Language

ENहिગુ
Scripture Library

Padma Samhita · Chapter 4.9

4.9.1

niyakto'haṃ prajāssraṣṭu tvayā kaiṭabhasūdana /
muhyāmi ca prajāssraṣṭuṃ kathaṃ kartavya mityaham

4.9.2

devarājyātparibhraṣṭo devendro brahmahatyayā /
māṃ samārādhya vidhinā prāptavānātmanaḥpadam

4.9.3

evamanye ca rājāno mamārādhanamuttamam /
kṛtvā nirdhūya pāpāni pātakāni mahāntyapi

4.9.4

prāpurlokān suduṣprā pāniṣṭānatyayavarjitān /
ekottareṇa kalaśaissaha sreṇābhi ṣecanam

4.9.5

pavitravastusahitaiḥ pavitrajalapūritaiḥ /
ārādhanaṃ mama brahman prīṇanaṃ paramaṃ matam

4.9.6

pāpāpanodanaikāntaṃ sarvābhyudayasādhanam /
prajānāmapi rāṣṭrasya rājñaścāyurvivardhanam

4.9.7

anuṣṭhitaṃ putrakāmaistathā vijayakāṅkṣibhiḥ /
durbhikṣadurnimittādi ghorāṇāṃ śamanaṃ param

4.9.8

sarvasaṃpatkaraṃ sarva puruṣārdhaikasādhanam /
ārādhanena tena tvaṃ māmārādhya yathāvidhi

4.9.9

nirmuktamoho niṣpāpaḥ prajāssraṣṭumapīśiṣe /
sahasrakalaśasnānavidhiḥkīdṛkkathaṃ bhavet

4.9.10

pavitrāṇi ca vastūni kāni ko vā vidheḥkramaḥ /
sthāpanaṃ kalaśānāṃ ca ko vā sthāpaka iṣyate

4.9.11

dvātriṃśaddhasta vistāraṃ dviguṇenāyataṃ śubham /
kalaśāspadabhū bhāgavaipulyānuguṇaṃ mahat

4.9.12

maṇṭapaṃ kalpayitvānyaddvārāṇi ca yathāvidhi /
kalaśasthāpanābhūmiṃ pañcaviṃśatidhā samam

4.9.13

vibhajya sūtramārgeṇa madhyame brahmaṇaḥpade /
ekāśītighaṭā sthsāpyādivye tu tadanantare

4.9.14

bhāge pratyekamāśāsu pūrvādicatasṛṣvapi /
ekāśītighaṭāḥ sthāpyāḥ koṇe'pi ca catuṣṭaye

4.9.15

sthāpyāścai konapañcāśatpratyekaṃ mānuṣe punaḥ /
bhāge ṣoḍaśa dikṣu syātpratyekaṃ pañcaviṃśatiḥ

4.9.16

vidhikāśca yathāyogaṃ kalpanīyāḥ pade pade /
brāhme bhāge tu navake madhyame ca mahāghaṭe

4.9.17

sarvalohāni ratnāni sarvāṇi ca phalānica /
sarvaiṣadhīṃśca sarvāṃśca gandhapūrṇāṃśca nikṣipet

4.9.18

śrīvatsādyāḥ pratikṛtīḥ kṛtvā niṣkapramāṇikāḥ /
svarṇaṃ tāmraṃ ca rajayaṃ kevalaṃ caiva nikṣipet

4.9.19

śrīvatsaṃ vanamālāṃ ca śaṅkhaṃ cakraṃ gadāṃ tathā /
padmaṃ śārṅgaṃ tathā khaḍga maṣṭau cihnāni śārṅgiṇaḥ

4.9.20

vāsobhyāṃ veṣṭite kumbhe vāsudevaṃ samarcayet /
brāhma eva ca bhūbhāge parito navakāṣṭake

4.9.21

prācīna kumbhanavake madhyame kalaśe kṣipet /
nūryākāntaṃ padmarāgaṃ puruṣastasya devatā

4.9.22

navakānāṃ tathānyeṣāṃ kramāddravyaṃ ca devatāḥ /
kumbhasya vakṣyate brahman madhyamasya pṛthak pṛthak

4.9.23

vaiḍūrya mindrakāntaṃ ca dvayaṃ dravyaṃ tu devatā /
vāsudevaścendra nīlo'pyayaskāntaśca taddvayam

4.9.24

devatā satyamūrtissyātpravālo vastu gāruḍam /
saṅkarṣaṇo devatā syātpuṣyakaṃ sphaṭikadvayam

4.9.25

dravyaṃ devo'cyutaḥ padmarāgaḥ kanakameva ca /
pradyumno devatā tasya vajraṃ rajatameva ca

4.9.26

ananto devatā tasya tāmraṃ muktā ca vastuni /
devatā cāniruddhassyā tsarvakumbheṣu mauktikam

4.9.27

divye bhāge diśi prācyāmekāśītighaṭāspade /
navake madhyame madhyakalaśe kadalīphalam

4.9.28

panasāmraṃ mātulaṅgaṃ havyajambākakesarāḥ /
badarāṇi ca tatvātmā devatā tasya kathyate

4.9.29

devatā'dravyamanyatra navakeṣvaṣṭasūcyate /
kramānmadhye ghaṭe dravyaṃ mātulaṅgaṃ sadāḍimam

4.9.30

pṛthivī devatā tasya jambā nāraṅgameva ca /
devatā'pāmadiṣṭhātrī takkolailā phaladvayam

4.9.31

tejasvī puruṣo devaḥ kṣīrikāmalakadvayam /
dravyaṃ devo jagatprāṇo drākṣā kharjūrajaṃ phalam

4.9.32

dravyaṃ viṣṇupadaṃ devacūtaṃ pārā ca dāḍimam /
devo manaḥphalaṃ kṣudrapanasaṃ vastu devatā

4.9.33

ahaṅkāraḥphalaṃ bilvakadalyorvastu devatā /
buddissarveṣu kumbheṣu badarāṇi ca nikṣipet

4.9.34

aṣṭākṣareṇa mantreṇa pañcopaniṣadā punaḥ /
kumbhānāmapi sarveṣā mabhimantraṇamiṣyate

4.9.35

uśīraṃ kuṅkumaṃ kuṣṭhaṃ māṃsī malayajaṃ muram /
hrīberamaguruṃ piṣṭvā kumbe tatra vinikṣipet

4.9.36

trailokyamohanaṃ deva marcayenmantravittamaḥ /
navakeṣu tathā nyeṣu prācyādiṣu yathākramam

4.9.37

jalato vīraṇīmūlaṃ babhrurdevassa bhājyate /
karpūrakāśmīramubhau dravyaṃ śauriśca devatā

4.9.38

campakaṃ mukulaṃ māṃsī dāsārhaścādhidevatā /
candanaṃ candanaṃ rakta mannādhipatiracyutaḥ

4.9.39

nuraparṇī rajo mauraṃ kardamo vastu devatā /
vaikuṇṭho girijaṃ mūlaṃ priyaṅgvāśca rajaḥkaṇāḥ

4.9.40

puruṣottamadaivatyaṃ kuṣṭhe dve dravyamucyate /
mukundaḥkṛṣṇadhavalo vakrarūpī vṛṣākapiḥ

4.9.41

tamālapatraṃ sarveṣu nikṣipetpuruṣātmanā /
pavamānādibhirmantrermantreyettān sakṛtsakṛt

4.9.42

tratyekaṃ gandha vastūni phalanyaṣṭai yathoditam /
ekāśīti ghaṭagrāme vāruṇe brahmaṇaḥ pade

4.9.43

ghaṭe vāpīsaritkūpa hradavṛṣṭi himāpagāḥ /
patyuḥ pāthāṃsi cāhṛtya taṭākasya ca nikṣipet

4.9.44

navakānāmathānyeṣā maṣṭānāṃ madhyame ghaṭe /
pūrvoktānyeva vāpyādi nīrāṇi kramaśaḥkṣipet

4.9.45

madhyamārna dravyakalaśān sarvāneva prapūrayet /
nalinīnirjharāmbhobhiḥ matsyakūrmāvapi dvayam

4.9.46

niṣkadvayaparicchinna kāñcanena vinirmitam /
kalaśeṣveva navasu madhyameṣu vinikṣipet

4.9.47

matsyādi rūpiṇaṃ devaṃ varjayitvāca bhārgavam /
yathoktakumbhanavake krameṇaiva sabhājayet

4.9.48

ekāśīti pade saumye madye navakamadhyame /
yamagodhūmakavrīhi śālimudgapriyaṅgukān

4.9.49

māṣaśyāmākanīvārān kṣipettatra ca pūjayet /
deveśaṃ garuḍārūḍhaṃ padmanābhaṃ yathāvidhi

4.9.50

dhānyāni tāni caikaika manyeṣvaṣṭasu nikṣipet /
ghaṭeṣu madhyabhūteṣu kramātsarvatra śālayaḥ

4.9.51

pūjayedvanamālāṃ ca śaṅkhaṃ cakraṃ ca kaustubham /
padmaṃ śārṅgaṃ gadāṃ khaḍgaṃ kramāduktaṃ ghaṭāṣṭake

4.9.52

paṅchā śatsuṭeṣvagnerekoneṣu tathā diśi /
madhyamaṃ kumbhanavakamāghāreṇa prapūrayet

4.9.53

ṣaṭsvendreṣu ca gomūtraṃ kṣīraṃ yāmyeṣu puruṇe /
dadhi ṣaṭsu tathā saumye gomayaṃ ṣaṭsu nikṣipet

4.9.54

caturṣu kumbheṣvāgneye koṇe vāpyuṣṇamucyate /
nairute pañcagavyāni pañcāmṛtamathānile

4.9.55

aiśāne saktubhisteṣu nārāyaṇasabhājanam /
nairṛttaukonapañcāśadghaṭeṣu brahmaṇaḥpade

4.9.56

tailena navakaṃ pūrya gandhādbhiṣṣaṭpurasthsitāḥ /
ghaṭasāradravairyāmye lājaiḥkumbheṣu vāruṇe

4.9.57

saumye bhimantritāmbhobhiḥ koṇeṣu guḻavāribhiḥ /
yajeta teṣu kumbheṣu vāsudevaṃ jagadguram

4.9.58

mārudaikonapaṃcāñcāśadghaṭeṣu navakaṃ punaḥ /
pūrya sarṣapatailena prācyāṃ ṣaṭpādyapāribhiḥ

4.9.59

yāmyeṣaḍarghyaiṣṣaṭkumbhāḥ pratīcyācamanāmbubhiḥ /
ṣaṭsaimye maṅgalāmbobhiḥ pūrayetkamalāsana

4.9.60

koṇeṣvikṣurastestatra samārādhyo'niruddhakaḥ /
eśānaikonapaṃcāśadghaṭeṣu brahmaṇaḥ pade

4.9.61

navakaṃ madhubhiḥpūrya prācyāṃ ṣaṭsarvagandhakaiḥ /
śāntivāribhiranyatra ṣaṭkaṃ koṇe ca nairute

4.9.62

āgneye ca sthitāḥ kumbhā nālikerajalairapi /
śārve ca vāyavīye ca pīyūṣairnālikerajaiḥ

4.9.63

yaṣṭapyo harireteṣu kumbheṣu kamalāsana /
bhāge tu mānuṣe prācyāṃ kumbhānāṃ pañcaviṃśatiḥ

4.9.64

madhyamaṃ purayenmṛdbhirvakṣyamāṇābhiraṣṭabhiḥ /
kṣetratīrthābdhiśaileṣu gajasūkarayorapi

4.9.65

valmīkavṛṣamormṛtsnānyasyate madhyame ghaṭe /
aṣṭāsvanyeṣu kalaśeṣvekai kāṃ tāṃ vinikṣipet

4.9.66

arcyaśca keśavasteṣu kramādanyatra cocyate /
sahadevī vacā caiva śatamūlā śatāvarī

4.9.67

kumārī ca gulūcī ca siṃhī vyāghrīti cāṣṭamī /
mūlāni madhye cai teṣāṃ kalaśe madhyame kṣipet

4.9.68

ekaikamaṣṭāsvanyeṣu teṣu nārāyaṇārcanam /
nyagrodhomambarāśvattha jambubhilva tvacāṃ rasāḥ

4.9.69

tathāpalāśamadhuka śirīṣāṇāmapi tvacaḥ /
nyasanīyā ghaṭe madhye pratyekamitarāṣṭake

4.9.70

pūjyaścamādhavasteṣu tarūṇāṃ pallavā ime /
palāśabilvavakula kadambāmraśirīṣajāḥ

4.9.71

nyagrodhāśvatthajāścāpi nyasanīyā vidheḥpade /
ekaikamita reṣvarcyo govindo jātimallikaiḥ

4.9.72

priyaṅgu padmavakula nandyāvartaka campakāḥ /
kundaṃ caitāni puṣāṇi nyasanīyāni madhyame

4.9.73

siddhārtho rājasiddhārtho vaṃśo gorocanāpi ca

4.9.74

indraveṇuryavaṣṣaṣṭhaśśamī ca caṇaka stathā /
etāni madhyame kumbhe ekaikamiti reṣu tat

4.9.75

teṣu pūjyo madhuripusarassī ruhasambhava /
tilamāraṇyaṃ kaṃ grāmyaṃ jīrakadvayameva

4.9.76

atasīsambhavaṃ caiva śatapuṣpaṃ kumārakam /
ṛṣibījaṃ ca kalaśe madhyame'nyatra pūrvavat

4.9.77

teṣāṃ trivikramo devo yaṣṭavya ssāṅgapīṭhakaḥ /
śyāmākaṣṣāṣṭikaśśālī nīvārasya ca taṇḍulāḥ

4.9.78

durvākuśendra vallīnāmaṅku rāḥ pippalasya ca /
nyasyante madhyame kumbhe kumbheṣva nyatra pūrvavat

4.9.79

devatā vāmanasteṣu kuśā divyauṣadhāstrayaḥ /
kāśā mūlamuśirasya śarapuṅkhasya mūlikā

4.9.80

mūlikāsta garasyāpi tathāpāmārgamūlikā /
te madhye ca ghaṭe sarve ghaṭeṣvanyatra pūrvavat

4.9.81

devatā śrīdharasteṣāṃ tulasyau ca sitāsite /
veṇukesariṇoḥpatre patre ketakabilvayoḥ

4.9.82

śamīparṇaṃ tathā jātermadhyame'nyatra pūrvavat /
devatā ca hṛṣīkeśo dvayaṃ mustākacorakam

4.9.83

kumudotpalayoḥ kandaṃ kahloraṃ śītalīyakam /
nyasyenmadhye kuvalayaṃ kumbheṣvaṣṭasu pūrvavat

4.9.84

teṣāṃ devaḥ padmanābho mudgamāṣayavāṅkurāḥ /
niṣpāvatuvarīvrīhikulutthānāmathāṅkurāḥ

4.9.85

āḍhakasya ca kumbhānāṃ madhyame'nyatra pūrvavat /
dāmodarārcanaṃ tatra śaṅkha puṣpī balā tathā

4.9.86

viṣṇukrāntā sadābhadrā padmamekadalaṃ varam /
sahā ca saha devā ca nyasanīyāḥvidheḥpade

4.9.87

anyatra pūrvavatpūjyo yajñanārāyaṇo bhavet /
svetārkaśca tathaivāgnibhadrā brahmasuvarcalā

4.9.88

sarasā ca viraktā ca pṛśniparṇī sthirā tathā /
eraṇḍakaṃ ghaṭe madhye anyatra syādyathā puram

4.9.89

arcanīyo haristatra sūrabhiḥ padmakesaraṃ /
patramelā lavaṅgatva ṅnāgakesarameva ca

4.9.90

latājātiphale madhye nyasanīyā vidheḥpade /
ekaikamitareṣu syātteṣu kṛṣṇaśca devatā

4.9.91

suvarṇaṃ rajataṃ tāmraṃ pratyekaṃ niṣṭapañcakam /
kṛtvā padmākṛtiṃ kāṃsyaṃ darpaṇaṃ caṣakāni ca

4.9.92

ayolavitrādyākāraṃ trapuṃ sīsakapittale /
trayaṃ prakṛtirūpeṇa nyasyate madhyame ghaṭe

4.9.93

pratyekamitareṣvetaddhaya grīvo'dhidaivatam /
kumbheṣvanyeṣu sarveṣu pūraṇaṃ gandhapāribhiḥ

4.9.94

sahasrakalaśassnāne deśikā bahavaḥ smṛtāḥ /
catvāro dviguṇaṃ vāpi teṣāṃ ṣoḍaśa ṛtvijaḥ

4.9.95

puṇyāhaṃ vācayitvānvagadhidevārcanaṃ bhavet /
pañcopaniṣadairmantraissahasraṃ sarpiṣāhutīḥ

4.9.96

śāntyarthaṃ mūlamantreṇa juhuyātsamidādibhiḥ /
yāvadrajobhirhāridraissnapanaṃ madhuvidviṣaḥ

4.9.97

mṛtsnābhirmānuṣe bhāge prakramya brahmaṇaḥpade /
ratnodakāntaṃ kalaśaissahasreṇābhiṣecanam

4.9.98

mṛdā viṣṇornukamiti snapanaṃ mūlavāribhiḥ /
tadviṣṇoriti devasya kaṣāya kalaśāmbabhiḥ

4.9.99

prathadviṣṇuritīśasya vidyayā pallavāmbabhiḥ /
devasya tveti kusumaistavāmityapisarṣapaiḥ

4.9.100

druvaḥ pātviti mantreṇa snapanaṃ tilavāribhiḥ /
bhadraṃ karṇetimantreṇa ṣāṣṭikāmbubhirāplavaḥ

4.9.101

na te viṣṇuriti snānaṃ kuśa mūlāmbabhirhareḥ /
irāvatīti mantreṇa tulasīdalavāribhiḥ

4.9.102

mustāmbubhirato devā avantviti caturmukha /
idaṃ viṣṇuriti snānaṃ uṣṇaistrīṇipadeti ca

4.9.103

śaṅkhapuṣpāmbubhiśce tairviṣṇoḥ karmāṇi paśyata /
tadviṣṇoḥ paramiti surabhyādijalai stathā

4.9.104

tidviprāsa itisnānaṃ lohaurbhāge nṛṇāmapi /
divye bhāge tu paurastye ekāśīti ghaṭāspade

4.9.105

prāgādi brahma bhūmyantaṃ krameṇa snānamiṣyate /
ainṭre phalāmbubhiḥ snānaṃ yajñāyajñīyamantrakam

4.9.106

krameṇa mantrāḥ kathyante dravya kumbhāṣṭake yathā /
indrāviṣṇupade mantro manīṣāpadalakṣitaḥ

4.9.107

paṣaṭte viṣṇurityeta ttisro vāca itīdṛśaḥ /
iṣetvorjeti mantreṇa sāvitrī tvamasīti ca

4.9.108

yasminviśvāni vidya ca parjanyāyeti lakṣitaḥ /
ekāśītapade yāmye snānaṃ gandhodakairghaṭaiḥ

4.9.109

nārāyaṇānuvākasya ṛgbhiraṣṭābhirāditaḥ /
vyastābhiraṣṭabhissnānaṃ sarvābhi rmadhyamena tu

4.9.110

digbhāge paścime brahma nne kāśīti phaṭāspade /
prāgādi brahmabhūmyantaṃ snānaṃ vāpyādibhirjalaiḥ

4.9.111

mantrāḥ krameṇa vakṣyante pratidravya ghaṭāplavam /
yā āpa iti mantreṇa sindhudvīpetividyayā

4.9.112

ete śatamṛcā snānamimaṃ me varuṇeti ca /
śaṃ no devīrabhītyeṣa yāsāṃ rājeti mantrataḥ

4.9.113

samudra jyeṣṭha mantreṇa yāsāṃ deveti vidyayā /
sūktena vāruṇenaiva snānaṃ dravya ghaṭairi ti

4.9.114

ekāśīti ghaṭe saumye vūrvādyabjapadāvadhi /
dhānyāni vastu kumbhānāṃ navānāṃ mantra ucyate

4.9.115

trātāra mindrasāmnā camantaścātvā vahantviti /
mantrojitaṃ ta ityeṣa āpo vahati lakṣitaḥ

4.9.116

mantraśca tāvatī tyeṣa sa tvaṃ no agnirityṛcā /
tvaṃ no agna iti ca mahāvyāhṛtaya stathā

4.9.117

aṇoraṇīyānityanto mantraḥ snāna vidau kramāt /
ekona pañcāśatkumbheṣvagneḥ koṇe yathākramam

4.9.118

gomūtrādi ghaṭe snāne mantrāṇaṃ kathyate kramaḥ /
gāyatrī prathamā tāsāṃ payovrata manantaram

4.9.119

dadhikrāvṇeti ca snānaṃ gandhadvārāmitīdṛśam /
viṣṇorarāṭamiti ca mūrdhānaṃ diva ityṛcā

4.9.120

hiraṇyagarbhamantreṇa āpyāyasveti vidyayā /
ghṛtasnā teti mantraśca ghṛtasnānavidhau kramaḥ

4.9.121

ekonapañcāśatkumbhe pade nirṛtigocare /
mantrāḥkrameṇa vakṣyante vastukumbherathāplave

4.9.122

rakṣoghnamiti sāmādyaṃ pavitranta itīti ca /
bhagavān vāsudeveti sāmavedavratāhvāyam

4.9.123

vai rājasāma kathitaṃ tathā caiva parājitāḥ /
kathyate vāyukoṇe'pi mantrāssnāsavidau tathā

4.9.124

dvādaśākṣaramantraśca drupadā diva ityasau /
aṣṭākṣarāhvayo mantraśśannodevīriti smṛtaḥ

4.9.125

hiraṇyapāṇiriti ca vedāhamiti ca kramāt /
īśānakoṇe mantrokti rānoniyuriti ? smṛtaḥ

4.9.126

śrīsūktaṃ madhu mānnaśca madhunakta itīti ca /
madhuvāteti koṇeṣu mantraklṛptirudāhṛtā

4.9.127

brāhmepade tu sūktasya pauruṣasyāditaḥkramāt /
aṣṭāsu dravyakumbhānāmaṣṭānāṃ mantra iṣyate

4.9.128

madhyame navake pūrvamaṣṭābhiśśuddhavāribhiḥ /
snāpayenmūlamantreṇa sahasreṇa ghaṭairiti

4.9.129

snāpite devadeveśe paścādratnaghaṭāmbubhiḥ /
nūktena pauruṣeṇaina snāpayeddeśikassvayam

4.9.130

ghaṭaiśśuddhodakainyaissnapanaṃ mūlavidyayā /
haridrācūrṇasaṃpūrṇaiḥpañcaviṃśatibhirghaṭaiḥ

4.9.131

snapanaṃ saptadaśabhiryadvāṣoḍaśasaṃmitaiḥ /
yadvā dvādaśabhiḥ kāryaṃ navabhirvā yathāvasu

4.9.132

ārādhya devamucitaṃ nivedya ca mahāhaviḥ /
homassahastrerājyena samidbhirmūlavidyayā

4.9.133

annaiśchaturvidhaiścaiva pratyṛcaṃ puruṣātmanā /
sūktena tuṣṭiṃ vastrādyairde śikānāmanantaram

4.9.134

sahasrakalaśasnāne tatsaṅkhyā svarṇadakṣiṇā /
tadardhamadhavā pādo yathāśraddhaṃ yathāvasu

4.9.135

yāvatī dakṣiṇā teṣāṃ syādardhamatha ṛtvijām /
sahasraṃ brāhmaṇā nannairbhojayeddakṣiṇāmapi

4.9.136

tadyāttuṣṭikarīmanyānāgatānapi toṣayet /
sevāṃ kurvantiye martyāśśraddhābhaktisamanvitāḥ

4.9.137

devasya snānasamaye sahasrakalaśāmbubhiḥ /
gaṅgādi saritāṃ snānaphalamaśnuvate mahat

4.9.138

sahasra kalaśasnāne yatphalaṃ rājarāṣṭrayoḥ /
pūjante tadaśeṣeṇa prāguktamiti nocyate

Original text: padmasaṃhitā · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc