Language

ENहिગુ
Scripture Library

Parameshvara Samhita · Chapter 17

17.1

// śrīḥ //
saptadaśo'dhayāyaḥ
śāṇḍilyaḥ ---
athotsavavidhānaṃ tu vakṣyāmi śrṛṇu sattama!/
utsavāraṃbhadivasāt pūrvasmin pañcame'hani

17.2

aṃkurāropaṇaṃ kuryāt pūrvoktavidhinā tataḥ/
pūrvavadyāgasadanaṃ kalpayitbā vibhūṣayet

17.3

ācāryān deśikendrastu caturo varayed‌guruḥ/
athavāṣṭa dvādaśa vāvinītān saṃyatān śucīn

17.4

tattatkarmaprayogeṣu kuśalān śāstrakovidān/
soṣṇīṣairuttarīyaiśca gandhadravyaiśca saṃyutān

17.5

yajamānena te sarve śobhanīyāḥ prayatnataḥ/
kecid‌guruniyuktāstu kumbhamaṇḍalapūjanam

17.6

kuryu, ranye baliṃ dadyuranye bimbagataṃ vibhum/
pūjayeyuryathāyogaṃ svayaṃ vāpi samācaret

17.7

varayet sādhakān vāpi kañcakādyaistu bhūṣitān/
vinayādiguṇopetān kuśalān nayakovidān

17.8

utsavārambhadivasāt pūrvedyuśca niśāmukhe/
kṛtāhniko deśikendraḥ prāsādaṃ saṃpraviśya ca

17.9

mūlamūrtigataṃ devamarghyādyaiḥ saṃprapūjya ca/
tatpādagau karau kṛtvā daivaṃ vijñāpayedidam

17.10

"bhagavan! puṇḍarīkākṣa! karipye kautakakriyām/
mahotsavārthaṃ deveśa! tadarthaṃ tvaṃ prasīda m"

17.11

iti vijñāpya deveśamāvāhyotsavakautuke/
arghyagandhādinābhyarcya vāsobhirvividhaiḥ śu?bhaiḥ

17.12

bhūṣaṇairdivyagandhaiścāpyalaṃkṛtya viśeṣataḥ/
sauvarṇaṃ yānamāropya śaṅkhabheryādisaṃyutam

17.13

chatrādyaiśca samāyuktaṃ prādakṣiṇyakrameṇa tu/
āsthānamaṇṭapaṃ nītvā sauvarṇe bhadraviṣṭare

17.14

tatra muktāvitānādyairupariṣṭādvibhūṣite/
sarvasādhanasaṃyukte samāropya vidhānataḥ

17.15

pūjayitvā jagannāthaṃ prabhūtānnaṃ nivedya ca/
kṛtvā saṃtarpaṇāntaṃ ca prāsādaṃ saṃpraveśayet

17.16

tatastu hemajaṃ pātraṃ rājanaṃ vā samāharet/
śālijaistaṇḍulairvipra! bhāramātraiḥ supūjite

17.17

tadardhairvāpi tatpādaiḥ ṣaḍaṃśairvāṣṭamāṃśakaiḥ/
tadūrdhve hemajaṃ sūtraṃ kṣaumaṃ kārpāsameva ca

17.18

paṭṭajaṃ pañcabhiḥ sūtraiścatubhiḥ saptarbhistu vā/
kṛtaṃ nyasya satāṃbūla tatpātraṃ vinyasettataḥ

17.19

garbhāgramaṇṭape pīṭhe śālibhiḥ parikalpite/
bhāramānaistadardhairvā evaṃ śālivinirmite

17.20

pīṭhe pātrāntaraṃ nyasyedāpūpikasamanvitam/
arghyādinā samabhyarcya samyagācchādya vāsasā

17.21

pātradvayaṃ dīkṣitayornyastvā śirasi deśikaḥ/
yānādike vā saṃsthāpya vibhavānuguṇaṃ dvija!

17.22

saha tābhyāṃ tu pātrābhyāṃ nṛttagītādisaṃyutam/
pradakṣiṇaṃ paribhramya sarveṣvāvaraṇeṣvapi

17.23

ekasmin vā catuḥ kṛtvā grāmādau vā pradakṣiṇam/
nītvaikadhā tato vipra! praviśenmūlamandiram

17.24

yadvā sudarśanopetaṃ viṣvak‌senaṃ tu vā dvija!/
khageśaṃ vā hanūmantaṃ vibhīṣaṇasamanvitam

17.25

yānādike samāropya brāmayettu yathāruci/
garbhagehaṃ praviśyātha devadevasya sannidhau

17.26

pātradvayaṃ tu vinyasya ādhāropari pūjayet/
dvādaśārṇena mantreṇa arghyagandhādikaistathā

17.27

kṛtvā puṇyāhaghoṣaṃ ca arghyādyairdevamarcya ca/
prathamaṃ devadevasya mūlamūrtigatasya ca

17.28

bandhayet kautukaṃ sūtrairhemajaiḥ paṭṭajaistu vā/
hemajaṃ sūtramādāya gandhenālipya bandhayet

17.29

devasya dakṣiṇe haste yātrāmūrtigatasya tu/
jitantākhyena mantreṇa śaṃkhagītādisaṃyutam

17.30

spṛṣṭvā dakṣiṇahastena sūtramastraśataṃ japet/
śriyo vāmakare kuryāt paṭṭasūtreṇa kautukam

17.31

śrīsūktamuccaran vāpi tanmantreṇa dvijottama!/
puṣṭyāstu bāmahaste tu kṣaumasūtreṇa bandhayet

17.32

kuryāt snapanabiṃbasya paṭṭasūtreṇa kautukam/
kautukaṃ deśikendrastu kārpāsena svadakṣiṇe

17.33

kare tu dvādaśārṇena bandhayecca tataḥ param/
devamarghyādinābhyarnya apūpān vinivedayet

17.34

sarvadoṣapraśāntyarthaṃ darpaṇaādi ca darśayet/
anuktamatra yatkiṃcit tatsarvaṃ prāgvadācaret

17.35

evaṃ hi devadevasya kṛtvā kautukabandhanam/
tataḥ samānayeddevaṃ maṇṭape purataḥ sthite

17.36

tato devaṃ samabhyarcya yāvadātmanivedanam/
pūrvoditakrameṇaiva tato vai snānaviṣṭare

17.37

snānāsanoditairbhogaiḥ sarvairiṣṭvā tu pūrvavat/
alaṃkārāsane nītvā pūjayet kramayogataḥ

17.38

naivedyamadhuparkādyairhṛdyaiśca vividhaistataḥ/
prāgvadiṣṭvā tataḥ stotraiḥ stuvīta puruṣottamam

17.39

tatastu nūpurāntaisca vividhairhemabhūṣaṇaiḥ/
sadratnaghaṭitaiścāpi tathā muktāmayairdvija!

17.40

kirīṭādyairalaṃkṛtya praṇāmaiḥ sapradakṣiṇaiḥ/
yathoditaṃ pratiṣṭhāyāṃ tathāśayanakalpanam

17.41

biṃbaṃ copari vinyasya śayane sthāpayecchubhe/
koṇeṣu sthāpayeddīpān pālikāḥ sāṃkurāstathā

17.42

tūryaghoṣaistathā vedaiḥ stotraiḥ stutvā madhudviṣam/
jāgareṇa niśāṃ nītvā tasmādutsavakautukam

17.43

praveśayedgarbhagehaṃ prabhātasamaye tataḥ/
ācāryaḥ snānapūrvaṃ tu nityaṃ nirvartya pūrvavat

17.44

yāgārthamaṇḍape sarvasaṃbhārān saṃpraveśya ca/
atīte yāmamātre tu pūrvāhne deśikaḥ svayam

17.45

ācāryaiḥ sādhakaiścāpi yajamānena cānvitaḥ/
muhūrte śobhane prāpte praviśya bhagavad‌gṛham

17.46

agrato devadevasya sthitvā vijñāpayedidam/
"prasīda devadeveśa! utsavaḥ kriyate mayā

17.47

asmāt kālalāvadyāvatpuṣpayāgadināntimam/
tvatprītaye jagannātha! yadyat karma karomyaham

17.48

tatsarvamātmasātkṛtvā kṛpayā me prasīda om"/
iti vijñāpya deveśaṃ mūlamūrtigataṃ vibhum

17.49

arghyagandhādinābhyarcya yātrāmūrtigataṃ tathā/
pūjayitvā jagannāthaṃ pāduke vinivedya ca

17.50

śrutighoṣaiśca puṇyāhadhoṣairmaṅgalanissvanaiḥ/
tathā jayajayārāvaiḥ śaṅkhakāhalanisvanaiḥ

17.51

bherīpaṭahavāditranṛttagītasamanvitaiḥ/
lājānāṃ prakaraiḥ sārdhaṃ puṣpaprakaramiśritai

17.52

mūrtipairdevadeveśaṃ tasmādānīya bāhyataḥ/
devaṃ prāgānanaṃ kṛtvā darśayitvā samāgatān

17.53

puruṣānutsavaṃ draṣṭuṃ yātropakaraṇānyapi/
chatracāmarapūrvāṇi vividhāni viśeṣataḥ

17.54

yānamāropya deveśaṃ sauvarṇaprabhayānvite/
arghyādyairarcayitvā tu pṛthukāni nivedya ca

17.55

vaheyurbrāhnaṇā yānaṃ dhyāyanto vihageśvaram/
prathamāvṛtimārabhya rathyāvaraṇapaścimam

17.56

pradakṣiṇakrameṇaiva paribhramaṇamācaret/
vrāhnaṇairdhriyamāṇaiśca kañcukoṣṇīṣadhāribhiḥ

17.57

maulikairātapatraiśca māyūraiśca suśobhanaiḥ/
hemadaṇḍasamāyuktaistālavṛntaistathāvidhaiḥ

17.58

paṭṭajairviṃvidhaiscāpi cāmaraiśca sitāsitaiḥ/
ketudaṇḍaiśca vividhairvaijayantīvibhūṣitaiḥ

17.59

kevalai ratnadaṇḍaiśca tathānyairmāṅgalīyakaiḥ/
vandibṛndaiśca vividhairvīṇāvaṇusvanaistathā

17.60

suvarṇaśrṛṃgaghoṣaiśca tathā'nyairmaṅgalasvanaiḥ/
gaṇikādevadāsībhistathā nāgarikairjanaiḥ

17.61

viprairvetralatāhastaiḥ kañcukoṣṇīṣabhūṣitaiḥ/
anyaiśca bhagavadbhaktai rbrahṇaeḥ kṣatriyādibhiḥ

17.62

rājocitaiḥ parikarairanyaiśca vividhaiḥ saha/
evaṃ kṛtvā tu deveśaṃ nayedāsthānamaṇṭape

17.63

samāropya ca sauvarṇe viṣṭare jagatāṃpatim/
arghyaṃ pādyaṃ tathācāmaṃ mandhamālyaisca dhūpakam

17.64

athārhaṇajalaṃ svacchamapūpān pṛthukānapi/
tarpaṇaṃ nārikelottharasamācamanaṃ tathā

17.65

mukhavāsasamopetaṃ tāmbūlaṃ ca krameṇa tu/
nivedya devadevāya upahārāṃstu darśayet

17.66

tatastu maṇṭapāttasmādānayedyāgamaṇṭape/
tatra deveśamāropya sauvarṇe bhadraviṣṭare

17.67

bhūṣaṇādīni sarvāṇi tatkāle tu visarjayet/
snānapīṭhe samāropya navavastrāstṛte vibhum

17.68

tato yātrādhivāsārthamārabhenmūlapūjanam/
kumbhasthānasamīpe tu upaviśyāsane śubhe

17.69

karaśuddhyādipūrvaṃ tu sarvaṃ kṛtvā vidhānataḥ/
prāgvadyajedvubhuṃ sāstraṃ kumbhe ca karakānvite

17.70

sthāpanaṃ toraṇādīnāmarcanaṃ prāgvadācaret/
arcanaṃ kumudādīnāmācarettu samāhitaḥ

17.71

kumudādidvayormadhye garuḍaṃ pūjayettataḥ/
puṇḍarīkādimadhye ca cakraṃ saṃsthāpya pūjayet

17.72

śaṃkhaṃ cakraṃ tathā lakṣmīṃ kumbhaṃ śrīvatsameva ca/
darpaṇaṃ svastikaṃ matsyayugmaṃ vai maṃgalāṣṭakam

17.73

kumudādisamīpe tu vinyaset kramayogataḥ/
savastradhānyapīṭhe tu yathāvittānurūpataḥ

17.74

ekabhārairdvibhārairvā śālibhiḥ parikalpite/
pratyekaṃ taṇḍulaiścāpi tilairyukte savastrake

17.75

aṣṭamaṃgalaviyāsepyevaṃ sarvatra kalpayet/
prāgvat sthale samāvāhya mantreśaṃ pūjayettataḥ

17.76

snapanānā puroktānāṃ pūrvasminnavake dvija!/
adhamottamasaṃtraṃ tu svanāparikalpayet

17.77

maṇḍalasyendradigbhāge tatpaścādbiṃbasannidhim/
gatvā samārabhet pūjāṃ yathoktavidhinā dvija!

17.78

sarvaṃ kṛtvā krameṇaiva yāvadātmanivedanam/
kṛtvā puṇyāhaghoṣaṃ ca kuryāt kautukabandhanam

17.79

snānāsanādibhirbhogairiṣṭvā cāmalakāntimam/
snapanaṃ vidhivat kṛtvā śiraḥ plotādikaṃ tathā

17.80

datvā samānayeddevaṃ prāgbhāge maṇḍalasya tu/
sauvarṇe viṣṭare tatra yajet sarveśvaraṃ vibhum

17.81

alaṃkārāsanādyaiśca bhogaiḥ paramapāvanaiḥ/
prabhūtamatha naivedyaṃ vinivedya yathākramam

17.82

sarvaṃ dvijapradānāntaṃ kṛtvā vai kuṇḍasannidhim/
gatvā saṃskārapūrvaṃ tu sarvamāpādya tatra tu

17.83

pūrṇāhutyavasānaṃ tu gatvā vai biṃbasannidhim/
homārpaṇaṃ samāpādya saṃpūjyājyādinā tataḥ

17.84

pitṝṇāṃ saṃvibhāgaṃ tu kṛtvā datvā baliṃ kramāt/
viṣvaksenaṃ nayet sāṃgaṃ tatastasmājjagatpatim

17.85

āsthānamaṇṭape nītvā samāropya ca viṣṭare/
prāpte'parāhnasamaye kṛtvā saṃgrahaṇaṃ dvija!

17.86

pūrvavattu mṛdādīnāṃ kṛtvā grāmapradakṣiṇam/
pūrvoditavidhānena kuryādaṃkuraropaṇam

17.87

tatkāle devadevasya vibhavasyānuguṇyataḥ/
vidhivat pūjanaṃ kṛtvā prabhūtānnaṃ nivedayet

17.88

sthale bhasmanibhe pūrve pūjayenniṣphalaṃ bhavet/
yojayitvā tu kumbhasthe vartayenmaṇḍalaṃ tataḥ

17.89

sitādyaiḥ pāvanai rāgaistataḥ kumbhe samarpayet/
yathāvaddevadeveśaṃ pūjayenmaṇḍalaṃ tataḥ

17.90

yathoktena vidhānena gatvā vai biṃbasannidhim/
tatra saṃpūjayeddevaṃ mahatā vibhavena tu

17.91

agnau santarpaṇaṃ kuryāt yathoktavidhinā tataḥ/
gatvā viṃvasamīpe tu kṛtvā homanivedanam

17.92

sarvaṃ tu saṃvibhāgāntaṃ kramāt kṛtvā tataḥ param/
vibhave sati vai kuryād‌bhūyaḥ saṃpūjanaṃ vibhoḥ

17.93

homāntamakhilaṃ kṛtvā tatastvāsthānamaṇṭapāt/
nayettu devadeveśaṃ prāsādamukhamaṇḍape

17.94

prāgānanaṃ samāropya sauvarṇe bhadraviṣṭare/
yātrārthaṃ devadevasya kuryāt kautukabandhanam

17.95

ādāya carupūrvāṇi balidravyāṇi homayet/
pratyekaṃ mūlamantreṇa dvāviṃśatparisaṃkhyayā

17.96

dhyātvā dhyātvā tu hotavyaṃ tattadrātryadhidaivatam/
bhavet prathamarātraṃ tu vāsudevādhidaivatam

17.97

saṃkarṣadaivataṃ viddhi dvitīyaṃ tu, tṛtīyakam/
pradyumnadaivataṃ, cānyadaniruddhādhidaivatam

17.98

bhavet pañcamarātraṃ yat tannārāyaṇadaivatam/
hayagrīvādhidaivaṃ tu ṣaṣṭharātramudāhṛtam

17.99

saptamaṃ vaipṇavaṃ tvanyannarasiṃhādhidaivatam/
varāhadaivataṃ rātraṃ navamaṃ dvijasattama!

17.100

ekāhamutsavaṃ viddhi vāsudevādhidaivatam/
tryahaṃ tu vāsudevādipradyumnāntādhidaivatam

17.101

pañcāhaṃ vāsudevādipañcamūrtyadhidaivatam/
saptāhaṃ vāsudevādisaptamūrtyadhidaivatam

17.102

dvādaśāhotsavaṃ vipra! keśavādyadhidaivatam/
sarvaṃ pañcadaśahādi vāsudevādhidaivatam

17.103

dadyāt prathamarātre tu baliṃ balividhānavat/
palalai rajanīcūrṇaiḥ salājadadhisaktubhiḥ

17.104

dineṣvapi ca sarveṣu dravyairebhirbaliṃ dadet/
yadvā dvitīyarātre tu dadyācca tilataṇḍulaiḥ

17.105

dadyāt tṛtīyarātrau tu dhānāstvaṃbikalājakaiḥ/
dadyāccaturtharātre tu baliṃ deśikasattamaḥ

17.106

nālikerapayaḥsaktuśālipiṣṭairvimiśritaiḥ/
pañcame tu baliṃ dadyāt pajhabījaiḥ sahākṣataiḥ

17.107

ṣaṣṭharātre baliṃ dadyādapūpaiścaruṇā saha/
athavā sarvarātreṣu pradadyāccaruṇā saha

17.108

tattaddinoditairdravyairbaliṃ tu dvijasattama!/
saptame tu gulānnena, pāyasānnena cāṣṭame

17.109

navame kṛsarānnena baliṃ dadyādvicakṣaṇaḥ/
dvādaśāhotsave vipra! māṣānnaṃ daśame'hani

17.110

śuddhānnamathavā vipra! mudgānnaṃ tu pare'hani/
dvādaśe sarvabalayaḥ śuddhānnaṃ śālijaṃ tu vā

17.111

kṣīraṃ dadhyājyasaṃyuktaṃ gulakhaṇḍasamanvitam/
itaḥ paraṃ tu sarvatra śuddhānnaṃ pāyasaṃ tu vā

17.112

ekāhādicatuṣke tu bhavettattaddinoditam/
pratyekamāḍhakaṃ grāhyaṃ balidravyaṃ dvijottama!

17.113

tadardhaṃ vā'tha pādaṃ vā yathāvittānurūpataḥ/
evaṃ dravyāṇi hutvā tu alaṃkṛtya viśeṣataḥ

17.114

yātrābiṃbagataṃ devaṃ vicitrairvasanaistathā/
vicitrairbhūṣaṇaiścāpi mālyairnānāvidhaistathā

17.115

muhūrte śobhane prāpte sarvamaṃgalasaṃyutam/
tyandanaṃ vā gajaṃ vāpi yānaṃ sauparṇameva vā

17.116

sapuṣpahemaprabhayā yuktaṃ puṣpādyalaṃkṛtam/
sauvarṇena vimānena yuktaṃ māyūrakena vā

17.117

samānīya tu saṃprokṣya dhyātvā garuḍarūpiṇam/
tanmantreṇa samabyarcya yānamarghyādibhistataḥ

17.118

kṛtvā puṇyāhaghoṣaṃ ca śrutighoṣasamanvitam/
śaṅkhatūryādisaṃyuktaṃ prādakṣiṇyakrameṇa tu

17.119

yāne tatra samāropya yātrāmūrtigataṃ vibhum/
yātrārthaṃ tatra devāya sārghyaṃ pādyaṃ tathaiva ca

17.120

ācāmaṃ gandhamālye ca dīpaṃ dhūpaṃ tathaiva ca/
arhaṇaṃ madhuparkaṃ ca naivedyaṃ vividhaṃ tathā

17.121

pṛthukādyaṃ pānakaṃ ca tarpaṇācamane tathā/
tāmbūlaṃ vinivedyātha japaṃ kṛtvā vidhānataḥ

17.122

agnau saṃtarpaṇaṃ kurmāt tatkāle vāpi homayet/
balidravyāṇi sarvāṇi yathākālānurūpataḥ

17.123

rathayāne viśeṣa tu samākarṇaya sāṃpratam/
muktāprapāvitānaiśca sauvarṇairmāñjarīgaṇaiḥ

17.124

muktādāmasametaiśca vicitraiḥ puṣpadāmabhiḥ/
haimena ca vitānena prabhayā ca viśeṣataḥ

17.125

madhyato bhadrapīṭhena sauvarṇena tathaiva ca/
dhvajaiśca vividhai ramyai patākābhiśca sarvataḥ

17.126

bhūṣayedrathayānaṃ tu tathā garuḍaketunā/
tatra devaṃ samāropya pūjayet pūrvavartmanā

17.127

ācāryāḥ sādhakāścāpi rathasyordhvatalasthitāḥ/
tasyādhastāt sthale sthāpyāḥ paścime chatradhārakāḥ

17.128

tatra tatpārśvataḥ sthāpyau māyūracchatradhāriṇau/
dakṣiṇottarapārśvasthāvagre cāmaradhāriṇau

17.129

sārathistatsthale sthāpyastvagrato madhyadeśataḥ/
tatastu garuḍādyaiśca cakreṇa garuḍena vā

17.130

aṣṭābhirmaṃgalaiścāpi dīkṣitairbrāhnaṇairdhṛtaiḥ/
arghyagandhādibhiścaiva sārdhaṃ ghaṇṭāravaistathā

17.131

śaṅkhabheryādibhiścaiva chatreṇa dīpadhārakaiḥ/
ācāryaḥ sādhako vāpi baliṃ dadyādvidhānataḥ

17.132

prāsādadvāramārabhya grāmamadhyāntameva ca/
prathamāvṛtimārabhya sarveṣvāvaraṇeṣvapi

17.133

devayānaṃ paribramya prādakṣiṇyakrameṇa tu/
rathyāvaraṇaparyantaṃ tatpaścādbhrāmayed‌dvija!

17.134

grāme vā nagare vāpi pattena vā mahāmate!/
bṛhati syandane yāne yānenānyena vāntarā

17.135

bhrāmayitvā tu tatpaścād‌bṛhati syandanādike/
deveśaṃ tu samāropya bhrāmayed‌grāmavīdhiṣu

17.136

devasya purato dūrādgaccheyurbalidāyinaḥ/
dhvajadaṇḍadharāḥ paścācchaṃkhakāhaladhārakāḥ

17.137

bherīpaṭahapapūrvāṇāṃ vādyānāṃ ghoṣaṇonmukhāḥ/
tatpṛṣṭe gītakāścāpi vandibṛndāstathaiva ca

17.138

suveṣā bhagavadbhaktāstathaiva gaṇikājanāḥ/
dāsīgaṇāśca tatpṛṣṭe śoṇadaṇḍavahā janāḥ

17.139

līlāṃgāni vicitrāṇi dhārayantastathaiva ca/
vahantaḥ pādukādīni tato devasya pārśvataḥ

17.140

agrataḥ pṛṣṭhataścāpi janāścāmaradhāriṇaḥ/
ātapatrāṃśca vividhān tālavṛntāṃstathaiva ca

17.141

dhārayanto dvijāśvāpi tato devasya dakṣiṇe/
"karmāraṃbhādi" paṭhato viprānekāyanān nyaset

17.142

ṛksāmapūrvān vāmepi pṛṣṭhato vā niveśayet/
sumṛṣṭadhūpapātrāṃśca vahantaḥ pṛṣṭhatastathā

17.143

purato "'straṃ" smaran yāyāt svayaṃ vighnāṃstu sūdayan/
anekaśatasaṃkhyāṃśca dīpānatisamujjvalān

17.144

dhārayanto janā vipra! devasyobhayapārśvayoḥ/
gaccheyuḥ paṅ‌ktirūpeṇa yāvanto balivāhakāḥ

17.145

sarvāṇi rājacihnāni vahanto devasannidhau/
gaccheyuranye bhaktāśca brāhnaṇāḥ kṣatriyāstathā

17.146

vaiśyāḥ śūdrāśca catvāro hyāśramasthāstathaiva ca/
sarvaśāstreṣu kuśalā bhagavadbhāvinastathā

17.147

severan sarvatodikkaṃ vīkṣamāṇāḥ paraṃ vibhum/
grāmasyaindrādiyogena diśāsu vidiśāsu ca

17.148

madye ca kumudādīnāṃ sagaṇānāṃ krameṇa tu/
pīṭhikāsu baliṃ dadyānnirmitāsu puraiva tu

17.149

kumudādergaṇānāṃ tu nāmāni kramaśaḥ śrṛṇu/
utkaṭaḥ prakaṭaścaiva unmukho vimukhastathā

17.150

aśvagrīvo'śvavadanaḥ aśvajihnastathaiva ca/
hastivaktraśca kumudaḥ hastipādaśca keśavaḥ

17.151

vāmano narakaścāpi naro mardana eva ca/
mandadṛṣṭiśca kantuśca tathā kantukalocanaḥ

17.152

paṭahākṣo viśālākṣaḥ kṣāmakaḥ kṣamakastathā/
pāṇḍaraḥ pāṇḍupṛṣṭhaśca durdinaḥ sudinastathā

17.153

vāmadevo mahādevo mahāgnirmadhusūdanaḥ/
kanakaḥ kālakaścaiva bhāvano bhavanastathā

17.154

bhānumān bānuvegaśca bhāskaraścāpyabhāskaraḥ/
viśvaseno visenaśca viṣvak‌seno visāraṇaḥ

17.155

vistāro nistaraścaiva vidaṇḍī daṇḍa eva ca/
kāmadaḥ kāmukaścāpi kāmabhṛt kāmanāśanaḥ

17.156

pañcāśacca gaṇā hyet prācīṃ diśamupāśritāḥ/
ete pāriṣadāḥ proktāḥ kumudasya vaśānugāḥ

17.157

śataṃ śataṃ gṛhagaṇāḥ ekaikasyānuyāyinaḥ/
eṣāṃ kumudapūrvāṇāṃ krameṇa ca baliṃ haret

17.158

pārśvasthamaṇḍaleṣvevaṃ gṛhebhyastu baliṃ haret/
devā ete gṛhāścāpi aindre tu balibhāginaḥ

17.159

āgneyo nidhanascaiva agnijihvo hutāśanaḥ/
agnirūpo'gnivarṇaścāpyagnivarṇo'hireva ca

17.160

agnivaktro mahāvaktre mahāseno mahodaraḥ/
karālaḥ kākajihvaśca kākavaktro'gnivaktrakaḥ

17.161

maṇḍurmaṇḍūkavaktraśca devo devalakastathā/
śarvakaḥ śamakaścāpi śaṃkuḥ śaṃkuśravāstathā

17.162

mārīco droṇamārīco mahiṣo māhiṣastathā/
kumbhanāso vināsaśca kumbhakarṇo vikarṇakaḥ

17.163

vidārī vikramaścaiva maskarī maskarastathā/
sūkaraḥ sūkarāsyaśca śaśaḥ śaśamukhasastathā

17.164

siṃhaḥ siṃhamukhaścaiva narasiṃho narastathā/
kāladhṛkkālasūtraśca sūtrakaḥ sūtra eva ca

17.165

vinālī nālakaṇṭhaśca āgneyīṃ diśamāśritāḥ/
kumudākṣagaṇā hyete saṃyuktā āsurairgaṇaiḥ

17.166

āgneyyāṃ pīṭhikāyāṃ tu kumudākṣabaliṃ haret/
dharmo dharmadharo dharmo dharmarājo dhanurdharaḥ

17.167

vinayaḥ praśrayaścaiva niśreyo nirguṇastathā/
alasaḥ kuṇapaścaiva krūrabāhuśca kuṃjaraḥ

17.168

prāṃśurdamananiṣkopau niranukrośanirmamau/
vibhavo'vibhavaścaiva hutāśo bahureva ca

17.169

ūrdhvarakṣaṇasaṃjñaśca ekalaḥ pākalastathā/
kaṃkaṭaḥ kaṭakaśceva avaṭaḥ śaṃkhacakriṇau

17.170

gadī khaḍ‌gī ca śārṅgī ca tathā śārṅgadharo mune!/
vāsudevo'pi bhadraśca ketumān ketukastathā

17.171

kṣamī ca jvalanaścāpi kinnaro'śvattha eva ca/
suptaḥ sujapanaścāpi japaḥ paścima eva ca

17.172

kaikṣikaśca tathā svajo bāḍavaścākṣamī tathā/
gaṇāḥ pañchāśādete tu dakṣiṇāṃ diśamāśritāḥ

17.173

puṇḍarīka vaśāhyete pitṛgṛhasamanvitāḥ/
sarvatraivaṃ samṛddiṣṭāḥ paccāśacchaktikā gṛhāḥ

17.174

pradadyāt puṇḍarīkāyaeyaibhiryuktāya vai balim/
niṣkṛtiḥ prakṛtiścaiva sukṛtirvikṛtistathā

17.175

dāruṇo damakaścaiva rakṣako lakṣakastathā/
mādhavo māṃsakaścaiva niṣṭhuraḥ kharabhāṣaṇaḥ

17.176

pralaṃbo lambakaścaiva prāṇanaḥ praṇayastathā/
vīrasenoṃgadaścaiva vibhāṣaśca vibhīṣaṇaḥ

17.177

raktākṣo lohitākṣaśca raktajihvo vijihvakaḥ/
vidyutkeśo viśālākṣo vikṣaro vīrahā tathā

17.178

akṣaraḥ prākṣaraścaiva kāmarūpavirūpiṇau/
sarvagaḥ sarvavidgauraḥ saṃbhavaḥ prabhavastathā

17.179

vāruṇo vasurevāpi vimardo damanastathā/
vaikartano vikartā ca kapardī ca prabustathā

17.180

kandakī kandakaśrāpi nākī ca varuṇo'ruṇaḥ/
gaṇā ete ca pañcāśannairṛtiṃ diśamāśritāḥ

17.181

yātugṛhaistu saṃyuktā vāmanasyānugā ime/
ebhiryuktāya vidhinā vāmanāya baliṃ dadet

17.182

varuṇo vāruṇaścaiva pāśī pāśadharo guruḥ
kṣepaṇaḥ kṣobhaṇaścaiva nāradaḥ sarvado raviḥ

17.183

sumanā nāmano haṃso vaikuṇṭhaḥ paramaḥ paraḥ/
hanumān vasumān bhadro bhadravaḥ prabhavastathā

17.184

mahākarṇo vikarṇaśca śaśakaḥ śalakaḥ pikaḥ/
vānaro narakaścaiva kārṣṇiḥ karṇadharoṃ'śumān

17.185

cakro'graśca tathā vajrī vajranābho vinābhakaḥ/
karabhaḥ kurabhaścaiva dākṣiṇo dakṣiṇaḥ suhṛt

17.186

durgandhaḥ pūtigandhaśca tārkṣyo garuḍa eva ca/
virodho rodhako rodhaḥ kaṃkaṇasca vṛkodaraḥ

17.187

ete gaṇāśca pañcāśat paścimāṃ diśamāśritāḥ/
śaṃkukarṇavaśā hyete pāśagrahagaṇānvitāḥ

17.188

sahaibhiḥ śaṃkukarṇāya pīṭhikāyāṃ baliṃ dadet/
marurmārutago rurvī ākhurvāyusuto'nilaḥ

17.189

galarto vartakaḥ kaṃko mārgaṇaḥ prāṃkaṇo'calaḥ/
balo balanidhirvīro virodho rodhako vidhiḥ

17.190

siddhavaḥ suyavaścaiva śaṃkaro dhīrakastathā/
mālī mālāvidhirvastuḥ samarthaḥ sumahotsavaḥ

17.191

karkaṭaḥ kaṭakaścaiva gandho gandhavahaḥ paraḥ/
siktakaḥ siktarogī ca sevakaḥ sevanaḥ savaḥ

17.192

auṣadho bheṣajo vāpi rogī rogabhavastathā/
kāraṇaḥ karaṇaḥ kartā garavīro'khalastathā

17.193

valaśca vākuvāhaśca sucāraśca tathaiva ca/
gaṇāḥ paścāśadete tu vāyavyāṃ diśamāśritāḥ

17.194

sarvanetrānugān nityaṃ gandharvagṛhasaṃyutāḥ/
pradadyāt sarvanetrāya ebhiryuktāya vai balim

17.195

somaḥ somakalaḥ somyaḥ sāmavit sāmanāyakaḥ/
sudhā sudhātā dhātā ca surāṣṭraḥ kāṣṭhakaḥ kaliḥ

17.196

kāladhṛkkālacakraśca kālakūṭaviṣo bala/
amṛto'mṛtanāthaśca keyūrī kebalī balī

17.197

viṣṇuḥ kṛṣṇapiśaṃgāṃgī rekhālekhaḥ pika śukaḥ/
lūbakaśca śukaścaiva śyenaḥ śyenamukhastathā

17.198

mārjāro marubhṛdvālo gulmaḥ kaṇavakaḥ kaṇaḥ/
śeṣo viśeṣa uccheṣaḥ kardamaḥ pūtivigrahaḥ

17.199

sāmbaḥ saṃvatsaraścaiva vegī vegadharo marut/
gaṇāḥ pañcāśadete tu somasya diśamāśritāḥ

17.200

sumukhasya vaśā hyete yakṣagrahasamanvitāḥ/
sumukhāya baliṃ dadyādebhiḥ saha yathāvidhi

17.201

īśāna īśvaro vyāpī vyasano vinaśo budhaḥ/
dharo bako viśo vādaḥ śakuniḥ śakaṭo ghaṭaḥ

17.202

vṛkṣaḥ kakṣaḥ kṣamī kṣāntirmātṛromā kapiṃjalaḥ/
brahnaṇyo brahnavidbrahnī vrahnātmā vrahnasādhanaḥ

17.203

vedī vedavidudvandhaḥ śaṃkaraḥ śāṃkarastathā/
dhīmān visṛṣṭiriṣṭātmā duṣṭātmā duṣṭakarmakṛt

17.204

vijetā vikaco vādī nodī tripaka ekabhuk/
sarvabhuka sarvagaḥ sarvaḥ sarvabhaṃgaḥ sanātanaḥ

17.205

govindo gopatiśceva goptā ceva maheśvaraḥ/
pañcāśacca gaṇā hyete aiśānīṃ diśamāśritāḥ

17.206

supratiṣṭhavaśā hyete piśācagṛhasaṃyutāḥ/
supratiṣṭhitasaṃjñāya ebhiḥ sārdhaṃ valiṃ dadet

17.207

siddho dhātā vidhātā ca dhātā caiva prajāpatiḥ/
lokeśo lokakṛt kartā sraṣṭā brahnā tathātmabhūḥ

17.208

sutāpaśca tulaścaiva tathā vai rītivardhanaḥ/
avyakto guṇavān gauṇo guṇabhukca tathaivahi

17.209

udgītaḥ praṇavaścāpi hiraṇyagarbhasaṃjñitaḥ/
viriñcaḥ puṣkaraścaiva bhāsano bhāsa eva ca

17.210

vikarṇo vijayaścaiva tathā caiva rathaṃtaraḥ/
chando yajustathā ṛk ca atharvā ca tataḥ param

17.211

marīciraṃgirāścaiva pulahaḥ kratureva ca/
vasiṣṭhaśca pracetāśca śalabho bhīṣma eva ca

17.212

hemantaḥ śiśiraścāpi kusumākarasaṃjñitaḥ/
kalahaśca virāgiśca amarṣo roṣaṇastathā

17.213

śoṣaṇaśca gatiścaiva harṣaṇo vardhanastathā/
gaṇāḥ pañcāśadete tu vyomasiddhagṛhānvitāḥ

17.214

pradadyāt pṛśnigarbhāya sārdhamebhirbaliṃ dvija!/
manuṣyo mānavaścaiva maṇḍako mānavastathā

17.215

makaraśca tathā coraḥ kaṃpaścaiva prakaṃpanaḥ/
alaṃpaṭaśca paṭada yojako bhajako grahīḥ

17.216

recako rocako māyo dhāro vāro rasaścalaḥ/
cāpālikaḥ kapirbāṇo grajano garjano guḍaḥ

17.217

tittaraścaṭako dhvāṅ‌kṣo balīvardo mahānaṭaḥ/
harṣo dharmapraśāstā ca śamako dundubhiḥ śaṭhaḥ

17.218

kukṣiḥ kumāraḥ kāyastho lāvako'praśunaḥ śunaḥ/
lavaṇo ravaṇo ṛddho rājasastāmaso'calaḥ

17.219

kalyāṇo bhagadattaśca pṛthivītalasaṃsthitāḥ/
gaṇāḥ pañcāśadete tu bhūmigrahasamanvitāḥ

17.220

mahābalā durādharṣā mānavasya vaśānugāḥ/
mānavāya baliṃ dadyādebhiryuktāya sādhakaḥ

17.221

ete pañcāśataḥ proktā gaṇānāmadhipā dvija!/
aikaikasya bhavedeṣāṃ gaṇāścānye śataṃ śatam

17.222

evaṃ pañcāśat‌sahasraṃ eteṣāṃ paricārakāḥ/
catvare ca catuṣke ca sabhāyāṃ grāmamadhyake

17.223

grāmadvāreṣu sarveṣu tiṣṭhanti vividhāyudhāḥ/
janānayogyān bādhante tathā pāṣaṇḍinopi ca

17.224

nadyādiṣu ca deśeṣu saṃcaranti yathāruci/
daśānāṃ kumudādīnāṃ gaṇeśānāṃ dvijottama!

17.225

gaṇānāmutkaṭādīnāmuditānāṃ krameṇa tu/
praṇavādyairnamontaistu svaisvairnāmabhireva ca

17.226

ardhyaṃ gandhaṃ tathā mālyaṃ dhūpaṃ gandhāmbupūrvakam/
baliṃ bhūyo jalaṃ cāpi tāmbūlaṃ kramaśo dadet

17.227

gītanṛttādikaṃ sarvaṃ pūrvavat parikalpayet/
pañcāśatāṃ sahasrāṇāṃ gaṇaśo gaṇaśo dvija!

17.228

namaḥ pāriṣadebhyaśca ityuktvā valivistaram/
bhūmau pratidiśaṃ kuryāt sarvaśāntikaraṃ śubham

17.229

pañcāśatāṃ sahasrāṇā ekaikasya pṛthak pṛthak/
śataṃ śataṃ parivārā ete grahagaṇāḥ smṛtāḥ

17.230

eṣāṃ grahagaṇānāṃ tu parivārāḥ sahasraśaḥ/
asaṃkhyeyāścarantastu sarvataḥ pṛthivīmimām

17.231

saṃcarānti grahagaṇā uktā daśavidhā mahīm/
devā daityāśca pitaraḥ rākṣasā nāganāyakāḥ

17.232

gandharvayakṣāḥ paiśācāḥ siddhāścāpi dharāgaṇāḥ/
ete daśavidhā brahnan! daśadikṣu sthitāḥ sadā

17.233

uktāḥ pañcadaśānāṃ tu eteṣāṃ nāyakā gaṇāḥ/
teṣāṃ tu pūjayā sarve sukhaṃ yānti na saṃśayaḥ

17.234

pīṭhordhve kumudādīnāṃ baliṃ dadyādvicakṣaṇaḥ/
bhūtale gomayādyena lepite vā yathāruci

17.235

gaṇānāmutkaṭādīnāṃ baliṃ tatparito dadet/
anyeṣāmāpi sarveṣāṃ tadbahirvikiredbalim

17.236

amuktānāṃ ca sarveṣāṃ grāmamadye baliṃ kṣipet/
kumudādigaṇeśānām anukalpe vidhānataḥ

17.237

baliṃ datvā'vaśiṣṭānāṃ sarveṣāmapi vai pṛthak/
namaḥ pāriṣadebhyaścetyuktvā tasmādbaliṃ dvija!

17.238

avaśiṣṭaṃ balidravyaṃ grāmamadhye vinikṣipet/
saṃtarpaṇārthaṃ bhūtānāṃ sarvadeśanivāsinām

17.239

rātryāmāvāhanaṃ brahnan! dhvajārohaṇavāsare/
na kṛtaṃ kumudādīnāṃ sagaṇānāṃ tatodya tu

17.240

teṣāmāvāhanaṃ kuryād baliṃ dadyādvidhānataḥ/
dhvajārohadine pūrvaṃ teṣāmāvāhane kṛte

17.241

tadvāsarāt samārabya yāvadutsavavāsaram/
pāyasena baliṃ dadyācchuddhānnenāthavā dvija!

17.242

divā vāpi rajanyāṃ vā kālayorubhayostu vā/
bhavet karturmahān doṣa āhūtānāmanarcanāt

17.243

kenāpi hetunā yatra validānaṃ na śakyate/
yātrāraṃbhadine tatra teṣāmāvāhanaṃ caret

17.244

evantu balisaṃyuktaṃ deveśaṃ bhrāmayed‌dvija!/
prādakṣiṇyena vai grāṇe nagare vāpi pattane

17.245

yātrāyāṃ vartamānāyāṃ devadevāya bhaktitaḥ/
mukhavāsaṃ satāmbūlaṃ bahuśo'tha nivedayet

17.246

candanaṃ śramaśāntyarthaṃ karpūrādyaiḥ subhāvitam/
pradadyāddevadevāya mālyāni vividhānyapi

17.247

śītalaṃ tarpaṇajalaṃ nārikelajalānvitam/
śramaśāntinimittāni anyānyapi nivedayet

17.248

digaṣṭake tu grāmādestanmadye ca viśeṣataḥ/
gītakairvividhainarttaistantrīvādyasamanvitaiḥ

17.249

śaṃkhabherīmṛdaṃgādyairdeveśaṃ paritoṣayet/
evaṃ devaṃ paribrāmya grāmādau balisaṃyutam

17.250

punaḥ pradakṣiṇaṃ kṛtvā prāsādāvaraṇeṣu ca/
prāsādadvāradeśe tu devadevasya bhaktitaḥ

17.251

arghyaṃ pādyaṃ tathācāmaṃ gandhaṃ mālyaṃ ca dhūpakam/
nivedya devadeveśaṃ svasthāne sanniveśayet

17.252

tato yāgagṛhaṃ gatvā deśikaḥ susamāhitaḥ/
tilairājyaiśca pūrṇaāntaṃ yātrāhomaṃ samāpayet

17.253

evaṃ balisamāyuktamanyeṣu divaseṣvapi/
ahni rātrau tu devasya paribramaṇamārabhet

17.254

tīrthayātrādine kuryāt paribhramaṇamahni vai/
kuryāt snapanabiṃbe ca snapanaṃ tu divāniśam

17.255

ārambhadinamārabhya yāvadantimavāsaram/
tatrāpi cāṃkurāropaṃ saptame pañcame tu vā

17.256

vāsare pūrvavaccāpi kuryāt kautukabandhanam/
dvitīye vāsare prāpte devamāsthānamaṇṭape

17.257

yāgāgāre'thavānīya samāropya ca viṣṭare/
tato yāgagṛhaṃ gatvā deśiko vidhinā yajet

17.258

kalaśe maṇḍale caiva tato gatvā tu maṇḍapam/
pūjayeddevadeveśaṃ mahatā vibhavena tu

17.259

tato yāgagṛhe samyag‌vahvau santarpya pūrvabat/
tatastasmāt samānīya mahadāsthānamaṇṭapam

17.260

tatra samyak samabyarcya devaṃ nīrājanāntimam/
mahāhavirnivedyāthāpūpādisamanvitam

17.261

tasmāddevaṃ samānīya maṇṭape yāganirmite/
tatra devaṃ samabyarcya arghyapādyādibhistataḥ

17.262

agnau santaryya vidhivat pūrṇāhutyāvasānikam/
alaṃkṛtaṃ tu deveśaṃ pūrvavadvasanādikaiḥ

17.263

yānādike samāropya pūrvoktakramayogataḥ/
bhramayitvā tu beveśaṃ grāme tvantaḥ praveśayet

17.264

maṇṭape devadeveśamānīya snānaviṣṭare/
samāropyārghyapādyaiśca dadyādācamanaṃ vibhoḥ

17.265

gandhaṃ puṣpaṃ ca dhūpaṃ ca dīpaṃ nīrājanāntimam/
vedaghoṣaiśca gītādyairarhaṇodapurassaram

17.266

kadalīphalasaṃyuktamapūpaṃ gulasaṃyutam/
pānakaṃ tarpaṇajalaṃ nālikerarasānvitam

17.267

tāmbūlaṃ śaśisaṃyuktam tato yātrārthakalpitam/
vasanādyaṃ parityajya snānaśāṭīṃ nivedya ca

17.268

tailenābhyaṃjanaṃ kṛtvā samudvartya yathāvidhi/
śirasyāmalakaṃ datvā saṃsnāpya bahubhirjalaiḥ

17.269

varṇakena samālipya kṣālayitvā tu vāriṇā/
samālipya sugandhena bhaktitaścāndanādinā

17.270

sahasradhārayā vipra! snānaṃ kṛtvā tataḥ param/
datvā savandanaṃ paścāt śiraḥ plotādiśāṭakam

17.271

datvā devaṃ samāropya tadanyasmiṃstu viṣṭare/
karaśudvyādi sarvaṃ tu kṛtvāntaryāgapaścimam

17.272

tato yathākrameṇaiva devaṃ saṃpūjayed dvija!/
yadvā dinotsave vṛtte devamānīya maṇṭape

17.273

vitate bhadrapīṭhe tu samāropyātha pūrvavat/
arghyādi sakalaṃ vipra! tāmbūlāntaṃ nivedya ca

17.274

vastrādyaṃ pūrvaklṛptaṃ yat kramāt sarvaṃ visṛjya ca/
vinivedya ca vastraṃ tu śramanirharaṇārthataḥ

17.275

samālabya tu deveśaṃ sugandhaiścandanādikaiḥ/
tatastu vidhinā pūjya yāvadātmanivedanam

17.276

snānārthaṃ devadevasya vijñāpya vinivedya ca/
pāduke devadeveśaṃ chatrādyaiśca samanvitam

17.277

tasmādānīya pīṭhe tu snānārthaṃ parikalpite/
samāropya tadādyaistu bhogaiḥ sarvaistu pūrvavat

17.278

iṣṭvā tāmbūladānāntaṃ skandhaśāṭīṃ nivedayet/
tatastailaṃ samādāya karpūrādyaiḥ subhāvitam

17.279

devasya keśānāloḍca hastābyāṃ kaṃkatena tu/
adhivāsya suganyaistu dhūpairabhyaṃjayet tataḥ

17.280

śiro niṣpīḍya devasya vahudhā ca tataḥ param/
keśānābaghya mālābhiḥ sūkṣmeṇa plotakena tu

17.281

lalāṭopari badhvā tu tathā mukhasaroruhe/
devasya tailaniṣyandā nāpatanti yathā dvija!

17.282

tataḥ skandhapradeśāttu yāvatpādāvasānakam/
abyaṃjayecca tailena sarvagātrāṇi mardayet

17.283

tasmin kāle bahuvidhaistālavṛntaiśca cāmaraiḥ/
tattāpaśamanārthaṃ tu vījayeyuḥ samantataḥ

17.284

tatastu vāsasodvartya tathā cūrṇaiḥ puroditaiḥ/
camaṣīṃ ca khaliṃ datvā dadyāduṣṇodakaṃ tataḥ

17.285

candanaṃ mukhalepārthaṃ ghṛṣṭaṃ karpūrabhāvitam/
tatastvāmalakaṃ kalkaṃ gandhadravyaiḥ susaṃskṛtam

17.286

datvā śirasi devasya prakṣālya vahubhirjalaiḥ/
śanaiḥ śanaiḥ samāloḍya tato'rghyaṃ vinivedya ca

17.287

lodhraṃ kāleyakaṃ caiva kṣālanārghyasamanvitam/
datvā keśān samābadhya devasya plotavāsasā

17.288

adhaḥ śaṭīṃ nivedyātha pātre kṛtvā tu varṇakam/
karpūracūrṇasaṃmiśraṃ samyagdhūpādhivāsitam

17.289

tena devasya gātrāṇi lepayettu śanaiḥ śanaiḥ/
ākaṇṭhāt pādaparyantaṃ tataḥ prakṣālayejjalaiḥ

17.290

apāsyātha śiraḥplotam dadyādarghyaṃ tu mūrdhani/
granthipallavatoyādi sarvaratnodakāntimam

17.291

saṃsnāpya saptabhistoyaiḥ śiraḥplotaṃ dadedvija!/
vinivedyāpyadhaḥśāṭīṃ candanena sugandhinā

17.292

śaśicūrṇasametena vāsitena himāṃbunā/
dhūpādhivāsitenāpi samālabhya viśeṣataḥ

17.293

gātrāṇi devadevasya tathā vai kuṃkumena ca/
upavītaṃ sottarīyaṃ datvā plotamapāsya ca

17.294

śirasyamatha keśāṃstu gandhadhūpādhivāsitān/
ābadya vividhairmālyaiḥ sragdāmāni nivedya ca

17.295

tatastu bahubhistoyaiḥ saṃskṛtaiścandanādinā/
sahasradhārayā snānamācareddeśiko vibhoḥ

17.296

vyāpakān caturo mantrān japedekāgramānasaḥ/
tasmin kāle bah‌vṛcādyā dbijāḥ prāgādidiksthitāḥ

17.297

sṛktāni pauruṣādyāni adhīyīran samāhitāḥ/
śaṃkhabheryādikān samyag dhoṣayeyuḥ samantataḥ

17.298

maṃgalāni ca gītāni tadā gāyantu gāyakāḥ/
evaṃ snāne kṛte paścāt deśikendraḥ samāhitaḥ

17.299

pūrṇakumbhaṃ samādāya vibhoḥ snapanamācaret/
japan pavitramantraṃ ca tasya nirvacanaṃ tathā

17.300

evaṃ snānaṃ samāpādya dadyānnīrājanaṃ vibhoḥ/
savandanākhyaṃ tatpaścacchāṭakaṃ vinivedya ca

17.301

kacodakāpakarṣārthamaparaṃ dehavāribhṛt/
adharottaravastredve gandhadhūpādhivāsite

17.302

skandhaplotaṃ nivedyātha śiraḥ snānaṃ nivedya ca/
candanādi sugandaṃ samālyāni vinivedya ca

17.303

pāduke vinivedyātha tasmāt sthānāt samānayet/
tṛtīyaṃ ratnakhacitaṃ āsanaṃ vinivedya ca

17.304

tatrasthaṃ devadeveśamarghyādyaiḥ pūjayet kramāt/
sarvaṃ homāvasānaṃ ca kṛtvā bhūyaḥ prapūjya ca

17.305

mahāhavirnibedyātha sarvaṃ prāgvat samācaret/
evaṃ pratidinaṃ caiva yāvattīrthadināntimam

17.306

snapanaṃ pūjanaṃ caiva vibhoḥ kuryādatandritaḥ/
nityotsavādau devasya snapanaṃ tu samācaret

17.307

dinotsavasamārambhe nācaret snapanaṃ vibhoḥ/
yadvobhayasamārambhe kuryādicchānurūpataḥ

17.308

kalaśe maṇḍale caiva ahni rātrau ca pūjanam/
kuryāt pratidinaṃ samyagekavāraṃ yathāvidhi

17.309

biṃbaṃsthaṃ devadeveśamahni rātrau ca pūjayet/
ekavāraṃ dvivāraṃ vā trivāraṃ vā yathāruci

17.310

prāsāde mūlabiṃbasthaṃ saviśeṣaṃ yajet sadā/
pañcame vāsare prāpte pūrvāhne tu dinotsavam

17.311

kṛtvā tatastu deveśaṃ mahāsnapanapūrvakam/
mahatā vibhavenaiva lakṣmīpuṣṭisamanbitam

17.312

mahāhavirvidhānena vibhave sati pūjayet/
ṣaṣṭhe dine tu saṃprāpte kumbhācanapurassaram

17.313

agnisaṃtarpaṇāntaṃ ca pūjayitvā vidhānataḥ/
pūrvavaddevadeveśaṃ lakṣmīpuṣṭisamanvitam

17.314

yānādike samāropya prāsādasya bahiḥ vkacit/
udyāne suśubhe ramye pādapairvakulādibhiḥ

17.315

procchritairvividhairvāpi samantāt pariśobhite/
puṣpitābhirlatābhiśca sarvataḥ paribhūṣite

17.316

nītvā devaṃ samāropya yathārhe viṣṭare puraḥ/
śrīpuṣṭisahitaṃ prāgvaddhomāntaṃ paripūjayet

17.317

sūkṣmavastradukūlāni saratnābharaṇānyapi/
sudhākastūrikarpūradivyagandhasamanvitam

17.318

sarvāṃṅgadevadeveśaṃ mṛgasnehena lepayet/
puṣpāpacayamālyādibhūṣitānāṃ viśeṣataḥ

17.319

parasparaṃ vā śaktīnāṃ krīḍārthaṃ vāpyalaṃkṛtām/
garuḍārūḍhadevāya pārijātaharaṃ smaran

17.320

prābhṛtānyapi puṣpāṇi devadevāya darśayet/
idamasmāt samāyātaṃ ityuktvā deśikaḥ svayam

17.321

puṣpāpacayakarmārthamevaṃ kṛtvā nivedya ca/
tatra vā'nyatra vā sthāne karturicchānurūpataḥ

17.322

tatastu devadeveśaṃ lakṣmīpuṣṭisamanvitam/
pūrvavadbhrāmayet grāme śeṣaṃ prāgvat samācaret

17.323

saptame divase prāpte prāsādaṃ saṃpraviśya ca/
deśikaḥ sādhakaiḥ sārdhaṃ praṇipatya jagad‌gurum

17.324

vijñāpayettu devāya samyaguccasthayā girā/
"bhagavan puṇḍarīkākṣa śaraṇāgatavatsala!

17.325

asminnahani kartavyā jalakrīḍā tvayā vibho/
śuddhaye sarvalokānāṃ devānāṃ prītayepi ca

17.326

yātrā tadarthaṃ kartavyā madanugrahakāmyayā/"
iti vijñāpya devāya praṇamya ca punaḥ punaḥ

17.327

yānādau devamāropya lakṣmīpuṣṭisamanvitam/
nītvā majjanaśālāṃ tu snānopakaraṇairyutām

17.328

tadgatān sarvasaṃbhārān darśāyitvā vibhostataḥ/
candanādyaiḥ samālabhya devaṃ mālyairvibhūṣya ca

17.329

vinivedya ca tāmbūlaṃ mukhavāsasamanvitam/
samāhūya ca tatrasthānājñāpya paricārakān

17.330

prāpte'parāhvasamaye jalakrīḍā bhaviṣyati/
tadarthāḥ sarvasaṃbhārāḥ sthāpitavyāstu maṇḍape

17.331

ityājñāpya tatastasmād‌dhānyāgāraṃ praviśya ca/
darśayitvā tu dhānyāni vibhosteṣāṃ samṛddhaye

17.332

udyānādau samānīya vinivedya ca tatsthitān/
upahārān yathāyogaṃ tata āsthānamaṇṭape

17.333

pūjayeddevadeveśaṃ śrīpuṣṭibhyāṃ samanvitam/
saviśeṣaṃ tato lakṣmīṃ puṣṭimantaḥ praveśayet

17.334

prāgvaddinocitaṃ samyak kṛtvā paścāttu maṇṭape/
devadevaṃ samānīya samāropya ca viṣṭare

17.335

ardhyāt tāmbūlaparyantaṃ sarvaṃ prāgvannivedya ca/
snānārthaṃ śāṭikāṃ vāpi vinivedya jagatpateḥ

17.336

maṇḍapasyaikadeśe tu śālitaṇḍulanirmite/
viṣṭare tu jaladroṇīṃ sauvarṇīṃ vāpi rājatīm

17.337

tāmrajaṃ vā yathālābhaṃ catustridvikarāyatāḥ/
tadardhavistṛtāmūrdhve mūle tatpādavistṛtām

17.338

vṛttāyatāmadhobhāge praṇālena samanvitām/
unmattakusumākārasadṛśāmathavā dvija!

17.339

biṃbamānānurūpāṃ tāṃ sarvalakṣaṇasaṃyutām/
niveśya tāṃ samāpūrya gālitena jalena tu

17.340

kuṃkumakṣodayuktena candanenānvitena ca/
karpūracūrṇayuktena kusumairvāsitena ca

17.341

tatpārśve devamānīya cārghyādyaiḥ paripūjya ca/
bherīpaṭahavāditraśaṃkhaghopasamanvitam

17.342

stutimaṃgalaghoṣaistu śrutighoṣasamanvitam/
sūktena pauruṣeṇaiva vibhoḥ kṛtvāvagāhanam

17.343

yāne devaṃ samāropya saha snānārdravāsasā/
kuṃkumena samālipya āpādānmastakāvadhi

17.344

brāmayet prāṃkaṇaṃ vīdhīṃ prītaye varuṇasya ca/
janānāmapi sarveṣāṃ pavitrīkaraṇāya ca

17.345

tatkāle devadeveśaṃ bhaktyā paśyanti ye janāḥ/
te sarve dhūtapāpmāno bhavanti nirupadravāḥ

17.346

tatastu maṇḍape devaṃ viṣṭare viniveśya ca/
snānavastrādi sakalamācāryaḥ svayamāharet

17.347

tato niśotsavāntaṃ ca sarvaṃ pūrvavadācaret/
aṣṭame divase prāpte ācarenmṛgayāṃ vibhoḥ

17.348

prātarārabhya pūrvāhve devamiṣṭvā tu pūrvavat/
aśvaratnaṃ samānīya sarvālaṃkāraśobitam

17.349

bahubhisturagaiḥ sārdhaṃ hastinaṃ vā tathāvidham/
svabhāvaṃ kṛtriṇaṃ vāpi tatrāropya jagatpatim

17.350

mṛgayānuguṇaiḥ sarvairbhūṣaṇādyairvibhūṣitam/
āropya yāne sauvarṇe śriyaṃ ca dharaṇīṃ tathā

17.351

tābhyāṃ saha paribrāmya grāmādau pūrvavadvibhum/
sainyaiśca vividhaiḥ sārdhaṃ bhaktādyaiśca tathaiva hi

17.352

tato grāmasya bāhye tu krośamātrāntarīkṛte/
udyāne vitate ramye vicitraiḥ pādapairdvija!

17.353

sarasībhirvicitrābhiḥ latāba-ndaiśca puṣpitaiḥ/
śobhite ca samānīya devaṃ tanmadhyasaṃsthite

17.354

maṇṭape tu vitānādyaiḥ sarvataḥ paribhūṣite/
sauvarṇe viṣṭare ramye samāropya jagatpatim

17.355

śrībhūmisahitaṃ paścācchītalairvyajanānilaiḥ/
candanādyaiḥ sugandhaiśca himatoyaisca śītalaiḥ

17.356

svedaśāntiṃ samāpādya viśeṣādrājarājavat/
tato'rghyādibirabhyarcya daghyannaṃ vinivedayet

17.357

marīcicūrṇasaṃmiśraṃ jīrakādisanvitam/
gulakhaṇḍayutaṃ śuddhaṃ pānakāni bahūni ca

17.358

kadalīphalapūrvāṇi madhurāṇi phalānyapi/
sarvaṃ tāmbūladānāntaṃ kramāt kṛtvā tataḥ param

17.359

snānapūrvaṃ samabhyarcya mahatā vibhavena tu/
yathākrameṇa deveśaṃ lakṣmīpuṣṭisamanvitam

17.360

nivedya ca pramūtānnamalaṃkṛtya viśeṣataḥ/
turagādau samāropya astaṃ yāte divākare

17.361

dīpānekaśatairyuktaṃ grāmaṃ nītvā pradakṣiṇam/
devaṃ gehe praveśyātha prāgvat kuryānniśotsavam

17.362

tadrātrau tīrthabiṃbasya kuryāt kautukabandhanam/
ācāryo yajamānena sādhakaiśca samanvitaḥ

17.363

prāsādaṃ saṃpraviśyātha praṇamya ca muhurmuhuḥ/
daṇḍavatpraṇipātena imaṃ mantramudīrayet

17.364

"tīrthayātrā tvayā deva! śvaḥ kartavyā sureśvara!/
tatra pratisarārambhaṃ tvamanujñātumarhasi"

17.365

iti vijñāpya devasya tīrthabiṃbaṃ samānayet/
tadalābhe muniśreṣṭha! nityasnapanakautukam

17.366

alābhe tvasya biṃbasya balibiṃbaṃ tu vā dvija!/
mūlibaṃbasya purataḥ saṃsthāpyāvāhya pūjya ca

17.367

prāsādābyantare kuryād‌vedikāṃ vrīhibhiḥ śubhām/
hastamātronnatāyāmavistārāṃ pajhasannibhām

17.368

vāsobhirveṣṭayitvā tāṃ caturaśrāyatāṃ tataḥ/
pālikāḥ sāṃkurā bāhye sthāpayet kakubhaṣṭake

17.369

tadbahirghaṭikāstadvaccharāvāṃstadvahistathā/
tad‌rdhve devamāropya ghṛtāropaṇamācaret

17.370

devasya purataḥ sthāpya pātraṃ lohavinirmitam/
ghṛtenāpūrya tat pātraṃ prāgvat saṃskṛtya deśikaḥ

17.371

ubhābhyāṃ caiva hastābhyāṃ dūrvāmādāya mūlataḥ/
ghṛte nimajya cāgrāṇi devapādeṣu secayet

17.372

tatastu kaṇṭhapārśve tu tato devasya bhūrdhani/
pāṇiprakṣālanaṃ kuryādantarāntarayogataḥ

17.373

dūrvābhedastathā prokto ghṛtāropaṇakarmaṇi/
hastavyatyāsamārgeṇa ghṛtāropaṇamācaret

17.374

pāde "sumaṃgalaṃ ce" ti kaṭhe bhadramiti dvija!/
"suśobhanaṃ" tu śirasi kramānmantraḥ pratiṣṭhitaḥ

17.375

yadvā sarvasya mantrasya dvādaśākṣarasaṃjñitaḥ/
akṣatasyārpaṇaṃ kṛtvā kuryāt kautukabandhanam

17.376

ūrṇāmayena sūtreṇa kṣaumasūtreṇa tena ca/
prāgvidhānena tatpascāccāmarādyaiśca vījayet

17.377

darśayeddarpaṇaṃ chatramanyāni maṃgalānyapi/
nivedya pāyasaṃ paścād‌vibhavānuguṇaṃ tataḥ

17.378

śirasā śāyayitvā tu deveśaṃ śayanopari/
guggulvagarudhūpaiśca dhūpayitvā samantataḥ

17.379

anirvāṇaiḥ pradīpaistu rātriśeṣaṃ samāpayet/
ācāryaḥ prātaruthāya kṛtvā snānādikaṃ tataḥ

17.380

devamutsavabiṃbasthaṃ prāgvatpūjya vidhānataḥ/
pūrvāhve vātha madhyāhve kṛtvā pūrvaṃ rathotsavam

17.381

kārayettīrthapūrvāhne atha madhyāhvapūrvavat/
devaṃ gehe samānīya svasthāne sanniveśayet

17.382

devopayuktamālyāni candanādīnyapi dvija!/
pradadyāddeśikendrāya sopi taiḥ paribhūṣitaḥ

17.383

kārayettīrthayātrāṃ cadeveśasya vidhānataḥ/
tīrthabiṃbagataṃ devaṃ śayanāt pratibodhya ca

17.384

pūjayitvārghyagandhādyairānīyāsthānamaṇṭape/
pūjayitvārghyapādyādyairdhṛtāropaṃ tu pūrvavat

17.385

kṛtvā puroditānāṃ tu snapanānāṃ caturthake/
navake snapanaṃ sthāṣya madyamadyamasaṃjñitat

17.386

purataḥ sthaṇḍilaṃ kṛtvolūkhalaṃ tatra vinyaset/
musalāni caturdikṣu vinyasyolūkhalopari

17.387

musarolūkhale gṛhya dūrvākāṇḍāni bandhayet/
navavastreṇa saṃveṣṭya tatra cūrṇaṃ vinikṣipet

17.388

sauvarṇarajanīcūrṇasaṃmiśraṃ gandhasaṃyutam/
caturbhirvaiṣṇavairviprairvaiṣṇavībhistu vā dvija!

17.390

kārayedavaghātaṃ tu gīyamānepi maṃgale/
sthāpitasnapanādvipra! prāgbhāge vā taduttare // 389 /
taṇḍulaiḥ pīṭhikāṃ kṛtvā tatra kuṃbhaṃ niveśya ca/
sasūtraṃ tatra nikṣiṣya cūrṇaṃ vastreṇa veṣṭya ca

17.391

athavā pañca nava vā kalaśāṃścūrṇapūritān/
arcayitvā tu mūlena tataḥ saṃsnāpayedvibhum

17.392

tailenābhyajya deveśaṃ samudvartya ca pūrvavat/
tataḥ saṃsnāpya vidhinā ghṛtādyaṃ maṃgalāntimam

17.393

sahasradhārayā snānaṃ kṛtvā saṃśuddhavāriṇā/
adharottaravastrābhyāṃ navābhyāṃ paridhāpya ca

17.394

sūkṣmābhyāṃ dhūpitābhyāṃ ca tato devaṃ samarcya ca/
arghyālabhanamālyādyairhemacūrṇādipūritam

17.395

kumbhamādāya tenaiva cūrṇaiḥ samabhiṣecayet/
arghyādyaiḥ pūjayitvā tu biṃbaṃ tu parimṛjya ca

17.396

bhukrāvaśiṣṭaṃ taccūrṇaṃ bhaktānāṃ mūrdhni dāpayet/
gaṃgāsnānaphalaṃ cūrṇaṃ sarvapāpapraṇāśanam

17.397

krīḍayā vāpi taccūrṇaṃ śirasā dhārayennaraḥ/
tasya dehagataṃ pāpaṃ tatkṣaṇādeva naśyati

17.398

tato devaṃ samabhyarcya paramānnaṃ nivedya ca/
mudgānnaṃ cāpi śuddhānnaṃ tadanyatra vidhānataḥ

17.399

sarvaṃ dvijapradānāntaṃ kṛtvā deśikasattamaḥ/
yātrāvasānāt prāgeva sarvaṃ coktaṃ samācaret

17.400

tatastu rajanīpiṇḍaṃ prabūtaṃ kuṃkumānvitam/
nivedya devadevāya dadyādvai deśikottamaḥ

17.401

ācāryebhyaḥ sādhakebhyastathā cānyebhya eva ca/
tattatkarma niyuktebyaste'pi piṇḍena tena vai

17.402

ālabya sarvagātrāṇi tathā saṃhṛṣṭamānasāḥ/
upatiṣṭantu deveśaṃ praṇāmaiḥ sapradakṣiṇaiḥ

17.403

yātrāvāhanamānīya rathādyekatamaṃ tu yat/
tatra devaṃ samāropya tato'nyasmiṃstu yānake

17.404

āropya cakraṃ tārkṣyaṃ vā hanumantaṃ vibhīṣaṇam/
chatracāmaraśaṅkhādisarvasādhanasaṃyutam

17.405

pradakṣiṇaṃ paribhrāmya sarveṣvāvaraṇeṣvapi/
tīrthapārśve samāsādya biṃbaṃ pīṭhe niveśya ca

17.406

prabhayā puṣpayā caiva vitānādyairalaṃkṛte/
praṇāmaṃ daṇḍavat kṛtvā puṣpāṃjalipurassaram

17.407

tataḥ saṃsthāpya deveśaṃ sādhakasyaiva mūrdhani/
bhūṣitasya ca vastrādyaistīrthamāsādya tatra tu

17.408

nābhidaghne jale sthitvā deśikendraḥ samāhitaḥ/
tatrīrthe sarvatīrthāni samāvāhya dvijottama!

17.409

kṛtvā puṇyāhaghoṣaṃ ca arghyādyaiḥ saṃprapūjya ca/
muhūrte śobhane prāpte ravau madhyandinaṃ gate

17.410

śaṃkhatūryādisaṃyuktaṃ devamādāya deśikaḥ/
vāmahastatale kuryāt kṣmāmaṇḍalagataṃ tviva

17.411

vidhṛyānmadhyabhāge tu pāṇinā dakṣiṇena tu/
japan vai mūlamantraṃ tu nimajjet saha tena vai

17.412

tārkṣyādimūrtibhiḥ sārdhamācāryaḥ sādhakaistathā/
svayaṃvyaktādike sthāne madhyāhne vā'parāhnake

17.413

rajanyāṃ pūrvabhāge vā kuryādavabhṛthaṃ vibhoḥ/
muhūrtātikramaprāptadoṣastatra na vidyate

17.414

jaladroṇyādike pātre gandhatoyaiḥ supūrite/
muhūrte majjayeddevaṃ argyādyaiḥ saṃprapūjya ca

17.415

tatkāle ye narāḥ snānaṃ kurvanti vimalāśayāḥ/
vimuktakalmaṣāste vai prāpnuyuḥ paramāṃ gatim

17.416

tatastīre samāropya viṣṭare hemanirmite/
śāṭakadvitayaṃ datvā snānavastre visṛjya ca

17.417

deśikaḥ svayamādāya te vastre mūrghni dhārayet/
ardhyādyaistu samabhyarcya alaṃkṛtya biśeṣataḥ

17.418

yāne devaṃ samāropya prāsādaṃ praviśet tataḥ/
susnātā dhautavasanāstatkāle gaṇikājanāḥ

17.419

jalenāpūritaṃ pātraṃ daupapātraṃ ca darpaṇam/
dhārayantyo'grato vipra! gaccheyurmaṃgalārthataḥ

17.420

anudhārāpadenaiva prādakṣiṇyakrameṇa tu/
dvitīyāvaraṇadvāraṃ samāsādyāthavā dvija!

17.421

prathamāvaraṇadvāramantaḥ kṛtvā tu maṇḍalam/
suvṛttaṃ gomayenaiva sudhācūrṇairalaṃkṛtam

17.422

āśāsu dīpān saṃsthāpya pālikā vidiśāsu ca/
saṃpūrṇamaṃbhasā kuṃbhaṃ sragādyaiḥ paribhūṣitam

17.423

ādhārasyopari sthāpya madhye puṣpeṇa pūjya ca/
sakṛt praṇavajaptena tato vai tajjalena tu

17.424

arcayeddevadeveśaṃ puṣpāṃjalipurassaram/
prāsādadvāradeśe tu arghyādyaiḥ saṃprapūjya ca

17.425

devaṃ niveśya svasthāne mūlabiṃbe visarjayet/
paścādutsavabiṃbaṃ tu snānādyaistu vidhānataḥ

17.426

pūrvavat pūjayedvipra! paribhramaṇavarjitam/
daśame'hani saṃprāpte deśikendraḥ samāhitaḥ

17.427

prātasnānādikaṃ kṛtvā vasanādyairvibhūṣitaḥ/
deśikaiḥ sādhakaiḥ sārdhaṃ yajamānena caiva hi

17.428

prāsādaṃ saṃpraviśyātha praṇamya ca muhurmuhuḥ/
deveśasyāgrataḥ sthitvā vijñāpanamathācaret

17.429

"bhagavan! puṇḍarīkākṣa! śaraṇāgatavatsala!/
dhvajārthāṃkuramāramya utsavāvabhṛthāntimam

17.430

yanmayānuṣṭitaṃ karma tava saṃprītaye vibho!/
tathā'nyairmadanujñātairdeśikaiścāpi yat kṛtam

17.431

sādhakaiśca tathānyaiśca vividhaiḥ paricārakaiḥ/
tattatsaṃpūraṇārthaṃ ca nyūnādhikyopaśāntaye

17.432

tvāmadya vāsare yaṣṭuṃ catuḥsthānasthitaṃ vibho!/
pravṛttāmanujānīhi madanugrahakāmyayā"

17.433

iti vijñāpya devasya tatrānujñāmavāpya ca/
devamutsavabiṃbasthaṃ yānamāropya deśikaḥ

17.434

āsthānamaṇṭapaṃ nītvā tatra vai darbhaviṣṭare/
devamāropya tatpaścāt vedādhyayanatatparān

17.435

itihāsapurāṇajñān tathā maṃgalagāyakān/
nartakāṃśca yathāyogaṃ vinodārthaṃ jagatpateḥ

17.436

tattatsthāne samāveśya tato deśikasattamaḥ/
tasmin vā maṇṭape nyasya vistārasyānurūpataḥ

17.437

yāgagehoditaiḥ sarvairvitānādyairalaṃkṛte/
tanmadhyadeśamāśritya kuryāccakrābjamaṇḍalam

17.438

mātulaṃgasamākārairdvādaśāraiḥ pariṣkṛtam/
sapīṭhadvāramārgādyaṃ pañcaraṃgapurānvitam

17.439

athavā bhūṣitaṃ vipra! pīṭhena sapureṇa tu/
pañcapuṣpojvalenaiva kevalena pureṇa vā

17.440

yathākālodbhavai ramyaistattadvarṇasamanvitaiḥ/
svayaṃ bhagavatā proktaḥ pauṣkare tvasya vistaraḥ

17.441

evaṃ sarvaṃ samāpādya sādhakaiścakrapaṃkajam/
saṃprāpya sādhakaiḥ sārdhaṃ deśiko devasannidhim

17.442

vijñāpya devamānīya paścime maṇḍapasya tu/
bhadrāsane tu sauvarṇe masūrakavarānvite

17.443

śubhāstaraṇasaṃyukte prāṅamukhaṃ vivaniveśya ca/
yāgapūrvoktamārgeṇa kalaśe cakrapaṃkaje

17.444

gītaṃ nṛttaṃ ca vādyaṃ ca caturdigvedaghoṣitam/
biṃbe ca pūjanaṃ kuryād‌deśikaḥ susamāhitaḥ

17.445

saviśeṣaṃ yathāvadvai dvijadānāvasānakam/
tatkāle tu viśeṣeṇa guroḥ saṃmānamācaret

17.446

vasanaiśca dukūlādyairdevasya prāṅ‌niveditaiḥ/
vividhaiḥ sragvaraiścāpi sugandhaiścandanādikaiḥ

17.447

ācāryopi samādāya dukūlādyamanuttamam/
baddhvā coṣṇīṣavat svasmin śirasi dvijasattama!

17.448

mālyādi ca yathāyogaṃ dhārayan praṇipatya ca/
muhurmuhurdevadevaṃ tato yāganiketanam

17.449

saṃprāpya tatra vaikuṇḍe homaṃ kṛtvā yathāpuram/
gatvā devasamīpaṃ tu kṛtvā homasamarpaṇam

17.450

saṃvibhāgaṃ pitṝṇāṃ ca yathāvat pratipādya ca/
kumudādīṃśca cakraṃ ca khageśaṃ gaṇanāyakam

17.451

indrādilokapālānāṃ dāpayitvā baliṃ kramāt/
tataścaikāyanīṃ śākhāṃ trayīṃ cātharvasaṃyutām

17.452

itihāsaṃ purāṇaṃ ca vaiṣṇavaṃ stotramadbhutam/
gītaṃ nṛttaṃ ca vādyaṃ ca śaṃkhabheryādikāṃstathā

17.453

vandimaṃgalaśabdāṃśca tathā maṃgalagītakam/
śrāvayitvā yathāyogaṃ darśayitvā vibhostataḥ

17.454

kumbhasthaṃ maṇḍalasthaṃ ca devaṃ hṛdi visṛjya ca/
viṣvaksenaṃ samabhyarcya prāgvanmaṇḍalamadhyataḥ

17.455

tato devaṃ samāropya yānādau hemanirmite/
sarvamaṃgalasaṃyuktaṃ sarvāṇyāvaraṇāni ca

17.456

paribramya ca bāhyādi tvantarāvaraṇāntikam/
prathamāvaraṇe vāpi dvitīyāvaraṇepi ca

17.457

maṇḍape devadeveśaṃ viṣṭare viniveśayet/
tatkāle yajamānastu alaṃkṛtya tu deśikam

17.458

vastrasrak‌candanādyaiśca samāropya ca yānake/
śaṃkhakāhalavāditrabherīpaṭahasaṃyutam

17.459

chatradīpasamāyuktaṃ gāyakādisamanvitam/
deśikaṃ devavat smṛtvā svagṛhe saṃpraveśayet

17.460

athānuyāgamācāryaḥ kuryādvandhusamanvitaḥ/
astaṃgate dinakare devaṃ saṃpūjya vai kramāt

17.461

gulakhaṃḍādisaṃyuktaṃ mudgānnaṃ tu nivedayet/
tatastu bhagavadbhaktāḥ deśāntaranivāsinaḥ

17.462

devasyotsavasevārthaṃ ye narāḥ pūrvamāgatāḥ/
teṣāṃ svadeśayānārthaṃ devānujñāpurassaram

17.463

kṛtvā visarjanaṃ paścāt devaṃ yāganiketane/
nītvā tatra samāveśya viṣṭare śubhasaṃstare

17.464

kumbhapūrvaṃ krameṇaiva catuḥ sthānasthitaṃ vibhum/
yathāvidhi samabhyarcya prabhūtānnasamanvitam

17.465

utsavāntoditaṃ kṛtvā snapanaṃ cāpi kalpayet/
yātrābiṃbe dvijaśreṣṭha! biṃbe vā snapanārthataḥ

17.466

evaṃ krameṇa saṃpūjya pradāpya vidhinā balim/
kumbhamaṇḍalakuṇḍasthān mantreśān mantravittamaḥ

17.467

visarjayedyathāvaccayathoktavidhinā tataḥ/
viṣvaksenaṃ yajet paścāddevamantaḥ praveśayet

17.468

arghyagandhādinābhyarcya mūlabiṃbe visarjayet/
grāme cāvāhitān vipra! kumudādīn gaṇānvitān

17.469

santoṣya balidānena saviśeṣaṃ visarjayet/
dhvajasthānaṃ samāsādya kumbhaṃ saṃsthāpya pūrvavat

17.470

patatrīśaṃ samabhyarcya dhvajasthaṃ ca viśeṣataḥ/
mahāhavirnivedyātha dhvajasthaṃ vihageśvaram

17.471

visarjayitvā svahṛdi kumbhasthe vā khageśvare/
tato'varohayedvipra dhvajaṃ pūrvakrameṇa tu

17.472

kumbhasthaṃ vihageśaṃ tu svasmin hṛdi visarjayet/
yadvā garuḍagehaṃ tu gatvā kumbhasthavāriṇā

17.473

saṃprokṣya garuḍaṃ tatra kumbhasthaṃ tu visarjayet/
dhvajadaṇḍaṃ dhvajapaṭaṃ tadyaṣṭiṃ tatprapāṃ tathā

17.474

ācāryaḥ svayamādadyād yāgopakaraṇānyapi/
anyathā cenmahān doṣaḥ karturdeśādhipasya ca

17.475

niṣphalaṃ syāt kṛtaṃ karma vihageśopi kupyati/
yāgakarmaṇi paryāpte tadrātrau vā'parehani

17.476

yajamāno guruṃ haimairbhūṣaṇaiḥ kaṭakādibhiḥ/
vasanairgandhapuṣpādyaiḥ alaṃkṛtyābhipūjya ca

17.477

uttamāṃ dakṣiṇāṃ dadyāt kharṇaniṣkaśatānvitām/
tatodhikāṃ tu vā dadyāt vibhavasyānuguṇyataḥ

17.478

tadardhaṃ madyamaṃ viddhi tatpādaṃ hyadhamaṃ bhavet/
yathāvittānurūpaṃ tu yathāśraddhaṃ tu vā dadet

17.479

tadardhaṃ ṛtvijāṃ dadyāt tadardhaṃ paricārake/
anyān gāyakapūrvāṃstu yathāvittānusārataḥ

17.480

yāgastu dakṣiṇāhīno niṣphalaḥ syānna saṃśayaḥ/
tasmādvittānuguṇyena deyā cālpāpi dakṣiṇā

17.481

evaṃ tu gaditaḥ samyak yātrākhyotsavavistaraḥ/
tatra yo yo viśeṣastu taṃ tamākarṇayādhunā

17.482

deśike sādhake vāpi ekasminneva kalpite/
sa eva sakalaṃ karma kuryāt‌ pūrvoditaṃ kramāt

17.483

bahuṣveteṣu klṛpteṣu tvekaḥ kuryādyathākramam/
dhvajāṃkuraṃ dhvajāropaṃ utsavārthāṃkurārpaṇam

17.484

utsavārambhadivasāt pūrvedyuḥ kautukakriyām/
utsavārambhadivase adhivāsārthamīritam

17.485

catuḥ sthānārcanaṃ vipra! tathā tīrthāṃkurārpaṇam/
tadrātrāvapi yātrārthaṃ catuḥ sthānārcanakriyām

17.486

yātrāpratisarābandhaṃ tathā cāvabhṛdhakriyām/
puṣpayāgadine vāpi catuḥ sthānārcanaṃ tathā

17.487

kumbhamaṇḍalakuṇḍasthamantrāṇāṃ ca visarjanam/
dhvajāvarohaṇaṃ caiva prayatnānniyatavrataḥ

17.488

tadanye deśikāḥ kuryuḥ sādhakā vā yathākramam/
anyāni sarvakarmāṇi yathāyogaṃ samācaret

17.489

kumbhasthasyārcanaṃ kecit kecidbiṃ basya pūjanam/
agnau saṃtarpaṇaṃ kecit kecit snapanakautuke

17.490

snapanādyarcanaṃ kecit yathākālaṃ yathāvidhi/
yadyekenaiva śakyaṃ syāccatuḥ sthānārcanaṃ dvija!

17.491

kartuṃ na kartṛbhedaḥ syāccatuḥsthānārcanāvidhau/
ekasmin pūjane vipra! vartamānepi madhyataḥ

17.492

kenacidvyādhinā karturaśāktiryadi saṃbhavet/
aṃgādaṃgāntarārambhe āsanādāsanasya hi

17.493

śeṣamanyena kartavyaṃ jaṣtvā mūlaṃ sahastakam/
anyathāsaṃbhavetsā cet karturanyastu pūjakaḥ

17.494

bhūyaścādita ārabhya pūjanaṃ tu samācaret/
dinoditena mārgeṇa kuryāccedanyathā dvija!

17.495

kartuḥ syānmānasī pīḍā pūjanaṃ cāpi niṣphalam/
yadotsave niyuktaṃ tu nityasnapanakautukam

17.496

tadekadaiva kurvīta rātrāvahani votsavam/
yadā mahotsavavidhau balibiṃbaṃ prayujyate

17.497

kālayorubhayoḥ kuryāt karturicchānurūpataḥ/
yātrābiṃbe niyukte tu kuryāt kāladbaye sadā

17.498

utsavaṃ mukhayakalpe tu anukalpe mahāmate/
divā vāpi rajanyāṃ vā kuryādyātrotsavaṃ dvija!

17.499

kumbhe vā viṣṭare cakre yadā kuryānmahotsavam/
tadānīṃ mūlabiṃbe tu yātrā biṃboditāṃ kriyām

17.500

sarvāmapi kramāt kṛtvā paribhramaṇavarjitam/
kumbhe vā viṣṭare vāpi darbhamaṃjarije śubhe

17.501

cakre vā devamāvāhya arghyādyaiḥ paripūjya ca/
yānādike samāropya sarvasādhanasaṃyutam

17.502

grāmādau bhrāmayet prāgvat balidānasamanvitam/
grāmādi balidānoktakāle dadyāt baliṃ sadā

17.503

kumudādi gaṇeśānāṃ pālikāvasathepi ca/
utsave devadeveśaṃ sadā sarvatra pūjayet

17.504

vastupuṣpādikairbhogaiḥ yathābhimatadiṅ‌mukhaḥ/
āsīno vā sthito bāpi sādhakastu yathāruci

17.505

evaṃ tu bhramaṇaṃ kuryāt ekāhādyutsaveṣvapi/
ekāhe pūrvarātre vā yātrā biṃbādhivāsanam

17.506

tīrthabiṃbādhivāsaṃ ca tathā karmadine tataḥ/
prātargrāmaṃ paribhrāmya yātrābiṃbaṃ tu pūrvavat

17.507

tatpaścādācaret prāgvat tīrthabiṃbādhivāsanam/
aparasmin dine kuryāt puṣpayāgaṃ na vā dvija

17.508

trivāsarepi pañcāhe saptāhe tūtsave dvija!/
āraṃbhāhāttu pūrvedyuḥ yātrā biṃbādhivāsanam

17.509

tīrthāhāt pūrvarātrau tu tīrthabiṃbādivāsanam/
tīrthāhādaparasmin vai puṣpayāgaṃ samācaret

17.510

ekāhāt saptarātrāntamusavānāṃ catuṣṭaye/
puṣpāpacayalīlāṃ ca mṛgayāmapi nācaret

17.511

daśāhādiṣu sarveṣu navāhoditavartmanā/
sarvaṃ kuryādyathāyogaṃ karturicchānurūpataḥ

17.512

svayaṃ vyakte vimānādau sthāne tu na samācaret/
ekāhāt saptarātrāntamutsavānāṃ catuṣṭayam

17.513

tathā tatrānukalpoktamutsavaṃ na samācaret/
svayaṃ vyakte jalakrīḍā bhavennānyatra kalpayet

17.514

ekāhādyāstu sakalā utsavā vatsarīntimāḥ/
bahuberavidhāne tu kartavyā dvijasattama!

17.515

ekatripañcasaptāhanavāhadvādaśāhikāḥ/
ekaberavidhāne tu kartavyā nānyathā bhavet

17.516

grāme vā nagare vāpi pratilomānadhiṣṭhite/
aśūnye pattane vāpi rathyāsu susamācaret

17.517

balidānādikaṃ sarvaṃ anyathā ced dvijottama!/
antarāvaraṇeṣveva vibhoḥ kuryānmahotsavam

17.518

devasya yātrākarmārthaṃ praveśaśca vinirgamaḥ/
bhavettadagradvāreṇa sarveṣvāvaraṇeṣvapi

17.519

praveśanirgamaau syātāṃ grāmādyabhimukhena vā/
pradhānairnetarairdvāraiḥ kāryau veśavinirgamau

17.520

nopadvaurairna śaubhaisca nopaśobhaiḥ kadācana/
yadi kuryāt pramādena taddeśanṛpaterbhavet

17.521

pradhānasya viparyāsaḥ svasthānapracyutistathā/
grāmādāvapi viprendra! prākārādipariṣkṛte

17.522

yātrā karmaṇi devasya praveśaścāpi nirgamaḥ/
upadvārairna kartavyaḥ kṛte yātrādi niṣphalam

17.523

grāmasyāpi vināśaḥ syāt tato deśādhipasya ca/
caturṣvapi pradhāneṣu viśeṣamavadhāraya

17.524

devāgārasya pūrvasyāṃ diśi grāmādikaṃ yadi/
pratyak‌diksaṃsthitadvārā bhavettatroditadvayam

17.525

grāmādikaṃ bhavet pratyak yadā devagṛhasya tu/
prāgdvāreṇa tadā syātāṃ praveśaśca vinirgabhaḥ

17.526

yadā grāmādikaṃ klṛptaṃ prāsādasya tu dakṣiṇe/
tadānīmuttaradvārā prāgdvārā vā puroditā

17.527

yadā devagṛhasyodak grāmādyaṃ parikalpitam/
tadānīṃ dakṣiṇadvārā pratyagdvāreṇa vā bhavet

17.528

praveśādyaṃ dvayaṃ yadvā dakṣiṇottaradiksthite/
grāmādāvapi viprendra! prāk‌pratyakdvāradeśataḥ

17.529

praveśanirgamau mukhyakalpe tu vihitau dvija!/
anukalpe tadanyābhyāṃ dvārābhyāṃ parikīrtitau

17.530

devāgārāṃgabhūte tu tasmād‌dūreṇa saṃsthite/
grāmādau debadevasya yātrāyāṃ veśanirgamau

17.531

kathitau, sannikṛṣṭetha vidhānamavadhāraya/
prāsādapūrvadik‌saṃsthe grāme prāgagravīdhiṣu

17.532

madhyavīthyagradeśena paścimaśthena vai vibhoḥ/
praveśanirgamau syātāṃ etatpaścimasaṃsthite

17.533

madhyavīthyagradeśena pūrvadikasaṃsthitena ca/
dakṣiṇottarasaṃsthe tu yathāyogaṃ samācaret

17.534

grāmādyaṃ na kṛtaṃ yatra kṛtā rathyāvṛtistadā/
rathyāvaraṇadevānāṃ baliṃ datvā tu pūrvataḥ

17.535

paścād‌grāmoktadevānāṃ tatraiva ca baliṃ dadet/
sarveṣāṃ ca kramādevaṃ devayātrāṃ dvirācaret

17.536

grāmamadhyoditaṃ kuryānmukhyadvārārthadeśataḥ/
rathyāvṛtistu na kṛtā yadā grāmaḥ kṛtastadā

17.537

yathyāvṛtyuktadevānāṃ na tatra pradadedbalim/
tadarthī devayātrāpi na kartavyā mahāmate!

17.538

yadā tu vīthyāvaraṇaṃ grāmaścāpi na kalpitaḥ/
tadā grāmoktadevānāṃ bahirāvaraṇe balim

17.539

taduktadevabalyante pradadyāttu dine dine/
grāmokta devayātrāṃ ca tathā tatra samācaret

17.540

grāmamadhye tu yat karma vihitaṃ tat samācaret/
baliṣīṭhe tadā sarvaṃ yathoktavidhinā dvija!

17.541

?
bāhyāvṛtyādau na tadā kuryāttat prathamāvṛtau/
tadabhāve tu tat sarvaṃ prāsādadvārapūrvataḥ

17.542

yadā grāmādike klṛptā devayātrotsavakriyā/
rāṣṭrakṣobhādivighnena yadi kartuṃ na śakyate

17.543

evameva tadāpi syāt devayātrotsavakramaḥ/
balidānodite kāle balidānaṃ samācaret

17.544

kumudādigaṇeśānāṃ prathamāvaraṇepi ca/
pālikāvasathe cāpi maṇḍape yāganirmite

17.545

grāmādikepi viprendra nityaṃ sthānacatuṣṭaye/
yadi rathyāvṛtiḥ klṛptā tatrāpi ca baliṃ dadet

17.546

grāmādye sagaṇānāṃ tu baliṃ dadyāddine dine/
anyasthānacatuṣke tu kevalānāṃ baliṃ dadet

17.547

grāmādyaṃ pālikāvāsaṃ vinānyatra samācaret/
devaprāgādiyogena baliṃ sthānatrayepi ca

17.548

grāmādau notsavaṃ kuryādyojanāt parataḥ sthite/
nadyādivyavadhānepi klṛpte vā yojanāvadheḥ

17.549

grāmādau utsavaṃ kuryāt svatantre vāṃga eva vā/
devatāntarayātrārthaṃ nirmiṃte nagarādike

17.550

na kuryāddevadevasya vibhoryātrotsavakriyām/
vibhoryātrotsavārthaṃ tu kalpite nagarādike

17.551

debatāntarayātrāṃ tu na kadācit samācaret/
grāmādyaṃgatayā klṛpte prāsāde tu mahamate

17.552

tadaṃginaṃ tu grāmādyaṃ vinānyatra balikriyām/
na kalpayeddevayātrāṃ tathaiva na samācaret

17.553

devatāntarakalyāṇe vartamāne kadācana/
devatāntarayātrārthaṃ toraṇāni kṛtānyapi

17.554

devadevasya yāgārthaṃ na sbīkuryāt kadācana/
ekasminnutsavenaiva dadyād grāmadvaye balim

17.555

na kuryāddevayātrāṃ ca kṛtā cennipphalā bhavet/
tathā dhvajadvayaṃ na syāt bhedachidrādidūṣite

17.556

paṭasthe vihagendre tu kuryāt sandhānameva tu/
taccedaśakyaṃ tattyakatvā kṛtvānyaṃ prāgvadācaret

17.557

anyathā tatparityāge doṣaḥ syādrājarāṣṭrayoḥ/
evaṃ tu devadevasya utsavaṃ kalpayettu yaḥ

17.558

iha loke sukhaṃ bhukt‌vā ciraṃ bhogān yathepsitān/
dehasanyāsakāle tu prāpnoti bhagavatpadam

17.559

yātrāyāṃ vartamānāyāṃ anugacchanti ye vibhum/
pade pade kratuphalaṃ labhante te narottamāḥ

17.560

ye toṣayanti te kāle devadevaṃ jagatpatim/
vividhairūpacāraistu chatracāmarapūrvakaiḥ

17.561

aihikāmupmikān bhogān prāpnotyabhibhatān sadā/
iti samyaṅ‌muniśreṣṭha! kīrtito vatsarotsavaḥ

17.562

evaṃ naimittikaṃ cānyaṃ kuryādekāhamutsavam/
dhvajārohādipūrvoktayātrāṃgaparivarjitam

17.563

vibhavānuguṇaṃ vipra! viśeṣasnapanānvitam/
mahatā haviṣā yuktaṃ yathāśraddhānurūpataḥ

17.564

tasmin pradānanakṣatre patrapuṣpaphalānvite/
pañcaviṃśatikumbhāṃstu sthāpayitvābhiṣecayet

17.565

caitre māsi punarvasvoḥ vasantotsavamācaret/
tasmiṃstu śukladvādaśyāṃ kuryāddamanakotsavam

17.566

pavitrārohavat kuryāt catusthānārcanādikam/
bhūṣaṇānyuttamādīni kuryāddamanakaistathā

17.567

tattu saṃkhyāvirahitaṃ yathāśobhānurūpataḥ/
pañcaviṃśatikumbhāṃstu sthāpayitvābhiṣecayet

17.568

eko ha vai nārāyaṇa iti prāvkalaśena tu/
tasya dhyānāntasthasyeti dvitīyakalaśena tu

17.569

atha punareva nārāyaṇa iti tṛtīyakalaśena tu/
atha punareva nārāyaṇa iti caturthataḥ

17.571

sahasraśīrṣā puruṣa iti pañcamakumbhataḥ/
patiṃ viśvasyātmeśvaramiti vai ṣaṣṭhakumbhataḥ / 570 //
nārāyaṇa paraṃ brahna iti vai saptamena tu/
yacca kiṃcijjagatyasmin iti hyaṣṭamakumbhataḥ

17.572

anantamavyayaṃ kavimiti navamenābhiṣecayet/
ato niṣṭyā vitastyāṃ tu iti syāddaśamena vai

17.573

santataṃ sirābhistu lamityekādaśena tu/
tasya madye mahānagniriti dvādaśamena vai

17.574

santāpayati svaṃ dehamiti trayodaśamena vai/
nīlatoyadamadyasthā iti caturdaśamena vai

17.575

tasyāśśikhāyā madhye iti pañcadaśamena vai/
sarvasya vaśinaṃ devaṃ iti ṣoḍaśamena tu

17.576

bahirāvaraṇasthaistu kalaśairabhiyecayet/
bahirāvaraṇe nāsti iti prāk‌saṃsthitena tu

17.577

yannābipajhādabhavaditi vahnigatena tu/
dhṛtordhvapumḍraṃ parameti yāmyadikasaṃsthitena tu

17.578

dakṣiṇe tu bhuje vipraḥ iti yātugatena vai/
viṣṇunāktamaśrantīti vāruṇīdiksthitena tu

17.579

puṃpradhāneśvaro viṣṇuriti vāyugatena vai/
ya imāṃ mahopaniṣadamiti somagatena tu

17.580

omite prathamaṃ nāma itīśānagatena tu/
puruṣohaṃ vai vāsudeva iti madhyagatena tu

17.581

yadvā puruṣasūktīyairmantraiḥ ṣoḍaśabhiḥ kramāt/
bahirāvaraṇasthaistu kalaśairamiṣicya ca

17.582

pūrvoktairbrahnasūktasthairmantrairdvidvikasaṃkhyayā/
antarāvaraṇasthaistu saṃsnāpya kalaśaiḥ kramāt

17.583

avaśiṣṭaistribhiścānte madhyakuṃbhena secayet/
rajanīcūrṇasaṃpūrṇān saṃsthāpya navakumbhakān

17.584

arghyādyairarcayitvā tu cakraraśmisamaprabhān/
rajanīcūrṇanicayān dhyātvā tairamiṣecayet

17.585

sarvavighnanirāsārthaṃ sarvasaṃpūraṇāya ca/
dakṣiṇe tu bhuje vipra! iti prāk‌saṃsthitena ca

17.586

nicikidvā suṣaṇamiti vahnigatena tu/
prate viṣṇo abja cakre iti yāmyagatena tu

17.587

ebhirvayamurukramasyeti yātugatena tu/
dhṛtordhvapuṇḍraḥ kṛtacakreti paścimāśāgatena tu

17.588

pavitramityagniriti vāyugatena tu/
caraṇaṃ pavitraṃ vitatamiti somagatena tu

17.589

lokasya dvāramarcimaditi rudragatena tu/
mantrairetaistu cāṣṭābhiḥ anyaiḥ saudarśanaistathā

17.590

saṃsnāpya madhyakumbhena śuddhodairabhiṣicya ca/
mahopaniṣadantasthaiḥ brahnasūktaiḥ puroditaiḥ

17.591

mantraiścaturbhiḥ puṃsūktaiḥ mantraiḥ ṣoḍaśabhistathā/
vāsudevadviṣaṭ‌kārṇabrāhnaṇadvitayena tu

17.592

oṃkārādipavitrāntaiḥ catubhirvyāpakaistathā/
sahasradhārayā devaṃ snāpayedvidhipūrvakam

17.593

yadvā dviṣaṭ‌kamantreṇa sarvaṃ snapanamācaret/
tato'nyaiḥ sakalairbhogaiḥ prāgvadiṣṭvā krameṇa tu

17.594

sarvaiḥ puroditairmantraiḥ dviṣaṭ‌kārṇena vā dvija!/
homaṃ kṛtvā viśeṣeṇa samidbhistrimadhuplutaiḥ

17.595

tato damanakāropamācarettu yathāvidhi/
atrānuktaṃ tu sakalaṃ pavitrārohavadbhet

17.596

māghamāse punarvasvoścaitre vā dvitayepi vā/
vaiśākhe śravaṇe ṛkṣe rohiṇyāṃ śravaṇe tathā

17.597

ārdrāyāṃ mārgaśīrṣākhye āṣāḍhe hastatārake/
kārtike māsi rohiṇyāmanyeṣvevaṃvidheṣvapi

17.598

avatāradineṣvevaṃ kuryādekāhamutsavam/
grāme vā nagarādye vā sarveṣvāvaraṇeṣu vā

17.599

śubhalīlāsamāyuktamācarettu paribhramam/
pakṣe pakṣe ca dvādaśyāṃ māsi māsi tathaiva ca

17.600

amāvāsyāṃ paurṇamāsyāṃ śravaṇe cottare dine/
anyeṣvapi praśasteṣu vibhavecchānurūpataḥ

17.601

yajamānādijanmarkṣe caitrādi viṣuvadvaye/
ayanadvitaye cāpi sūkṣmasthūle viśeṣataḥ

17.602

tathā cāgrayaṇākhyaṃ tu vatsare vatsare dvayam/
āṣāḍhe pūrvaphalgunyāṃ puṣye caiva viśeṣataḥ

17.603

māghamāse tu pañcamyāṃ saptamyāmathavā dvija!/
viśeṣayajanaṃ kuryādvibhavecchānurūpataḥ

17.604

ekādaśyāṃ mārgaśīrṣe pūrvapakṣe viśeṣataḥ/
kuryādviśeṣayajanaṃ tta saṃśrāvayedvibhum

17.605

sadāgamādikān sarvān vedān vai vedaghoṣaṇam/
itihāsapurāṇaṃ ca tathā daivaṃ ca mānuṣam

17.606

vedepavṛhnaṇaṃ tvanyat saṃskṛtaṃ prākṛtaṃ tu vā/
bhāṣāntaragataṃ vāpi yathāśraddhānurūpataḥ

17.607

evaṃ viśeṣayajanaṃ dvādaśyāṃ tu samācaret/
pāyasānnaṃ gulānnaṃ vā prabhūtaṃ vinivedayet

17.608

samāpte bhagavadvyāge pāraṇaṃ tu samācaret/
etattithidvayayutamuttamaṃ vratamīritam

17.609

ataḥ paraṃ syādvistāro vibhavecchānurūpataḥ/
tadādipaurṇamāsyāntaṃ pañcamyantaṃ tu vā dvija

17.610

daśamyamāvāsyāntaṃ vā pañcamī daśamī tu vā/
evaṃ triṃśaddināntaṃ tu vibhavānuguṇaṃ bhavet

17.611

vaiśākhe ca viśākharkṣe viśeṣayajanaṃ bhavet/
sahakāraphalaiḥ pavkaiḥ gulakṣīrādipācitaiḥ

17.612

kārtike māsi kārtikyāṃ viśeṣārcanamācaret/
ghṛtatailamahādīpaiḥ prabhūtairdarśayet prabum

17.613

śubhairanyairlājapūrvaiḥ śubhairbhakṣyādibhiḥ saha/
phalapuppādikaiḥ pūtaiḥ tattatkāle samarcayet

17.614

pauṣe māsi ca puṣye tu viśeṣasnapanānvitam/
kārtike māsi viprendra! śuklaikādaśikā tu yā

17.615

tasyāmupoṣya rātryāṃ tu jāgareṇa jagatpatim/
tatkālocitarāgotthaiḥ toṣayitvā tu gītakaiḥ

17.616

brāhne muhūrte saṃprāpte viśeṣeṇa yajedvibhum/
saṃśrāvayedgītakāni stotrāṇi vividhāḥ kathā

17.617

homāvasānaṃ sarvaṃ tu saviśeṣaṃ samācaret/
tatkāle ye ca gāyanti tacca śrṛṇvanti ye janāḥ

17.618

teṣāṃ puṇyaphalāvāptiṃ kaḥ śaknotyabhivarṇitum/
ācāryāḥ sādhakā vāpi kurvīrannevamutsavam

17.619

ācāryāsteṣu soṣṇīṣā bhaveyussottarīyakāḥ/
akaṃcukāḥ sadā vipra! sādhakāḥ syuḥ sakañcukāḥ

sakañcukā yadyācāryāstatpūjā niṣphalā bhavet/
iti śrīpāñcarātre pārameśvarasaṃhitāyāṃ kriyākāṇḍe mahotsavādividhirnāma saptadaśo'dhyāyaḥ//
****************

Original text: parameśvarasaṃhitā · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc