Language

ENहिગુ
Scripture Library

Padma Samhita · Chapter 4.2

4.2.1

ye dīkṣāyāmadhikṛtā ye ca tatra bahiṣkṛtāḥ /
te yathāvadaśeṣeṇa kathitāḥ puruṣottama

4.2.2

dīkṣā svarūpaviṣaye bubhutsā mama samprati /
vijṛmbhate tatsvarūpamupadeṣṭuṃ tvamarhasi

4.2.3

pratiṣṭhāvidhivatsarvaṃ dīkṣāmaṇḍapamāditaḥ /
kārayitvā śucau deśe tadvadeva caturmukha

4.2.4

deśe ca paścime vedyāḥ guṇḍaṃ tālatrayādbahiḥ/
kārayitvādvijendrādi varṇānāmanupūrvaśaḥ

4.2.5

anukūlaṃ catuṣkoṇaṃ tāladvayamitāntaram /
vṛttaṃ gokarṇayugmena vistīrṇaṃ tadanantaram

4.2.6

cāpākāraṃ vitastibhyāṃ vistārāyāma sammitam //
trikoṇamitaratkuṇḍaṃ prādeśadvayavistṛtam

4.2.7

āyāmassruksruvādīnāmīdṛśo brāhmaṇādiṣu /
daśamyāṃ yāgasambhārāssambhūryānsamidhādayaḥ

4.2.8

ekādaśyāṃ tu sāyāhne tithau syādadhivāsanam /
maṇḍape yajane sthāpyaṃ dvārakumbhādi pūrvavat

4.2.9

dhāraṇāśodhitatanuścakrābjaṃ vartayedguruḥ /
kumbhaṃ ca hemādimayaṃ karakaṃ cāpi tādṛśam

4.2.10

gālitodakasampārṇaṃ nyastaratnasuvarṇakam /
sūtraveṣṭitanarvāṅgraṃ prakcandana pariṣkṛtam

4.2.11

ahatābhyāṃ ca pāsobhyāṃ cchāditaṃ doṣavarjitam /
astreṇa śatavāraṃ tu karakaṃ cābhimantrayet

4.2.12

acchinnadhārayā siñce dvedikāṃ parito guruḥ /
prādakṣiṇyena karakaṃ nītvā kumbhaṃ ca pṛṣṭhataḥ

4.2.13

aiśāne cakrapadmasya bhāge dhānye niveśayet /
dakṣiṇe kalaśaṃ vāme karakaṃ mūlavidyayā

4.2.14

kumbhe ca harimāvāhya pūjayecchāstravartmanā /
yajeta devaṃ cakrābjamaṇḍale kamalāsana

4.2.15

sāṅgraṃ saparivāraṃ ca yathāvidhi yathākramam /
mathitvā'ṣṭākṣareṇāgniṃ guṇḍe taṃ viniveśayet

4.2.16

tatra siddhaṃ caruṃ kṛtvā caturdhaikaṃ nivedayet /
maṇḍalasthāya haraye kumbhe bhāgamathetaram

4.2.17

agnau caikaṃ svayaṃ caikamupa yuñjīta deśikaḥ //
samidhaśśatamaṣṭā ca juhuyāddeśikottamaḥ

4.2.18

ājyahomo'pi tadvatsyānmūlamantreṇa mantravit /
caruṃ nṛsūktena tathā pūrṇāhutyanta manyataḥ

4.2.19

śiṣyaṃ snātaṃ jitakrodhaṃ madādyervarjitaṃ śucim /
ahatakṣaumavasanaṃ sottarīyamalajkṛtam

4.2.20

āhūya pāsasā badhvā gururnetre sva vidyayā /
ātmano dakṣiṇepārśve niveśya prāṅmukhaṃ yathā

4.2.21

tena darbhaiścha saṃspṛṣṭaḥ puṇḍarīkākṣa vidyayā /
dvādaśāhutimājyena juhuyāccaruṇā tathā

4.2.22

samitpuṣpatilaiścāpi tataḥ prasṛti mudrayā /
trirmūrdhni śiṣyamālabhya prādakṣiṇyena deśikaḥ

4.2.23

aṣṭākṣareṇa mantreṇa tato bhasma samidbhavam /
pāṇḍaraṃ mūrdhni śiṣyasya viniveśyordhva puṇḍrakam

4.2.24

astramantreṇa bhadhnīyā tsūtraṃ pratisaraṃ kare /
pītvā śiṣyaḥ pañca gavyaṃ praṇavena caruṃ tataḥ

4.2.25

bhuñjīta kāyaśuddhyarthaṃ darnā kāṣṭhena dhāvayet /
dantakāṣṭhaṃ ca bhūbhāge nipātyāgraṃ vilokayet

4.2.26

nairṛte mārute yāmye yadyagramaśubhaṃ bhavet /
śubhamanyatra digbhāge kāṣṭhāgre pratite bhavet

4.2.27

aśubhaṃ śāntihomena śāmyecchu bhakaraścasaḥ /
nārasiṃhena mantreṇa tilaikaṣṭottaraṃ śatam

4.2.28

homaḥ kāryastataśśiṣyamācāntaṃ depavannidau /
kare gṛhītvā de veśaṃ praṇamya gururātmavān

4.2.29

vijñāpayedimāṃ gādhāmuccārya kamalāsana /
saṃsārapāśabaddhānāṃ paśūnāṃ pāśamokṣaṇe

4.2.30

tvameva śaraṇaṃ deva gatikanyāna vidyate /
vāśamokṣaṇaheturyastvatsamārādhanātmakaḥ

4.2.31

tenemān janmapāśena pāśitān paśujanmanaḥ /
vipāśayādideveśa tadanujñātumarhasi

4.2.32

iti vijñāpya śiṣyaṃ taṃ māyāsū treṇaveṣṭayet /
śuklaṃ kaktaṃ ca kṛṣṇaṃ ca trivarṇaṃ triguṇīkṛtam

4.2.33

sūtraṃ punaścatriguṇaṃ kṛtvā sūtreṇa tādṛśā /
śikhāṃ prakramya pādāntaṃ pañcaviṃśati saṅkhyayā

4.2.34

veṣṭayenmūlamantreṇa kāyaṃ śiṣyasya sarvataḥ /
juhuyāttena mantreṇa śiṣyaṃ saṃspṛśya deśikaḥ

4.2.35

sarpiṣāṣṭottaraśataṃ pārān pūrṇāhutiṃ tataḥ /
svapnādhipatimantreṇa sarpiṣāṣṭottaraṃ śatam

4.2.36

svapnadarśanasiddhyarthaṃ juhuyāddeśikottamaḥ /
māṣodanena bhūtebhyo baliṃ dadyātsamāhitaḥ

4.2.37

vimuktanetrabandhasya śiṣyasya tanubandhanam /
māyāsūtraṃ samādāya śarāvenyasya nikṣipet

4.2.38

kumbhapārśveśarāveṇa pidhāyānyesa deśikaḥ /
darbhānāstīrya tattalpe śiṣyasvāpanamācaret

4.2.39

maṇḍalasthaṃ ca kumbhasthaṃ devaṃ nūdvāsa yettadā /
tataḥ prabhāte śiṣyasya śubhaṃ cetsvapna darśanam

4.2.40

dīkṣeta nūcedaśubhaṃ śāntihomaṃ samācaret /
snātvā śiṣyeṇa sahitaḥ pravisedyāga maṇḍapam

4.2.41

dhvājatoraṇa kumbhādipūjā pūrvavadiṣyate /
caturvidhaṃ nivedyānnaṃ samaskṛtya pradakṣiṇam

4.2.42

śiṣyaṃ tu pūrvavannetre badhvā nūtanavāsasā /
niveśya vūrvavatpārśve juhuyātsamidhādibhiḥ

4.2.43

pratyekamaṣṭottara śataṃ mūlamantreṇa deśikaḥ /
māyāsūtraṃ tataśchitvā saṃhārakrama māsthitaḥ

4.2.44

tatvānyādiśya juhuyātprakṛtyantāni deśikaḥ /
pratyekamaṣṭottara śata maṣṭakṛtvo'thavāguruḥ

4.2.45

hṛtpadme paramaṃ jyoti rdhyātvā paramapūruṣam /
tasmin jīvaṃ ca śiṣyasya saṃharenmantravittamaḥ

4.2.46

śoṣaṇādīni dehasya śiṣyasambhandhina stathā /
kṛtvā tatra smaredaṇḍaṃ tatassva hṛdayāmbujāt

4.2.47

sajkramayya punarjīvaṃ prakṛtyādi kramātsṛjet /
sargakāle ca juhuyāttatvāni krama mūsthitaḥ

4.2.48

sṛṣṭvā sthūlaśarīrānta maṇḍabhedaṃ vicintayet /
tanmadhye puruṣaṃ dhyātvā jātamātmāna mātmanā

4.2.49

prokṣayenmūlamantreṇa netrabandhaṃ ca mocayet /
śiṣyastu paridhāyānyadvāsaḥpādau prasādya ca

4.2.50

acamya pāsasā'nyena baddhanetro ntike guroḥ /
asīta prāṅmakhastasmin śodhayecca ṣaḍadhvānā

4.2.51

kalādhvā ca padādhvā ca bhunanādhvātathaiva ca /
mantrādhvā mantravarṇādhvāṣaḍadhvānaḥ prakīrtitāḥ

4.2.52

pūrnamājyāhutiṃ hutvā mahāvyāhṛtividyayā /
hutaśeṣeṇa śiṣyasya pādauspṛṣṭvā tatastilaiḥ

4.2.53

hutvā nābhiṃ samālabhyatato hutvākuśeśayaiḥ /
spṛṣṭvā ca hṛdayaṃ hutvā caruṇā mūrdhanispṛśet

4.2.54

aṣṭottara śataṃ homaḥ pratyekaṃ mūlavidyayā /
homanteca guruśśiṣyaṃ gṛhītvā dakṣiṇe kare

4.2.55

nītvā pradakṣiṇaṃ kumbhaṃ maṇḍalaṃ ca yathoditam /
dvāre tiṣṭhaṃścaturṇāṃ tu dvārāṇāṃ kamalāsana

4.2.56

maṇimuktāpravālairvā puṣpairvākevalterguruḥ /
añjaliṃ pūrayedante tatastasya vikasvaraiḥ

4.2.57

puṣpādi viki rettasmin maṇḍale gurucoditaḥ /
yasmin patati bhūbhāge puṣpāṇāmutkarassvayam

4.2.58

tadbhāgādhipamūrtīnāṃ nāmānyasya vinirdiśet /
śiṣyasya keśavādīni padaṃ bhāgavateti ca

4.2.59

nāmnāmante prayoktavyaṃ yadvā bhaṭṭāraketi ca /
brāhmaṇaccet kṣatriyasya deha naṃ nāmanirdiśet

4.2.60

vaiśyasya pālaśabdāntaṃ dāsāntaṃ pādajanmanaḥ /
tato vimucya dṛgbandhaṃ darśayeccakramaṇḍalam

4.2.61

śiṣyeṇa sahito vedyāṃ dhyāyennā rāyaṇaṃ guruḥ /
dhyātvāca dakṣiṇe karṇe śiṣyasya praṇavānvitam

4.2.62

mantraṃ dadyādṛṣicchandho daivataṃ cāṅgrameva ca /
dvādaśākṣaramādau tu paścādaṣṭākṣarātmakam

4.2.63

mūrtimantrāṃśca tadanu samadhyāpya yathāvidhi /
kevalaṃ vaiṣṇavaṃ nāma namaḥ praṇavavarjitam

4.2.64

huṃ phaḍhādivaṣaṭ svāhāvarjitaṃ keśavādikam /
adhyāpyaṃ strīṣu śūdreṣu tadvadevānulomaje

4.2.65

kumbhasthaṃ maṇḍalasthaṃ ca hariṃ śiṣyassamarcayet

4.2.66

ārādhya harimutthāya tasthuṣaḥ prañjale stathā /
mūrdhni śiṣyasyasa guru rhastedhyātvābjamaṇḍalam

4.2.67

hastaṃ nyase dviṣṇuhaste tataśśiṣyasya deśikaḥ /
ācārānni yamān sarvān bodhayedagni sannidhau

4.2.68

mantraḥ parasya nākhyeyo nākṣasūtraṃ pradarśayet /
na ca mudrāṃ nāpi siddhiṃ mantrasya kathayet svayam

4.2.69

ācāryanāma navade nni yogānnāsya laṅghayet /
śayanādīṃścana gurorākramenna ca laṅghayet

4.2.70

na guruṃ dūṣayedvācā nācarettasya vipriyam /
guruvadgurudāreṣu vartitavyamasannidhau

4.2.71

ācāryamacyutaṃ śāttraṃ trayaṃ sammāna yetsadā /
nāstikān bhinnamaryādān deva brahmaṇadūṣakān

4.2.72

naspṛśennaiva taissārdhaṃ saṃvaseddurdaśānvapi /
prasārayennaiva pādau gurudevāgni sannidhau

4.2.73

veditavyaṃ jagatsarvaṃ vāsudevamayaṃ sadā /
anarcayītvā deveśaṃ nātmapoṣaṇa mācaret

4.2.74

javastotrapraṇāmādīn sandhyākāle samācaret /
bhagavaddhyānatatkarma kīrtaneṣu sadā kamet

4.2.75

vaiṣṇavaṃ ca yatiṃ caiva dṛṣṭvātaṃ praṇamet kṣitau /
putradāragṛhakṣetra paśvādi dhanamātmanaḥ

4.2.76

vyapadeśyamaśeṣeṇa nāmnā bhagavato bhavet /
samassarveṣu bhūteṣu kāmakrodhau viparjayet

4.2.77

śanaiśśanairindriyāṇi viṣayebhyo nivārayet /
saṃsāravimukhaissārdhaṃ śāstrābhyāsaṃ samācaret

4.2.78

śrautasmārtādikarmāṇi sadi seveta netarat /
svanūtroktena vidhinā niṣekādikriyā bhavet

4.2.79

kuryātsarvāṇi karmāṇi bhagavaddhyānatatparaḥ /
guhyaṃ nāma ca gotraṃ ca prakṛtaṃ nānyadiṣyate

4.2.80

āsīno vā śayāno vā gacchan bhuñjāna eva vā /
sajkīrtayet smaredvāpi vāsudevaṃ sanātanam

Original text: padmasaṃhitā · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc