Padma Samhita · Chapter 4.2
ye dīkṣāyāmadhikṛtā ye ca tatra bahiṣkṛtāḥ /
te yathāvadaśeṣeṇa kathitāḥ puruṣottama
dīkṣā svarūpaviṣaye bubhutsā mama samprati /
vijṛmbhate tatsvarūpamupadeṣṭuṃ tvamarhasi
pratiṣṭhāvidhivatsarvaṃ dīkṣāmaṇḍapamāditaḥ /
kārayitvā śucau deśe tadvadeva caturmukha
deśe ca paścime vedyāḥ guṇḍaṃ tālatrayādbahiḥ/
kārayitvādvijendrādi varṇānāmanupūrvaśaḥ
anukūlaṃ catuṣkoṇaṃ tāladvayamitāntaram /
vṛttaṃ gokarṇayugmena vistīrṇaṃ tadanantaram
cāpākāraṃ vitastibhyāṃ vistārāyāma sammitam //
trikoṇamitaratkuṇḍaṃ prādeśadvayavistṛtam
āyāmassruksruvādīnāmīdṛśo brāhmaṇādiṣu /
daśamyāṃ yāgasambhārāssambhūryānsamidhādayaḥ
ekādaśyāṃ tu sāyāhne tithau syādadhivāsanam /
maṇḍape yajane sthāpyaṃ dvārakumbhādi pūrvavat
dhāraṇāśodhitatanuścakrābjaṃ vartayedguruḥ /
kumbhaṃ ca hemādimayaṃ karakaṃ cāpi tādṛśam
gālitodakasampārṇaṃ nyastaratnasuvarṇakam /
sūtraveṣṭitanarvāṅgraṃ prakcandana pariṣkṛtam
ahatābhyāṃ ca pāsobhyāṃ cchāditaṃ doṣavarjitam /
astreṇa śatavāraṃ tu karakaṃ cābhimantrayet
acchinnadhārayā siñce dvedikāṃ parito guruḥ /
prādakṣiṇyena karakaṃ nītvā kumbhaṃ ca pṛṣṭhataḥ
aiśāne cakrapadmasya bhāge dhānye niveśayet /
dakṣiṇe kalaśaṃ vāme karakaṃ mūlavidyayā
kumbhe ca harimāvāhya pūjayecchāstravartmanā /
yajeta devaṃ cakrābjamaṇḍale kamalāsana
sāṅgraṃ saparivāraṃ ca yathāvidhi yathākramam /
mathitvā'ṣṭākṣareṇāgniṃ guṇḍe taṃ viniveśayet
tatra siddhaṃ caruṃ kṛtvā caturdhaikaṃ nivedayet /
maṇḍalasthāya haraye kumbhe bhāgamathetaram
agnau caikaṃ svayaṃ caikamupa yuñjīta deśikaḥ //
samidhaśśatamaṣṭā ca juhuyāddeśikottamaḥ
ājyahomo'pi tadvatsyānmūlamantreṇa mantravit /
caruṃ nṛsūktena tathā pūrṇāhutyanta manyataḥ
śiṣyaṃ snātaṃ jitakrodhaṃ madādyervarjitaṃ śucim /
ahatakṣaumavasanaṃ sottarīyamalajkṛtam
āhūya pāsasā badhvā gururnetre sva vidyayā /
ātmano dakṣiṇepārśve niveśya prāṅmukhaṃ yathā
tena darbhaiścha saṃspṛṣṭaḥ puṇḍarīkākṣa vidyayā /
dvādaśāhutimājyena juhuyāccaruṇā tathā
samitpuṣpatilaiścāpi tataḥ prasṛti mudrayā /
trirmūrdhni śiṣyamālabhya prādakṣiṇyena deśikaḥ
aṣṭākṣareṇa mantreṇa tato bhasma samidbhavam /
pāṇḍaraṃ mūrdhni śiṣyasya viniveśyordhva puṇḍrakam
astramantreṇa bhadhnīyā tsūtraṃ pratisaraṃ kare /
pītvā śiṣyaḥ pañca gavyaṃ praṇavena caruṃ tataḥ
bhuñjīta kāyaśuddhyarthaṃ darnā kāṣṭhena dhāvayet /
dantakāṣṭhaṃ ca bhūbhāge nipātyāgraṃ vilokayet
nairṛte mārute yāmye yadyagramaśubhaṃ bhavet /
śubhamanyatra digbhāge kāṣṭhāgre pratite bhavet
aśubhaṃ śāntihomena śāmyecchu bhakaraścasaḥ /
nārasiṃhena mantreṇa tilaikaṣṭottaraṃ śatam
homaḥ kāryastataśśiṣyamācāntaṃ depavannidau /
kare gṛhītvā de veśaṃ praṇamya gururātmavān
vijñāpayedimāṃ gādhāmuccārya kamalāsana /
saṃsārapāśabaddhānāṃ paśūnāṃ pāśamokṣaṇe
tvameva śaraṇaṃ deva gatikanyāna vidyate /
vāśamokṣaṇaheturyastvatsamārādhanātmakaḥ
tenemān janmapāśena pāśitān paśujanmanaḥ /
vipāśayādideveśa tadanujñātumarhasi
iti vijñāpya śiṣyaṃ taṃ māyāsū treṇaveṣṭayet /
śuklaṃ kaktaṃ ca kṛṣṇaṃ ca trivarṇaṃ triguṇīkṛtam
sūtraṃ punaścatriguṇaṃ kṛtvā sūtreṇa tādṛśā /
śikhāṃ prakramya pādāntaṃ pañcaviṃśati saṅkhyayā
veṣṭayenmūlamantreṇa kāyaṃ śiṣyasya sarvataḥ /
juhuyāttena mantreṇa śiṣyaṃ saṃspṛśya deśikaḥ
sarpiṣāṣṭottaraśataṃ pārān pūrṇāhutiṃ tataḥ /
svapnādhipatimantreṇa sarpiṣāṣṭottaraṃ śatam
svapnadarśanasiddhyarthaṃ juhuyāddeśikottamaḥ /
māṣodanena bhūtebhyo baliṃ dadyātsamāhitaḥ
vimuktanetrabandhasya śiṣyasya tanubandhanam /
māyāsūtraṃ samādāya śarāvenyasya nikṣipet
kumbhapārśveśarāveṇa pidhāyānyesa deśikaḥ /
darbhānāstīrya tattalpe śiṣyasvāpanamācaret
maṇḍalasthaṃ ca kumbhasthaṃ devaṃ nūdvāsa yettadā /
tataḥ prabhāte śiṣyasya śubhaṃ cetsvapna darśanam
dīkṣeta nūcedaśubhaṃ śāntihomaṃ samācaret /
snātvā śiṣyeṇa sahitaḥ pravisedyāga maṇḍapam
dhvājatoraṇa kumbhādipūjā pūrvavadiṣyate /
caturvidhaṃ nivedyānnaṃ samaskṛtya pradakṣiṇam
śiṣyaṃ tu pūrvavannetre badhvā nūtanavāsasā /
niveśya vūrvavatpārśve juhuyātsamidhādibhiḥ
pratyekamaṣṭottara śataṃ mūlamantreṇa deśikaḥ /
māyāsūtraṃ tataśchitvā saṃhārakrama māsthitaḥ
tatvānyādiśya juhuyātprakṛtyantāni deśikaḥ /
pratyekamaṣṭottara śata maṣṭakṛtvo'thavāguruḥ
hṛtpadme paramaṃ jyoti rdhyātvā paramapūruṣam /
tasmin jīvaṃ ca śiṣyasya saṃharenmantravittamaḥ
śoṣaṇādīni dehasya śiṣyasambhandhina stathā /
kṛtvā tatra smaredaṇḍaṃ tatassva hṛdayāmbujāt
sajkramayya punarjīvaṃ prakṛtyādi kramātsṛjet /
sargakāle ca juhuyāttatvāni krama mūsthitaḥ
sṛṣṭvā sthūlaśarīrānta maṇḍabhedaṃ vicintayet /
tanmadhye puruṣaṃ dhyātvā jātamātmāna mātmanā
prokṣayenmūlamantreṇa netrabandhaṃ ca mocayet /
śiṣyastu paridhāyānyadvāsaḥpādau prasādya ca
acamya pāsasā'nyena baddhanetro ntike guroḥ /
asīta prāṅmakhastasmin śodhayecca ṣaḍadhvānā
kalādhvā ca padādhvā ca bhunanādhvātathaiva ca /
mantrādhvā mantravarṇādhvāṣaḍadhvānaḥ prakīrtitāḥ
pūrnamājyāhutiṃ hutvā mahāvyāhṛtividyayā /
hutaśeṣeṇa śiṣyasya pādauspṛṣṭvā tatastilaiḥ
hutvā nābhiṃ samālabhyatato hutvākuśeśayaiḥ /
spṛṣṭvā ca hṛdayaṃ hutvā caruṇā mūrdhanispṛśet
aṣṭottara śataṃ homaḥ pratyekaṃ mūlavidyayā /
homanteca guruśśiṣyaṃ gṛhītvā dakṣiṇe kare
nītvā pradakṣiṇaṃ kumbhaṃ maṇḍalaṃ ca yathoditam /
dvāre tiṣṭhaṃścaturṇāṃ tu dvārāṇāṃ kamalāsana
maṇimuktāpravālairvā puṣpairvākevalterguruḥ /
añjaliṃ pūrayedante tatastasya vikasvaraiḥ
puṣpādi viki rettasmin maṇḍale gurucoditaḥ /
yasmin patati bhūbhāge puṣpāṇāmutkarassvayam
tadbhāgādhipamūrtīnāṃ nāmānyasya vinirdiśet /
śiṣyasya keśavādīni padaṃ bhāgavateti ca
nāmnāmante prayoktavyaṃ yadvā bhaṭṭāraketi ca /
brāhmaṇaccet kṣatriyasya deha naṃ nāmanirdiśet
vaiśyasya pālaśabdāntaṃ dāsāntaṃ pādajanmanaḥ /
tato vimucya dṛgbandhaṃ darśayeccakramaṇḍalam
śiṣyeṇa sahito vedyāṃ dhyāyennā rāyaṇaṃ guruḥ /
dhyātvāca dakṣiṇe karṇe śiṣyasya praṇavānvitam
mantraṃ dadyādṛṣicchandho daivataṃ cāṅgrameva ca /
dvādaśākṣaramādau tu paścādaṣṭākṣarātmakam
mūrtimantrāṃśca tadanu samadhyāpya yathāvidhi /
kevalaṃ vaiṣṇavaṃ nāma namaḥ praṇavavarjitam
huṃ phaḍhādivaṣaṭ svāhāvarjitaṃ keśavādikam /
adhyāpyaṃ strīṣu śūdreṣu tadvadevānulomaje
kumbhasthaṃ maṇḍalasthaṃ ca hariṃ śiṣyassamarcayet
ārādhya harimutthāya tasthuṣaḥ prañjale stathā /
mūrdhni śiṣyasyasa guru rhastedhyātvābjamaṇḍalam
hastaṃ nyase dviṣṇuhaste tataśśiṣyasya deśikaḥ /
ācārānni yamān sarvān bodhayedagni sannidhau
mantraḥ parasya nākhyeyo nākṣasūtraṃ pradarśayet /
na ca mudrāṃ nāpi siddhiṃ mantrasya kathayet svayam
ācāryanāma navade nni yogānnāsya laṅghayet /
śayanādīṃścana gurorākramenna ca laṅghayet
na guruṃ dūṣayedvācā nācarettasya vipriyam /
guruvadgurudāreṣu vartitavyamasannidhau
ācāryamacyutaṃ śāttraṃ trayaṃ sammāna yetsadā /
nāstikān bhinnamaryādān deva brahmaṇadūṣakān
naspṛśennaiva taissārdhaṃ saṃvaseddurdaśānvapi /
prasārayennaiva pādau gurudevāgni sannidhau
veditavyaṃ jagatsarvaṃ vāsudevamayaṃ sadā /
anarcayītvā deveśaṃ nātmapoṣaṇa mācaret
javastotrapraṇāmādīn sandhyākāle samācaret /
bhagavaddhyānatatkarma kīrtaneṣu sadā kamet
vaiṣṇavaṃ ca yatiṃ caiva dṛṣṭvātaṃ praṇamet kṣitau /
putradāragṛhakṣetra paśvādi dhanamātmanaḥ
vyapadeśyamaśeṣeṇa nāmnā bhagavato bhavet /
samassarveṣu bhūteṣu kāmakrodhau viparjayet
śanaiśśanairindriyāṇi viṣayebhyo nivārayet /
saṃsāravimukhaissārdhaṃ śāstrābhyāsaṃ samācaret
śrautasmārtādikarmāṇi sadi seveta netarat /
svanūtroktena vidhinā niṣekādikriyā bhavet
kuryātsarvāṇi karmāṇi bhagavaddhyānatatparaḥ /
guhyaṃ nāma ca gotraṃ ca prakṛtaṃ nānyadiṣyate
āsīno vā śayāno vā gacchan bhuñjāna eva vā /
sajkīrtayet smaredvāpi vāsudevaṃ sanātanam
Original text: padmasaṃhitā · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0