Language

ENहिગુ
Scripture Library

Padma Samhita · Chapter 4.17

4.17.1

pratimānāṃ tathā dhāmnāṃ jīrṇānāṃ bhagavannaham /
uddhāraṃ śrotuvicchāmi tanme brūhi yathātatham

4.17.2

svāyambhavārṣadivyeṣu mānuṣeṣu caturṣvapi /
aṅgahānau ratnajeṣu tattajjāmbānadaiḥ punaḥ

4.17.3

samādhātavyamevāṅgaṃ na tyājyaṃ śailajeṣvapi /
tadvadeva samādhānaṃ dārujādiṣu pañcasu

4.17.4

hīnāṅgeṣu tu bimbāni hitvā tāni punassṛjet /
aṅgamātrasamādhāne sṛṣṭau sarvātmanāpi ca

4.17.5

kumbhe śaktiṃ samudvāsya nirmāya ca yathāpuram /
adhivāsādikaṃ sarvaṃ pratiṣṭhāyāmivācaret

4.17.6

sthitavatsveṣu bimbeṣu samādhiryadi śakyate /
na tyāgo yujyate teṣāṃ sarveṣāmeva padmaja

4.17.7

tyaktaṃ ca lohajaṃ bimbaṃ drāvayitvā punassṛjet /
deve jīrṇe punassṛṣṭau devyaḥpracyo yathāsthitāḥ

4.17.8

tābhireva punardevo yojyo nānyāssṛjetpunaḥ /
nodvāhaśca punaḥ kāryassantate tānu pūjane

4.17.9

prabhāpadmāsanādīnāṃ vaikalye calane'pi vā /
āyudhe'pi ca cakrādau yaṣṭavyo nāsamāhite

4.17.10

udvāsya pratimāśaktiṃ mūlabhere ghaṭe'pi vā /
cakrādeśca samādhānaṃ kāryaṃ tasmin samāhite

4.17.11

saṃprokṣya pūjayeccaktimāvāhya pratimāsu tām /
bālālayaṃ kalpayitvātatra śailādivastuṣu

4.17.12

bimbe tu śaktimāvāhya jīrṇebhyaḥ pūjanaṃ hareḥ /
tyaktaṃ ca bimbaṃ nikhanet kṣitau vāmbhasi nikṣipet

4.17.13

prāsāde cāpi śithile pūjayedbālaveśmani /
upetaṃ parivāraissvairdevaṃ mūle yathā tathā

4.17.14

ajīrṇe dhruvabimbe tu jīrṇṭe dhāmani tat sthitān /
devāndevaparīvārānmūlabere niveśayet

4.17.15

ajīrṇadhāmaniṣṭhānāṃ jīrṇetu dhruvakautuke /
nodvāso nyatra kartavyo devādīnāṃ caturmukha

4.17.16

ajīrṇenāṅga hānau ca dhāmādau naiva kalpayet /
bhūyastaro pi martyena vyāmohādyadi kalpayet

4.17.17

ātmahānirddhravā tasya yajamānasya sānvayā /
yadi pramāṇarahitaṃ pramādātkalpitaṃ pūrā

4.17.18

prāsādādi punassṛṣṭau kalpaye llakṣaṇānvitam /
bahuberairabereṣu kalpanaṃ syādyathāpuram

4.17.19

bahuberenaikaberaṃ naikabere tathā param /
devīvirahitaṃ pūrvaṃ bahuberaṃ kṛtaṃ yadi

4.17.20

bhūyaḥ prakalpane tasya devībhyāṃ saha vā vinā /
amānuṣaṃ ca bimbādi pūrvaṃ lakṣaṇavarjitam

4.17.21

jīrṇoddhāre'pi kartavyaṃ tathaiva na tadanyathā /
śayanaṃ vā''sanaṃ sthānaṃ yānaṃ vā tadyathāpuram

4.17.22

bimbasya punaruddhārastathaiva syādamānuṣe /
mānuṣe tu sthitādīnāṃ bimbānāmicchayā bhavet

4.17.23

punassṛṣṭirna doṣāya tathā sati caturmukha /
* divye vimānādau ākārapramāṇādīvat upādāna.
dravyamapi sajātīyameva.*
divyaṃ vimānaṃ yadvastu yanmānaṃ yādṛśaṃ purā

4.17.24

tādṛgeva punassṛṣṭau nānyathā tatprakalpayet /
anyathā kalpane doṣo kājño rāṣṭrasya ca dhruvam

4.17.25

mānuṣaṃ sadanaṃ cārṣaṃ caiṣṭakaṃ vātha mṛṇmayam /
jīrṇaṃ punassamuddhāre śaileneṣṭakayāpi vā

4.17.26

upapīṭhādikaṃ klṛptaṃ rakṣārthaṃ vardhayedbahiḥ /
parivārāṃśca tatrasthānupapīṭhe ca vardhite

4.17.27

sthāpayenmūlaberasya rakṣārthatvānna dūṣaṇam /
sālagopurapīṭhādau calite jīrṇa eva vā

4.17.28

dṛḍhaṃ śilādibhiḥkuryā dvistīrṇa matha vā'nyathā /
nadyādijalavegena calite naṣṭa eva vā

4.17.29

prāsādādau punasthsāne nirbādhe'nyatra kalpayet /
yā mūrtiryena mantreṇa yādṛśenādhikāriṇā

4.17.30

prathame kalpane saiva dvitīye kalpane bhavet /
mūrtissaiva ca mantraṃ ca sa eva sthāpakaḥ punaḥ

4.17.31

apūrvakalpane jīrṇasamuddhāre dvayorapi /
tulyaṃ phalaṃ kalpanāyāṃ dhāmādernāstisaṃśayaḥ

4.17.32

tantrādhikārimūrtīnāṃ vyatyaye kalpane punaḥ /
nṛṇāṃ narapateścāpi rāṣṭrasya ca bhavet kṣayaḥ

4.17.33

bahubere pratiṣṭhāyāṃ jīrṇoddhāre'yathāpuram /
karmārcāṃ sthāpayedvedyāṃ śāyayeccāpi maṇṭape

4.17.34

nādhivāsaṃ jalekuryānnayanonmīlanaṃ tathā /
na tatvasaṃhārotpādau sarvaṃ pūrvavadācaret

4.17.35

mūlabimbaṃ samāsādya prāgvatsarvaṃ samācaret /
bālakautukamabhyarcya yātrā manyatra tadgatām

4.17.36

śaktiṃ kumbhe samāvāhya kumbhaṃ dhānyasthitaṃ punaḥ /
abhyarcya samaye prāpte mūlabere gurussvayam

4.17.37

śaktiṃ niveśayecchāstradṛṣṭena vidhinā harau /
kumbhatoyāvaśeṣeṇa parivāraprakalpanam

4.17.38

utsavaṃ kārayedante sarvaśāntikaro hisaḥ /
saṃprokṣaṇanimittaṃ kiṃ prakāro vāsya kīdṛśaḥ

4.17.39

kathyatāṃ bhagavanmahyaṃ jijñāsā ye'nuvartate /
prāsāde cāṅgabhaṅgādisasthāne nūtane kṛte

4.17.40

pratimāyāṃ ca pīṭhe ca prabhāyāṃ cāyudhepi ca /
ārādhane ca vicchinne māsādau kamalāsana

4.17.41

sparśane pratilomādyairnityāśaucavigarhitaiḥ /
pratilāmānulomaiśca sūtaiśca rathakārakaiḥ

4.17.42

vaikhānasaiśca saṃspṛṣṭe bhārgavāgamapūjakaiḥ /
śaivādibhiśca pāṣaṃḍairbrahmahatyādidūṣitaiḥ

4.17.43

kṣayyapasmārikuṣṭhyādyaiḥ kṛcchribhirmūlarogibhiḥ /
udakyādibhiranyaiśca śilpibhissparśadūṣite

4.17.44

viṇmutrarudhirāpeyasparśadoṣe ca mandire /
janane maraṇe caiva śvasṛgāla kharādhibhiḥ

4.17.45

spṛṣṭe ca bimbe tantrāṇāṃ saṅkare samupasthite /
evamādiṣu cānyeṣu saṃprokṣaṇavidhirbhavet

4.17.46

dhāmādikamasaṃprokṣya pratimādikamapyatha /
arcane rāṣṭramadhipaḥ prajāśca sadanaṃ hareḥ

4.17.47

śūnyaṃ syādiriṇa prāyamupadravasamākulam /
durbhikṣavyādhikalahamṛti prāyāssyurītayaḥ

4.17.48

tasmātsaṃprokṣaṇaṃ kāryaṃ dhāmādīnāṃ yathāvidhi /
viṣṇornukamiti svacchairjalaiḥ prokṣaṇa miṣyate

4.17.49

abliṅgairitarairmantrairācāryo brāhmaṇaissaha /
dhruvaberādibimbānāṃ śodhane kṣālane kṛte

4.17.50

idaṃ viṣṇuritiprāyairmantraiḥ paramapāvanaiḥ /
snapanaṃ ca yathāśakti kuryāt snapanapūrvakam

4.17.51

dvāratoraṇakumbhādiyajanaṃ tadanantaram /
dhānyapīṭhe maṇḍapasya madhyabhāge suśobhite

4.17.52

sthāpayitvā mahākumbaṃ sūtrāvastrādiveṣṭitam /
pūrvoktavartmanā tasmin paramātmānamarcayet

4.17.53

kuṇḍe vā sthaṇḍile vāpi juhuyītsamidādibhiḥ /
pratyekamaṣṭottaraśataṃ śāntihomo yathāpuram

4.17.54

badhnī yātkautukaṃ bimbe prokṣayedapare'hani /
prabhātasamaye prāpte śobhane deśikottamaḥ

4.17.55

sthāpitaṃ kumbhamāsthāya prādakṣīṇyena mandiram /
nītvā devasya purato dhānyapīṭhe niveśya ca

4.17.56

kūrcena toyamādāya kumbhasthaṃ mūlavidyayā /
pañcopaniṣadairmantrairabliṅgairitiraistathā

4.17.57

śāntimantrāṇi samaye paṭheyurvi prasattamāḥ /
brāhmaṇān bhojayeccāpi yathāśakti ca dakṣiṇā

4.17.58

ācāryadakṣiṇā cāpi daśaniṣkāvarā tadā /
sadyo vā sakalaṃ kuryānniśi vā divase'pi vā

4.17.59

na tithi rna ca nakṣatraṃ kālavelā na vidyate /
sadya eva tu kartavya miti śāstrasya niścayaḥ

Original text: padmasaṃhitā · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc