sarvatra sāṅgaḥ siddhaḥ supūjitaḥ

27.130

teṣāṃ yaścopadeṣṭavyo mantravyūho hi taṃ śṛṇu /
sadvādaśākṣaro mantraḥ kavacaṃ brahmaṇe namaḥ

27.131

evaṃ viśvātmane netramastraṃ ca paramātmane /
ete sapraṇavāḥ sarve śūdrāṇāṃ yogyatāvaśāt

27.132

samyagvā dīkṣitānāṃ ca teṣāṃ vai praṇavojjhitāḥ /
vihitāca ( ? śca )yathā strīṇāṃ sadācāravaśāt tu vai

27.133

asamyak pratipannānāṃ śūdrāṇāṃ tu mahāmate /
na khaṇḍayet tu mantrāṇāṃ namaskāro bhavet punaḥ

27.134

sajāterdvādaśārṇasya tadvadaṣṭākṣarasya ca /
ṣaḍakṣarasya vai pūrvaṃ prayojyaṃ pūraṇārthataḥ

27.135

yadā tvabhihito 'ṣṭārṇe tvaṣṭārṇena avatāritaḥ /
mukhyatā dvādaśārṇasya mantrasya vihitā tadā

27.136

ṣaḍakṣarasya mukhyatvaṃ bhavedubhāvavaśād api /
yojyasvaṣṭākṣaro mantro nityameva śikhāvadhau

27.137

praṇavasya ca mukhyatvaṃ dviṣaḍaṣṭaṣaḍakṣarāḥ /
mantrā hṛdayapūrvāstu parijñeyāstataḥ kramāt

27.138

mantrāṇāṃ varmapūrvāṇāṃ vācyatvaṃ yadi kalpyate /
tadātmatā ca vihitā tatsthāne praṇavasya ca

27.139

devo jitaṃtāmantreṇa cittasthaḥ sannidhīkṛtaḥ /
yoktavyaṃ tatra ca aṅgānāṃ mantraṣaṭkaṃ yathā sthitam

27.140

dvādaśākṣarapūrvaṃ tu tṛtīyaṃ yat prakīrtitam /
tṛtīyaṃ brahmapūrvaṃ tu dharmādīnāṃ hi vācakam

27.141

praṇavaḥ sarvamantrāṇāmitaśca āsanakarmaṇi /
dvādaśākṣarapūrvāṇāṃ mantrasāmānyakarmaṇām

27.142

darbhātilodakādīnāṃ dravyāṇāṃ pratikarmaṇi /
jāyate ca visṛṣṭānāmvupaśāntiśca taijasī

27.143

ata evopayuktānāṃ bhogānāṃ kamalodbhava /
viruddhasaṃgraho bhūyastvanyāsmin hi kriyāntare

27.144

gauṇī vyaktiḥ yatasteṣāmāmūlāccidādhiṣṭhitā /
vartate paramāśritya tat kartuḥ phalasiddhaye

27.145

citsāmānyavinirmuktā hyayomyāste śarīravat /
mantrāṇāṃ sthāyino bhāgā yānti vai yogyatāṃ punaḥ

27.146

kadācinmantrasāmarthyāt jñānabhāvanayā dvija /
(iti nityaśrāddhavidhiḥ )
- atha naimittikaśrāddhavidhiḥ -
naimittakamataḥ śrāddhavidhānamavadhāraya /
gatipradaṃ pitṝṇāṃ yat karmaṇāṃ siddhibhūridam

27.147

sadyaḥ satpātrasaṃprāptiṃ vinā naiva samācaret /
evamādyairvinirmuktaṃ śrāddhamabjasamudbhava

27.158

tiṣṭhatyanugrahārthaṃ ca yadi saṃprārthitaṃ hi yat /
tadā niyamamātiṣṭhe[dagni]kāṣṭhād anādikam

27.149

mānamātsaryakārpavyakrodhalobhādayo 'khilāḥ /
doṣā dūratare tyājyā hyāniṣpattidināvadhi

27.150

śuddhipūrveṇa vidhinā suprayatnena cetasā /
pradattaṃ phalamūlādyaṃ bhavet tadamṛtādhikam

27.151

deśapātravaśenaiva saṃpatto sati padmaja /
ekāhāt saptarātraṃ tu śraddhayā tat samācaret

27.152

samāśritya śubhaṃ kālamekāhaṃ kamalodbhava /
nirvartya parayā prītyā naiti kālaṃ yathānyathā

27.153

trayamāśritya te śrāddhaṃ sānukampena cetasā /
satvasthena kṛtaṃ śaktyā śuddhena draviṇena ca

27.154

nayatyavaśyamacirāt satyalokaṃ tadarthitam /
deśakālakṛtaṃ tvetat tapolokaṃ dadāti ca

27.155

deśapātrāśritu śrāddhaṃ jana ( no )lokaṃ dadāti ca /
phalaṃ maharlokagati kālapātravaśāt kṛtam

27.156

kevalaṃ deśamāsādya dattaṃ svargaṃ prayacchati /
kṛtaṃ yat kālamaśritya bhuvarlokaṃ (? kā )dvijayāte?

27.157

saumyapātrāśritaṃ śrāddhaṃ tadbhūlokagatipradam /
sāmānyasya ca deśādestritayasya phalaṃ tvidam

27.158

tatra puṣkara puṣṭiṃ hi prasiddhaṃ dehamabjaja /
kālaṃ grāhyoparāgādyaṃ pātraṃ tanmayamabjaja

27.159

tathā niyamavān samyak śrāddhahetorna cānyathā /
yaduktaṃ tritayaṃ śrāddhe saviśeṣaṃ hi tat punaḥ

27.160

bhavatyutārakaṃ nṝṇāṃ savijñānena janmanā /
prasiddhayā vaiṣṇavaṃ deśaṃ pātrastradbhgavanmayā (? yaḥ )

27.161

dvādaśyākhyo bṛhatkālaḥ saṅkāntyādyaiḥ pariṣkṛtaḥ /
trayametanmahābuddhe saviśeṣataraṃ yadi

27.162

bhavatyuttārakaṃ nūnaṃ dehāntaranivāsinām /
svayaṃvyaktena vibhunā tvekamūrtyādinābjaja

27.163

adhiṣṭhitaṃ hi sargādāvekadeśāt sahāmbunā /
tadviśeṣāntaraṃ deśaṃ siddhikṛt sarvakarmaṇām

27.164

tasmin dvijocite kāle dvādaśyākhye bhavedyadi /
samuhūrtaṃ sanakṣatraṃ vaiṣṇavaṃ tena tadbhavet

27.165

prottārakaṃ pitṝṇāṃ ca savyabāhusamanvitam /
samyaksiddhitrayopetaṃ pañcakālaparāyaṇam

27.166

labdhalakṣaṃ pare tattve pātramekāyanaṃ dvija ( ? jaṃ ) /
saṃyamādyairupetaṃ ca tanmahārthāyanāttu vai

27.167

pitṛṇāṃ sugatiprāptiḥ śaśvadeva hi jāyate /
vetaṃ ( ?gaṃ ) ca taṃ mahāvegāt[tulyavegaṃ hi]jāyate

27.168

deśe śubhe śubhaṃ janma jñānasatkarmaṇā saha /
phalaṃ śubhatarān bhinnān pitṝṇāṃ tritayāt kramāt

27.169

jñātvaivaṃ śrāddhadāne tu deśakālādayo guṇāḥ /
cittaśuddhisametāśca samāsannāḥ prasannataḥ

27.170

etadastrādinā sarvamupakāraṃ hi karmaṇām /
kevalaṃ bhaktipūtānāṃ lokadharmaratātmanām

27.171

jñānakarmaratānāṃ ca dvijānāmadhikāriṇām /
pañcakālaratānāṃ ca svakarmavyabjasaṃbhava

27.172

yānti ?vyāghāramantreṇa parikrāmyena vai tataḥ ? /
prabandhabrahmavarṇatvaṃ ?teṣāṃ tadbhagavān hariḥ

27.173

ṣāḍguṇyavigraho devaḥ prabhavāpyayakṛt svayam /
guṇamuktasamūhena svarūpādacyutena ca

27.174

kālādīnāṃ samutthānaṃ ṣāḍguvyād ata eva hi /
na vindanti paratvena te cānyasyācyutaṃ vinā

27.175

kālādeḥ sūkṣmabhūtasya tvāśrayasyāmalasya ca /
ato 'nayadbhagavadbhaktāstanmantrajñānatatparāḥ

27.176

teṣāṃ kamalasaṃbhūta kālādyamakhilaṃ hi yat /
sarvam antaḥsthitaṃ bhāti tatprabhāvavaśāt sphuṭam

27.177

bahirantaravaścāpi yasmādetadadhīśva[rāt] /
viśvasya cāpi dehatvaṃ purā te saṃprakāśitam

27.178

adhvopadeśadvāreṇa vistareṇa ta[d]eva hi /
dehajñaṃ satkriyāniṣṭhaṃ jñāninaṃ vaiṣṇavaṃ sthiram

27.179

icchantyutārakaṃ śuddhaṃ pitaraḥ svakule pumān /
deśakālādayastvevamaśritya prayataḥ svayam

27.180

nistuṣairujjvalaiḥ śuddhaiḥ sakṣīraid abjasaṃbhava /
savdyañjanasamopetaṃ saṃsādya śraddhayā purā

27.181

hṛdā vā dvādaśārṇena bhāṇḍeṣvabhinaveṣu vai /
vinirgateṣu vā pākād bhūyaḥ snehokṣiteṣvatha

27.182

evaṃ vā sādhanīyaṃ ca putraśiṣyātmanā dvija /
bhaginyā dharmasā ?pantyā ( ?patnyā vā ) suhṛtsambandhavartmanā

27.183

śuklāṃbaradhareṇaiva dakṣeṇa śucinā'tmanā /
śārīravyādhihīnena kṣuttṛṣṇāvigatena ca

27.184

kāsaśvāsa ....... svabhāvātha dṛkśrutihīnakharvaṭaiḥ /
evaṃ vimuktādoṣeṇa bhāvabhaktipareṇa ca

27.185

saṃsādhanīyaṃ śrāddhārthaṃ svajātīyena vai caruḥ /
anulomena vihitaṃ varṇānāṃ carusādhanam

27.186

divye pitraye 'bjasaṃbhūta pratilomaśca doṣakṛt /
tadalābhāt krayakrītamaduṣṭaṃ kārukā ( ?kaṃ )śucim ( ?ci )

27.187

pūrvoktādośanirmuktaṃ tenāpi kamalodbhava /
apikṣayavidhūnā vā ( ?nānāṃ ) lausyaikaniratātmanām

27.188

rajasvalānāṃ ṣaṇḍānāṃ ṛtvādīnāṃ viśeṣataḥ /
śvānasūkaramārjāramarkaṭānāṃ tathaiva hi

27.189

viḍvarāhaśivāgṛdhrapūrvāṇāṃ tu svacāriṇām /
tasmāt sarvaprayatnena nivātasthagitāmbare

27.190

niḥśasye kuṭṭime bhūyaḥ sulipte dhavalīkṛte /
sthāne mantrārcanaṃ devapitṛdevasya sādhanam

27.191

vihitaṃ caiva sarveṣāṃ saṃbhave sati sarvadā /
annavyañjanabhāṇḍānāṃ sarveṣāṃ kramaśo dvija

27.192

antaścārambhakālo tu madhvājyaiḥ sakuśāstilāḥ /
kṣeptavyā dvādaśārṇena bhūyaḥ siddhena saṃgrahe

27.193

aṣṭārṇenātha vastreṇa sthagayet tān prayatnataḥ /
yathā na bahiranyotthaṃ bāṣpaṃ niryāti padmaja

27.194

ūrdhvapuṇḍre kṛte lipte kṣālite stha ( ?sthā )likācaye /
varmaṇā vāsasā cchanne maryādābhyantarīkṛte

27.195

rakṣapālaṃ ca tatpaṅktau datvā snānādyamācaret /
agnervipramavāsānāṃ ?pūjāsthānasya pauṣkara

27.196

bhāṇḍānāṃ bhāgapūrvāṇāṃ satsahāyagaṇasya ca /
viniyogaṃ purā kṛtvā pūrṇāntaṃ nityamācaret

27.197

apā..................... nāt pratiśāṭakam /
tasyādhaḥ śāṭikāyāṃ tu vidhūyāt tanuveṣṭanam

27.198

adhūtaṃ vimalaṃ svacchaṃ.......[visūtraṃ]valkalīdikam /
nīlāñcitaṃ ca catkiṃcidvidyate cāmbarādikam

27.199

sarvatra viṣayāṃ caiva?tvapāsya bhuvanādbahiḥ /
tato dhiyābhisandhāya mantramūrtigataṃ param

27.200

yajāmyanugrahārthaṃ ca pitṝṇāṃ punareva hi /
niveśya prāgvadāhūya hyāsaneṣu kramād dvijān

27.201

tebhyaḥ prāgānanau pūrvaṃ niveśyau dvau dvijottamau /
dvādaśāro dharo dhāma tritayādhiṣṭhitāsane

27.202

athoktān sarvasāmānyān ṣaḍaṅgā dvijavāsvarāḥ ? /
astramantraśikhāyuktaḥ kramādbi ....... ṣaḍanvitam

27.203

niyojya prāṅmukhasthābhyāṃ dehatādātmyatāptaye /
svavācakena saddhāmno hyekamūrtyādikātmanā

27.204

nyastavyaṃ devatāvyūhaṃ phaḍvauṣaṭkārasaṃyutam /
nṛsiṃhākhyaṃ savārāhaṃ mantramūrtidvayaṃ hi yat

27.205

agnīṣomākhyadaivatyaṃ rakṣārthaṃ sarvadaiva hi /
avīkṣayannudagbhāga ato 'nye viniveśya ca

27.206

tatrādau hṛdayadīnāmadhaḥpaṅktau niveśya ca /
dṛśā sadvarṇajānāṃ tu saṅghānāmevameva hi

27.207

tasya dakṣiṇataścordhve jananīyakulasya ca /
kavacenāparaṃ yojyamekāntaṃ bhagavanmayam

27.208

pitṛnāmnā[dvitīyaṃ]ca .......tasya dakṣiṇatastataḥ /
tṛtīyamāptikārī ? ca caturthaṃ hṛdayena tu

27.209

pitāmahābhidhānena mūrtimantreṇa pañcamam /
pratitāmahanāmnā vai yojyamekāyanaṃ dvija

27.210

janake jīvabhāvena tadatītatrayaṃ kramāt /
niveśanīyaṃ tairmantrairvartate ca dvayaṃ kramāt

27.211

pratitāmahapūrvaṃ tu samatītatrayaṃ nyaset /
sāmānyena ṣaḍaṅgena tvevamuktaṃ svakena vā

27.212

mantreṇa śrāddhadāne tu viniyogaṃ dvijārcane /
caturmūrtādhikāreṇa dvidhāvasthamathocyate

27.213

sabhogamapavargaṃ ca mantraikasmādavāpyate /
kaivalyaṃ kevalaṃ caiva dvitīyādamalekṣaṇa

27.214

sasuhṛnmantravargasya nyasedavyaktamantrarāṭ /
trayāṇāṃ vāsudevāntaṃ pradyumnādyamataḥ kramāt

27.215

na tadvai saviśeṣaṃ ca punareva[ca]me śṛṇu /
suhṛtprapūrvamiśrāṇāmaniruddhaṃ hi vācakam

27.216

pradyumnamantravargasya kāmād dvābhyāṃ dvayaṃ tataḥ /
praṇavena paraṃ brahmasvarūpaṃ pratitāmaham

27.217

maha (tā tanmu ) dāptamukhenaiva tarpaṇaṃ yanmahāmate /
navamūrtyadhikāreṇa triprakāramathocyate

27.218

samitrāṇāṃ ca vātsalyād dvijānāṃ viṣṇunā nyaset /
tato vairājamantreṇa mātṛvargasya pauṣkara

27.219

tribhirnārāyaṇadyaistu pitrādīnāṃ trayaṃ kramāt /
viddhi viddhā (? dyā )khyametaddhi śrāddhajñānaṃ phalapradam

27.220

pitṝṇā yajamānasya dehalābhe ( ? bhān ) vinaiva hi /
vairājamantrādārabhya sāṅkarṣaṇāntamabjaja

27.221

samantrapañcakaṃ viddhi --------------------- /
pratitāmahaniṣṭhānāṃ yatacchrāddhaṃ hi pauṣkara

27.222

prayacchatyātmalābhaṃ tu śrāddhakartuḥ pitṛṣvapi /
ādhārāṇāṃ -------mantrādvai --------------

27.223

niyojanaṃ dvijendrāṇāṃ pañcānāṃ śrāddhakarmaṇi /
mitravargāt samārabhya parametaddhi vaśvaram

27.224

sāmagrībhiḥ samopetaṃ kartuḥ pitṛgaṇasya ca /
paraṃ yacchati nirvāṇaṃ sakṛtsnaṃ ca kiṃ punaḥ

27.225

kālamājīvitaṃ vipra śraddhāpūtena cetasā /
kṛpayā ca samānānāṃ saṃbhave sati pauṣkara

27.226

kāmye 'smiñśrāddhadāne tu paṅktayā nānyatra yojayet /
samūhamekaṃ pūrvaṃ tu viprāṇāmuttarānanam

27.227

hṛnmantreṇābjasaṃbhūta sarveṣāṃ vinyaset tataḥ /
praṇavena svanāmnā ca jñāta -------hṛdādiṣu

27.228

astrabhūṣaṇahetīśa pūrvamantrān sagocare /
evaṃ vā prāṅmukhaṃ śaktayā cakramantreṇa yojayet

27.229

vipramekamudagvakraṃ ( ?ktraṃ ) mukhyamantreṇa yojayet /
dvayaṃ codaṅmukhaṃ tatra hranmantreṇānusandhya ca

27.230

suhṛmnitraṃ dvivetaṃ (?jetaṃ ) tu ?mātṛvaṃśamathābjaja /
pitṛvaṃśaṃ hi niḥśeṣaṃ smaredaparadehagam

27.231

maṇḍale tvambupātrastha cakraṃ vā nṛhariṃ yajet /
[vipramekamudagvaktraṃ mukhyamantreṇa vinyaset

27.232

tṛptaye pitṛvargasya yathā mātṛkulasya ca /
sarvaṃ janamāto 'nyeṣāṃ prītaye ca svaśaktitaḥ

27.233

gavā grāsaṃ samuddhṛtya dadyād ghṛtamadhuplutam /
darbhaistilodakairmiśraṃ na kṣāraṃ lavaṇotkaṭam

27.234

ātmavaṃśādhikāreṇa karyādevamato 'nyathā /
paurohityena kṛpayā prītyā vānyasya kasya cita

27.235

nirvartane tadīyaṃ hi tatpūrvaṃ vihitaṃ kulam /
āpādājjānuparyantamājānormadhyamasta ( ?bāsti )kam

27.236

āvastimūrdhno hṛdayamāhṛdo masatakāvadhi /
aniruddhādayo mantrāścatvāro viniveśya ca

27.237

sugatiprāptaye vipra pitṝṇāṃ nityameva hi /
tṛptaye vāsudevādyādāmūrdhnastvaṅ ghrigācaram

27.238

catvāraścāniruddhānto yoktavyā vā mahāmate /
praṇavena hṛdi brahman śāntaṃ saṃvinmayaṃ tu vā

27.239

samīśanalatoyakṣmābhūtānāṃ vya ( ?vyā ) pakaṃ kramāt /
nyastavyaṃ vāsudevādyamadhyakṣāntaṃ catuṣṭayam

27.240

apekṣayāniruddhādyaṃ pṛthivyādicaturṣvatha /
rakṣārthaṃ nṛhariṃ nyastvā navamūrteḥ paraṃ dvija

27.241

mūrdhāsyakaṇṭhahṛnnābhiguhyajānudveya tvatha /
pādayoḥ kṣmādharāntaṃ tu nyastavyaṃ tvaṣṭakaṃ kramāt

27.242

hṛdambare tu bhagavān vāsudevo 'pyadhokṣajaḥ /
kṣmāntānāṃ buddhipūrvāṇāṃ kramāt saṅkarṣaṇādikam

27.243

yā ( ?yo )ktavyamathavā vipra pṛthivyādikrameṇa tu /
saptakaṃ bhūdharākhyaṃ tu saṅkarṣaṇāntameva hi

27.244

atha ciddhṛtvadhiṣṭhāne vāsudevaṃ tu bhāvayet /
rasalohitamāṃsānāṃ medomajjāsthiṣu dvija

27.245

krameṇa śukladhātvantaṃ nyaset saṅkarṣaṇādikam /
saptakaṃ ca varāhāntamāśuklād dvārasiddhaye

27.246

varāhamantrādāramya saṅkarṣaṇāntamabjaja /
evaṃ duṣṭanirāsārthaṃ pūrvavat pātrakaṃ nyaset

27.247

vyāpakatvena bhagavān bahirabhyantare svavat /
jīvavat sāṅkarṣaṇaṃ ca bījaṃ hṛtkamalodare

27.248

sṛṣṭisaṃhārayogena saptakaṃ dhātusaptake /
pauṣkara uvāca---
sāmānyena svamantreṇa sati sannihitena vai /
kārayo?rvigrahe vṛttau jvālantābhyantare (yathā)tu vā

27.249

nyāsārcanādimuktānāṃ mantrāṇāṃ yujyate katham /
viniyogaṃ caturṇāṃ vā navānāṃ mantrakarmaṇi

27.250

śrībhagavānuvāca---
saṣaḍaṅgo hi sāmānyaḥ sarveṣāṃ vihitaḥ sadā /
sādhakasya hi mantro hi viṣamaḥ syādvirodhakṛt

27.251

anujñātaḥ sasarvasya cāturātmyādikaṃ hi yat /
guroricchā svakīyātra svamantrādau mahāmate

27.252

tatrāpi hi viśeṣāya śrāddhe dvābhyāṃ sa ucyate /
mantragrāme tu vinyaste viprāṇāmicchayā purā

27.253

svamantramupasaṃhṛtya svadhāmnā ca dhiyā satā /
brahmabhāvanayā vyāpta evaṃ kṛtvā'śrayādikam

27.254

yadvipravigrahe vyastaṃ mantravyūhaṃ tadātmani /
athāniyojanīyaṃ ca kṣantu ?tatpāṇipūrvakam

27.255

tatrāyaṃ ( ? tredaṃ ) vihitaṃ vipra viśeṣaṃ tannibodhatu /
vyāpakatvena bhagavān prāk savyetarayostataḥ

27.256

dakṣiṇe karaśākhāsu dvitīyaṃ pañcasunyaset /
tadandvā ( ?dvā ) me tṛtīyaṃ hi tvaṅguṣṭhādikrameṇa tu

27.257

taladvaye dakṣiṇādāvaniruddhamato nyaset /
ekaṃ vā vāsudevāntaṃ nyasedicchāvaśena tu

27.258

yadā navātmā karayostadaṅguṣṭhadvaye 'cyutaḥ /
aṣṭhakaṃ ca varāhantaṃ prāgvadātarjaneḥ kramāt

27.259

vāmatarjana ( ?ni )niṣṭhaṃ tu vāsudevāntameva vā /
svāhāmadhyoditaṃ kṛtvā pūjāsāre ? tathā ( cene )nale

27.260

hutamapyanalaṃ bhūtaṃ prāgvat pāva ( na )katāṃ nayet /
evamicchāvaśenaiva mantrāṇāṃ parivartanam

27.261

svārādhyā navaniṣṭhānāṃ śrāddhakāle 'virodhakṛt /
evaṃ niyojanaṃ kṛtvā śirasābhyarcya sāṃpratam

27.262

sāsanaṃ puṣpapātreṇa samūhaṃ bhagavanmayam /
tanmadhyembhaścalaṃ cittaṃ pañcendriyasamanvitam

27.263

kuryāttāṃma( ?tanma )ntrapīṭhasthaṃ madhye pāre 'thavā hṛdi /
kālamācamanāntarṃ ( thaṃ )tu madanugrahakāmyayā

27.264

sannidhāne dvijānāṃ ca vibhoḥ sajvalanasya ca /
bhāvyaṃ suyantritenaiva sarvajñenāpi jantunā

27.265

evaṃ bhūtaiḥ dvijendraistu ( staiḥ ) buddhayā tu suviśaddhayā /
śraddheyamakhilaṃ tasya sānukampena cetasā

27.266

yasmādabjasamudbhūta mānaṃ yadubhayātmakam /
nāsakṛt sarvabhāvānāṃ viśeṣācchrāddhakarmaṇi

27.267

samaye[tasya]yojyaṃ tat pūraṇa ( ?ṇaṃ ) sarvakarmaṇām /
pāvanaṃ tṛptijananaṃ kiṃ punaḥ pitṛkarmaṇi

27.268

ādāya manasā māntrīmājñāṃ vai śirasā saha /
hārdamāpādya vai śrāddhaṃ dravyotthaṃ yadvaśād dvija

27.269

saphalaṃ syāt pitṝṇāṃ tu jñānamūlaṃ hi tattvataḥ /
anyathā hetunā kena pitṝṇāṃ tadgatipadam

27.270

mūlaṃ vinā kṣmāṃ nābhyeti pādapānāṃ yathā tathā /
jñānamāhlādapūrveṇa phalatyāśu ca vartmanā

27.271

kāraṇaṃ sarvendriyāgrāmaṃ bahirvṛttigataṃ hi yat /
svayamātmani saṃlīnaṃ kṛtvā hṛtkamalāmbare

27.272

svabhāvaśaktyā saṃpūrya samāste sāṃprataṃ tu tat /
svarūpād vandanaṃ kuryādvibhoḥ sarveśvarasya ca

27.273

śāntasaṃvitsvarūpasya spandānandamayātmanaḥ /
tāvacyutaṃ hi cit spandaṃ svayaṃ pariṇataṃ smaret

27.274

sahastraśaśisūryāgniprabhayā projvalaṃ sthiram /
marīcicakrasaṃpūrṇacidgarbhaṃ sarvatomukham

27.275

cidambarāntarāvasthaṃ suśāntaṃ bhagavatpadam /
tacchakti ( taccitra ) jñānanāḍervai vilakṣaṇataraṃ hi yat

27.276

smarenmarīcikoṇasthaṃ svabhāvāhlādapiṇḍakam /
svakaṃ pitṛsamūhaṃ tu sphurantaṃ karmaśāntaye

27.277

mahataḥ pāvakādyadvacchaktirdahanalakṣaṇā /
aṅgārakaṇamāśritya bāhyamāyāti pauṣkara

27.278

tadvadeva hi niryātaḥ kintu saṅkspaniścayāt /
agnīṣomau samāśritya pitaraśceśvarecchayā

27.279

prakāśamantrarāḍbāhyaṃ māyākāśava[śād]dvija /
krameṇa yat tataḥ sveṣāṃ sukhaduḥkhataraṃ tu vā

27.280

mūlāntaḥkaraṇenaiva sendriyeṇa samābjaja /
māyākāśavṛtenaiva hṛnmantraṃ bhrāmayekttataḥ

27.281

tadduḥ (khamu ) khādupaśāntyarthaṃ raśmirandhreṇa kenacit /
jñānatastvaravindākṣa tadākāśāvadheḥ punaḥ

27.282

tatkālaṃ tatkulodbhetamanubhāvavaśād dvija /
agnīṣomāśrayasthaṃ ca citpiṇḍaṃ tattu vai kramāt

27.283

antaḥkaraṇabījaṃ tu mahāmohabalojjhitam /
jñānāntamaṃbarāntasthaṃ susūkṣmaṃ satatoditam

27.284

kṣmāntaṃ nārāyaṇādyaistu hyadhyakṣāntairadhiṣṭhitam /
prāṇabrahmāvasānairvā vāsudevādikaiḥ kramāt

27.285

buddhayā vyāptairyathāvasthaiḥ prabhavasthitilakṣaṇaiḥ /
mantrāṅgairjñasvarūpairvā pañcabhirlocanojjhitaiḥ

27.286

yadvaśāt pratipattirvai karturbhavati susphuṭā /
sanniveśavaśenāto hārde 'smin pitṛtarpaṇe

27.287

svānuṣṭhānavaśenāpi mantrāṇāmmudayān smaran /
amūrtamathavā mūrtamadhidaivavyavasthayā

27.288

cidbījanicayādhāra ( ?raṃ ) bdyātmakaṃ yat puroditam /
-------tābhiḥ saṃpūrṇamantaḥkaraṇaśaktibhiḥ

27.289

abhinnalakṣaṇenaiva praṇavena mahāmate /
dhyāyoccitkarṇikāmadhye bhūmau bījatvamāgatam

27.290

saturyamapṛthagbhūtaiḥ satvādyairanupaplutam /
tasmādvinirgataṃ dhyāyet tritayenābhirañjitam

27.291

pratitāmahasaṃjñaṃ tu caitanyatvena pauṣkara /
suṣuptirūpa (saṃjña ) tāprāptamīṣatkāluṣyamāgatam

27.292

viśrāntaṃ karṇikākāśadeśe cidbhāskarodare /
taduddeśaṃ tatastamāccaitanyānnirgataṃ smaret

27.293

svenāntaḥkaraṇenaiva rañjitaṃ svaṃ pitāmaham /
ekāreṇa svanāmnā ca svapnenāviṣvakṛtasya ca

27.294

saṃsthitiṃ saṃsmarettasya dvayātmanā māśritasya ca /
cidaṃśasya vai kaṇṭhadeśe nābhyantarāmbare

27.295

manobuddhirahaṅkārarañjitaṃ saṃsmarettataḥ /
jāgreṇākūlitenaiva pitā caitanyamabjaja

27.296

brahmanāyantarākāśe brahmarandhrapathāvanau /
vdyātmake jīvakośe tu kāraṇe turyalakṣaṇe

27.297

daivatyaṃ vāsudevaṃ ca sākāraṃ vār'kabimbavat /
tadātmanā ca boddhavyau vibudhau viśvasaṃjñakau

27.298

tanmūlaṃ hi yataḥ sarvaṃ karmiṇāṃ pitṛsaṃgrahaḥ /
pratitāmahasaṃjñaṃ vai tvadhiṣṭhāyāthavā bhavet

27.299

madhyāhnabhāskarākāraṃ mūrtaṃ vā jñānamūrtibhṛt /
paitāmahīyamevaṃ hi caitanyaṃ kamalodbhava

27.300

pradyumnādhiṣṭhitaṃ dhyāyet svasthānena puroditam /
pitā ( ?trā ) dhidevatārūpamaniruddhamataḥ smaret

27.301

mūrdhnaśchidrapraveśe tu amūrtaṃ mūrtameva vā /
ārādhya mantreṇāḍhyaṃ vā sthānaṃ kuryādadhidhiṣṭhitam

27.302

hṛnmantreṇāparaṃ vipra śirasā tat paraṃ tu tat /
śikhādhidaivataṃ dhyāyeccaturthaṃ sarvadaiva hi

27.303

śaktimantreṇa tanutīṃ hṛnmantrānugatāṃ smaret /
śirasā saha cāstrākhyaṃ śikhayā saha locanam

27.304

navamūrteścatuṣkaṃ tu cidrūpaṃ kevalaṃ hṛdi /
sattāmātrasvarūpābhirvibhinnaṃ guṇaśaktibhiḥ

27.305

oṃ tatsaditi caitadvat karṇikāgahanāntare /
vyaktaṃ kaṇṭhāvadhoddeśaṃ kuryādgaruḍagādinā

27.306

brahmarandhragrataṃ dhyāyet khavarāhanṛkesari[ ?m] /
bhinnatve bhedabuddhayā tu yathaikasmin hi jāyate

27.307

svabhāvaśītalaṃ coṣṇaṃ svādu bhinnajaladvayam /
evaṃ bhogāptaye kuryādetasmādvamatyayaṃ hi ye ( ?yaḥ )

27.308

jñeyaṃ tanmokṣadaṃ vipra nityamevāphalārthinām /
tanutrāstradṛśo mantrāḥ hṛdayānmasatakāvadhi

27.309

nyasyādhidevatātvena śaktitvena hṛdādayaḥ /
jñānādīnāṃ hi vai yasmādbhogyāstrīṇi ( ?strā )balādayaḥ

27.310

te ca ṣaḍ hṛdayādīni nirṇītāni ca vai purā /
evaṃ kāraṇamūlaṃ tu dehe pitṛgaṇaṃ kramāt

27.311

nyastvā manīṣitairanyaiścidrūpaiḥ pitṛbhiḥ saha /
santarpaṇaṃ tataḥ pārśve viśvedevapurassaram

27.312

jalakṣaṇena santarpyau praṇavena tu tau purā /
paramānandagarbheṇa sahastraśaśiraśminā

27.313

hṛdiprāṇakalāmūle proccarat praṇavaṃ smaret /
dugdhabudbudasaṅkāśamamṛtaṃ himaśītalam

27.314

tarasāratayaṃ taṃ ca ( ? tārakāsārabhūtaṃ ca )jñānanāḍīkramaṃ mahat /
yamāśritya ca tiṣṭhanti viśvedevapurassarāḥ

27.315

pitaro bhagavadrūpāḥ sākārā vahnirākṛtiḥ /
brahmarandhrāvadhiṃ yāvadvisarpantaṃ smareta ( ?cca ) tat

27.316

saṃpūrṇendutvamāpannaṃ bhāvayettatra tad dvija /
yat pitryadaivataṃ mantraṃ brahmarandhropari sthitam

27.317

prāṇaśaktirjvaladrūpā tadīyā tacchiropari /
sūryamaṇḍalamadhyasthā yugāntānalavat smaret

27.318

tattejasāvalīnaṃ taddhayāyenmaṇḍalamāmṛtam /
janakīyakarandhreṇa pratistrotīkṛtaṃ punaḥ

27.319

( atra granthapāta iva )
mūlaniṣṭhaṃ kramāddhayāyet cetasā nirmalena tu /
evaṃ gatapipāsārthaḥ prāgvadoṅkāramuccaran

27.320

turyabhūmiṃ tu pitrādilayadhyānadhiyā nayet /
iti bhogāptaye kuryād bhūyo bhūyo dvijottama

27.321

pitṝṇāmamṛtaṃ śrāddhaṃ sarvaduḥkhakṣayapradam /
prakāśāhlādapiṇḍasthaṃ kṛtvā pitṛgaṇaṃ tu vai

27.322

antarmāyāmbarādyantaṃ kṣīṇasaṃskāralakṣaṇam /
āmūlādullasantaṃ ca ūrdhvadehavyapekṣayā

27.323

audayena krameṇaiva sūryabimbamivāmbare /
tat punarvilayīkuryāccandrabhāvanayā yathā

27.324

na rogamāyāti punaḥ karmabhamau sacitphalaḥ /
evaṃ yat pātayet piṇḍaṃ brahmakṣetrasamāścite

27.325

anante vipule pūrṇe cidrūpe tvasphuṭaṃ dvija /
svavaṃśottārakaṃ viddhi jñānakarmaparāyaṇam

27.326

kintvasau durlabho yasya bhāvanaiṣāṃ hi tattvataḥ /
bhagavadbhaktipūtā ( tmā ? )tanmantraika ( ?mantra ) parāyaṇaḥ

27.327

pravartetātha siddhayarthaṃ bāhyataśśrāddhakarmaṇi /
mantreśavahniviprāṇāṃ sannidhāne yathākramam

27.328

abhyarthāsanakarmākhyaṃ mantraṃ yadavatāritam /
bhagavan puṇḍarīkākṣa pitryaṃ vargaṃ hi māmakam

27.329

svayaṃ śrāddhātmanā bhūtvā proddharasva bhavārṇavāt /
bhuṅkṣa tvaṃ śaktiniṣṭhena svayaṃ jñānādikena vai

27.330

karaṇena balādyaṃ hi bhogajālaṃ trilakṣaṇam /
evamabhyarthayitvā ca hyabhisandhāya cetasā

27.331

kramāt pitṛgaṇaṃ sarvamidamuccārya vai tataḥ /
oṃ oṃ oṃ oṃ pitṝṇāṃ ca tṛptaye parameśvara

27.332

uttāraṇārthamapi vai yajāmyomoṃ namo nāmaḥ /
sakṛccaturdhā navadhā tvimuccārya cetasā

27.333

smaran bāhyāmbarāvasthaṃ vinyastaṃ yat parātmani /
tato vibhavataḥ sarvairardhyapādyapurassaraiḥ

27.334

bhogaistāmbūlaparyantairmantranāthaṃ yajed dvija /
tatredaṃ sarvasāmānyaṃ bhogopādānakarmaṇi

27.335

mantramuccāraṇīyaṃ ca śrāddhadāneṣu sarvadā /
oṃ vauṣaḍamṛtābhaṃ tu balavīryamayaṃ tvidam

27.336

tejaḥsvabhāvamamalaṃ bhogaṃ bhuṅkṣvoṃ namo namaḥ /
naivedyaṃ vidyamānaṃ tu prokṣayitvā dṛśā bṛhat

27.337

evaṃ yadabṛhadrūpaṃ pāṇau kṛtvā tu pātragam /
tathā cāvidyamānaṃ yanmanasā vādya dhāraṇā

27.338

pitṝṇāṃ tṛptaye hyevamiṣṭvā mantreśvaraṃ tataḥ /
tatārā ?darbhalope (bhe ) taṃ pradadyāddehamodakam

27.339

oṃ namo 'smaptitṛgaṇāt prīto bhava jaganmaya /
teṣāmastvidamakṣayyaṃ yat kṛtaṃ ca tvayā'tmasāt

27.340

iti kartavyatā sā vai paitraṃ sthānātmanā nayet /
mantreśaromakūpānāmāśayaṃ codayārkavat

27.341

bahirhṛtkamaloddeśe smaret pitṛgaṇaṃ kramāt /
athāntarmānaniṣṭhaṃ tu hyarghyādyaiḥ bhogasaṃcayaiḥ

27.342

dravatpūrṇendudhavalaṃ marīcicayasaṃkulam /
saṃviśantaṃ svaśaktyā vai dhyāyenmantrātmani sthite

27.343

tejomaye pitṛvyūhe pitṛsaṃṅghaṃ hi tat punaḥ /
madhyāhnārkāyutābhaṃ ca saṃsmaredvi (dvi )sphuratprabham

27.344

tadvayāpāre nivṛte 'tha romarandhre śanaiśśanaiḥ /
mantrahṛtpuṣkarākāśamākrāntaṃ taiḥ smaredathā ( ?tha )

27.345

pīṭhasannihitaṃ mantrādādāyendudhiyā tataḥ /
yāyādagnisamīpaṃ tu dhyāyettatroditaṃ prabhum

27.346

santarpya vidhinā bhaktyā pūrṇāntaṃ mantrarāṭ tataḥ /
tatrāpādya ścaruḥ prāgvat tathā piṇḍārthamodanam

27.347

madhvājyatiladarbhāṇāṃ saṃpuṭe rajatānvite /
abhimāntritamārādhyaistatastaistāḍanādibhiḥ

27.348

nītvā nirdeṣatāṃ paścāt sthagayedambarādinā /
athānusandhānapūrvaṃ sādhāraṃ tvāsanaṃ yajet

27.349

kramāt kuśānāmūrdhve tu yathāsthānavibhāgaśaḥ /
saṃsicya praṇavenātha satilena tu vāriṇā

27.350

hemapūrvāṇi tatrāgre pātrāṇi kramaśo nyaset /
pitrādyanukrameṇaiva tvādāvantye ( ? nte )tadagrataḥ

27.351

mantrapūrveṇa nāmnā taṃ sanamaskena nikṣipet /
tilāstvambukuśāgrāṇi tvidaṃ ter'ghyaṃ paṭhan kramāt

27.352

pratitāmahaparyantāmevaṃ kṛtvārdhyakalpanām /
kāmo 'nyasmin śrāddhadāne hyevamanyeṣvapi dvija

27.353

pūrvavannāmagotre tu hyardhyamāpādya pātragam /
pṛthak pṛthagvā pātrāṇāmāsīnadvijasaṅkhayayā

27.354

prakalpitamatha svaṃ svaṃ nītvā sārdhyaṃ tu bhojanam /
pratitāmahaniṣṭhānāṃ pāṇau dadyāt kuśānvitam

27.355

sāvaśeṣaṃ tathānyeṣāṃ haster'dhyaṃ pratipādya ca /
kuryāt sārdhyodakānāṃ ca sumaryādāsu cāntare

27.356

saṃsthānaṃ sarvapātrasya datte sārdhyodake sati /
viprapāṇighṛtenātha tena cārdhyodakena tu

27.357

visṛjya nayane sve vai pātre 'nyasmiṃstato dvija /
kramādāhṛtya tattoyaṃ prayāyādagnisannidhim

27.358

tatastadagre tatpātraṃ tilāmbuparipūritam /
kṛtvā tasmin dhiyā dhyāyedviṣṭaraṃ parameśvaram

27.359

saṃvibhajya pitṛvyūhaṃ tatroṅkāreṇa bhāvayet /
vimalāmbarasaṃstha tu yathā nakṣatrasañcayam

27.360

tathā kamalasaṃbhata tasmin pātrāntare sthite /
apāvanyacyutākāśe hlādavṛttau vibhāvayet

27.361

antaḥ sarveśvaraṃ devaṃ spandamānaṃ svatejasā /
tator'dhyaiḥ kusumairgandhaiḥ kṛtvā teṣāṃ purārcanam

27.362

madhulipte kuśākāṇḍe tatra dve salile nyaset /
sthagayitvā pareṇaiva pātreṇa ca kajena tu

27.363

dyāvāpṛthivyau te pātre boddhavye dvija pūrite /
nidhāya cāryayitvā tu svottarottaramūlataḥ

27.364

tāsu sūkṣmapitṛvyaktiṃ
sāmānyacisvarūpaṃ tu tāraśabdaikatā gatam

27.365

svavṛttimārgeṇāyātāṃ ruddhāṃ kuryāt kuśāsane /
natroditakrameṇaiva prabhāvena vibhāvayet

27.366

kvacicchabdaikavṛttau tu pūrvalakṣaṇalakṣitām /
paṅktībhūtāṃ sthitiṃ paitrīmanumūrti prakāśitām

27.367

tilodakena saṃpūrya ardhyapātrāt karāñjalim /
dhārāṃ santānavaddadyāt kramāttadvai paṭhan dvija

27.368

nāma praṇavaniṣṭhaṃ tu etatte pādyamastviti /
tato 'nyapātramupādya prāgvadagnau samarpayet

27.369

rajātalaṃkṛtenaiva sapavitreṇa pāṇinā /
vyāpakaṃ citsvarūpaṃ tu dhātusaprakamūrtidhṛt

27.370

brahmabhāvanayāntaṃ niścayīkṛtya cetasā /
tīvānāmidamādhāramidamāpyāyanaṃ param

27.371

saṃbhava ca layasthānaṃ paramāndalakṣaṇam /
atastamādau pātrasthamardhyapuṣpānulepanaiḥ

27.372

praṇavenārcanīyaṃ ca tenaivāpāgha vai tataḥ /
paṭhaṃstameva manasā vartayedgolakākṛtim

27.373

sarveśaktyātmakaṃ yasmāt santi
gṛhṇanti niyatā ( ?tāṃ ) mūrtiṃ karmaṇāṃ pratipattaye

27.374

sanābhīyānanugrahyānadhikṛtyākhilān pitṝn /
yathār'dhyapūrvermantreśamiṣṭaṃ bhogaiḥ supuṣkalaiḥ

27.375

tathānnamūrtimāpannāṃstānapi kramaśo yajet /
alakādyaṃ hi vai bhāṇḍaṃ pūritaṃ gālitāmbhasā

27.376

madhudarbhatilopetaṃ kṛtvānnaṃ tatra vai smaret /
mantreśaṃ candrabimbasthamamūrtamamitadyutim

27.377

bahiḥ svasminnullasantaṃ dhyāyettenāṃbhasā saha /
kumbhādutkīryamāṇena nirmalaṃ śītaśīkaram

27.378

ādāyātha karābhyāṃ tu prāktilaṃ madhusaṃplutam /
āpūryāpūrya caikasya śraddhayā parayā dvija

27.379

tilān ---( ?ñjaliṃ )stena bhāgavanāsahitena ca /
pitṝṇāṃ kramaśo dadyāt tṛptayeṃbha (?yeṃjabha )stu mantritān

27.380

atha prāṅmukhapūrvāṇāṃ dvijendrāṇāṃ samācaret /
pūrvavat saviśeṣaṃ hi svaśrāddhe śraddhayānvitam

27.381

sarvāṅgikaṃ kramādvipra āpādānmastakāvadhi /
ardhyāmbumiśritaiḥ puṣpaiścandanādyairvilepanaiḥ

27.382

tataḥ sa (stu )pakṣavyajanaisteṣāmudbodhya mārutam /
nivedya vividhān paścādvastrān dhūpādhivasitān

27.383

tatā ( ?to )'laṃkṛtya vai śaktyā kaṅkaṇādyairvibhūṣitaiḥ /
upavītān sottarīyān dadyātteṣāmanantaram

27.384

śiromālyāni śubhrāṇi tataḥ kaṇṭhastrajāni ca /
divyagandhaṃ tataḥ kṣodaṃ mūrdhni karpūramiśritam

27.385

tato nivedya vai teṣāṃ nayanāñjanamuttamam /
darśayeddarpaṇaṃ paścāt purataḥ kusumān kṣipet

27.386

sugandhadhūpapūtena tatastān dhūpayet kramāt /
suprakāśena dīpena pūjanīyā mahāmate

27.387

upānahau .......teṣāṃ chattrāṇi vividhāni ca /
pādukāḥ pādapīṭhāni āsanāni ca tāni ca

27.388

śayanāni vicitrāṇi śibikāśvādi caiva hi /
kalpanīyāni sarveṣāṃ kṛtvā tadrajatadi ca

27.389

tanmūlamathavā śaktyā sarveṣāṃ vinivedya ( sa )ca /
samavāyaśca sādhāraścetasaḥ parituṣṭaye

27.390

punarardhyodakaṃ pāṇau datvā mantraṃ samuccaran /
kuryāt saṃpūjanaṃ teṣāṃ bhagavadyāgavat kramāt

27.391

madhuparkeṇa cānnena śraddhayā vividhena ca /
bhakṣaiḥ saphalamūlaistu pāvanaiḥ pānakaistataḥ

27.392

rasālābhiḥ sugandhābhiḥ śṛtena payasā saha /
bhakṣitaścāgrataḥ sarvamalpakeṣu puṭeṣu vā

27.393

prītaye 'khilaviprāṇāṃ samaṃ kṛtvā nivedya ca /
prāgvadardhyodakaṃ pāṇau dadyāt saṃprāśanāya ca

27.394

saṃsmaran manasā mantraṃ pratipadya dvijāmbhasā /
japan dhyāyaṃstathāstraṃ ca āste 'gre nānyamānasaḥ

27.395

kalāṃ vai tuṣṭaye teṣāṃ sukhabodhamahāphalam /
tapā ( ?thā ) dhikaṃ ?dharmaśāstraṃ mokṣaśāstramathottamam

27.396

uddhoṣayan guṇāṃsta ( dya ) -------yasyopayujyate /
nivedanīyaṃ tattasya atha tṛpte dvije -------

27.397

pūrvavaccānusandhāne saṃpanne sati sarvadā /
kuryādudakadānaṃ tu bhūyaḥ santarpayed dvija

27.398

piṇḍadānāvaśiṣṭena annena saha vāriṇā /
madhuparkatilakṣīrairājyasavyañjanena ca

27.399

karāñjaliṃ ca saṃpūrya kṣipet piṇḍaṃ tato bahiḥ /
dvijānāmagrataścāpi saha codakadhārayā

27.400

kṣiped uttaradigbhāgān ninayed antakāspadam /
pavitrakaṃ ( ?ka )parityāgaṃ kṛtvātha pratiśāṭakam

27.401

tadvāsaḥ parivartyātha ūrdhvaṃ vā saṃsmaran hṛdi /
svamantreṇācamet paścād hṛnmantreṇāmalātmanā

27.402

saṃpannamastu bhoḥ sarvaṃ codayed āsanasthitān /
dvijān saṃpatacitāṃstu dadyāt pūrṇāhutiṃ tataḥ

27.403

atha pūrvavad abdānām ācartavyaṃ yathākramam /
prāṅmukhābhyāṃ vinā sarvair ācartavyam ataḥ sthitaiḥ

27.404

dadyāt tābhyāṃ tadante 'tha sarvamuddhṛtya codanam /
pātre saphalamūlaṃ ca madhvājyatilabhāvitam

27.405

dvija ( ?jā )nāṃ codanaṃ kuryād bhuktaśeṣasya sāṃpratam /
ucyatāṃ viniyogaṃ bhoḥ prabrūyuste hyanākulāḥ

27.406

uddhṛtaṃ tvasmadīyaṃ vai bhāṇḍasthaṃ vibhavecchayā /
atha paitāmahīyaṃ yat pūjitaṃ cānnagolakam

27.407

tasmin kiṃgehamānīyaṃ pṛthak kṛtya sphuliṅgavat /
svadehāddrecakenaiva tvanusandhāya vai tataḥ

27.408

dhyātvāamṛtapuṭāntastham amṛtāṃśusamaṃ hṛdā /
kṛtvā dviṣaṭkajaptaṃ tu praṇatāyā dvijecchayā

27.409

pratipādya svajāyāyāḥ śeṣaṃ brāhmaṇakāmyayā /
viniyujyopasaṃhṛtya goṣvāpasvā ( ?paḥ su )dvijānale

27.410

aṃṣaṭ ( ?ucchiṣṭa )bhojanapātrāṇāṃ kṛtvā prāgjvalanaṃ tataḥ /
tatra vā bhagavatyagre satilaṃ codakāla ( ?tma )kam

27.411

sahiraṇyaṃ kramād dadyāt pitṛbhyaḥ prīṇanāya ca /
rakṣayecca sṛgālebhyaḥ sāṃprataṃ kamalodbhava

27.412

pitṛkarmaṇi mā ( ?pā ) tre 'siman samyak sthāna kriyātmake /
kriyānnaiḥ prāpaṇīpaiṇḍī nirvartyā bhojanād anu

27.413

nākṣayyāṃ vācayet prītim uddiṣṭe 'pyudakakriyām /
na pūrṇāhutidānaṃ ca na codak parivartanam

27.414

paitryaṃ pātram athoddhāṭya svamantraṃ hṛtkuśeśayāt /
virecya devāyānnena kalpāntārkānaladyuti

27.415

tatpātraṃ gaganoddeśe tad dūre ( ca )dviṣaḍaṅgulāt /
dvādaśāntaṃ hi tatpitryaṃ pātrād aikyaṃ yathākramam

27.416

saṃpaśyetāṃśca mantreśān dhyāyed dhyānadhiyā pitṝn /
pātaṃ ( ?traṃ ) hi sāba ( ?na ) laṃ tadvanniśi dīptānalācalaṃ

27.417

evam ekatvam āpannāḥ saha mantreṇa tena te ( tāḥ ) /
śaśāṅkaśatasaṅkāśam atha mantreśvaraṃ harim

27.418

nirastāvayavaṃ dhyātvā śaktayastatatra vaiṣṭarāḥ /
pitṛvyūhavad ālīnaṃ kṛtvā tadanu mantrarāṭ

27.419

ātmasāt pitṛmārgeṇa tatra tenodakena ca /
visṛ ( ?mṛ ) jya nayane bhūyaḥ sapatnīko dṛśābjaja

27.420

jalāyaiva ca nikṣipya prāgdattaṃ saha vāriṇā /
kṣā ( ? śā ) ntānalagataṃ devaṃ samāsādyārcanālayam

27.421

mantreśam arcayitvā ca pūrvavat prīṇayed dvija /
tatastadupahāra ( ?raṃ ) kṛtvā bhojanam ācaret

27.422

bāndhavaiḥ saha mantreśaṃ dhyāyan hṛtpuṣkarodare /
yatavāg amṛtaprakhyairgrāsaiḥ tadanu pauṣkara

27.423

nirucchiṣṭe tu bhūbhāge kṛte saṃkṣālane tataḥ /
so ( ?sau )danaṃ vyañjanīyaṃ yadduḥkhā-------(?yad darbhāpūtaṃ ca pāṇinā )

27.424

tamāhṛtyāparasmin vai pātre darbhatilānvite /
kṣiped dīpadvitīyaṃ tadbahirvai dakṣiṇena ca

27.425

smaranmantraṃ śucau deśe datvā darbhāstaraṃ tataḥ /
nayed dharmakathābhistu yogya ( ? gābhyāsena vāniśām )

27.426

ityevaṃ vidhināṃ śrāddhaṃ pitṝṇāṃ vihitaṃ dvija /
saṃsāraduḥkhaśamanam acirād apavargadam

27.427

kṛtam ekaprakāraṃ ca śraddhayā cobhayātmakam /
datvā jñānakriyānata ? ( ?yāṃ )yācopayujyate

27.428

lokadharmasthitā sā saṃpūraṇe yāti vāsanām /
tasmāccitraprasādaṃ vai jāyate yena karmaṇā

27.429

ācartavyaṃ prayatnena mantrajairvitatāptaye /
atha-------mana[saḥ]saṃskāraṃ saṃpannānāṃ samācaret

27.430

aurdhvadehikasaṃjñaṃ tu vyāpāraṃ samanantaram /
pūrvoktaphalasiddhayarthaṃ tanme nigadataḥ śṛṇu

27.431

taccāpi dviguṇaṃ viddhi dvividhaṃ (prathamaṃ ) kamalodbhava /
sā ( ḥsu )dīkṣitānāṃ sarveṣāṃ muktānāmamṛtādikai

27.432

vyaktādivṛttisthāneṣu hitaṃ nityaṃ tameva hi /
prāgvad ārādhite mantre śraddhayā saṃpradattavat

27.433

ātṛpteḥ bhagavatprītiparyantam amalekṣaṇa /
dvitīyam amalāgre tu mantreśe sannidhīkṛte

27.434

odanenātmakenaiva bhojanaṃ kriyayojjhitam /
āhṛṣṭer alpasatvānāṃ sarveṣāṃ sarvadā hitam

27.435

jvaladavyaktabījāntaṃ niviṣṭhaṃ vartate tataḥ /
saumyavṛtti sasūkṣmaṃśca prāṇaśaktiparaṃśca san

27.436

tad daśāṃśaṃ hi vai kālaṃ bāhyaṃ ca dinalakṣaṇam /
samāśritya krameṇaiva kartā tadanukalpavān

27.437

tatprāṇāṃśānuviddhā ( ?ddhaṃ ca ) ---vyaktam indriyalakṣaṇam /
āpādayati cāvyaktād annamūrticchalena tu

27.438

śrotrendriyādikāścaiva upasthendriyapaścimāḥ /
yamāśritya labhetāśu samatīte daśāhike

27.439

ekādaśe 'hni viprendra asmin śaktitvameva hi /
trayāstriṃśāhikenaiva brahman vyaktareṇa tu

27.440

vināḍi satyapūrveṇa tatprāṇāṃśena vai punaḥ /
dviṣaṭkalakṣaṇenaiva śeṣaṃ tattvagaṇaṃ dvija

27.441

buddhitatvāndhakāraṃ tu vyañjanīyaṃ yathākramam /
prāk saṃvatsare buddhi dvitīyena tato dvija

27.442

tatastvāśabdatanmātrāt pañcabhiḥ pañcakaṃ tu vai /
tanmātrāṇāṃ vyañjanīyamākāśādyam ataḥ param

27.443

māsānāṃ pañcakenaiva kṣmāntaṃ vai bhūtapañcakam /
tataḥ sacele saṃpanne sthā ( ? snā )bhuktojjhitaṃ tathā

27.444

dantakāṣṭhe hṛdā pīte pañcagavyena te punaḥ /
mantre tu vidhivat sthāne prāvṛte cāmbare tathā

27.445

samācamya hṛdā nyasya mūlaṃ pāṇitale tataḥ /
āmūrdhayātha ( ?mūrdhno 'tha ) tenaiva sakapalīkṛtya vigraham

27.446

saṃkṣepeṇa niraṅgeṇa tato hṛnmantramantritāḥ /
sagotravihitaṃ vipra pretānugrahakāmyayā

27.447

toyāñjaliṃtrayaṃ dadyāt tannāmnā satilaṃ dvija /
darbhā rājatasammiśram amunā tasya vai tataḥ

27.448

śuddhaye śubhaśāntyarthaṃ japed aṣṭādhikaṃ śatam /
svamantrād astramantraṃ vā sāmānyaṃ dvādaśākṣaram

27.449

navātmabījasaṅghātam ekaṃ vā bhāvanāvaśāt /
pravartetātha vidhivat pūrvoddiṣṭe tu karmaṇi

27.450

tīrthoddeśe nadītare gṛhe bā'yatane śabhe /
atīva śreyasaṃ dvābhyāṃ pretaśrāddhaṃ yate ( ?je ) t dvija

27.451

vighnavyūhatamorūpaṃ samāsādyā ?sphurādikam /
vyavasāyavighātaṃ ca nyūnaṃ kuryācca karmaṇām

27.452

tasmāt saṃrakṣaṇīyaṃ ca brahmamanbra ( ?ntra ) balena tu /
bhāsvareṇa tamorūpam āmūlād vai svakaṃ balam

27.453

tiladarbhādikaṃ sarvaṃ mantreṇārādhya vai purā /
etannirasyānyaḥ ?kā ( ?syānyakāryaṃ ) prāṅmukhaścotthitastataḥ

27.454

sāṃprataṃ sarvasāmānyaṃ kuryāt sthānaparigraham /
brahmabhāvanayā mūlamantraṃ sarvagataṃ smaret

27.455

vasudhāgaganābhyāṃ tu aṣṭadikṣvantare smaret /
prabhākaravad ābhāsā mūrtirddṛnmantramabjaja

27.456

dhyāyedgaganamāntrātam akhilaṃ śirasā tataḥ /
stambhabhūtaṃ śivaṃ madhye madhye saṃsāramārgavat

27.457

brahmanāḍīsvarūpaṃ tu dhyātavyam amalaṃ mahat /
kalpanālakṣaṇe bāhye vartma sadvastu vinyaset

27.458

saṃśāntakarmabrahmabhyām anyonyasya tu vedane (nam ) /
gavākṣavat smaret tatra dvārabhūtaṃ tu locanam

27.459

bhramad vahni sphulliṅgo (rmi ) sahastraparirājitam /
rājahaṃsapadāntaṃ ca tato dhyāyet suvighnaham

27.460

evam āyatanaṃ mantramūrtimantraṃ mayoditam /
ādhārāsanapūrvāṇāṃ mantrāṇāṃ sarvakarmaṇām

27.461

haṃsoparamaniṣṭhānāṃ siddhaye bhāvitātmanām /
na tatrāntaṃ sthitiṃ ? ( ?nta saṃsthitaṃ ) kuryānmantranyāsaṃ yathāvidhi

27.462

upaviśyāsane dārbhe praṇavavyāptibhāvite /
mūlamantreṇa niṣpādya prāṇāyāmaṃ trilakṣaṇam

27.463

dhāraṇādvitayenātha dehasaṃskāram ācaret /
mantranyāsaṃ tataḥ kuryāt pūrvavat karadehayoḥ

27.464

arghyaṃ pādyaṃ samāsādya prokṣayet ca tadambhasā /
sarvamantreṇa santāya darbhakāṇḍagatena ca

27.465

nirīkṣya proccarestatra dagdhaṃ tattejasā smaret /
mūlena ravibhākāntim āpannam atha bhāvayet

27.466

sānalāṃ sendhanāṃ cullīṃ prokṣayed astravāriṇā /
jvālayen netramantreṇa tataścodbodhya varmaṇā

27.467

prakṣālyāstrāmbhasā sthālīṃ tāḍayet tadanantaram /
kṛtvāmbudarbhamūlena sthagayed atha varmaṇā

27.468

taṇḍulān astramantreṇa kṣālayitvā punaḥ punaḥ /
madhvājyatilagokṣīrayuktaṃ mūlena nikṣipet

27.469

darvyārastramantranyastāyā śrapayed hṛdayena tu /
siddham uttārayet paścānmūlamantreṇa mantravit

27.470

prakṣālyālipya netreṇa śikhāmantreṇa vai tataḥ /
dikṣūrdhvapuṇḍrīkṛtya prāk kavacenāvakuṇṭhya ca

27.471

praṇavādhiṣṭhite kuryāt saṃsthitaṃ ca kuśāstare /
sūpalipte tu bhūbhāge tilākṣatasamanvite

27.472

pidhāya ca astramantreṇa tvevaṃ niṣpādya vai carum /
taṃ susādhanakāle tu brahmāstaraṇakarmaṇām

27.473

hṛnmantraṃ saṃprayoktavyaṃ mantramārge japan dhiyā /
pretakāryaṃ tataḥ kuryāt ? ---vā tena ( ?tridhā vyāptena ) laukikam

27.474

tatra divye purā mantraṃ pūrvavat saṃprapūjya ca /
vidhivat pretamuddiśya bhogaiḥ pūrvoktalakṣaṇaiḥ

27.475

puruṣāśanamātreṇa pātrasā ( t ? ) cakrajaṃ hi yat /
sarvānnena samāpūrya abhyaktādyena vai hṛdā

27.476

dṛśāgninā tu saṃspṛśya kṛtvā savyañjanaṃ tu vai /
vinivedya vibhoḥ proktaṃ tadanugrahakāmyayā

27.477

svaśabdamūrtiṃ suvyaktāmoṅkāreṇāthavāmbarāt /
pretaṃ svanāmnā tvāhṛtya kṛtvā hṛdvayomni taṃtu ?tat

27.478

īṣan nirvāṇaśeṣāgnikaṇabhūtaṃ vicintya ca /
kiñcitprāṇakalāyuktaṃ karmāṇir ( ?maṇā )ca vaśīkṛtam

27.479

viśeṣasattāmātraṃ ca śanaiścānalavartmanā /
bahirnivedya svasthāne mantradṛk viṣaye sthite

27.480

bhāvayet praṇavenātha tattvaśaktigaṇānvitam /
annavīryāśritaṃ brahman prāṇākhyam avinaśvaram

27.481

tatastadūṣmamārgeṇa hṛnmantreṇa tu saṃsmaran /
pretaṃ śrotrendriyacchannaprāṇavattvād vinirgatam

27.482

īṣadbhāvasvarūpaṃ tu viddhi jñānānurañjitam /
pretena saha caikatvaṃ samāpannaṃ ca tattvataḥ

27.483

cintayet tena taṃ vipra kiṃcid hṛdigataṃ kramāt /
evaṃ śrotrendriyairvyaktaprāṇaikai ( ?re ) katvamāgataiḥ

27.484

sāṃprataṃ kamalodbhūta samūlamakhilaṃ hitam /
līnamannotthite prāṇe smartavyaṃ vai yathānilam

27.485

nighātavadamūrtaṃ tu prāṇaśaktyā dvijeritam /
tadindriyamavadhyāyed hṛdā hṛnmantratāṃ gatam

27.486

āsīnā ( ?n )māsane tvāṃ te ( ?śānte ) pūrvavadvayāptibhāvite /
yajenmantreśavat paścāt śaśvadarghyādibhiḥ śubhaiḥ

27.487

puṣpānulepanaiv dhūpair mātrāntaiḥ kamalodbhava /
dadyāt tilodakaṃ paścānnāmnā gotreṇa vai hṛdā

27.488

athānalāśrayāntasthaṃ hṛnmūrtiṃ tu tam indriyam /
tarpayitvā yathānyāyaṃ pūrvoktena krameṇa tu

27.489

samāhūya tataḥ pātraṃ pūrvoktaṃ bhagavanmayam /
niveśya bhagavatyagre tvāsane pūrvavat smṛte

27.490

nyastamantraṃ hṛdā kṛtvā tvarghyādyair arcayet tataḥ /
yāyād ārādhanoddeśam upaviśya yathāsukham

27.491

hṛdā tam indriye dhyāyet svaśaktyā mūrtatāṃ gatam /
rasātmanānnaśaktau tu -------vibhāgena ca sthitam

27.492

dhyātavyaṃ pūrvavat pretaṃ smartavyaṃ praṇavena tu /
annādhiṣṭhātṛbhāvena nītvā ca pratipadya ca

27.493

dvijendrasya ca mantrāntaṃ saha cārghyodakena tu /
atha tatprāṇaśaktau tu hṛdā vaikātmatāṃ gatam

27.494

naivedyaṃ ga ?narantastaṃ ?( ?gaganāntastaṃ ) pretaṃ kamalasambhava /
tatastad hṛdayākāśaṃ prāṇena saha vai kramāt

27.495

vyaktaye śrautravṛttau tu prayātam anubhāvayet /
evaṃ labdhātmakaṃ kṛtvā pretaṃ prāgvipravigrahe

27.496

dadyāt tadodakaṃ pāṇau pūrvavat prāśanāya ca /
saṃpravṛttasya vai tasya bhojane saṃśayasya ca

27.497

dhyāyan dhiyāgratastiṣṭhed annavīryādbalena tu /
hṛdā śrotrendriyāt tasya tathārthatvam upāgatam

27.498

niṣpannabhojanasyaiva dvijendrasya dvijottama /
svadehāt praṇavaṃ śabdaṃrecya dakṣiṇavartmanā

27.499

vipra hṛtkamalākāśe pretam ākṛṣya tena vai /
yathāmṛtena svahṛdā śrotre sattāsamanvitam

27.500

apanīte tvathocchiṣṭe prīṇanaṃ pūrvavad vibhoḥ /
vihitaṃ vipraśārdūla kartātha kṛtabhojanaḥ

27.501

astraṃ vighnādiśāntyarthaṃ japed aṣṭādhikaṃ śatam /
sāṅgam ārādhanasthānaṃ kuryānmantreśamā (tma ) vān

27.502

saṃhṛtya sārghyapuṣpādyaṃ svarāntam akhilaṃ hi yat /
jalāśaye vinikṣitya kuryātsvāya -------

27.503

tato mantrasamādhānaṃ sa japaṃ tu niśāgame /
evaṃ (?śrotraṃ )cakṣū ?rasānāṃ (?sanā )ca ghrāṇasaṃjñaṃ catuṣṭayam

27.504

catuṣkeṇa dinānāṃ tu vyañjanīyaṃ mahāmate /
pañcakaṃ tvathā vāgādyaṃ krameṇa śirasā tataḥ

27.505

pretaśreyāptaye kuryāt labdhasatta?dvijottama /
ekādaśe 'tha divase saṃprāpte sādhayet yarum

27.506

sabhakṣavyañnopetaṃ śraddhayā ca susaṃyutam /
prakṣālitāṃghriṃ svācāntaṃ tāḍitaṃ cāvalokitam

27.507

acchāmbupūtapraṇataṃ bhagavattattvabhāvitam /
niveśyāsanavāre ca pūjite vyāptibhāvite

27.508

samālabhya tato bhaktyā candanādyairvilepanaiḥ /
sadvastraveṣṭitaṃ kṛtvā yathāśaktyā vibhūṣayet

27.509

hemakaṅkaṇapūrvaistu saratnairbhūṣaṇottamaiḥ /
mālyairyajñopavītādyaiḥ śirovastraiḥ sapāvanaiḥ

27.510

bhakṣyavyañjanahastaṃ tat kṛtvā mantreśam aryayet /
śraddhayā parayā viprapretānugrahakāmyayā

27.511

kṛtvā bhavanaparyantaṃ pūrvam ārādhanaṃ prabhoḥ /
samācarettato mantranyāsaṃ vipravarasya ca

27.512

ubhe haste tato mūlam aṅgulīṣu hṛdādayaḥ /
netraṃ sarvanakhāgrāṇāṃ dehe tvāmastakāttataḥ

27.513

nyastvā pādāvasāne ca svasthāneṣu hṛdādayaḥ /
dhyātvā mantrasvarūpaṃ ca tadā tadabhimānayuk

27.514

pitṛsaṃjñāsametena natinā praṇavena ca /
pūjayitvārghyapuṣpādyaiḥ saviśeṣaistu pūrvavat

27.515

pratipādyākhilaṃ tasya mṛ ( pre )topakaraṇaṃ hi yat /
gobhūhemāvasānaṃ ca toṣameti ca yena tat

27.516

jāyate nirṛṇaṃ pretaṃ[samyukta]paraṃ padam /
yathāvadbhojanenāthatarpaṇīyaṃ ca pūrvavat

27.517

vyāpāraṃ hṛdayaṃ prāgvanmūlamantreṇa bhāvayet /
kintvindriyagaṇāntasthaṃ samāyālakṣaṇaṃ hi tat

27.518

praṇavaṃ mūlamantreṇa pretaṃ sarvatra saṃsmaret /
evaṃ prāptāsmitaṃ samyagyuktam indriyaśaktibhiḥ

27.519

buddhipūrvairdharāntaistu kṛtvaitam anurañjayet /
budhyārtham ācaret tatra śikhāmantreṇa cālikhet

27.520

vyaktaye manasaścaiva kavacaṃ vihitaṃ dvija /
tanmātrāṇāṃ vyaktaye 'tha pañcānāmatha vai kramāt

27.521

bhūtānām astrāmantraṃ tu vāditāṃ ? santataṃ hi nam /
māsadvādaśakenaiva daśaikādaśakena tu

27.522

pretam āpādya vai piṇḍaṃ prāpte māse trayodaśe /
yojanā pitṛmārge tu kāryāsya bhagavanmaye

27.523

yathā tathābjasaṃbhūta śṛṇu me gadataḥ sphaṭam /
snānaṃ pūrve samākhyātaṃ paścāttadanu sādhayet

27.524

śrāddhārthaṃ śraddhayānaṃ tu prabhūtaṃ ca susaṃskṛtam /
svācāntānatha dhautāṅghrīn dvijendrān upaveśayet

27.525

putrakān samayajñān vā sādhakānatha deśikān /
gṛhasthān brahmacārīn vā vanasthānathavā yatīn

27.526

sammukhān mantranāthasya catvāro vāpyudaṅmukhan /
evaṃ pūrvānane dve tu viniveśya dvijottama

27.527

tayorekasya cāstreṇa sakalīkaraṇaṃ hi yat /
varmaṇātha dvitīyasya nyāsakarma vidhīyate

27.528

udaṅmukhebhyastvādyasya nyāsakarmaṇi locanam /
tasmāduparisaṃsthāsya ( ?pya )śirasā vihitaṃ dvija

27.529

hṛnmantreṇa dvitīyasya mūlamantreṇa vai tataḥ /
ācartavyaṃ caturthasya hastanyāsādikaṃ hi yat

27.530

ṣaṇṇām atha śikhāmantraṃ svā dyakhātapa (?khādyasvānta ) (?pra )vinyaset /
tato 'gnibhavanāntaṃ tu kṛtvā bhagavadarcanam

27.531

pūjayet saviśeṣaṃ tu kṛtvaivaṃ hi yathoditam /
astranyastaṃ tato 'streṇa pūjanīyaṃ dvijottama

27.532

varmaṇā varmamūrtiṃ ca nāmagotradvayaṃ vinā /
tataḥ svanāmnā gotreṇa kuryād anyeṣu cārcanam

27.533

svena svena tu mantreṇa tatra pretaṃ dvijaṃ hi yat /
netramantrakṛtanyāsaṃ tattenaiva samarcayet

27.534

tasyoparyupaviṣṭaṃ tu saṃsthitaṃ pitṛlakṣaṇam /
pūjane vihitaṃ tasya śiromantraṃ svakaṃ dvija

27.535

vipra hṛnmantram abhyarcya yattadviddhi pitāmaham /
pretaṃ tasyārcanaṃ kuryānnāmnā gotreṇa vai hṛdā

27.536

mūlamantrakṛtanyāsaṃ tadviddhi pratitāmaham /
mānanīyaṃ hi tenaiva nāmnā gotreṇa vai saha

27.537

teṣāṃ vai hṛdgataṃ vipra pūjitānāṃ ca sāṃpratam /
pretādipitṛkḷptasya kāryā cāntasthayojanā

27.538

yathā tatpadmasaṃbhūta mattaḥ samavadhāraya /
naivedyanāśaṃ kramaśaḥ prāgvadannarasātmanām

27.539

svayaṃ devagaṇaṃ cintyaṃ samaṃ dhyāyed dhiyā tataḥ /
ajahan svāśrayaṃ bhaktyā pūrṇendvā ?sakulyatām

27.540

sāmā ?paitre 'nnamātraṃ tu netramantraṃ vicintya ca /
evameva śiromantramupayātaṃ dhiyā smaret

27.541

saha locanaśaktyā tu pātre hṛnmantrabhāvite /
dve śaktī netramūrdhvākhye samādāyātha hṛnmayīm

27.542

śaktiṃ vai mūlamantrīyairnaivedyāntargatāṃ smaret /
mantraśakticchalenaiva sānnena praṇavātmanā

27.543

mantrabrahmaṇi caikatvaṃ kuryādvā tasya pauṣkara /
pratipādyātha vai svasmin nītvā naivedyabhājanam

27.544

dvijānām upaviṣṭānāṃ bhakṣyabhojyādikaiḥ saha /
gokṣīramātraparyante dadyātpāṇau tato (?tho )dakam

27.545

bhojane saṃpravṛttānāṃ yasya yaccopayujyate /
pṛṣṭvā pṛṣṭvā ca dadyādvai pitṝṇāṃ tṛptaye dvija

27.546

svāhāntānāṃ tatasteṣāṃ tatra sthānaṃ samācaret /
ekatvaṃ tviti śaktīnāṃ vidhinānena pauṣkara

27.547

tattvaśaktiguṇopetaṃ pradīptamiva bhāskaran /
sāṃprataṃ pūrvavatpretaṃ āhṛtya dvidvivigrahāt

27.548

recya hṛtkamale mantratejasā tena tatpunaḥ /
kuryādyuktataraṃ caiva tasmādākṛṣya vai hṛdi

27.549

paitāmahe virecyātha hṛtpadmopari vṛddhaye /
tasmāduddhṛtya saṃtṛptaṃ hṛdā kuryācca vai hṛdi

27.550

pratitāmahahṛtpadmagocarau viniveśya ca /
mantrabrahmakalādīptaṃ kṛtvā tatrānayet hṛdi

27.551

vilāpya praṇavenātha śāntabhāvanayātmani /
evaṃ kṛtvānusandhānaṃ tataḥ prabhṛti tasya vai

27.552

pitṛtvaṃ vātsare śrāddhe kāla[diṣṭe]viśeṣataḥ /
(---?----bhrātretareṣāṃ )mṛtānāṃ ca vihitā vatsare gate

27.553

nānyeṣāṃ dvijaśārdūla pitṝṇāṃ śrāddhakāṅkṣiṇām /
pretatvamupaśānta vai jantorvāgrasthitasya ca

27.557

pitṛtvaṃ labdha[ ?saṃskāraṃ]saṃsthitaṃ cottarottaram /
evamuktaṃ hi sāṅgena mantreṇa kamalodbhava

27.555

aurdhvadaihikasaṃjñaṃ tu vidhānaṃ bhāvināmatha /
caturbhiścāturātmīyairmantraistadvinibodha me

27.556

śrotrādyupasthaparyantam indriyāṇāṃ dvipañcakam /
āpādya vāsudevākhyaṃ mantreṇa daśabhirdinaiḥ

27.557

asmin vyaktimataḥ kuryāt sāṅkarṣaṇena pauṣkara /
buddhitattve tṛtīyena vā vyañjayenmanasā saha

27.558

kṣmāntam ākāśatanmātrād aniruddhena pauṣkara /
pūrvavad vyañjanīyaṃ ca evaṃ saṃvatsare gate

27.559

sapiṇḍīkaraṇaṃ kuryād aniruddhāditaḥ kramāt /
caturbhirvāsudevāntairmantrairmantravidāṃ vara

27.560

evam icchennavātmajñaḥ samūrtinavakena yat /
saṃvidhānaṃ dvijaśreṣṭha bāndhavānāṃ śubhāptaye

27.561

tadidānīṃ samāsena ekāgram avadhāraya /
śrotrādīnām indriyāṇāṃ tṛptaye kṣmādharaṃ smṛtam

27.562

bhūgā ( ?myā ) dīnāṃ nṛsiṃhaṃ tu asmin śaktau khagāsane /
vyaktaye brahmatattvaṃ tu buddhe samanasāṃ ?hitam

27.563

tanmātrāṇāṃ sabhūtānāṃ mantrāṇāṃ dhāraṇātmakam /
evaṃ tattvakalāyuktaṃ japaṃ kṛtvā mahāmate

27.564

pañcabhistu varāhādyaiḥ tataḥ saṃvatsare gate /
caturbhir aniruddhādyaiḥ pitṛbhāvanam ānayet

27.565

pūrvoktena vidhānena jñānadhyānānvitena ca /
divyenānaśvareṇaiva karmaṇānekasādhanam

27.566

saṃvidhānaṃ dvitīyaṃ tatproktaṃ saṃsūcitaṃ mayā /
tanme sphuṭataraṃ kṛsvā gadataścāvadhāraya

27.567

sarvaṃ pūrvoditaṃ kṛtvā vidhānaṃ sādhane caroḥ /
prajvālya pāvakaṃ kuryāt prāgvatsaṃskārasaṃskṛtam

27.568

dhyātvā tadantarmantreśaṃ samidbhiktarpayet kramāt /
tadagrato dakṣiṇāgrān kuśān āstīrya pūrvavat

27.569

savāsam āsanaṃ dhyātvā tadūrdhve kamalāsanam /
yuktam ādyādikaiḥ prāgvad vinyased annagolakam

27.570

tasmin pūrvoditaṃ sarvam āpādya tadanantaram /
pretanāmnā tadagre 'tha satilānudakāñjalīn

27.571

dattvātha copasaṃhṛtya vinikṣapya jalāntare /
kṛtvātha saha mantreṇa ātmasādasanaṃ ( ?dadanaṃ )dvija

27.572

jale 'khilaṃ samāhṛtya vinikṣipyānalaṃ vinā /
daśāhamevaṃ niṣpādya prāgvadekādaśe 'hani

27.573

śrāddhaṃ kuryād vidhānajñaḥ piṇḍadānapurassaram /
saṃvatsare 'tha niṣpanne pitṛtvāpādanāya ca

27.574

dhyānaṃ samantraṃ pūrvoktaṃ[?tatpitṛ]tvādhikaṃ bhavet /
bhāsvajjvalanasaṃkāśaṃ samarthaikatvamāgatam

27.575

tadadhyakṣatvabhūtaṃ yanmantramadhyātmalakṣaṇam /
adhibhūtam athāpannaṃ piṇḍaṃ nirgatya saṃsmaret

27.576

tadūrdhvadeśe nabhasi vyāpāraṃ sannirīkṣayet /
evam annātpṛthaṅnīte viprete kamalodbhava

27.577

tanmantreṇa ca tatpiṇḍād adhibhūtamayād atha /
samādāyannamuṣṭiṃ ca tatra tat khaṇḍitaṃ ca yat

27.578

smaretpariṇataṃ samyam vyāpakatvena sāṃpratam /
athādibhūtaṃ cādhyātmam adhidaivam athābjaja

27.579

tadannaṃ pitṛpiṇḍe tu tadūrdhve 'tha sthitaṃ nayet /
evam ekatvam āpanne prete citpratinā saha

27.580

pretapiṇḍavad abjottha vācartavyaṃ hi cākhilam /
vyāpāramatha tasyātha tasmātpaitāmahe tataḥ

27.581

tasmāt tadapi -----------------tatprāgvatparatāṃ nayet /
yathokte 'smin dvijaśreṣṭha prājāpatye tu karmaṇi

27.582

āde kādaśādyāvat pitṛtvāpādane dinam /
tāvatpūrvoditaṃ śeṣaṃ yattatpūrvaṃ samācaret

27.583

kintu bhojanabhūmau tu dvijaptairāsanasthitaiḥ /
vacanīyaṃ hi cākṣayyaṃ tilamiśreṇa vāriṇā

27.584

etāvatāsya tātparyaṃ yathāvatsaṃprakāśitam /
aurdhvadaihikasaṃjñasya vyā -------sātvikam

27.585

āsṛṣṭe sati rāgau ca?yathā spharati vai hṛdi /
pratyayāvayavau caiva -----------------pauṣkara

27.586

balyarthaṃ vihitaṃ teṣām annaṃ piṇḍaṃ tu sodakam /
pretakriyāvidhau caiva svaṃ svaṃ kāla kulocitaṃ

27.587

cāturmānaniṣedhaṃ ca vihitaṃ sūtakādike /
pratiṣedhaṃ gṛhīturvai ābhūtād abjasaṃbhava

27.588

dvijendrāṇāṃ tu sanyeṣāṃ cāturātmyaikayājinām /
ārādhyānāṃ prabha (?bhā )vācca nāstīti dvijasattama

27.589

ata evādhikāraṃ tu mṛtake sūtake tu vā /
pratigrahe pradāne ca tatkālaṃ saṅkaraṃ vinā

27.590

sahajā pratipattirvai ityeṣāmarayājinām /
bhagavadyājināṃ caiva nissandigdhā parasparam

27.591

mārgam icchati yastvevam anusartṛṃ hi cācyutam /
āśaucaṃ samatītaṃ cettataḥ kuryād daśāhikam

27.592

ityuktam abjasaṃbhūta sara[?hasyaṃ]yathā sthitam /
saṃpradānādikaṃ śaśvat śrāddhāvaraṇam uttamam

27.593

atha kāmya śrāddhavidhiḥ ---
vidhyantaram atho bhūyaḥ prasaṅgād avadhāraya /
svargāpavargaphaladaṃ bhaktānāṃ bhāvitātmanām

27.594

vyavahārapadasthaṃ yadvicchinnā śastra ? bandhubhiḥ (?śāstrabuddhibhiḥ ) /
svayam icchati vaikastu dvādaśāhādvijākhilam

27.595

tadidānīṃ samāsena yathāvatkathayāmyaham /
purā saṃbhatasaṃbhāraḥ susahāyaiḥ samāvṛtaḥ

27.596

manaḥ prasādajanakam evaṃ vā bahavo dvijāḥ (?vibhavāddvijān) /
puraskṛtya dine śubhre pitṛpakṣāttu vai purā

27.597

prāvṛṭkāle tu vācyatra śaratkāle tu mādhave /
yāyād āyātanaṃ viṣṇoḥ puṣpadhūpajanākulam

27.598

kūlaṃ nadanadīnāṃ vā sānvādyaṃ sodakaṃ gireḥ /
nirātaṅkam asaṅkīrṇaṃ śvapākaśabarādikaiḥ

27.599

tamāsādya tapaḥ kuryād yāgaṃ ca vidhipūrvakam /
gaṇe ca nāgasthāne ca bhūtānāṃ ca vanaspateḥ

27.600

kṣetravāsimukhenaiva yathāśaktyā sadakṣiṇām /
apare 'hani vai kuryāt svamantrārādhanaṃ tu vai

27.601

[viṣṇorā]yatanasthaṃ ca mantram ajñātalakṣaṇam /
vyaktaṃ vāpyarcanīyaṃ ca prārthayetta ( ma ) danantaram

27.602

vibhoḥ praṇamate (?to ' )dhyakṣaṃ svacid bījānvitasya ca /
vyaktāvyaktā[dya]saṃjñasya piṇḍam indriya[saṃjñitam]

27.603

sthāpayāmi satattvāṃśaiḥ saṃdhayitvā yathāvidhi /
bhedarūpam abhinnaṃ ca[kā]yātmāṃśucayasya ca

27.604

sukṛtasya ca bhogārtham anyathā parameśvara /
samutkrāntasya me dehāt sthitaṃ mārutalakṣaṇam

27.605

saduḥkhāyā (?sukhaduḥkhā )bhilāṣā ca dhanena ca samāvṛtā /
jāyate saṃbhramopetā dīrghakālavadakṣayā

27.606

niṣkriyā ca tathā jantorvaśā[?pyavaśā]sya ca /
dehāntareṇa cāptena śaśvatkālāntareṇa vā

27.607

sā sthitā dussahā ghora tattvato yāti saṃkṣayam /
tvatprasādād ato nātha śīghram annaṃ jalena tu

27.608

piṇḍam indriyasaṃjñaṃ yanniṣpādyaṃ tannirāmayam /
niḥsantānastvasaṃdehaṃ nirāśaḥ karmajālagaḥ

27.609

adhikṛtya tvamevādya karoti (?ṣi )trāṇam ātmanā /
patitānāṃ nirāśānāṃ nārakāṇāṃ parā gatiḥ

27.610

tvameva luptapiṇḍānāṃ śaśvad uddharaṇakṣamaḥ /
yatastvame (va )tat śaśvad[nā]rabhya (?mbha )sanātana

27.611

niṣpattidinaparyantaṃ vighnajālaṃ savāsanam /
mama māyātu bhagavan karmasiddhirmamāstu vai

27.612

evam abhyarthayitvājaṃ karamāpūrya vāriṇā /
kuryāt tat śeṣapūrṇaṃ tu āsamāpti tu saṃyamam

27.613

laukikaṃ vyavahāraṃ yaddharmakāmārthalakṣaṇam /
nirasya pūrvavatsarvaṃ sāvadhānaṃ tato bhavet

27.614

tato 'bhimatavṛttau tu kṛtvā devārcanaṃ tu vai /
tadagrato dakṣiṇe vā calayiṣye śi ?tarpaṇam

27.615

dvijendraṃ sanniveśyātha sarvaṃ kṛtvā yathāvidhi /
nirviśaṅkena manasā tadvadeva dhiyā tataḥ

27.616

svagṛhaṃ[ca]svacaitanyaṃ dhyāyet sānnidhyam āgatam /
smared ekaṃ ca niṣpāpaṃ praṇavenāptakālavat

27.617

gatāvasaṃ ?yatsaṃskāraṃ yathā śāstroditaṃ mahat /
kṛtabhikṣastu vihitam uktadīkṣaṃ tu vā caret

27.618

asthisañcayaṃ tu evaṃ kṛtvā yathāvidhi /
samācaret tataḥ snānaṃ māntram abjaja tatra vai

27.619

dvijendraiḥ kṛtadīkṣaistu ṛgyajuḥ sāmasaṃgataiḥ /
pradhānamantrairabliṅgairupasnāto bhaved atha

27.620

dvādaśākṣarapūrvebhyo madhyātprāguktalakṣaṇam /
japed ekatamaṃ mantraṃ dīkṣitasvekameva hi

27.621

svamantrād astramantrairvā evaṃ snāne kṛte punaḥ /
svamantraṃ dvādaśārṇaṃ vā dhyāyan hṛtkamalāntare

27.622

taptakāñcanavarṇām amuktamūrtiṃ[ta]meva vā /
muhūrtārdhaṃ muhūrtaṃ vā japannāste hyananyadhīḥ

27.623

tena kalpāgnikaṃ vipra āśaucaṃ svakulodbhavam /
kṣayametyabhisandhānān narāṇām adhikāriṇām

27.624

tattvaṃ mānasam anyebhyaḥ saṃbhūtānāṃ yathākramam /
na punaḥ sarvaśaktervai saṃbhūtānāṃ sukhānale

27.625

taddhā (?dyāyināṃ )nāṃ ca tajjñānāṃ dvijānām adhikāriṇām /
evaṃ saṃśuddhadehastu annaṃ saṃsādya pūrvavat

27.626

sabhakṣyaṃ vyañjanopetaṃ vibhoryāgārthameva ca /
tarpaṇārthaṃ hi vai vahneḥ piṇḍanirvāpaṇāya ca

27.627

yathāpivāhikaṃ dehaṃ dvitīyaṃ bhūtavigraham /
karmaṇā nāśam abhyeti dīkṣādyena ca mokṣiṇām

27.628

svayaṃ saṃprati datvaivam ādaśāhādikena yat /
purastād upakārāya karmaṇāṃ dehameti tat

27.629

[?dharmeṇānyacci]reṇaiva bhāvināṃ kamalodbhava /
dīrghābhyāsena kālena saha karmacayaṃ mahat

27.630

śamam āyāti vai nūnaṃ mantreśānāṃ prasādataḥ /
pitṛtvāpādanaṃ tena karmaṇā vimalena ca

27.631

asmādgurutaraṃ caiva svayaṃ saṃpāditaṃ tu vā /
ādaśāhādikaṃ puṃsām upakārāya vai bhavet

27.632

nityamante nivṛtte tu svārādhyaṃ saṃyajet tataḥ /
abhisandhāya manasā svayaṃ gurumukhena vā

27.633

karmādhāraṃ hi vai bhāvi dehaṃ śrāddhacchalena tu /
sandhām īśvaratattvāṃgairdehabhāvāt pṛthaksthitaiḥ

27.634

prāgvadiṣṭvātha mantreśaṃ bhogaiḥ saṃpūrṇalakṣaṇaiḥ /
satilāñjalidānāntairvidhivat kamalodbhava

27.635

pūrvoktena vidhānena bhaktyā saśraddhayā tataḥ /
ekāhaṃ bahavo viprāḥ pañcakālaparāyaṇāḥ

27.636

santarpya bhagavad yāgādyo hi vāñchati sampadam /
tasmād uttaraṇe heturjīvitasya mṛtasya vā

27.637

na paśyāmi ṛte yāgādetasmānmantrapūrvakāt /
prabhavātyayatattvajñā vyāmiśrārādhanojjhitāḥ

27.638

te 'tra pātrāstrayo ?nityaṃ jñānakarmaparāyaṇāḥ /
mantrapratiparāsaktā itikartavyācyutiḥ

27.639

bhaktiśraddhāsamopetā paramuttāraṇaplavaḥ /
āstāṃ tāvad apāpānām upāyatvena pauṣkara

27.640

yāgaṃ brahmamayaṃ śuddhaṃ pratiṣiddhaṃ parairapi /
patitatvāttu vai teṣāṃ piṇḍadānaṃ tilodakam

27.641

nāmasaṃkīrtanaṃ caite prayānti paramāṃ gatim /
ekamuktaṃ samutkṛṣṭam avyāpāraṃ parākramaḥ (?mam )

27.642

(?ā )adhārādhanapūrvaṃ vā prājāpatyaṃ samācaret /
sapiṇḍīkaraṇāntaṃ tu ādaśāhād dvijottama

27.643

agnāvagre tadantasthe mantreśe tarpite sati /
piṇḍanirvāpaṇaṃ kuryāt pūrvoktavidhinā tataḥ

27.644

viniveśyāsane vipram ekaṃ śaktyā bahūnapi /
tarpaṇīyāni vidhivat tattvasandhānasiddhaye

27.645

bhojane phalamūlaistu bhakṣyairuccāvacaistathā /
pāvanairvividhaiḥ pānairlehyaiḥ peyaiśca coṣyakaiḥ

27.646

dakṣiṇābhistu tāmbūlairvārikumbhasamanvitaiḥ /
chatropānahayānaistu dānaiḥ kāmyairyathocitaiḥ

27.647

dmītim abhyeti vai yena samūhaṃ bhagavanmayam /
jñātvā vā vyavasāyaṃ yad deśakālabalābalam

27.648

saha satpātralobhena śīghraṃ yatkartum icchati /
śrāddhaṃ daśāhapūrvaṃ vā pitṛtvāpādanāntikam

27.649

anekadivasotthaṃ tu siddhānnena vinā dvija /
yathāvad arcanaṃ kṛtvā patrapuṣpādikairvibhaḥ

27.650

vahnitarpaṇaniṣṭhaṃ tu svārtham uddiśya vai pitṝn /
pātraṃ madhvājyasiktaistu saṃpūrṇaṃ śālitaṇḍulaiḥ

27.651

upariṣṭādrasairmūrteḥ phalamūlairvibhūṣitam /
sottarīyopavītāḍhyaṃ sarar ?-------yutam

27.652

sasya ?ekasamopetaṃ vārikumbhasamanvitam /
dhūpadīpādikairyuktaṃ pūjayitvā nivedya ca

27.653

pitrarthaṃ tu dvijātmārthaṃ tato dadyāt tilodakam /
ekamevaṃ hi cai[kāryaṃ vahyarthaṃ]bahavastu vā

27.654

siddhānnaṃ sadvijendrāṇāṃ pūjita -------------- /
pratipādya krameṇaiva pūjanīyaṃ hi vai vibhoḥ

27.655

piṇḍaṃ madhvājyasiktairvā prāgvad āpādya taṇḍulaiḥ /
agnigarbhagatasyāgre vibhordarbhasu -------

27.656

-----------------------ta yathoktaṃ tu sa /
---ti prāṇendriyāṇāṃ tu yathāvasaram atra ca

27.657

gandhānāṃ pūrvavat kuryāt budhyā ca suviśuddhayā /
pretoddiṣṭena vidhinā[yathāvadā]tmanātmanā

27.658

vidhinā mantrapūrveṇa vatsaraṃ saṃprapūrya ca /
pratisaṃvatsaraṃ śrāddhaṃ yāvajjīvaṃ samācaret

27.659

nānādānasamopetaṃ bhāvaścāddhavibhūṣitam /
yathoddiṣṭena mārgeṇa kintu gotrasamanvitāḥ

27.660

mantrānte viniyoktavyāḥ samaśabdapurassarāḥ /
svayaṃ jñānābhimānākhyaṃ mūrtiṃ dhyāyet svakaṃ dvija

27.661

ataḥśuddhāṃ jvaladrūpāṃ kvacid ākṛtilakṣaṇām /
kvacidgolakarūpāṃ ca madhyāhnādityasannibhāt

27.662

kvacinmandatarābhāṃ ca tad vyāpāravaśena tu /
evaṃ samāpya vidhivat bhagavadyāgapūrvakam

27.663

vipratarpaṇaparyantam akhilaṃ pūrvacoditam /
prā[go]dana[sya]piṇḍādyairvahnyante copasaṃhṛtaiḥ

27.664

bandhubhiḥ saha cākṣīyād dattaśiṣṭaṃ dvijottama /
prājāpatyaṃ tu vai divye aurdhvadaihipūrvake

27.665

vyāpāre 'smin samantre tu siddhirasti ?vidātmanām /
svayamātmani kartṝṇāṃ bhāvānmantrāṃśca sā[dhitān]

27.666

yena coparatasyāśu yathārthatvaṃ prayāti ca /
tatra[śrāddhavidhiṃ]kuryānmantranyastena cākhilam

27.667

āpaṅktisādhanātkāri ?tṛptyantam amalekṣaṇa /
ācared vacasā sarvaṃ mantroccāraṇapūrvakam

27.668

gṛhāṇānaya saṃyaccha tvevamādyaṃ hi yaddvija /
manasā bhojanāntaṃ tu vyāpāram akhilaṃ smaret

27.669

praṇavenārkacandrāgnisamūhadyutisannibham /
saṃviśantaṃ svayaṃ mantramagnau tadrūpalakṣaṇe

27.670

paramātmani vā bhinne cāturātmyaṃ tu viddhi tat /
kadambakusumākāraṃ sarvaśaktimalepakam

27.671

itīdam uktam abjākṣa jīvabhāvasthitasya ca /
pāratrikaṃ vidhānaṃ tu mukhakalpasamaṃ mahat

27.672

atra pūrvoditaṃ vipra uktānuktaṃ tu cākhilam /
bhagavatprītiparyantaṃ vijñātavyaṃ samāhitaḥ

27.673

vidhinānena yatkuryāt pitṛpretamayaṃ mahat /
prītaye paratastasya śubhāṃ yacchanti santatim

27.674

bhāvamantrakriyādravyairasaṃpūrṇastu yogavat /
paṭhan vai śrāddhabhoktṝṇāṃ śrāddhādhyāyam idaṃ dvija

27.675

samastaṃ hyagrato bhaktyā pitṝṇām anṛṇo bhavet /
kiṃ punarbrahmasanmantraṃ mantrakarma mahāmate

27.676

pauṣkara uvāca ---
va -------puvyena bhagavan brahma -------------- //
---------------------- me mūrtaṃ atrāsti saṃśayaḥ

27.677

śrībhagavānuvāca ---
na teṣāṃ vrata[cayahiḥ]sūryabimbaṃ yathā vinā /
tathā bhagavato viṣṇormūrtaṣāḍguvyavigrahān

27.678

prakāśa -------ta pūrva -------ndarmāgrā ------- /
mā ----------------------------------

27.679

vyañjanti kamalodbhūta tvadanyenaiva sarvadā /
bheda evaṃ hi ?vibhoścaturmūrteḥ parasya ca

27.680

yattatpiṇḍār[thaṃ]kṛtānāṃ ca rasānāṃ bhinnarūpiṇām /
-------paraspara ------- dvayāpakatve sthitaṃ dvija

27.681

vibhoḥ sarveśvarasyaiva sarvaḥ sarvāsu śaktiṣu /
vartante ca yathā ----------------------

27.682

(atra granthapātaḥ )
---------------------------- parupacaryate /
viśvātmā bhagavān vipra vāsudevaḥ sanātanaḥ

27.683

ciddhanārutāḥ punaḥ samyagupakārāya karmaṇi /
---------------------syarūpu vyañjayanti ca

27.684

-------bhāvānāṃ bhāti saṃpūrṇalakṣaṇam /
pūrṇātmani punaḥ sar ( ver )vāḥ tathātvena ca saṃsthitāḥ

27.685

kintu kurvanti tāḥ kṛtyāḥ kartā pa -------rā /
prakāśaśaktyā yāṃ śakti -------sya ca

27.686

svacitā raśmijālena yanmadhyādekam abjaja /
prakaṭīkṛtam ātmanam āditattvena vai saha

27.687

samādhisaṃvidhānaṃ ca lābhe vā dhyānakarmaṇi /
paramātmā sasudbhūta -------------- vibhuḥ

27.688

svaprakāśāṃśamātreṇa ata evānumīyate /
evam āhlādaśaktervai lavamātraṃ hi candramāḥ

27.689

jñātavyam aravindākṣa prītasya nidhi ? maṃ ( ?nikhilu )param /
-------kti ( ?cicchaktiḥ )parijñeyā tadvadeva hi pāvakaḥ

27.690

jagatyasmin hi ye bhāvā anye tad anukāriṇaḥ /
jñānādayo 'pi labhyante tena śaktija ( ca )yāṃśajāḥ

27.691

sarvatra bhagavānevaṃ sāmānyatvena vartate /
nedaṃ māyātmakaṃ rūpaṃ jaḍaśaktiguṇairyutam

27.692

bhagavatyabjasaṃbhūta tvantallīnaṃ hi vidyate /
yato vicāryamāṇaṃ hi nityam acyutabhāvinām

27.693

abhāvabhūmim āyāti svapnadṛṣṭam iveśvaram /
mantrāḥ śrāddhe samā ye ca ye ca dīkṣādiṣūditāḥ

27.694

vyāpāreṣvapi cānyeṣu te 'pyevaṃ mahimānvitam /
budhyaivaṃ mantrapūrvaṃ ca sa ( vyā )pāraṃ śāstracoditam

27.695

kṛtiṃ ( taṃ )jñānātmanābhyeti hyacirādeva karmaṇām /
śrotriyāṇāṃ dvijendrāṇāṃ tvadarthāśramavartinām

27.696

yadvadbhuktāddha ?va ( viḥ)śśūdrāt na doṣo jñānagauravāt /
evaṃ svabhāvadīptānāṃ nirmalānāṃ sadaiva hi

27.697

navairjātaṃ ?na ( ?manair ) malyaṃ bhavecchūdraparigrahāt /
yathaitadeva śūdrāṇāṃ[na doṣo]jñānagauravāt

27.698

avirodho 'sti sarvatra mantrāṇāṃ samayaiḥ saha /
--------------------sarveṣāmata eva hi

27.699

trayīmayānāṃmantrāṇāṃ pravṛttiphaladāyinām /
asti ----------------------ṣmāntadvijagraham

27.700

anisargādvijaśreṣṭha brahmatejovibhāsitam /
---------------------nāmavasthitam

27.701

aniṣekaṃ ca saṃbuddhaṃ bodhyaṃ teṣāṃ sa vartate /
apakāratvam evāsti -------parasparam

27.702

dvijendrāṇāmṛgādīnāṃ mantrāṇāṃ kamalodbhava /
eka---natarantaṃ tu viśrā -------kramāt kramāt

27.703

saṃsthitaṃ ca caturthasya śūdrasaṃjñasya pauṣkara /
prabhākaraṃ ca vāhaṃ ca ?taikṣya ( ?kṣvya )madhvavaśāttu vai

27.704

nivartante tathā brahman tejovarṇatrayaṃ tathā /
pratiṣiddhaṃ yadarthaṃ vai ---------------------

27.705

ādhārastadṛgādīnāṃ mantrāṇāṃ mana eva hi /
pavitratā ca yā teṣāṃ viddhi sarveśvarī hi sā

27.706

nivṛttacakra ?kāstu vai mantrāstannivṛttiphalapradāḥ /
saṃśayāviṣkṛtānāṃ ca svāhā vauṣaḍvaṣaṭ tathā

27.707

pratiṣiddhaṃ yadarthaṃ vai mayā te kathitaṃ purā /
pūraṇairbhagavanmantrāḥ praṇava ---------------------

27.708

sarvajñapācakāste vai sāmānyā yadyapi dvija /
mukhatvena ca tatrāpi vartanate masvakarmaṇi

27.709

yena dīptikāratvaṃ ca nodvahanti mahāmate /
ādidevena vibhunā ---------------------

27.710

trividhe śabdarāśau tu trividhā vikṛto janaḥ /
ananyayājino viprā mantrasaṅghe 'ñcalādikeḥ ?

27.711

ṛgyajussāma --------------vyāmiśrayājakāḥ /
catvāro ---------------------bījapiṇḍapadādike

27.712

mantravyūhe suśuddhe ca rajomohānvayojjhite /
rājasānāṃ hi mantrāṇāṃ tāmasānāṃ -------

27.713

[vidhinā]dhikṛtāḥ sarve ātmalābhārthameva hi /
suyantritena vai nityaṃ bhaktena ca viśeṣataḥ

27.714

mantrajñena trayāṇāṃ ca bhāvyaṃ śūdreṇa sarvadā /
-------gādbalādīnāṃ mantrāṇāṃ paramātmanām

27.715

----------kāriṇāṃ phalakaivalyam abjaja /
ṛgyajuḥ sāmasaṃjñānāṃ prayuktānāṃ hi karmaṇi

27.716

svarganiṣṭhaṃ hi cotkṛṣṭaṃ saphalaṃ sāṅgasāṃ ?tathā /
siddhasarvajñamantrāṇām aṇimā ----------

27.717

saṃyuktam apavargeṇāprārthitaṃ sarvadaiva hi /
ata eva hi sāmagrī niḥ śeṣārādhakasya ca

27.718

apayujyati tatsidhyai phalaṃ yasyāṇimādayaḥ /
bhāgena maha sāmaggryā ------- pauṣkara

27.719

sākṣātkaraṃ hi yattasya kaivalyaṃ śāśvataṃ phalam /
rājasānāṃ hi mantrāṇāṃ tāmasānāṃ mahāmate

27.720

īṣad dṛṣṭaphalopetam ātmasaṃskārameva hi /
janmotkarṣasametaṃ ca cittotkarṣaphalapradam

27.721

eṣāṃ pradhānabhūtaṃ yatphalam uktavyapekṣayā /
sātvikānāṃ hi mantrāṇām ekadeśāśritaṃ hi yat

27.722

pratyayārthaṃ hi mokṣasya siddhaye saṃprakīrtitam /
maśanāmākaronmantrāḥ ?tatsiddhistatkriyāvaśāt

27.723

kriyādhigamyate śāstrāt --------------------- /
-------saṃśuddhisantoṣabhaktipūrvāttu saṃyamāt

27.724

bhavettatsādhusaṃparkāt --------------------- bhot ? /
sanmantrāṇāṃ dvijendrāṇāṃ śāśvatasya ca karmaṇaḥ

27.725

kvacittrayasya saṃyoga ---------------phalam /
kvacinmahattā mantrāṇāṃ phalaniṣṭhā kriyā dvija

27.726

mukhasvarūpā ---------------------ṇān sthitān /
adhikāraṃ kvacitkartuṃ sthitaṃ mantravaśāt dvija

27.727

janmotkarṣakriyā ---------- jāyante pratyayaiḥ saha /
jātvaivaṃ yojanaṃ kāryaṃ bhaktānāṃ sarvadaiva hi

Original text: Pauṣkarasaṃhitā 27-43 · Edition: Prabhakar Pandurang Apte: Pauṣkarasaṃhitā : dvitīyo bhāgaḥ, Tirupati 2006 (Rashtriya Sanskrit Vidyapeetha Series, 120) · Data entry members of the Sansknet Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc