Language

ENहिગુ
Scripture Library

Padma Purana · Chapter 7.6

7.6.1

rājovāca-
tiṣṭhātraiva mahābāho mama rājye suśobhane /
kartavyā te mayā vṛttiḥ saṃśayo nātra vidyate

7.6.2

tato vīravarastasya sannidhau dharaṇīpateḥ /
uvāsa satataṃ vipra tatsevā gatamānasaḥ

7.6.3

athaikadā tasya pure jaimine sakalāḥ prajāḥ /
bhīmanādo nāma khaḍgaḥ kṣobhayāmāsa saṃtatam

7.6.4

tadvadhāya tato rājā preṣayāmāsa taṃ ruṣā /
tato'sau gaṃḍakaṃ haṃtu yayau vīravaro janaiḥ

7.6.5

dadarśa parvatākāraṃ suptaṃ taṃ dharaṇītale /
daṃṣṭrākarālavadanaṃ khaḍginaṃ taṃ saśaktidhṛk

7.6.6

nabhasi bhrāmayansaptiṃ sa ca vīravaro ruṣā /
khaḍginaṃ tamiti prāha meghagaṃbhīrayā girā

7.6.7

upārjitāstvayā ye ye durātmanpāpapādapāḥ /
babhūvuḥ phalinaste te ṛtuṃ prāpya yathā drumāḥ

7.6.8

khāditāḥ prāṇino ye ye rājye'sminpāpinā tvayā /
yamālaye samastaistairdarśanaṃ te bhaviṣyati

7.6.9

muṃca nidrāmare duṣṭa māṃ paśyāntakaraṃ nijam /
anayā nidrayā kinte mahānidra bhaviṣyati

7.6.10

tataḥ so'pi samuttasthau krodhasaṃraktalocanaḥ /
dhūlidhūsarasarvāṅgastyaktanidro mahābalaḥ

7.6.11

bhīmanāda uvāca-
garvaṃ mā kuru durbuddhe tavāyuḥ śeṣatāṃ gatam /
tatsaṃdarśanamātreṇa prāptaḥ konu vimucyate

7.6.12

jvaladagniśikhāśreṇīṃ praviśecchalabho yathā /
matkopānalarāśau tvaṃ tathaiva nipatiṣyasi

7.6.13

iti bruvaṃtaṃ taṃ draṣṭuṃ śaktyā niśitayā tayā /
sa jajvāla mahākopātkṛtvā huṃkāraniḥsvanam

7.6.14

sa papāta mahīpṛṣṭhe gatāyurgaṃḍakastataḥ /
cālayanpṛthivīṃ sarvāṃ svanitaugha pariplutaḥ

7.6.15

khaḍginaṃ patitaṃ dṛṣṭvā gaṅgābdhirodhasi dvija /
samīpaṃ tasya bhūpasya sa gaṃtumupacakrame

7.6.16

sa gacchanpathiviprarṣe dadarśaikaṃ mahāśayam /
jājvalyamānaṃ tejobhirdvitīyamiva bhāskaram

7.6.17

viṣṇudūtagaṇairyuktaṃ tulasīmālyabhūṣitam /
divyāmbaradharaṃ divyaṃ rathārūḍhaṃ smitānanam

7.6.18

papraccheti tato bhaktyā sa ca vīravaraśca tam /
kastvaṃ kuta ihāyātaḥ kva gacchasi vadasva naḥ

7.6.19

puruṣa uvāca-
kanyevidhṛtapuṃveśe madvṛttāṃtaṃ niśāmaya /
kathayāmi samāsena śrotumicchasi cenmudā

7.6.20

ahamāsaṃ purā rājā cauravaṃśavanānalaḥ /
dharmabuddhiriti khyātaḥ sarvadharmaparāyaṇaḥ

7.6.21

mayā yajñāḥ kṛtāḥ sarve dānāni sakalāni ca /
caturvarṣasahasrāṇi pālitā ca vasundharā

7.6.22

pākhaṇḍajanavākyena mayā bhūmirdvijanmanaḥ /
laṃghitā kopamāsādya doṣitā na hi kutracit

7.6.23

mayā tenāparādhena svayameva vidhistataḥ /
jahāra tatkṣaṇādeva sarvāṃ rājaśriyaṃ ruṣā

7.6.24

athāhaṃ gatasaṃpattiḥ śokāgnidagdhamānasaḥ /
kiyidbhirdivasaiḥ sādhvi yamarājavaśaṃ gataḥ

7.6.25

māṃ dṛṣṭvā citraguptena tatkarmaprakaṭīkṛtam /
uktaśca bhāskarirdevaścāruhāsagatiḥ prabhuḥ

7.6.26

dharmabuddhirayaṃ rājā kṛtapuṇyakriyaḥ sadā /
astyasya duritaṃ kiñcittanniśāmaya vacmyaham

7.6.27

pākhaṇḍairbodhito'yaṃ tu jahāra dvijaśāsanam /
tenaiva karmaṇā sthānaṃ narake cāsyaduttare

7.6.28

vṛtticchedaḥ sūryaputra yasya yena vidhīyate /
sa tasya vadhamāpnoti śāstreṣu iti niścitam

7.6.29

tasmādayaṃ pāpakarmā brahmahā pṛthivīpatiḥ /
etasya niraye sthānaṃ kalpakoṭiśatāvadhi

7.6.30

ātmadattāṃ haredyastu paradattāṃ ca medinīm /
sa koṭikulasaṃyuktaḥ prayāti narakaṃ vibho

7.6.31

yo harecca mahīṃ tāvaddevasya brāhmaṇasya ca /
na tasya niṣkṛtirdṛṣṭā kalpakoṭiśatāvadhi

7.6.32

paradattāṃ kṣitiṃ yastu rakṣituryastu rakṣati /
sa koṭiguṇamāpnoti puṇyaṃ dātṛguṇādapi

7.6.33

tato'haṃ śamanādeśādbhuktvā vai pūtimṛttikām /
kalpayonau prāṇihiṃsā sarvadaiva mayā kṛtā

7.6.34

gāvaśca brāhmaṇāścaiva tathaivānye'pi jīvinaḥ /
mayā duṣṭena nihatāḥ koṭikoṭisahasraśaḥ

7.6.35

kālena preritā sādhvi māṃ sarvakṣayitāśrayam /
khaḍgayoniṃ samutpannaṃ bhavatī prajaghāna ha

7.6.36

gaṅgābdhisaṅgamaṃ tīrthaṃ durllabhaṃ daivatairapi /
sthale'pi mṛtyumāsādya yatreyaṃ mama sadgatiḥ

7.6.37

gaccha suśroṇi bhadraṃ te bhaviṣyati na saṃśayaḥ /
acireṇaiva patinā darśanaṃ te bhaviṣyati

7.6.38

vyāsa uvāca-
tasyaitadvacanaṃ śrutvā sā kanyā paramādbhutam /
vavaṃde caraṇau tasya dharmabuddhirmahīpatiḥ

7.6.39

tato rathaṃ samāruhya sa rājā tridivaṃ yayau /
so'pi vīravaro vipra jagāma nṛpateḥ sabhām

7.6.40

rājā ca taṃ mṛtaṃ śrutvā khaḍginaṃ bhīmavikramam /
tasyai dadau vivāhena jayaṃtīṃ nijakanyakām

7.6.41

jayaṃtīṃ tāṃ samādāya sā kanyā puruṣākṛtiḥ /
tapastaptuṃ manaścakre gaṅgāsāgarasaṅgame

7.6.42

gaṅgābdhisaṃgame snātvā prabhāte dvijasattama /
gītairvādyaiśca nṛtyaiśca yajennārāyaṇaṃ prabhum

7.6.43

nirāmiṣaṃ haviṣyaṃ ca phalāhāraṃ dvijottama /
kadācidupavāsaṃ sā kurute ca varāṅganā

7.6.44

ekākinīṃ samālokya ko'grahīdatra bhūtale /
māṃ nīcamiti matvāsau samāruhya ca vājinam

7.6.45

bhūya eva nijaṃ rājyaṃ sājagāma varāṅganā /
mādhavasya viyogena tasya vidyādharasya vā

7.6.46

mṛtā sā rājatanayā yato'nyaṃ na bhajatyapi /
tasyāṃ mṛtāyāṃ bhṛtyo'sau nirjagāma yadṛcchayā

7.6.47

vilapya bahudhā tatra praceṣṭo'tyaṃta śokabhāk /
jagāma maraṇārthāya gaṅgāsāgarasaṅgamam

7.6.48

gaṅgābdhisaṅgame snātvā tulasīmṛdvibhūṣitaḥ /
kṛtāñjaliriti prāha praceṣṭo bhīṣmamātaram

7.6.49

pavitre tvajjale mātastyajāmyatra kalevaram /
sulocanā me kāṃtāsyādyathātattvaṃ kariṣyasi

7.6.7.6.50

bhūyobhūyo bruvaṃtaṃ tamiti tasyāśca kiṃkarāḥ /
badhvā pāśena taṃ ninyurniruktāṃ tatsabhāṃ prati ५०

7.6.51

taptā vīravarādeśātkiṃkarāste sudāruṇāḥ /
kārāyāṃ sthāpayāmāsuḥ praceṣṭamanuvihvalam

7.6.52

etasminneva kāle tu dṛṣṭvā tatkāryamadbhutam /
hāhākāro mahānāsīttadrājye dvijasattama

7.6.53

etacchrutvādbhutaṃ karma sa ca rājā guṇākaraḥ /
āyāto'tyaṃta saṃtapto vadatīti dvijottama

7.6.54

niṣaṃgiṇaśca rathinaścarmiṇaḥ khaḍginastathā /
dhānuṣkāśca kauṃtakāśca koṭikoṭisahasraśaḥ

7.6.55

sthāne sthāne pure tasminrājā vai śokavihvalaḥ /
niyojayāmāsa tadā rakṣāyai dvijasattama

7.6.56

tenājñaptāstataḥ sarve yoddhāro'mitavikramāḥ /
satvarāḥ patirakṣāsu tasthustasminpure ruṣā

7.6.57

gītāni gāyakaiḥ sarvairnṛtyāni nartakaistathā /
vādyāni vādakaiścaiva tatra tyaktāni sādhvasaiḥ

7.6.58

tataḥ sa rājā viprarṣe samāhūya svamaṃtriṇaḥ /
kimetaditi papraccha śokopahatamānasaḥ

7.6.59

maṃtriṇa ūcuḥ-
devādbhutamidaṃ karma na dṛṣṭaṃ na śrutaṃ kvacit /
etāvatāṃ nṛṇāṃ madhye paśyatāṃ kva jagāma sā

7.6.60

ko'pi jalpati sā lakṣmīḥ śāpenāgatya bhūtale /
tvadīyaṃ saudhametarhi svayamaṃtaradhīyata

7.6.61

māyāmayī sā ramaṇī māyayā tvadgṛhe sthitā /
māyāṃ svakīyāṃ darśitvā gatetyanye vadaṃti vai

7.6.62

kecidvadaṃti ramaṇī sarvalakṣaṇasaṃyutā /
āgamiṣyati bhūyo'pi bhagāṅgo maghavā yataḥ

7.6.63

tanmukhaṃcandravanmatvā viciṃtyātmānamātmanā /
kecidvadaṃti candreṇa nītā supratipattaye

7.6.64

vadaṃti ke'pi sā kanyā sadguṇā dīrghavāsanā /
bhrāntyā candramasā grastā pūrṇacaṃdranibhānanā

7.6.65

diggajairnalinī bhrāntyā praphullakamalānanā /
viṣadaṇḍaprahastā ca nīrajā kalikākucā

7.6.66

kecidvadaṃti sṛṣṭvā sā sraṣṭumanyāṃ striyaṃ nṛpaṃ /
tadrūpādarśanālokye nītā rūpaguṇāsthitā

7.6.67

kecidvadaṃti bhūpāla tvayā sarvadiśo jitāḥ /
rūpairdaivāṃganā jetuṃ gatā sā tridivaṃ prati

7.6.68

atha te maṃtriṇo'nyonyamālokyeti mukhaśriyaḥ /
stabdhā ivābhavansarve nirutsāhāḥ sasādhvasāḥ

7.6.69

bhūpaḥ sulocane putri kva gatāsi vihāya mām /
ityuktvā sa mahīpālaḥ pṛthivyāṃ mūrcchito'patat

7.6.70

rājānaṃ patitaṃ dṛṣṭvā śokena mahatā tataḥ /
jajñe hāhāravastasminnagare dvijasattama

7.6.71

tatkraṃdanadhvaniṃ vipra pratiśrutvā ca jāyate /
utprekṣate tatra loke kraṃdaṃti kakubho daśa

7.6.72

dhūlidhūsaratāṃ gaṃtuṃ nṛpatiṃ muktakeśakam /
vidhṛtya maṃtriṇaḥ sarve tarasā saudhamāyayuḥ

7.6.73

atha vidyādharastatra śrīvikramadevajaḥ /
tasyāḥ pīṭhaṃ samāliṅgya ruroda karuṇasvanaiḥ

7.6.74

hā priye caṃcalāpāṅgi suvarṇakusumaprabhe /
śokābdhau pātayitvā māṃ kva gatāsi varānane

7.6.75

mama kiṃ dūṣaṇaṃ dṛṣṭaṃ tvayā nirdoṣayā priye /
na dadāsi kathaṃ bhadre darśanaṃ kamalānane

7.6.76

na jīviṣyāmyaṃhaṃ bhadre kṣaṇamātraṃ tvayā vinā /
ato me darśanaṃ datvā kriyatāṃ prāṇarakṣaṇam

7.6.77

kiṃ dhanaiḥ kiṃ janaiḥ kiṃ me mitraiḥ kiṃ vā dhanairgṛhaiḥ /
nāpnomi yadi bhadre tvāṃ prāṇebhyo'pi garīyasīm

7.6.78

etaccānyacca viprarṣe sa kṛtvā karuṇaṃ mahat /
śokānmṛtyuṃ viniściṃtya yayau gaṅgābdhisaṅgamam

7.6.79

tatra gaṅgāmbhasi snātvā samudrajalamiśrite /
nivedya bhāskarāyārghaṃ gaṃgāṃ natvāha mātaram

7.6.80

gaṃṅge devi jaganmātastvajjale vimale tanum /
tyajāmi tāṃ yathā bhūyaḥ prāpnomi tatkariṣyasi

7.6.81

iti bruvaṃtaṃ taṃ vipra tatkiṃkaravarāstataḥ /
vidhiṃ vininyuḥ sadṛśaṃ kruddhā vīravarasya ca

7.6.82

tato vīravaraḥ prāha kastvaṃ bhoḥ kuta āgataḥ /
kathamatra tanutyāgaṃ kuruṣe tadvadasva me

7.6.83

tadvākyametadākarṇya tato vidyādharo'khilām /
tāṃ kathāṃ kathayāmāsa śṛṇvatāṃ vismayapradām

7.6.84

atha tvaṃ mūrkhalokānāṃ pravarosi na saṃśayaḥ /
gāndharvī rākṣasī vāpi pannagī vāpi kinnarī

7.6.85

śāpāgateva sā kanyā tasmādantarhitā svayam /
sā devarūpiṇī kanyā devānāṃ nilayaṃ gatā

7.6.86

kathaṃ tayā samaṃ bhūyo darśanaṃ te bhaviṣyati /
cakorapeyaṃ pīyūṣaṃ gagane rohiṇīpateḥ

7.6.87

kiṃ śaknuvaṃti taṃ pāpā vāyasā balino'pi ca /
yadaprāpyaṃ na tatprāpyaṃ prāpyaṃ yattacca labhyate

7.6.88

jānaṃti tajjanaṃ kaścinmohaṃ prati na gacchati /
kenāpi dīyate kanyā kanyā kenāpi gṛhyate

7.6.89

pūrvajanmani yā kanyā tāṃ kanyāṃ labhate patiḥ /
putraprayojanā bhāryā putrāḥ piṇḍaprayojanāḥ

7.6.90

kurvaṃti dāragrahaṇamataeva manīṣiṇaḥ /
yatheha dīyate nāryā tathā nārī samaśnute

7.6.91

kraṃdanrajanyāmapyeṣa bhṛṅgaḥ kumudinīṃ sahet /
sadrūpo'pi patiḥ strīṇāṃ saṃtoṣāya bhavennahi

7.6.92

ravau sthite'pi padminyā madhūni bhramaraḥ pibet /
nārīṣu satataṃ cittaṃ viṣṇubhaktiṣvanādaraḥ

7.6.93

śokaiḥ kaiścittanutyāgastisraḥ puṃsāṃ viḍaṃbanāḥ /
dārāḥ putrāstathā bhrātā deśāśca bāṃdhavāstathā

7.6.94

punarlabhyā ime sarve punarlabhyā na cāsavaḥ /
na mukto viṣayo dharmo na ca karma kṛtaṃ tvayā

7.6.95

vartamāne gate mūḍha bhaviṣyaṃ janma durllabham /
mama mātā mama pitā bhāryā bhrātā dhanaṃ mama

7.6.96

niṣphalaṃ yāti vai janma nṛṇāṃ mamatayā tayā /
evaṃ prabodhitaḥ samyaktena dhīravareṇa saḥ

7.6.97

daurmanasyaṃ parityajya tasthau tatraiva jaimine /
tatastu gandhinī prītyā hasaṃtī svagṛhaṃ gatā

7.6.98

gatvā ca mādhavaṃ maṃce svapaṃtaṃ sā dadarśa ha /
gandhinyuvāca-
uttiṣṭhottiṣṭha durbuddhe bhramaste viphalo'bhavat

7.6.99

vivāhakāle sā kanyā babhūvāṃtarhitā svayam /
evaṃ tasyā vacaḥ śrutvā samuttasthau sa mādhavaḥ

7.6.7.6.100

vilalāpākulaḥ śokairmahadbhiḥ kṣmātale luṭhan /
kanyāyā dūṣaṇaṃ nāsti nāsti vidyādharasya vā १००

Original text: padmapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc