Padma Samhita · Chapter 4.3
śrūyatāmabhidhāsyāmi brahmannārādhanaṃ hareḥ /
yena viṣṇoḥ padaṃ martyaḥ propnotyamaradurlabham
snānamūlāḥ kriyāssarvāḥ snānaṃ ca bahudhā śrutam /
vāruṇaṃ divyamāgneyaṃ vāyavyaṃ pārthivaṃ tathā
māntraṃ mānasamityevaṃ snānaṃ saptavidhaṃ smṛtam /
nirīkṣya cātmanaśśaktiṃ samayaṃ deśameva ca
etaṣvekataraṃ kuryātsamārādhanatatparaḥ /
avagāhana mapsvantarvāruṇaṃ snānamiṣyate
sahātapena varṣeṇa snānaṃ divyamanantaram /
samidhāṃ dīpitānāṃ ca gomayasya hutasya ca
sitena bhasmanā'ṅgeṣu lalāṭādiṣu cakramāt /
yadūrdhvapuṇḍrakaraṇaṃ mantroccāraṇapūrvakam
tadāgneyaṃ bhavet snānaṃ śodhanaṃ paramaṃ smṛtam /
gacchatsu goṣu pādotthairajobhirbhūmisambhavaiḥ
sparśanaṃ vapuṣassnanaṃ vāyavyaṃ tadudāhṛtam /
praśaste varvatāgrādau jātayā svetamṛtsnayā
uccārya keśavādīnā nāmānyaṅge yathākramam /
lalāṭādau yadvidhāna murdhvapuṇḍrasya tadbhavet
pārthivaṃ snānamabliṅgairmantrairviprakareritaiḥ /
ambhobhiḥ prokṣaṇaṃ brahmaṃ stanmāstraṃ snānamiṣyate
trirācamyā'hataṃ vāsaḥ paridhāya sukhānasaḥ /
prāṇāna yamya māṃ dhyāye ddhṛdayāmbhoruhe sthitam
dhyānenānena nirddhūtakalmaṣo jāyate pumān /
snānaṃ mānasametatsyāt snataśca harimarcayet
ājānu pādau prakṣālya hastau cāmaṇi bandhanāt /
ācamya ca dvārapārśvaṃ gatvāṅganyāsapūrvakam
tālatrayaṃ ca hastābhyāṃ kṛtvā'bhivalajaṃ sthitaḥ /
kavāṭa mudghāṭya tato vāyamantreṇa mantrevit
sāmnā devavratenāntaḥ praviśeddakṣiṇāṅghriṇā /
praṇamecchirasā devaṃ puṇḍarīkākṣa vidyayā
āropiteṣu dīpeṣu mālye cāpi nirāsite /
vedyāṃ pātreṣu bimbeṣu śodhiteṣu yathātatham
dvārapūjāmukhe sarvaparivārasamarcane /
kṛte śiṣyeṇa vā'nyena paricārapareṇa vā
pūjako'laṅkṛtassragvīśuklāmbaradhaṃ śśuciḥ /
śuklopavītottarīyaśca ndanādya nulepanaḥ
candanaśvetamṛtsnāmbu talpitā grordhvapuṇḍrakaḥ /
ārabhya nāsikāmūlaṃ lalāṭāntaṃ likhetkramāt
devapārśvāṃ samāsādya pārśve savyetare svayam /
āsīno viṣṭage śuddhe ṝsyādau svasti kāsane
badhvā padmāsanaṃ vāpi dūryāghoṣe pravartite /
tiraskariṇyāca dvāre niśchidraṃ cchādite tataḥ
astramantreṇa kakubho badhvā dhūmadhvajaṃ bahiḥ /
prākāravat sthitaṃ dhyāyettejo mantreṇa mantravit
cakramudrāṃ ca khe nyasya cakramantreṇa sādhakaḥ /
gopayannitthamātmānaṃ prāṇāyāmaistribhiḥ kramāt
yuktaḥ kṛtvā yogamudrāṃ nābhikanṭe sthitaṃ punaḥ /
vedyākāraṃ vāyubījaṃ dhyātvā tajjena vāyunā
dhūmreṇa dehapāpmānaṃ śoṣayitvā niranvayam /
trikoṇamagnibhījaṃ ca raktavarṇaṃ hṛdambuje
dhyātvā tadutthasaptārciśśikhābhiḥ kalmaṣaṃ dahet /
māhendra bījaṃ vinyasya pītābhaṃ caturaśrakam
kaṇṭhe sahasparśanena stambhayedagnimutthitam /
vāyunā kumbhakenaiva vṛttaṃ sphaṭikasannibham
vinyasya vāruṇaṃ bījaṃ mūrdhni tajjāmṛtāmbhasā /
kṣālayetsarvato dehamāpādatalamastakam
pṛthivyādīni tatvāni samādhiparayā dhiyā /
paramātmani saṃhṛtya pralayakramamāsthitaḥ
pṛthivīṃ pañcaguṇakāṃ pītābhāṃ caturaśrakām /
ghrāṇopasthendriyayutāṃ tanmātrālakṣaṇe tataḥ
gandhe saṃhṛtya yogena gaganena vicakṣaṇaḥ /
kasanā pāyvīndriyābhyāṃ sahāpaśca caturguṇāḥ
ardhacandrākṛti ścaitā stanmātrālakṣaṇe kase /
gandhaṃ ca tanmātrātmānaṃ tatogniṃtryaśrapāṭalam
triguṇaṃ dṛṣṭicaraṇastrotobhyāṃ susamāhitaḥ /
tanmātrālakṣaṇe rūpe rasaṃ tanmātrayā saha
saṃhareddviguṇaṃ vāyuṃ sparśetanmātralakṣaṇe /
dhūmraṃ vṛttaṃ tatkarābhyāṃ rūpaṃ tanmātrayā saha
vāyunā saṃharedyogī khaṃ ca śabdaguṇaṃ punaḥ /
tanmātrālakṣaṇe śabhde nīlotpala dalaprabham
sparśaṃ ca tanmātrātmānaṃ śrutipāksahitaṃ tataḥ /
saṃhṛtya śabdatanmātrāṃ svānte svāntamahaṅkṛtau
ahaṅkṛtiṃ buddhitatve buddhiṃ ca prakṛtau punaḥ /
jīve ca prakṛtiṃ jīvaṃ vāsanāvivaśaṃ tataḥ
susūkṣmaṃ nābhicakre sve bhāskarābhamavasthitam /
nuṣumnayā nāḍikayā padmasūtrasusūkṣmayā
uparyārohayeddehe kumbhakena sabhasvatā /
bhitvā ca brahmaṇo randhraṃ bahirdehādvinirgatam
praviśya bhāskarasyāpi maṇḍalānnirgataṃ bahiḥ /
aśarīraṃ tathā jīvaṃ parasmin brahmaṇi druve
sthitaṃ dhyāyet sthitaṃ tatra svadehaṃ yonijaṃ dahet /
nyastena śikhibhījena pādāgrejvalanaṃ dviṣā
pādādimūrdhaparyantaṃ dagdhe dehe nije tataḥ /
nivṛttibījaṃ khe dhyāye tpūrṇa candrāyuto pamam
tadutthapīyūṣanidhau jā te pāṇḍara paṅkaje /
smarejjīvaṃ samutpannaṃ sakāśādbhrahmaṇa stadā
jīvātpradhānaṃ tasmācca buddhiṃ buddherahaṅkṛtim /
tato manastataśśabdaṃ tanmātrāṃ khaṃ tatassaha
pākchrutibhyāṃ śabdhaguṇaṃ tanmātrāṃ sparśalakṣaṇām /
vāyuṃ sparśaguṇaṃ sārdhaṃ tvacā hastena casmaret
tanmātrāṃ sparśarūpāṃ tāṃ tatogniṃ saha cakṣuṣā /
padbhyāṃ rūpaguṇaṃ rūpatanmātrāṃ ca rasaṃ tataḥ
apo rasaguṇāḥ pāyurasanābhyāṃ sahābjaja /
gandhaṃ ca tanmātrātmānaṃ sahagandhaguṇāṃ bhuvam
samutpannaṃ smaredvidvān phrāṇopasthayutaṃ tathā /
itthaṃ śarīramātmīyaṃ sṛṣṭaṃ mahyādibhūtajam
vicintya paṅkajaṃ budhyā prabuddhaṃ tadvinissṛtaiḥ /
śātakumbhamayaiḥkumbhaiḥ pūrṇairamṛtavāribhiḥ
snāpitaṃ śuddhamanaghaṃ cintayitvā nijaṃ vapuḥ /
ārādhane hare ryogyaṃ parasya paramātmanaḥ
dhyāyannaṣṭākṣaraṃ mantraṃ dvādaśākṣarameva vā /
sṛṣṭisthitilayavyāsai rhastanyāsa purassaram
nyasyedaṅgraṣu mūrdhādi pādānteṣu yathā tatham /
talaṃ pṛṣṭhaṃ cakarayo śśodhayutvāstra vidyayā
aṅgralīnāṃ ca sarvāsāṃ parvasvādyantavartiṣu /
iṣyate praṇavanyāso madhyameṣu ca parvasu
mantrākṣarāṇi vinyasye nnyāsa eṣa sanātanaḥ /
parvadakṣiṇa tarjanyāḥ prakramyāṅguliparvasu
dakṣiṇetaratarjanyāḥ parvāntaṃ sādhakottamaḥ /
sṛṣṭinyāsamimaṃ kuryā dvyatyāsena tu saṃhṛtau
prakramya tarjanīparva kaniṣṭhāparva viśramaḥ /
sthitāvaṣṭākṣarasyeṣa mantrasya nyāsa īritaḥ
dvādaśākṣara mantrasya nyāsassamprati kathyate /
nyāsastavale madhyamayā tarjanyā'ṅguparvaṇi
kṛtvā pradakṣiṇaṃ parnasvaṅguṣṭhenetareṣu tu /
savye tale tu viśrānti ssṛṣṭānaparadhā laye
talayoḥprakramasthāne dakṣiṇetarayordvamayoḥ /
kaniṣṭhayośca viśrāntiḥ parvaṇo rubhayorapi
dvādaśākṣara mantrasya nyāso'yaṃ kamalāsana /
hṛdayādīni cāṅgāni dhyātvā'ṅguṣṭhādi pañcasu
nyasyennakhamukhe netre tale savye gadā dharau /
savyetare padmacakrenyasyesnyāsaḥ karadvaye
īritastalayormantraṃ dhyātvā tejobhiru jvalam /
tābhyāṃ mūrddhādipādāntaṃ dehe nyasye tsamūhitaḥ
vyāpakaṃ kañcukaṃ yadvā mantramakṣaraśastataḥ /
mūrdninetre mukhe citte nābhyāṃ guhye ca jānuni
caraṇau kramaśassṛṣṭau nyāso mantrasya iṣyate /
viparītakramojñeya ssaṃhṛtau pālane punaḥ
nābhyādi pṛdayānteṣu nyāsoṅgeṣu prakīrtitaḥ /
aṣṭākṣarasya mantrasya sthānānyetāni tāni ca
śirasaḥ paścimaṃ pūrvaṃ dakṣiṇaṃ cottaraṃ tataḥ /
catvāri ca caturvaktrasthānāni dvādaśākṣare
mūrdhni madhyamayā'ṅgulyā tarjanyā saha cakṣuṣoḥ /
nyasyenmukhe'nāmikayā sāṅguṣṭhena ca mantravit
aṅguṣṭha tarjanībhyāṃ tu hṛdaye nyasanaṃ bhavet /
tathāṅguṣṭha kaniṣṭhābhyāṃ nābhau nyāsaḥ praśasyate
vināṅguṣṭhena śeṣābhirguhye jānuni cobhayoḥ /
samastābhiścaraṇayo rityaṣṭākṣarabhūmayaḥ
prāgbhāge śirasoṅgulyā nyāso'ṅguṣṭhena dakṣiṇe /
tarjanyā paścime bhāge nyāso'nāmika yottare
kaniṣṭhayātadhaitāssyurdvādaśākṣarabhūmayaḥ /
rūpaṃ kramṇākṣarāṇāṃ nyāsakāle vicintayet
śuklaṃ hiraṇyayaṃ kṛṣṇaṃ raktaṃ kuṅkuma sannibham /
padmakiñjalka sadṛśaṃ sarvavarṇa kamaṣṭakam
sitaṃ kṛṣṇaṃ ca dhūmrābhaṃ śyāmaṃ tārānibhaṃ tataḥ /
sphaṭikābhaṃ ca śajkhābhaṃ kaktaṃ śuklaṃ ca lohitam
tamorūpaṃ pītavarṇaṃ dhvātvāmantradvayākṣaram /
sthāne yathokte vinyasya ṣaḍaṅganyāsamācaret
hṛdayaṃ ca śiraśceva śikhā kavaca meva ca /
netramastraṃ ṣaḍetāni hṛdaye mastake tathā
śikhāyāmānupūrvyeṇa skanthasyobhaya pārśvayoḥ /
netrayordikṣu sarvāsu nyasanīyāni bhūmiṣu
rūpāṇi ṣaṇṇāṃ kumudaṃ bandhūka masitotpalam /
abjakesara mambhoja matasī sūna sannibham
divyāyudhadharaṃ divyavastramālyānu tepanam /
kaustubhaṃ vanamālāṃ ca śrīvatsaṃ divyalakṣaṇam
bibhrāṇaṃ bhāvayetsākṣādātmānaṃ parameśvaram /
arcayennyāsabījāni gandapuṣpādibhiḥ kramāt
mānasairūpa cāraiśca hṛdayāmbhoruhe sdhitam /
homāntamarca yetpūrvaṃ pāsudevaṃ sanātanam
ātma śuddhiriyaṃ proktā mantraśuddhistu kathyate /
ṣadviṃśe nārṇabījena mantrabījāni śoṣayet
saptaviṃśena bījena dahedetāni varṇaśaḥ /
aṣṭāviṃśena bījena khe ca stambha namācaret
ekonatriṃśabījena tānyeva kṣā layetpunaḥ /
huṅkāreṇa prabuddhāni phaṭkāreṇa vicakṣaṇaḥ
kuryādabhimukhānya nvakpraṇavena viśodhayet /
tamakṣamālayā śuddhaṃ japenmantraṃ samāhitaḥ
aṣṭottara śataṃ vārā naṣṭāviṃśati meva vā /
aṣṭhau vāmantravinmantraṃ bījādyanta puṭhīkṛtam
pūjādravyāṇi sarvāṇi kṣālayeccāmbu pūritām /
dakṣiṇe vāmapārśvevā viniveśya gala ntikām
arghyādi pātrāṇyādāya gāyatryā viṣṭhupūrvayā /
prakṣālya pādeṣpādadhyāddevasyāgre'tha padmaja
pādyaṃ madhye dakṣiṇe'rghyaṃ pāme cācamanīyakam /
tasya pārśvasya pārśvetu vāme snānīyapātrakam
pūrṇāni gālitāmbobhiḥ pātrāṇi nigamādinā /
saṃspṛśyārghyādi pātreṣu dravyāṇi viniveśayet
kuśāgramakṣataṃ puṣpaṃ phalaṃ malayajaṃ tathā /
tirlā siddhārthasahitān yavā na rghyasya bhājane
tilān dūrvāṃ viṣṇuparṇīṃ śyāmākaṃ padmamakṣatam /
prādyapātre ṣaḍetāni dravyāṇi viniveśayet
elālavaṅgakarpūraṃ jātītakkola candanam /
puṣpāṇyācamanīye tu pātre dravyāṇi kalpayet
sandhaṃ sarvaiṣadhī ratnaphalabīja kuśāni ca /
tilāni cākṣataṃ caiva dadhikṣīraghṛtāni ca
rajanī dvādaśāṅgāni snānīye ca vinikṣipet /
koṣṭhaṃ māṃsīhiridre dve murāśaileyacampakāḥ
vacākacoramustāśca sarvauṣadhyaḥ prakīrtitāḥ /
tilāni tulasī caiva nikṣipecchānti vāriṇi
dvādaśāraṃ bhāsamānaṃ cakraṃ madhyetu bhāskaram /
haste pāmetare dhyātvādīptaustadraśmibhiḥ punaḥ
dravyāṇi dagdhvāniśśeṣaṃ bhasmībhūtāni tāni ca /
dakṣiṇetarahastasthesite padme vikasvare / 3.97 //
dalaiṣṣoḍaśabhiryukte candraṃ pīyūṣakaśmibhiḥ /
hlaudayantaṃ sthitaṃ dhyātvā tadutthairamṛtāmbubhiḥ
siktāni jātāni puna ryāgayogyāni bhāvayet /
hastayorubhayordevaṃ dhyāyennā rāyaṇaṃ prabhum
tābhyāmarghyādipā treṣu spṛṣṭvā dravyāṇi viśvataḥ /
sakṛtsakṛtsambhṛtāni gāyatryā viṣṇupūrvayā
abhimantrya tato mudrāṃ saurabheyīṃ pradarśayet /
taddugdhena ca pātrāṇi pūritāni vicintayet
omarghyamityādi pūrvaṃ kalpayāmīti coccaran /
spṛśetpātrāṇi hastena pātre'nyasminnana ntaram
arghyapātrājjalaṃ kiñcadgṛhītvā viniveśayet /
dakṣiṇaetarahaste tat pātraṃ saṃsthāpya mantrayet
manraiṇa mūlabhūtena vārān saptatadambanā /
paṭhaṃsaināstra mantreṇa dravyāṇyātmānameva ca
prokṣya kūrcena devasya yogapīṭhaṃ prakalpayet /
abhinne sahaje pīṭhe pratimāyāścaturmukha
ādhāraṃ prathamaṃ rūrmaṃ kālāgniṃ tadanantaram /
upariṣṭācca bhogīndraṃ paṇābhirbhūmimaṇḍalam
caturaśraṃ sahasreṇa bibhrāṇaṃ balavattaram /
bhuvaścopari dharmādyāḥ kalpyā yogāsanāṅghrayaḥ
āgneyādiṣu catvāraścatasṛṣveva padmaja /
adharmādyāśca tāvantaḥ prāgādyāsu yathākram
āśāsu tāvatīṣveva puruṣākṛtayasthsatāḥ /
caturbhujāssiṃhavaktrāssitāḥ pūrva'ruṇāḥ pare
hastābhyāmapi mukhyābhyāṃ racitāñjali sampuṭāḥ /
avarābhyāṃ ca bibhrāṇā hastābhyāṃ yogapīṭhikām
madhye sadā śivo deva stadvadeva pratiṣṭhitaḥ /
athavā puruhūtādyā dikṣu prāgādiṣu kramāt
aṣṭāvaṣṭanu pīṭhasya pādarūpeṇa dhārakāḥ /
īṣāścatasraḥ pūrvādyāḥ tasya veda catuṣṭayam
ahaṅkārāstrayaḥ pāśā guṇāssatvādayo guṇāḥ /
tūlikā pañcabhūtātmā jīvātmāstaraṇaṃ tathā
agne ssomasya sūryasya maṇḍalānyu parikramāt /
ambhojamupariṣṭācca valarkṣaṃdvādaśacchadam
smerakesarasampūrṇaṃ madhye vipulakarṇikam /
bhadrāsanaṃ kalpayītvā yatho ktenaiva vartmānā
arcayedgandhapuṣpādyaiḥ pīṭhapārśvaitu dakṣiṇe /
brahmāṇaṃ viṣṇu mīśānaṃ samārādhya tathottare
sanatkumāraṃ sanakaṃ sanandaṃ ca sabhājayet /
pārśveca paścime durgāṃ vighneśaṃ nāradaṃ tathā
ātmanaśca gurūn dhyātvā prārabhetācyutārcanam /
āvāhanapadaṃ pātraṃ prakṣālitamathāmbabhiḥ
pūramesmūlamantreṇa hastābhyāṃ ca samuddharet /
lalāṭasamametasminnantarāvāhya keśavam
mūlabimbhā dyathādīpaṃ dīpādavikṛtaṃ tathā /
yaturucchārayenmantramāgaccha padasaṃ yutam
tenatoyena karmārcāṃsiñketkūrcena mūrdhani /
tatra sannihitaṃ devaṃ karmārcāyāṃ vicintayet
praṇamyakiñcadutthāya svāgato kairanantaram /
darśayetpratimāmudrāṃ kalpayītvā ca sannidhim
yāgāvasānikīṃ tatra prārthayeta hareḥ sthitam /
sammukhīkaraṇaṃ kuryātpuṇḍarīkākṣavidyayā
dadyācca mūlamantreṇa saparyāsanamāditaḥ /
yathā dehe tathārcāyāṃ mantranyāsaṃ samācaret
hastanyāsaṃ vinā śaṅkhacakramudrāṃ pradarśayet /
nāvāhayedekabere surasiddhāvatārite
ṛṣibhirmanujairvāpi sthāpite niścale harai /
susthate'bhimukhībhāvasta devāvāhanaṃ hareḥ
yathāgnimāhitaṃ kuṇḍe yathā vā puruṣaṃ sthitam /
kāle prabodhayedevamarcane bodhayeddharim
kalpanaṃ yogapīṭhasya mantranyasanameva ca /
bimbe sthire sadā kāryaṃ pūjārambhe caturmukha
arghyavastrāmbarākalpa puṣpagandhānulepanaiḥ /
pratyarcitaṃ sthitaṃ dhyāyetpādyacamanayoḥpunaḥ
āsīnaṃ snānakāle ca padmāsanasukhāsane /
naivedyadhūpadīpādāpāsīnaṃ svastikāsane
upacāreṣu cānyatra tattatkarmānusārataḥ /
sthitamāsīnamathavā devaṃ dhyāyeta pūjakaḥ
arcayāmīti sāmnātu kṣipetpuṣpāñjaliṃ hareḥ /
vibho sakalalokeśa viṣṇo jiṣṇo prabho hare
tvāṃ bhaktyā pūjayāmyadya bhogai rarghyūdibhiḥ kramāt /
divyenārghyopacāreṇa yathāśakti yathāvidhi
arcayiṣyāmi samaye bhagavantaṃ janārdanam /
iti vijñāvya deveśaṃ yajedarghyādibhiḥkramāt
bhaktinamreṇa śirasā dadyādarghyaṃca mūrdhani /
pādāravindayordadyātpādyaṃ pādyapratigrahe
dhyāyedācamanīyasya dānakāle jagardurum /
ācāmantamivāmbhobhi ssākṣādambhaḥ pratigrahe
upacaryopacāreṇa madhuparkādinā harim /
hastābhyāṃ śirasā padbhyāṃ manasā cadhiyā tathā
ahaṅkāreṇa cātmānaṃ nipātya dharaṇī tale /
anena praṇipātena praṇipatya janārdanam
daso'haṃ te jagannāthasavutrādiparigrahaḥ /
preṣyaṃ praśādhi kartavye māṃ niyuṅkṣvahite sadā
iti vijñāpya deveśaṃ parivārām prakalpayet /
yogāsanābjapatreṣu pūrvādiṣu yathākramam
dvādaśa dvādaśasveva śaktīśśrīvatsapūrvikāḥ /
śrīvatsaṃ vanamālāṃ camāyāṃ yogātmikāṃ tathā
vaiṣṇavīṃ vimalāṃ sṛṣṭiṃ śaktimutkarṣiṇīmapi /
prajñāṃ satyāṃ tatheśānāmanukampāṃpitāmahīṃ
prathamāvaraṇe cāpi dakṣu prāgādiṣu kramāt /
vyāptiṃ kāntiṃcatṛptiṃcaśraddhāṃ vidyāṃ jayāṃ kṣamām
śāntiṃca śaktīraṣṭaitāḥ kṛtvā cāmaradhāriṇīḥ /
tato dvitīyāvaraṇe saṅkhadyāyudhadhāriṇaḥ
puruṣānaṣṭa pūrvādiṣvānu pūrvyeṇa kalpayet /
tṛtīyāvaraṇe svāsu dikṣvindrādīn prakalpayet
bahirāvaraṇe tārkṣyaṃ bhagavatpramukhaṃ tathā /
viṣvaksesaṃ tadhai śānyāṃ dvitīyāvaraṇādbahiḥ
parivārā nirīkṣeran sarve prāñjalayo harim /
dadyācca pāduke snātumutthānasamaye hareḥ
idaṃviṣṇuriti dvābhyāṃ pādukārohaṇaṃ hareḥ /
uddharecca hariṃ snātumuttiṣṭha brahmaṇasspate
itimantreṇa deveśaṃ prāpayet snānapīṭhikām /
mantrastu bhadraṃkarṇebhiriti snānāsanāsane
sāvitryā vitaredarghyaṃ pādyaṃ trīṇipadeti ca /
āpaḥ punantvityetena mantreṇācamanakriyā
dantadhāvana kāṣṭhaṃ ca tadviṣṇoriti nirvapet /
abhyaṅgaṃ pāmadaivyena kuryādudvartanaṃ punaḥ
kāryaṃ viṣṇornukamiti mantreṇāmalakādikaṃ /
pratadviṣṇuriti kṣālyamabhiṣeka vidhistataḥ
apāhiṣṭheti tisṛbhiratodevā avantviti /
kaṅkatena mṛjetkeśān kalaśaissnapanaṃ tataḥ
hiraṇyavarṇāṃ hariṇīmiti lepo haridrayā /
hiraṇyavarṇāṃ śśucayaḥpāvaketi catasṛbhiḥ
kṣālyo sandhāmbunā dehaḥ punastaṃ kuñkumenatu /
ālipya viṣṇugāyatryā kṣālametpāvamānībhiḥ
brahmajijñānamiti ca kayānaścitra abhuvat /
ityeva marghyapādyādyai ryajedādyaṃ maheśvaram
pariṣicya tu sāvitryā sūktena puruṣātmanā /
sahasradhārayā snānaṃ yadvākumbhena tadbhavet
agnirmūrddhetimantreṇa plotenāṅgāmbu nirhṛtiḥ /
viṣṇugāyatriyā dadyā dvastre dve dhautanirmale
praṇavena brahmasūtramuttarīyaṃ ca kalpayet /
acāntamanvadhiṣṭhāya pāduke maṇḍanāsane
sukhāsīnāya devāya prāgvadarghyādi narvapet /
dhūpenāguruje nārdrāmūrdhrānaṃ divaityṛcā
keśān saṃśoṣya śucinā candanena sugandhinā /
idaṃ viṣṇuriti śrutyā lepanaṃ vapuṣismṛtam
jitaṃ ta itimantreṇa maṇḍanairapi maṇḍayet /
puṣpāṇi dadyātta dviṣṇo ritimantreṇa mantravit
irāvatīti mantreṇa pādayorakṣatān kṣipet /
añjanaṃ viṣṇugāyatryāvyāhṛtyādarvaṇekṣaṇam
jitaṃ ta iti dhūpaiśca dhūpayedagurūtthitaiḥ /
uddhīpyasveti mantreṇa dīpāropaṇa miṣyate
tilān vastraṃ tathā hema tāmbulaṃ taṇḍulānapi /
phalāni gavyamāghāraṃ gāścadhyānaṃ yathāvasu
gogrāsaṃ deśikāyaiva dadyāddevasya sannidhau /
adhipasya tathā rājño rāṣṭrasya sakalasya ca
prajānāṃ brāhmaṇādīnāṃ dānamabhyudayāvaham /
apanīte yavanikāpaṭe bhaktānukampayā
ghoṣayettūryaghoṣeṇa nṛttaṃ gītaṃ tathācaret /
stotrāṇi ca kathāścitrā vedanāṅgāni ṣaṭe tathā
paṭheyuragre devasya sarvamanyacca maṅgalam /
ācare tpāduke datvā gamayedbhojanāsanam
datvārghyaṃ pādyamācāmaṃ madhuparkaṃ nivedayet /
praṇavena tato dadyā ttāmbūlīmāsya śodhanīm
ha virnavedayetsiddhaṃ bhojyabhakṣyādikaṃ tathā /
madhurāti kasopetaṃ vidhyuktaṃ susamāhiteḥ
susaṃskṛtaiśca niṣpannairyaktamanyaiḥphalādibhiḥ /
apaktairapatipakvaiśca yathā yogaṃ prakalpayet
rājopacāra vatsarvamupa cāre prakalpayet /
prokṣitaṃ cāstramantreṇa pariṣicya ca marmaṇā
praṇavenārhaṇe datte dahanāplāvanādike /
kṛte ca surabhīmudrāṃ darśayitvāca deśikaḥ
nyaste'rghyapuṣṭe saṃspṛṣṭe viṣṇuhaste samādhinā /
anvārabdhena savyena pāṇinā dakṣiṇena tu
pragṛhī tārghyapuṣpeṇa darśitagrāsamudrayā /
devasya tveti mantreṇa nai vedyaṃ tadyathodiśam
devasya dakṣiṇe haste nirvapetsādharassvayam /
datte'nnapānake haste pānīye ca susaṃskṛte
kṛte cācamane dadyāttāmbhūlī māsyaśodhinīm /
kriyākalāpaṃ pūjādai karmārcāyāṃ yadīritam
tatsarvaṃ dhruvaberādau yathāsambhavamācaret /
arghyādiṣūpacāreṣu kartavyeṣu yathātatham
mantrapūrveṣu sarvaṣu vācamenāmudīrayet /
divyenārghyopacāreṇa yathāśakti yathāvidhi
arcayicyāmi samaye bhagavantaṃ janārdanam /
ityādikāmavitathāṃ pūjakassusamāhitaḥ
caturbhirevagandhādyaiḥ paripārārcanaṃ matam /
sarvasminnupacāre ca stutyante'puṣṭhite punaḥ
japecca pūjako mantraṃ yathodīritasañkhyayā /
dvādaśākṣaramanyaṃ vā tadante huhuyādbahiḥ
bhūtebhyo balidānaṃ ca kuryānnityaṃ mahotsavam /
vijñāpya devadeveśaṃ pūjakaḥ praṇametsvayam
ādadītāvaśiṣṭāni pūjāvastūni kṛtsnaśaḥ /
tairātmapūjanaṃ kuryāttuṣyettenāpi keśavaḥ
mantrairyathoktairārādhya sūktena puruṣeṇa vā /
athavādvādaśārṇādyairmantrairbimbhamukhe harim
prapadyate paraṃ śreyā niṣkāmo yadi pūjakaḥ /
kāmanāyāstu kāmyāni phalāni prati padyate
Original text: padmasaṃhitā · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0