Language

ENहिગુ
Scripture Library

Padma Samhita · Chapter 4.8

4.8.1

rājñorāṣṭrasya martyānāṃ yadabhyudayasādhanam /
yaccotpāta praśamanaṃ vyādhīnaṃ cāpanodanam

4.8.2

yadabhipretamakhilaṃ sādhayatya vilambitam /
kurvatāṃ bhagavan tanme tadarcana manuttamam

4.8.3

kathyatāṃ mayi cedasti dayā parama pūruṣa /
rahasyamapi tanmahya mākhyeyaṃ jagato hitam

4.8.4

mahābhiṣeko nāmāgryaṃ snapanaṃ kamalāsana /
viṣuve saṅkrame caiva grahaṇe cāyanadvaye

4.8.5

dvādaśyāṃ śravaṇe caiva tathā kartu strijanmasu /
dinatraye vyatīpāte rohiṇyāṃ ca tithitraye

4.8.6

darśeca paurṇamāsyāṃ ca punarvasvorviśeṣataḥ /
pañcamyāṃ śubhanakṣatra tithivā reṣu cābjaja

4.8.7

prayujyamānaṃ sarvārtha sādhanaṃ sarvaśāntidam /
kartavyaṃ tattridhā brahmannuttamādhamamadhyamam

4.8.8

jātyutkarṣaṃ dhanotkarṣa mathavāvekṣyatatvavit /
prayuññītūttamaṃ snāna mitareṣvitaradbhavet

4.8.9

pūrvedyu raṅkuranyāso badhvā kautukamaṅgalam /
adhivāsaśca bimbasya sadyo vā sakalaṃ bhavet

4.8.10

snapanaṃ pratimāyāssyādadhivāsaśca turmukha /
tīrthapratikṛtau vāpi pūrvālābhe'dhivāsayet

4.8.11

yadvotsa vārthapratimāṃ balibimba mathāpivā /
bimbaṃ karmārthamathavā
asattsakuśakūrcakam

4.8.12

lepamṛṇmayabhittistha paṭastheṣu ca darpaṇam /
kūrcaṃ mūrtyantarābhāvekluptireṣā sanātanī

4.8.13

prāsādasyā grataḥkuryāttatassnapana maṇḍapam /
daśahasta pravistāraṃ dviguṇenāyataṃ śubham

4.8.14

caturdvāraṃ caturdikṣu catustoraṇa bhūṣitam /
sarvāvaraṇa bhūṣveva dikṣu sarvāsu vā bhavet

4.8.15

klupte vā maṇḍape kuryā davakāśānu sārataḥ /
vibhajya tattridhā kuryā ttṛtīye'ṃśe'tha paścime

4.8.16

avalambya brahmasūtraṃ caturaśraṃ samantataḥ /
caturhastāṃ snānavedīṃ hastotsedhāṃ śilādibhiḥ

4.8.17

upānahādisaṃyuktāṃ darśanīyāṃ salakṣaṇām /
upariṣṭācca valayaṃ vṛttaṃ vā caturaśrakam

4.8.18

prādeśena pravistīrṇaṃ tatamaṣṭāṅgulena vā /
ṣaḍaṅgulena vā brahman caturaṅgula munnatam

4.8.19

vedikopari taddhāri kulyāmāśvabhra medinīm /
mṛṇmayādiṣu bimbeṣu bahirvedī prakalpanam

4.8.20

ekabere tu na bahissnā navedī prakalpanam /
dukūlakṣaumavasanai rmaṇḍapaṃ sarvatodiśam

4.8.21

śobhayetpūrṇa kumbhādyaisto raṇaiśca vibhūṣayet /
veṣṭayeddarbha mālābhi rmuktādāmāni lambayet

4.8.22

āsthānamaṇḍape sthāne tathācaivārdha maṇḍape /
toraṇādi na kartavyaṃ gṛharcāyāṃ tathaiva ca

4.8.23

nitye ca snapane nāpi kautukaṃ nāṅkurārpaṇam /
niśācūrṇairnasnapanamiṣyate
maṇḍapa sthalam

4.8.24

gomayāmbobhi rālipya sudhācūrṇaiśca śobhayet /
dīpānā kopayettatranyasyeda ṅkurapālikāḥ

4.8.25

koṇe raudre maṇḍapasya jaladroṇyādibhājanam /
kalpayedgāli tasvādu sugandhi jalapūritam

4.8.26

pavamānādi bhissūktairmantritaṃ sāpidhānakam /
vedidakṣiṇato bhūmā vupasnānāmbu kalpanam

4.8.27

arghyādi dīpaparyantaṃ pūjādravyāṇi kalpayet /
candanārdrāṇi sūtrāṇi caturdaśa nipātayet

4.8.28

prāgāyatāni tāvanti sūtrāṇyeva caturmukha /
udagāyatāni santyevaṃ koṣṭhānye konasaptatiḥ

4.8.29

śataṃ ca teṣāmā yāma vistāraṃ ṣoḍaśāṅgulam /
dhānyapīṭhā nurūpaṃ vā kalaśānāṃ caturmukha

4.8.30

dikṣvaṣṭānu tathā madhye pratyekaṃ nava bhūmiṣu /
nava koṣṭhāni kumbhānāṃ padāni kamalāsana

4.8.31

ekamekādhikāśīti koṣṭhāni kalaśāspadam /
anyānyaṣṭottarāśītī rathyāṃ sammṛjya kalpayet

4.8.32

vrīhibhiḥpīṭhikāṃ kuryātkoṣṭhabhūṣu pṛthakpṛthak /
āḍhakena tadardhena tadardhārdhena vā bhavet

4.8.33

pīṭhikā dhānyaturyāṃśāstaṇḍulāḥ pīṭhikopari /
tatturyāṃ śāstilāsteṣāṃ bhaveyurupari sthitāḥ

4.8.34

dvau dvau ku śāgrau pratyasyet pīṭhikāsucaturmukha /
sauvarṇā rājatāstāmrā mṛṇmayā vā yathāvasu

4.8.35

kalaśā lakṣaṇopetāḥ pakvabimbaphalopamāḥ /
acchidrā ssvanava naśca kālamaṇḍala varjitāḥ

4.8.36

abhinnā mṛṇmayāḥkumbhāḥpāṣāṇa sphoṭavarjitāḥ /
dravyakumbhā droṇapūrṇāstadardhenāthavā'thavā

4.8.37

pādena kalaśāśśiṣṭāḥ pūryāvāryāḍhakena tu /
prakṣālya viṣṇugāyatryā dravyakumbhāṃstathetarān

4.8.38

sthāpayitvā karatale savye'savyena pāṇinā /
indramarudvamantreṇa tantunā pariveṣṭayet

4.8.39

tantūnāṃ viṣṭitānāṃ syā dantarālaṃ yavā ntaram /
ardhāṅgulāntarālaṃ syā dyadvaikāṅgula mantaram

4.8.40

kalaśāspadamedanyāḥpaścime dharaṇītale /
dhānyapīṭhaṃ vidhāyāsmin kalaśānadhivāsayet

4.8.41

dhānyapīṭhe tatastasmin kuśānā stīrya viśvataḥ /
prāgagrānu dagagrāṃśca teṣu kumbhānadhomukhān

4.8.42

omityuccārya vinyasyennava bhūṣu yathottaram /
nyastānā mapi kumbhānā mupariṣṭādyathāpuram

4.8.43

darbhāṃstṛṇī yādācāryomantreṇa parameṣṭhinā /
prokṣayedarghyatoyena prāṅmukhaḥ puruṣātmanā

4.8.44

viśvamantreṇa virire dakṣatā na dhipāsite /
uttāni teṣu kumbheṣu nivṛtyā hvonavidyayā

4.8.45

sarpiṣā ṣṭottaraśataṃ viṣṇugāya triyākṛte /
home hutājya śeṣeṇa snapanadravyasecanam

4.8.46

ghṛtādisnapanadravyai rvastrapūtaiḥ pariṣkṛtaiḥ /
pūrayetka laśāṃstattanmantreḥpūrṇān samuddharet

4.8.47

sarvamantreṇa viśvātman kumbān saptadadaśdhotān /
dravyakumbhān dhānyapīṭhe sthāpaye dviṣṇupūrvayā

4.8.48

gāyatryā ca catuṣṣaṣṭi dvādaśākṣaravidyayā /
udakumbhān krameṇānyān praṅmukho vāpyudaṅmukhaḥ

4.8.49

navake madhyame sthāne sthāvanī yāstu madhyame /
ghṛtakumbhaṃ sthāpayitvā padepautrāmaṇe tataḥ

4.8.50

uṣṇodakumbhaṃ vinyasye dratna kumbha manantaram /
phalakumbhaṃ yamapade lohakumbhaṃ tu nairṛte

4.8.51

prācetase mārjanāmbhaḥ kumbhaṃ gandhāmbumārute /
akṣatāmbu ca kau bere pade śārve yapodakam

4.8.52

prācyāṃ tu kumbhanavake madhye pādya ghaṭaṃ syaset /
arghya kumbhaṃ pade yāmye pade prācetase punaḥ

4.8.53

upasparśana pānīyaṃ pañcagavya mudakpade /
agneya kumbhanavake madhye dadhi ghaṭaṃ nyaset

4.8.54

nairṛte madhyataḥkṣīraṃ vāyavīye ghaṭaṃ madhoḥ /
kaṣāya kumbhamaiśāne sarvatra parito ghaṭān

4.8.55

śuddhodakāṃścatuṣṣaṣṭi maṣṭhāvaṣṭau niveśayet /
saptabhiḥ pañchabhirvāpi yadvā darbhaustribhiḥkṛtān

4.8.56

kūrcān kumbheṣvapāgagrān nikṣipella kṣaṇānvitān /
mahā kumbhe kuśaiḥkūrcaṃ caturviṃśatibhiḥ kṛtam

4.8.57

cakramantreṇa tān kumbhān śarāvairapidhāna yet /
vāsobhi rdravyakalaśā nyupāsupāsa ityṛcā

4.8.58

kaṇṭheṣu veṣṭayedanyān vāsobhi schādayennavaiḥ /
adhīyānaistrayīvidyāṃ vidvadbhi rbrāhmaṇaissaha

4.8.59

ṛtvigbhi ssahadevasya yāyānmantra vidantikam /
ṛtvijo devamutthāpya guruścottiṣṭha vidyayā

4.8.60

sāmnārathanta rākhyena brahmayāne gurussvayam /
sthāpayedṛtvijaissārdhaṃ brāhmaṇai rvedapāragaiḥ

4.8.61

śibhikāyāṃ sthāpayitvā mṛdvāstaraṇa kalpite /
niveśameyuḥ pratimāṃ snāna veditale śucau

4.8.62

puṇyāhaṃ vā cayetpaścātpañcakāla parāyaṇaiḥ /
ayugmaistoṣayedvittaistānvibhūtyanusārataḥ

4.8.63

dvāratoraṇa kumbhādīn samabhyarcya yathāpuram /
dvāreṣva dhyayanaṃ nṛttaṃ vādyaṃ geyaṃ pravartayet

4.8.64

sarpiṣā juhuyādaganau yāvatkalaśasaṅkhyayā /
mūlamantreṇa juhuyā ccaruṃ purvektasajhkhyayā

4.8.65

nṛ sūktena samabhyarcya kalaśān sthāpitān guruḥ /
arghyādi bhistathā devaṃ
ghṛtāropaṇa mācaret

4.8.66

dantakāṣṭhaṃ gandhatailaṃ tathāmalakavāri ca /
vastraṃ datvācottarīya marghyādyai rarcayetpunaḥ

4.8.67

dīpāntamarcanaṃ kṛtvā pādyakumbha mukhai rghaṭaiḥ /
ghṛtakumbhāna sānaiśca snāpaye dde śikottamaḥ

4.8.68

chinnaikatantu muddhṛtya pādyakumbhaṃ samarcitam /
puṣpairdadyātkaratale deśikendrasya mūrtipaḥ

4.8.69

kūrcamādāya kumbhasthaṃ svahaste deśikottamaḥ /
avāgagreṇa kūrcana tīrdhai rbrahmādi bhistataḥ

4.8.70

śubhairvaiṣṇava gāyatryāsnāpayetpādya vāribhiḥ /
tadviṣṇuritimantreṇa snāpayedarghyapāribhiḥ

4.8.71

na teviṣṇu ritiśrutyākumbhenācamanāmbunā /
viṣṇoḥ krameti mantreṇa pañcagavyābhiṣecanam

4.8.72

dadhikrā viṇṇayajuṣā dadhnā devabhiṣecanam /
sāmnā payo pṛtenaiva payasā madhunā punaḥ

4.8.73

madhuvāteti mantreṇa snapanaṃ madhuvidvaṣaḥ /
oṣadhya itimantreṇa kaṣāyāmbhobhiṣecanam

4.8.74

tadviṣṇo riti mantreṇa snānaṃmuṣṇāmbudhārayā /
phalinītyanuvākena snapanaṃ phalavāribhiḥ

4.8.75

śaṃ nodevīriti snānaṃ mantridairmārjanāmbubhiḥ /
sāvitryākṣatapāthobhistrātāra miti sāmabhiḥ

4.8.76

ratnodakairlohatoyairmahāvyāhṛtividyayā /
gandhadvāreti mantreṇa snapanaṃ gandhavāriṇā

4.8.77

śatadhāreti mantreṇa snānaṃ syādyavavāribhiḥ /
ghṛta snāteti mantreṇa ghṛtena snapanaṃ hareḥ

4.8.78

athavā pauruṣai ssūktaiḥkramātpā dyādipāribhiḥ /
ṛgbhiṣṣoḍa śabhissnāna mṛcedaṃ viṣṇurityapi

4.8.79

aṣṭākṣareṇa vā yadvā dvādaśākṣaravidyayā /
viṣṇugāyatriyā vāpi snānaṃ yadvā caturmukha

4.8.80

svamūrti vidyayā vāpi snapanaṃ madhuvidviṣaḥ /
kṣālanaṃ ca ghṛta snāne sāmānyai kuṣṇavāribhiḥ

4.8.81

pādyādi dravya kumbhānā muddhāreṣpantarā ntarā /
śuddhoda kumbhairanyaiśca snānamaṣṭabhi raṣṭabhiḥ

4.8.82

aṣṭākṣareṇa mantreṇa bhaveddevasya padmaja /
upasnānaṃ tathā plotaṃ vastraṃ caipūttarīyakam

4.8.83

arghyaṃ pādyaṃ tathācāmaṃ gandhaṃ puṣpaṃ ca dhūpakam /
dīpaṃ caitāni deyāni pratidravya ghaṭāplavam

4.8.84

uddhareddranva kalaśān viṣṇugāyatrividyayā /
śuddhodakāṃśca kalaśān dvādaśākṣara vidyayā

4.8.85

haridrā taṇḍulai ssvarṇa cūrṇaiḥ kumbhān sasūtrakān /
pūrayennava nirdoṣān saptavā pañca vāthavā

4.8.86

trīṇyekaṃ kumbhamathavā te ca sthāpyāḥ parivyaye /
sāpidhāneṣu kumbheṣu sakūrceṣu samarcayet

4.8.87

śriyaṃ kumbhān samuddhṛtya śrīsū ktenābhiṣecayet /
pūrṇāhutiryathā homecūrṇaissnāsaṃ tathābhavet

4.8.88

pāsudevatanubhraṣṭān cūrṇān paramapāvanān /
yevahanti śirobhissvairnarā nirdhūtakalmaṣāḥ

4.8.89

teyānti vaiṣṇavaṃ sthānaṃ punarāvṛttivarjitam /
abhiṣeka jalaṃ viṣṇo rye pibanti vahanti vā

4.8.90

te sarvitīrthābhiśeka phalamaśnuvate mahat /
kṛtvā pradakṣiṇaṃ natvāstutvā stotreṇa deśikaḥ

4.8.91

tata ssahasra dhārābhi ssnāpayitvā janardanam /
nīrājanāntamiṣṭvaivaṃ
tato'laṅkāra viṣṭare

4.8.92

yajeta mātrādānāntaṃ mātrāsaṅkhyā parivyayaḥ /
khāridroṇaṃ tadardhaṃ vā deyāssyurdeśikāya te

4.8.93

caturvidhāni cānnāni bhojayedbho janāsane /
homānta marcayeddevaṃ deśikendro yathāvidhi

4.8.94

snapanānte tato devaṃ sukhamāsīna māsane /
yāceta yājamānopi sarvamiṣṭaṃ janārdanam

4.8.95

dakṣiṇāṃ deśikendrāya suvarṇaśataniṣkakām /
tadardhaṃ pādamathavā dadyādvi ttānu sārataḥ

4.8.96

kuryādā cāryasātsarvaṃ dravyaṃ pūjāṅga māhṛtam /
vastrādikaṃ tathānyeṣāṃ ṛdvijāṃ tuṣṭimāvahet

4.8.97

nṛttageyaratānāṃ ca tathā svādhyāyaśālinām /
brāhmaṇānāṃ yathā tuṣṭi stathā vittaṃ visarjayet

4.8.98

athamottamametattusnapanaṃ parirīrtitam /
koṇeṣu kumbhairdvāttriṃśatkevalodakapūritaiḥ

4.8.99

tairvihīnaṃ haressnānaṃ jñeyantvadhamamadhyamam /
śuddhoda kumbheryaddhīnaṃ sarvestadadhamādhamam

4.8.100

pādyakumbhe tathā cārghye tathopasparśanāmbhasi /
kumbhe kaṣāyaphalayoḥ kumbhe cākṣatagandhayoḥ

4.8.101

ekaikasmin ghaṭeṣveṣu dravyāṇāmaṣṭakaṃ kṣipet /
pādyādiṣu kramāddravyaṃ tatpramāṇaṃ ca kathyate

4.8.102

tulasī ca tathā padmaṃ dūrva ca syāttathā'kṣatam /
śyāmūkaṃ viṣṇu parṇīṃ ca bhilvapatrāṇi candanam

4.8.103

dravyāṇi candanaṃ muktvā muṣṭimātrāṇi tatphalam /
siddhārthaṃ cākṣataṃ caiva kuśāgraṃ ca tathā phalam

4.8.104

yavāstilāścandanaṃ ca prasavāśca sugandhayaḥ /
phalaṃ supakva meteṣu candanaṃ ca triniṣkakam

4.8.105

śiṣṭāni muṣṭimātrāṇi takkolaṃ campakasya ca /
mukulaṃ ghanasāraṃ ca jātirelāphalāni ca

4.8.106

lavaṅgatvakcandanaṃ ca puṣpāṇi surabhīṇi ca /
palārdhaparimāṇāni pratyekaṃ kamalāsana

4.8.107

śamīpalāśakhadirabilvāśvattha vikaṅkatam /
audumbaraṃ canyagrodhaśśamyādīnāṃ tvacaḥ smṛtāḥ

4.8.108

pratyekaṃ palamānāssyuḥ kadalī bhejapūrakam /
amramāmalakaṃ bhilvaṃ nālikera phalāni ca

4.8.109

panasaṃ mātulaṅgaṃ ca bhinnānyetāni nikṣipet /
nīvāraveṇuśālīnāṃ priyaṅguyuvayorapi

4.8.110

kaṅguṣāṣṭikayoścaiva godhūmasya ca taṇḍulāḥ /
muṣṭipramāṇā vijñeyāḥ kuṅkumaṃ koṣṭhacandane

4.8.111

agarūśīramālāni hriberaṃ girisambhavam /
māṃsī muraṃ ca pratyekaṃ palamātrāṇi padmaja

4.8.112

māṇikyaṃ padmarāgaṃ ca nīlaṃ vajraṃ ca puṣyakam /
pravālaṃ mauktakaṃ caiva tathā maratakaṃ kṣipet

4.8.113

vaiḍūryaṃ navaratnāni tāni ratna ghaṭo dake /
suvarṇaṃ rajataṃ tāmraṃ sīsakaṃ trapukaṃ tathā

4.8.114

kāṃsyamāyasasāraṃ ca saptalohaghaṭo dake /
pratyekaṃ niṣṭamānāni rajanī sūryavartinī

4.8.115

sahadevī śirīṣaṃ ca sadā bhadraṃ kuśāgrakam /
mārjanāni ṣaḍetāni muṣṭimātrāṇi nikṣipet

4.8.116

yavā veṇuyavāścaiva vrīhayaśceti tattrikam /
yapūdake nidhātavyaṃ pratyekaṃ kuḍupaṃ bhavet

4.8.117

pañcagavyāni grahṇīyāsmṛtpātre nūtane śubhe /
gomūtraṃ gomayaṃ kṣīraṃ dadhi sarpiśca pañcamam

4.8.118

kapilāyā jarāyā ? vā pañcigavyaṃ praśasyate /
tayorabhāve tvanyāsāṃ gavāṃ gavyaṃ vidhīyate

4.8.119

nārtāyā na ca garbhiṇyā na vṛddhāyāḥ kadā cana /
nāvatsāyā upādeyaṃ dhenormūtraṃ śakṛddhvayam

4.8.120

bhūmiṣṭhaṃ gomayaṃ grāhyaṃ soṣṇaṃ krimyādyadūṣitam /
niṣpīḍya samyaggṛhṇī yādgomayasya rasaṃ punaḥ

4.8.121

sadyastaptaṃ ghṛtaṃ śuddha mahorātroṣitaṃ dadhi /
kṣīraṃ grāhyamataptaṃ ca daśāhjjanmanaḥ param

4.8.122

go mūtraṃ viṣṇugāyatryā gandhadvāreti gomayam /
āpyāya sveti ca kṣīraṃ dadhikrā vṇeti vai dadhi

4.8.123

ghṛtaṃ śukramasītyevaṃ gavyāni saha yojayet /
viṣṇugāyatriyā yadvā pañcopaniṣadai stuvā

4.8.124

parameṣṭhī śakṛnmantro gomūtrasyatu pūruṣaḥ /
viśvamantro bhaveddadhno nivṛttissarpiṣo bhavet

4.8.125

payasassarvamantrassyātsarveṣā maṣṭavarṇakam /
dadhni dviguṇa māghārā tpīyūṣaṃ triguṇaṃ tataḥ

4.8.126

ṣaḍguṇaṃ mūtrametasmācchakṛdvāri caturguṇam /
snavane kadhitaṃ mānam
prokṣaṇe pañcakaṃ samam

4.8.127

gomayena samaṃ mātraṃ dadhisyāddviguṇaṃ tataḥ /
tataścatugurṇaṇaṃ sarpissarpiṣo'ṣṭa guṇaṃ payaḥ

4.8.128

praśane pañcagavyānāṃ pramāṇa midamīritam /
droṇamānaṃ pañcagavyaṃ ghṛtamānaṃ ca tā dṛśam

4.8.129

tādṛgeva dadhi kṣīraṃ tāvadeva ca mākṣikam /
ardhaṃ pāsyādāḍhakaṃ vānyūnaṃ cedāsuraṃ bhavet

4.8.130

gṛhorcāsnapane nyūnaṃ prasthenaiva prakalpayet /
pādye dravyāntarālābhe dūrvaivā rghyo ca sarṣapāḥ

4.8.131

śastamācamanīye tu takkolaṃ mārjanāmbhasi /
sahadevī gandhatoye candanakṣoda iṣyate

4.8.132

kaṣāyatoye cāśvattha śśītamuṣṇodare sati /
ratnodare vajramekaṃ kadalyekā phalāmbhasi

4.8.133

suvarṇaṃ lohapānīye śāli daṇḍulamakṣate /
yapūdakaghaṭevrīhiśśasyate kamalāsana

4.8.134

alabdhe dadhini kṣīraṃ kṣīrā bhāve tu taddadhi /
madhunyalabdhe sarpīṃṣi tadalābhe bhavenmadhu

4.8.135

alābhe pañcagavyānāṃ ghṛtamevaikamiṣyate /
pañcagavyeṣu yasyasyādalābha statpade ghṛtam

4.8.136

snapanaṃ madhyamaṃ vakṣye yathā tadava dhāraya /
madhye pūrvoktakalaśa sthāpane vihite sati

4.8.137

dvau dvau bahistataḥ paṅktīssammṛjya kamalāsana /
parito vīdikāḥ kuryā dbahistā bhyo ghaṭāspadam

4.8.138

pañcāśata mathaikona kalaśān dikṣu nikṣipet /
pūrvādiṣu pratidiśaṃ ca tasṛṣvambujāsana

4.8.139

catvāro dravyakalaśāsteṣu śuddhodakāḥ pare /
guḻodakaṃ cekṣurasaṃ nālikerajalaṃ tathā

4.8.140

śāntivāri ca pūrvādau kramānnyasyeccatuṣṭayam /
guḻābhāve cekṣurasastastyābhāve guḻodakam

4.8.141

guḻamānaṃ palāśīti rardhamardhārdha meva vā /
nālikera jalābhāve tatthsāne kṣīramiṣyate

4.8.142

tulasīveṇunīvarayavāśca śvetasarṣapāḥ /
tilāśca ṣaṭ śāntikumbhe dravyāṇi tulasī bhavet

4.8.143

muṣṭimātraṃ dravyamanyatpṛtha kkuḍubasammitam /
tulasīdalamanyeṣāmalābhe grāhyamiṣyate

4.8.144

guḻodakādi bhirdravyaissnapane vihite sati /
pādyādi dravyakalaśai rghṛtāntai ssnāpayeddharim

4.8.145

madhuvāteti mantreṇa snapanaṃ guḻavāriṇā /
madhunaktamitisnāna maikṣavena rasena ca

4.8.146

madhumānna itisnānaṃ nālikerāmbhasā punaḥ /
vedāhamitimantreṇa śāntidravya ghaṭāmbubhiḥ

4.8.147

jitaṃ ta iti śuddhena vāriṇā snapanaṃ hareḥ /
madhyamottamamuddiṣṭaṃ madhyame madhyamaṃ punaḥ

4.8.148

caturbhirdravyakalaśai ssnānaṃ śuddhodakairvinā /
bahiṣṭhairdevadevasya madhyamādhama āplavaḥ

4.8.149

sarvaireva dravyakumbhaissarvaiśśuddhodakairvinā /
uttamaṃ snapanaṃ vakṣye yathāvadava dhāraya

4.8.150

vidikṣu dikṣuvatkumbhāsthsāpyāḥ pūrvoktasaṅkhyayā /
teṣu ca dravyakalaśāścatvāro'nye caturmukha

4.8.151

śuddhodakā vidiśyagne rvinyasyenmaṅgalodakam /
indravalyaṅku rāśvatthapallavāśca kuśeśayam

4.8.152

ekapatrāmbhujaṃ kuṣṭhaṃ kuṅkumaṃ rohiṇa drumam /
puṇyāssu manasaścāṣṭau yūdhikā mallikāpi ca

4.8.153

trīṇyutpalāni jātiśca campakaṃ ketakī tathā /
dravyāṇi maṅgalānīti prasyīnmaṅgalapāthasi

4.8.154

aṅkuradvayamekair mekapatraṃ ca paṅkajam /
muṣṭimātraṃ sumanasaśchaikaikaṃ candanādikam

4.8.155

palaṃ pṛthakpṛthakkumbhe nairṛte sakalauṣadhīḥ /
māṃsī kuṣṭhaṃ haridre dvemurā śaileyacambake

4.8.156

mustā vacā ca karpūraṃ pratyekaṃ palasammitam /
piṣṭvā sarvaiṣadighaṭe nikṣipetkamalāsana

4.8.157

vāyavīye sarvagandha dravyāṇāṃ kṣepaṇaṃ ghaṭe /
karpūraṃ kuṅkumaṃ kuṣṭhaṃ māṃsī malayajaṃ muram

4.8.158

priyaṅgu kesaraṃ mustā tamālaṃ nāgakesaram /
māladvayaṃ cakaccoraṃ suraparṇikaresaram

4.8.159

uśīraṃ tagaraṃ lodhraṃ tathaiva haricandanam /
agurudvayaṃ sitaṃ kuṣṭhaṃ kāleyaṃ granthipallavam

4.8.160

mukulaṃ campakasyeti pratyekaṃ palasammitam /
cūrṇīkṛtaṃ samastaṃ ca nya syedgandhodake ghaṭe

4.8.161

mālauṣadhighaṭe śārve mālauṣadhisamarpaṇam /
vyāghrīsiṃhī balā cāgniśśarapuṅkhā śatāvarī

4.8.162

bilvamūlaṃ vacā śuṇṭhī koraṇḍaṃ śatamūlikā /
pratyekaṃ palamānānsyuḥ piṣṭvā kumbhe vinikṣipet

4.8.163

maṅgalodakavastūnāmalābhe candanaṃ varam /
sarvauṣadhīnāmetāsāmalābhe kuṣṭhamiṣyate

4.8.164

alābhe sarvagandhānāṃ śasyate candanaṃ varam /
mālauṣadhīnāṃ sarvāsāmalābhe śasyate balā

4.8.165

adhidaivaṃ samabhyarcya uddhṛtya snāpayetkramāt /
pūrvādidikṣu prathamamāgneyādi tataḥparam

4.8.166

viṣṇornukamiti procyasnāpayenmaṅgalāmbhasā /
oṣadhya iti mantreṇa sarvaiṣadhijalena ca

4.8.167

nārāyaṇānuvākena sarvagandhāmbubhirharim /
yā oṣadhītimantreṇa mālauṣadhijalai stataḥ

4.8.168

astraśuddhodakaissnāyāddvidyayāṣṭākṣarātmanā /
pādyapūrvaṃghṛtāntaṃca snānaṃ deve yathāpuram

4.8.169

uttamottamametattusnapanaṃ parikīrtitam /
ardhaśuddhodakairhīnaṃ bhaveduttamamadhyamam

4.8.170

sarvaśuddhodakairhīna muttamādhama miṣyate /
viṃśatiḥ pañca ca brahman saṅkṣkepe kalaśā matāḥ

4.8.171

catuśśataṃ ca vistāre saptatiśca tri ruttaram /
dravyāṇā matha sarveṣāṃ kathayāmyadhidevatāḥ

4.8.172

ghṛtasya paramātmā ca vāsudevo'dhidevatā /
uṣṇodakumbhe puruṣa ssatyassyāttu phalodake

4.8.173

acyuto mārjane devastvanantaścākṣatodake /
ratnodake keśavassyāllohe nārāyaṇasmsṛtaḥ

4.8.174

gandhodake mādhavassyādgovindassyādyavodake /
pādyodake bhavedviṣṇu rarghye ca madhusūdanaḥ

4.8.175

trivikra mastathā cāme pañcagavyeṣu vāmanaḥ /
dadhini śrīdharo devo hṛṣīkeśaḥ payasyapi

4.8.176

madhunaḥ padmanābhassyāddāmodaraḥ kaṣāyake /
guḻodake varāhassyāt nṛsiṃhaścaikṣavodake

4.8.177

śrīdharo nālikerasya hayāsya śśāntivāriṇaḥ /
vāsudevo maṅgalasya kumbhasya kamalāsana

4.8.178

sarvaiṣadhyambukalaśe devassaṅkarṣaṇasmsṛtaḥ /
pradyumna ssarva gandhasya mālauṣadhye'niruddhakaḥ

4.8.179

mūrtireteṣu kumbheṣu sāṅgapīṭhaṃ samarcayet /
śuddhodakeṣu sarveṣu nārāyaṇasamarcanam

4.8.180

dhānyānāṃ kalaśānāṃ ca devatā syādvasundharā /
kurcānāṃ daivataṃ cāstraṃ cakrakāṇāṃ sudarśanam

4.8.181

pāsaso daivataṃ viṣṇu ssarveṣāṃ vā janārdanaḥ /
ityevaṃ snapanaṃ proktaṃ navadhā tava padmaja

4.8.182

eṣāmanya tamena syātsnānaṃ vittānusārataḥ /
pañcamyāṃ snapanaṃ viṣṇo ryathokta phalamaśnute

4.8.183

trijanmarkṣe daśaguṇaṃ śravaṇe dviguṇaṃ bhavet /
triguṇaṃ śaśinaḥ pūrtau kṣaye śataguṇaṃ bhavet

4.8.184

caturguṇaṃ syāddvādaśyāṃ triguṇaṃ tārakātraye /
saṅkrāntyāṃ ṣaḍguṇaṃ caiva viṣuve triguṇaṃ bhavet

4.8.185

ayane dakṣiṇe snāna mekaṃ śataguṇaṃ bhavet /
ayane'nyatra vihite sahasraguṇa āplavaḥ

4.8.186

vidau vidhuntudagraste snānaṃ triṃśadguṇaṃ hareḥ /
sūrye śatasahasraṃ tu yugānte koṭisammitam

4.8.187

anantaṃ syādvyatīpāte kāleṣveteṣu pūjanam /
anantaroktaphaladaṃ kalpate caturāsana

4.8.188

aṣṭottareṇa kumbhānāṃ śatena kamalāsana /
snapanaṃ kathyate viṣṇo ryathāvadavadhāryatām

4.8.189

brāhmadivya mānuṣeṣu bhāgeṣu triṣu bhāgayoḥ /
ādyayoḥ sphālayetsūtrāṇyekādaśa pṛthak kṣitau

4.8.190

prāgāyatāni tiryakca tatra madhye ca dikṣu ca /
catvāri catvāryaṣṭāsu kumbhasthānāni vīdhikāḥ

4.8.191

anyāni kuryādevaṃ caṣaṭtriṃśatkoṣṭhakaṃ bhavet /
tatra kumbhāṃ stoyapūrṇān vinyasenmānuṣe pade

4.8.192

bhāge nava navāśāsu kumbhānaṣṭasu kalpayet /
aṣṭottaraśataṃ kumbhāssaṃpadyanaitathā sati

4.8.193

brāhme tu madhyame sthāne kalaśānāṃ catuṣṭaye /
ekasmin dravyamāghāraṃ śiṣṭaṃ śuddhodakaṃ trikam

4.8.194

divye tu bhāge prācīne kalaśānāṃ catuṣṭaye /
ekasminnuṣṇamu dakaṃ diśyagne ratnaśambaram

4.8.195

yāmyephalodakaṃ lauhaṃ nairṛtyāmatha vāruṇe /
mārjanaṃ vāyubhāgetu gandhatoya mudagdiśi

4.8.196

akṣatodakamīśāne yavambhaḥkathitā nava /
dravyakumbhā bahirbhāge mānuṣe pūrvavatpade

4.8.197

pādyādi dravyakalaśāḥ pūrvādiṣu yathoditāḥ /
kalpanīyā yathāpūrvamuddṛtya snāvayetkramāt

4.8.198

kumbhairekonapañcāśa tsaṅkhkyairanyadudīryate /
candanārdrāṇi sūtrāṇi daśa prāgāyatāni ca

4.8.199

tathodagāyatāni nyusthsāpyāni kamalāsana /
madhye navasu koṣṭheṣu vinyasetkalaśānnava

4.8.200

dikṣu pratidiśaṃ kumbhān ṣaṭsu koṣṭheṣu tāvataḥ /
vinyasecca turaḥ kumbhān vidikṣvapi pṛthakpṛthak

4.8.201

vīdhayo'nyāni koṣṭhāni dravyāṇi ca yathāpuram /
kumbhānāṃ pañcaviṃśatyā snānamanyadudīryate

4.8.202

pūrvavaddaśa sūtrāṇi sphālayitvā bhuvasthsale /
madhye navasu koṣṭheṣu navakumbhān prakalpayet

4.8.203

prāgādidikṣu pratyekaṃ kalaśāṃ strīnpra kalpayet /
āgneyādiṣu kumbhānāṃ koṇeṣvekaikalpanam

4.8.204

dvau dvau purvādiṣu ghaṭau pārśvataḥ kevalodakau /
aṣṭā tānvarjayitvānye dravyakumbhā yathoditāḥ

4.8.205

madhyame kumbhanavake yathokta dravyapūraṇaṃ /
gandhadravyaiḥ pūrayedvākalaśānvañcaviṃśatim

4.8.206

candanāguru kāśmīra kuṣṭha tagara vīraṇaiḥ /
asitāguruṇā cāpi haricandanavāriṇā

4.8.207

hrībherakardamenāpi navamena ghaṭānnava /
madhyādīśānaparyantaṃ pūrayetkamalāsana

4.8.208

tamālasitakuṣṭhābhyāṃ suraparṇīrajaḥ kaṇaiḥ /
karpūranāgasumanomustācampakakuṭmalaiḥ

4.8.209

priṅgupuṣpakāleyagrandhivallavabhījakaiḥ /
māṃsīkharjūraśaileya hrīberaiśca suradrumaiḥ

4.8.210

mureṇa tairyathā yogaṃ bahiṣṭhānapi ṣoḍaśa /
hitvā bahirvi dikkumbhān yadvānyaissnāpayeddharim

4.8.211

sphālayennava sūtrāṇi yathā pūrvaṃ bhuvasthsale /
brāhmasthāne catuṣkoṣṭhe vinyaseccaturo gharṭā

4.8.212

dvau dvau syātāṃ ca pūrvādi dikṣvaukaikaṃ vidikṣu ca /
ratnaṃ lohaṃ tathā gandhamāghāraṃ ca yathā kramam

4.8.213

dravyāṇi kumbheṣvāgneya koṇādi stheṣvanu kramāt /
bahiraindra pade koṣṭhe dvayoḥkalaśayoryathā

4.8.214

pādyamarghyaṃ tathāgneya koṇe dadhighaṭo bhavet /
yāmye cācamanīyaṃ prāksañcagavyaṃ ca paścime

4.8.215

koṇe tu nairṛte kṣīraṃ paścime tu ghaṭadvaye /
dakṣiṇe'kṣatamanyatra mārjanāmbhastathānile

4.8.216

koṇe madhu tathā saumye kaṣāyāṃ ca kuśodakam /
yapodakaṃ śārvakoṇe dravyaiḥ padyādibhiḥ kramāt

4.8.217

yugbhiṣṭoḍaśabhissūktaiḥ pauruṣai ssnāpayeddharim /
kumbhairdvādaśabhirvāpi caturbhirmadhyamasthitaiḥ

4.8.218

katnena lohena tathā sarvagasthena sarpiṣā /
pūrtairbahirindrādi koṣṭhasthairaṣṭabhirghaṭaiḥ

4.8.219

prācīmārabhya pādyena dadhyarghyakṣīrapūritaiḥ /
tathaipācamanīyena madhunā pañcagavyakaiḥ

4.8.220

phalodakena yadvānyairdravyairdvādaśasammitaiḥ /
madhye'gni koṇe koṣṭhena nairute'guruṇā'nile

4.8.221

grandhipallavabhījena śārve malayajāmbhasā /
bahiḥkrameṇa pūrvādi dikṣvāṣṭāsu caturmukha

4.8.222

kāśmīrajena māṃsyā ca tamālena mureṇa ca /
mūlena parvatotthena suravarṇīrajaḥkaṇaiḥ

4.8.223

campakaprasanakṣodaiḥ śarjūreṇa prapūritaiḥ /
kalaśaissnāpayeddevaṃ navabhirvā vidheḥpade

4.8.224

prāgādidikṣu cāṣṭānu krameṇājyena vastunā /
pādyena dadhnā cārghyeṇa kṣīreṇācamanāmbunā

4.8.225

madhunā pañcagavyena phalenāpi ca pūritaiḥ /
ratnairvā navabhipūrṇaiḥ kumbhairnavabhirlāvaḥ

4.8.226

pañcabhirvā ghaṭairmadhye dikṣu prāgādiṣu sthitaiḥ /
maṇibhiśca pravālaiśca muktābhiḥpūritaiḥkramāt

4.8.227

vajravaiḍūrya śakalairlohairvā pañcabhiśśubhaiḥ /
pañcāmṛtairvā madhunā guḻenājyena pūrayet

4.8.228

dadhnā ca payasā yadvā pañcagavyaiḥkramādbhavet /
ekena vāharessnānaṃ dravyaiḥ pūrvoditairbhavet

4.8.229

vyastaissamastairvā vittaṃ deśakālānusārataḥ /
deyā ca dakṣiṇā svarṇaniṣkāḥkalaśammitāḥ

4.8.230

ardhaṃ pādaṃ tadardhaṃ vā yathāvittānusārataḥ /
snapanaṃ dakṣiṇāhīnaṃ niṣphalaṃ phalakāminaḥ

Original text: padmasaṃhitā · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc