Language

ENहिગુ
Scripture Library

Padma Purana · Chapter 7.5

7.5.1

vyāsa uvāca-
asti tāladhvajā nāma nagarī tridaśopamā /
sarvalokeṣu vikhyātā prakīrṇā guṇināṃ gaṇaiḥ

7.5.2

tatrāsīdvikramo nāmā rājā śuddhakulodbhavaḥ /
dhārmikaḥ satyavādī ca prajāpālanatatparaḥ

7.5.3

tasya hārāvatī nāma vallabhā bhuvi durllabhā /
āsītsvakīyavadanaprabhājita śaśiprabhā

7.5.4

tasya saiva priyā rājñaḥ strīgaṇe'pi ca tiṣṭhati /
gaṅgeva saritāṃ bharttustiṣṭhatyapi saridgaṇe

7.5.5

bhūdevadaivaparataḥ kālena kiyatā dvija /
vyajāyata sutastasyāṃ sarvalakṣaṇasaṃyutaḥ

7.5.6

śāstroktavidhinā tasya sa rājā sarvaśāstravit /
mādhaveti tato nāma cakravartī cakāra ha

7.5.7

tato'sau mādhavo vipraḥ kālena kiyatā balī /
sarvavidyāsaritpāraṃgataḥ sadguṇasaṃgataḥ

7.5.8

athāsau yauvarājyena rājye narapatiḥ sutam /
siktavāṃstaṃ mahīdeva sarvadevagaṇārcakam

7.5.9

ekasmindivase vipra caturaṃgabalairvṛtaḥ /
jagāma kautukenāsau mṛgayāyai mahadvanam

7.5.10

tatra hatvā bahūñjantūnmadhyāhne samaye tataḥ /
kṛtavānnagare gaṃtumudyamaṃ vipinādasau

7.5.11

nagaraṃ svakamāgacchatsasainyo mādhavo mudā /
dadarśa yuvatīmekāṃ sarasi snānatatparām

7.5.12

snānārhadravyavasanairvyaktīkṛtakalevarām /
svakīyamukhasaundaryyajitapūrṇaniśākarām

7.5.13

suvarṇakuṇḍaladvandva vibhrājadgaṇḍamaṇḍalām /
sudīrghakeśakaiśchanna nitaṃbāṃ cāruhāsinīm

7.5.14

suvarṇapadmakalikāṃ cārūnnatapayodharām /
mṛgārikṛśamadhyāṃ ca vasaṃte kokilasvarām

7.5.15

yūnāṃ manoharā rājye kandarpeṇa mahātmanā /
āropitā patākeva sundarī sā vyajāyata

7.5.16

tādṛśīṃ tāṃ samālokya prāntare saṅgavarjite /
kaḥ kāmavaśago na syātkṣitau prāṇānvahanpumān

7.5.17

atha vikramaputro'sau tāmālokya varānanām /
kaṃdarpabāṇavraṇita hṛdayaśceti ciṃtayan

7.5.18

etasyāḥ sadṛśī kāpi na dṛṣṭā kṣitimaṇḍale /
etāmiha samāliṅgya saphalaṃ janma ceṣyate

7.5.19

śreṣṭho'smi sarvalokānāṃ vayastejoguṇairaham /
yadyapīndrāṃganeyaṃ syānnetavyādya tathāpi ca

7.5.20

parastrīharaṇe yo vā doṣo bhavati sāṃpratam /
ko vā śaknoti tadvaktuṃ yato rājā pitā mama

7.5.21

iti saṃciṃtya manasā sudṛḍhaṃ tena kāminā /
dūre saṃsthāpya sainyāni yayau sā snāti yatra ha

7.5.22

aiśvaryaṃ ca madaścaiva kāmaścaiva mahītale /
traya ete vivekasya tejo ghnaṃti kimadbhutam

7.5.23

pitāsya duritadhvaṃsī dharmarakṣākaro nṛṇām /
dhiksvayaṃ kāmadevo'sau mohayatyakhilaṃ jagat

7.5.24

tamāyātaṃ samālokya vegena mahatā tataḥ /
ekākinī sā ramate bhṛśaṃ ciṃtākulābhavat

7.5.25

ekākinīṃ samālokya kāṃtārasthāṃ sayauvanām /
ayaṃ dhāvati vegena tanme manasi vartate

7.5.26

jalpaṃti munayaḥ sarve dharmo rakṣati rakṣitaḥ /
na ca jñātavyamatraiva kimatra ca bhaviṣyati

7.5.27

sahāyahīnaṃ yatsthānaṃ puro dhāvati śatravaḥ /
ślāghyaṃ palāyanaṃ tatra nivāsaḥ prāṇanāśakaḥ

7.5.28

ityālocya varārohā savyakacche ghaṭaṃ tataḥ /
kṛtvā palāyane bhītyā manaścakre sarovarāt

7.5.29

tataḥ sa mādhavaścāpi javena mahatā dvija /
evaṃ tasyāḥ puro gatvā prasāritakaraḥ sthitaḥ

7.5.30

śrīmādhava uvāca-
varāṅgane cārudehe suyauvanabalānmama /
palāyase mano hṛtvā hatosmyahamacetanaḥ

7.5.31

kiṃ nāma caṃcalāpāṃgi cārvaṅgi tava kaḥ patiḥ /
svargātkiṃ vā gatāsi tvaṃ tvattulyā nāsti bhūtale

7.5.32

sundari tvamiha śreṣṭhā sarvalakṣaṇasaṃyutā /
kathaṃ vahasi pānīyaṃ dāsīva kamalānane

7.5.33

payodharau śātakuṃbhau sadā vahasi vakṣasi /
kakṣeṇa jalakumbhaṃ ca komalāṅgīdamadbhutam

7.5.34

divākarakarātyaṃta saṃtapte pathi lohitāḥ /
pādāṃgulyaṃtarā bhāṃti japānāṃ kalikā iva

7.5.35

suśroṇi bhaja māṃ prītyā tyaja kuṃbhaṃ varānane /
tava duḥkhāvasāno'bhūnmama darśanamātrataḥ

7.5.36

śrīmadvikramabhūbharttuḥ putro'haṃ mādhavāhvayaḥ /
sarvabhāvairbhaviṣyāmi varāṅgastava sundari

7.5.37

mamastrīgaṇamadhyeṣu subhagā tvaṃ bhaviṣyasi /
supuṣpavallī madhyeṣu dvirephasyeva mālatī

7.5.38

athavā mama vākyaṃ tvaṃ garvāllaṃghitumicchasi /
na tyakṣāmi tathāpi tvāṃ yato'haṃ nṛpateḥ sutaḥ

7.5.39

vyāsa uvāca-
tenoktaṃ vacanaṃ śrutvā paṃthānaṃ pravihāya sā /
tasthāvadhomukhī vipra prāheti ca śanaiḥ śanaiḥ

7.5.40

kadāpi cetparasyāpi na śṛṇoti vaco mama /
tathāpi lajjāṃ saṃtyajya vakṣyāmyeva bhavāgrataḥ

7.5.41

tathā hyahaṃ mahāvīra subāhukṣattriyapriyā /
nayāmi devapūjārthaṃ jalaṃ caṃdrakalā hyaham

7.5.42

yadvaco bhavatā proktaṃ na ca tattvatkulocitam /
tvadvaṃśaprabhavāḥ sarve parastrīṣunapuṃsakāḥ

7.5.43

ahamekākinī nārī vīrāṇāṃ prabhavo bhavān /
balādāliṅgya māmatra yaśaḥ kiṃ te bhaviṣyati

7.5.44

parastriyaṃ samāliṅgya kṣaṇamātrasukhaṃ bhavet /
ihāpakīrtiḥ śeṣaṃ ca duḥkhaṃ kalpaśatādhikam

7.5.45

karmabhūmiriyaṃ śūra puṇyamatra vidhīyatām /
parastrīharaṇe cittaṃ kadācinmāṃ kariṣyasi

7.5.46

lobhātpravartate kāmaḥ kāmātpāpaṃ pravarttate /
pāpānmṛtyurmṛte'pi syāddustare narake sthitiḥ

7.5.47

sarve'pi tvadguṇā vyarthaṃ tvajjanmāpi ca niṣphalam /
kāmasya vaśatāṃ gatvā raṃtumiccheḥ parastriyam

7.5.48

māṃsamūtrapūrīṣāsthinirmitaṃ me kalevaram /
etadeva samālokya smarasya vaśatāṃ gataḥ

7.5.49

bhūpālavaṃśotpattitvātpaurebhyo na bibheṣi kim /
mastakopari garjaṃtaṃ nekṣase samavarttinam

7.5.7.5.50

grasaṃti baḍiśaṃ matsyāste sarve jñānavarjitāḥ /
jñānīcetprāpya baḍiśaṃ bhavānkasmādgrasiṣyasi ५०

7.5.51

vivekastriṣu lokeṣu saṃpadāṃ paramaṃ padam /
aviveko hi lokānāmāpadāṃ paramaṃ padam

7.5.52

tayoktaṃ vacanaṃ śrutvā mādhavaḥ kāmamohitaḥ /
uvāca jaimine vācaṃ vinayāvanataḥ punaḥ

7.5.53

tavodvīkṣaṇanārāca dhārājarjaramānasam /
priye māṃ trāhi trāhīti tavāsmi śaraṇaṃ gataḥ

7.5.54

tāvatpriyatamā nārī yāvattiṣṭhati yauvane /
mṛṇālakoṣāṃ nalinīṃ hemabhṛṃgo na gacchati

7.5.55

prasīda hariṇīnetre rakṣa māṃ sevakaṃ svakam /
tvadvācaṃ nīrasāṃ śrutvā bhinatti hṛdayaṃ mama

7.5.56

candrakalovāca-
tyaja duḥkhaṃ mahāvīra śṛṇu madvacanaṃ śubham /
pravakṣyāmi manoduḥkhaṃ haṃtuṃ yadbhavataḥ kṣamām

7.5.57

samudrapāre vikhyātā puraṃdarapuropamā /
plakṣadvīpe'sti dīpyaṃtī vikhyātā saṃjñayā purī

7.5.58

guṇākarāhvayastatra rājā śreṣṭho mahāyaśāḥ /
āste sarvagaṇairyuktaḥ pratāpe'gnisamo balī

7.5.59

suśīlā nāma tadbhāryā sarvalakṣaṇasaṃyutā /
sevāvaśīkṛtasvāmi hṛdayā sadayā janaiḥ

7.5.60

sulocanākhyā tatkanyā vīratatkukṣisaṃbhavā /
sadūharūpairajayatsakalānsundarīgaṇān

7.5.61

tasyā rūpaṃ guṇaughaṃ ca varṇituṃ bhuvi kaḥ kṣamaḥ /
tadrūpadarśamālokyāsṛjadanyāṃ svayaṃ vidhiḥ

7.5.62

ahamāsaṃ mahāvīra tasyā dāsī nṛpātmajaḥ /
samāgatāsmi daivena tvaddeśaṃ prati sundarī

7.5.63

tatsamā sundarī nāsti tvatsamo nāsti sundaraḥ /
gṛhāṇa tāṃ vivāhena svargabhogaṃ yadīcchasi

7.5.64

jaṃbukīṃ balavānsiṃho vihāyāṃkagatāmapi /
hastinīṃ na hi kiṃ dhatte yatnataḥ pratipattaye

7.5.65

udyogī puruṣo loke labhate paramāṃ śriyam /
udyogena vinā brūhi kiṃ kāryaṃ bhuvi vidyate

7.5.66

vyāsa uvāca-
tasyāstadvacanaṃ śrutvā mādhavo mādhavārcakaḥ /
dūrīkṛtya smarodbhāvaṃ tāmityāha varānanām

7.5.67

mādhava uvāca-
kena cihnena tāṃ kanyāṃ jñāsyāmi kamalānane /
tanme kathaya suśroṇi yadi te mayyanugrahaḥ

7.5.68

siṃdhupāra pratīpājñaḥ kathaṃ yāsyāmi mānuṣaḥ /
bhaviṣyati tayā sārddhaṃ kathaṃ saṃdarśanaṃ mama

7.5.69

candrakalovāca-
tasyāstu vāmajaghane tilakaṃ tilasannibham /
asti taddarśanenaiva jñāsyasi tvaṃ sulocanām

7.5.70

uccaiḥśravasasaṃjñasya turagasya mahātmanaḥ /
tvanmaṃdurāyāṃ putrosti sarvagāmī hayottamaḥ

7.5.71

tamaśvaśreṣṭhamāruhya javena pavanopamam /
gamiṣyasi samudrāṃtaṃ sukhasādhyā mahīyataḥ

7.5.72

tato bhūpālaputro'sau sasainyo gṛhamāgataḥ /
sāpi candrakalā sādhvī suprītā svagṛhaṃ gatā

7.5.73

viciṃtya vacanaṃ tasyā mādhavo'ti tvarānvitaḥ /
ciṃtākulitacitto'sau sahasā maṃdurāṃ yayau

7.5.74

tatra baddhāñjalirbhūtvā vaikramirvikramānvitaḥ /
turaṃgamāniti prāha guṇayuktānmahābalān

7.5.75

mādhava uvāca-
yūyaṃ sarve mahātmānaḥ sarvalakṣaṇasaṃyutāḥ /
samudrapāre māṃ netuṃ kaḥ śaknoti turaṅgamaḥ

7.5.76

atha te turagāḥ sarve śrutvā tadvacanaṃ bhiyā /
parasparaṃ kṣitimukhāstasthurno netumudyatāḥ

7.5.77

athaikasturagastatra samastalakṣaṇairyutaḥ /
mādhavasya puro gatvā vācametāmuvāca ha

7.5.78

ahaṃ bhavaṃtaṃ neṣyāmi siṃdhupāraṃ na saṃśayaḥ /
kiṃ tvākarṇaya duḥkhāni madīyāni nṛpātmaja

7.5.79

anyabhuktāvaśiṣṭaṃ yattattṛṇaṃ mama bhakṣaṇam /
graṃthikoṭiprayuktābhīrajjubhirmama baṃdhanam

7.5.80

svapne'pi vrīhayo vīra na dṛṣṭā balinā mayā /
anyeṣāmapi bhogānāṃ kā kathātra nṛpātmaja

7.5.81

gauraveṇa vinā vīra na satāṃ vikramo bhavet /
janiṣyati kathaṃ vahnirvinā kāṣṭhaṃ ghṛtādibhiḥ

7.5.82

ahamīdṛgime sarve nānābhūṣāsamanvitāḥ /
na tu siṃhasamāḥ śvānaḥ sarvābharaṇabhūṣitāḥ

7.5.83

pradakṣiṇākāratayā saśailadvīpasāgarāḥ /
kṣaṇamātreṇa pṛthivīṃ śaknomi bhūpate prabho

7.5.84

mādhava uvāca-
kṣamasva doṣaṃ sakalaṃ matpitrā vihitaṃ haya /
adyaprabhṛti mukhyo'si maṃdurābhyaṃtare mama

7.5.85

pareṇa dattaḥ saṃtāpaḥ sadā tiṣṭhati nottame /
salilaṃ vahnisaṃtaptaṃ kṣaṇācchītalatāṃ vrajet

7.5.86

svamādhuryairbhavedikṣuḥ kṣaṇamapi hi tṛptaye /
ityuktvā taṃ namaskṛtya turaṃgaṃ nṛpanaṃdanaḥ

7.5.87

tataḥ śubhe kṣaṇe tasya pṛṣṭhamāruhya vājinaḥ /
praceṣṭākhyena bhṛtyena vilaṃghya jaladhiṃ yayau

7.5.88

purīṃ sarvaguṇairyuktāṃ puraṃdarapuropamām /
jagāma mādhavo bhrājansaudhāvalibhirujjvalām

7.5.89

tatropasthāṃ ca yuvatīṃ gaṃdhinīṃ mādhavo dvijaḥ /
dṛṣṭvāsmitamukho vākyamuvāceti ca komalam

7.5.90

vṛddhe mātarahaṃ pārtho dinamekaṃ tavālaye /
sthātumicchāmi kā'jñāte dhanavānmādhavāhvayaḥ

7.5.91

ātitheyī gaṃdhinī sā tamādāyātithiṃ tataḥ /
harṣitvā svagṛhaṃ tatra jagāmātyaṃtabhaktitaḥ

7.5.92

yathoktavidhinā vipra tayā tasyārhaṇā kṛtā /
mādhavastāṃ niśāṃ ninye ciṃtāvyākulamānasaḥ

7.5.93

atha prabhāte vimale gandhinyāḥ purato dvija /
mādhavaḥ sakalaṃ kāryaṃ kathayāmāsa bhūsuraḥ

7.5.94

devī sulocanāyāśca tasminneva dine śubhe /
gandhādivāsanaṃ karma racayāmāsa sā ca tat

7.5.95

śrutvādhivāsanaṃ karma rājaputryāstato dvija /
śokasāgarakallola nikaro mādhavo'bhavat

7.5.96

yadarthaṃ rājyavasatirmayā tyaktā tadicchunā /
yadarthaṃ bāṃdhavāstyaktā laṃghitaśca mahodadhiḥ

7.5.97

adyaiva tasyā daivena bhaviṣyatyadhivāsanam /
niṣphalāḥ sakalā eva yāvaṃto vihitāḥ śramāḥ

7.5.98

kiṃtu lokā na jalpaṃti mādhvyā mugdho gato'khilam /
ko'pi bhagnodyamo na syātprajñātvā kāryaniścayam

7.5.99

etadviciṃtya manasā mādhavo'sau punaḥ punaḥ /
mālāpuṣpādike kāryaṃ lilekha premavarṇitam

7.5.7.5.100

kanye mādhavanāmāhaṃ kumāro dharaṇīpateḥ /
tāladhvajādhirājasya vikramasya mahātmanaḥ १००

7.5.101

tvacceṭī tatra kāpyasti kanye candrakalāhvayā /
tayā tavaguṇagrāmaḥ kathito me purā kila

7.5.102

tvadguṇagrāmasaṃlagnacitto'haṃ nimnasāgaram /
vilaṅghya turagārūḍhaḥ samāyātaḥ purīṃ tava

7.5.103

adhunā māṃ varatvena vṛṇu kanye sulocane /
yataḥ saṃsāramadhye'smiṃstavāsmi śaraṇaṃ gataḥ

7.5.104

yathā guṇavatīṃ tvāṃ hi nānyo jānāti tatpumān

7.5.105

sarojinīguṇaṃ vetti bhṛṃga eva na darduraḥ /
śubhrasya jaladasyāpi gaganaikasya nodayaḥ

7.5.106

tathāpi na bhajedanyaṃ vinā candraṃ kumudvatī /
atha tallikhanaṃ vīro mālākārapriyā kare

7.5.107

svarṇāṃgulīya sahitaṃ dadau sa vinayo nṛpaḥ /
puṣpamālāṃtare kṛtvā taṃ lekhaṃ sāṃgulīyakam

7.5.108

rājaputrī samīpe sā gaṃdhinī tarasā yayau /
puṣpamālāṃ baliṃ tasyai datvā sā gaṃdhinī tataḥ

7.5.109

tasthau baddhāñjalirbhūtvā dūraṃ gatvā bhiyā kiyat /
tataḥ sā rājatanayā likhitaṃ sāṃgulīyakam

7.5.110

vilokya sakalaṃ mūlātpapāṭhātyaṃtapaṇḍitā /
sāpi tatpṛṣṭhapatre tu tadyogyamuttaraṃ dvija

7.5.111

alikhadvismitā kanyā yadyacca sarvamucyate /
rājaputra mahābāho tvadvākyamakhilaṃ śrutam

7.5.112

śṛṇu sattama vākyaṃ me yathocitamidaṃ vacaḥ /
adyādhivāsanaṃ karma śvo vivāho mama dhruvam

7.5.113

pituryatsaṃmataṃ kāryaṃ pṛthivyāṃko'pi natyajet /
kārye tu duḥkhasādhye tu kāryo nātiśramo janaiḥ

7.5.114

kāryesiddhe śramo na syādasiddhe śrama eva hi /
tathāpi śṛṇu vakṣyāmi yena prāpnoti māṃ bhavān

7.5.115

yadartho bhavatā caiva samudropi ca laṃghitaḥ /
mayā pradakṣaṇī kāryo varo vidyādharo hyayam

7.5.116

tatpuro'haṃ gamiṣyāmi nānābharaṇabhūṣitā /
vāmabāhūrddhvaṃ kṛtvā ca vīraḥ syānmama saṃmukhaḥ

7.5.117

yena māṃ śakyate netuṃ sa me bhartā bhaviṣyati /
satyaṃ satyamidaṃ satyaṃ patre'smiṃllikhitaṃ mayā

7.5.118

anyathā sudṛḍhaṃ kāryaṃ laṃghituṃ na hi śakyate /
etadvilikhya sā kanyā tasyā eva kare dadau

7.5.119

sāpi tatpatramādāya gatā mādhavasannidhim /
tayā yallikhitaṃ patre tatpaṭhitvā tu mādhavaḥ

7.5.120

bhūyopi likhitaṃ vipra lilekhātyaṃtakautukaiḥ /
tvayā yaduktaṃ he kanye dhanye dhanyakulodbhave

7.5.121

tadeva manmataṃ sarvaṃ ko'pi nāstyatra saṃśayaḥ /
tatastu gaṃdhinī bhūyo gatvā tannikaṭe dvija

7.5.122

dadau sulocanāyai sā likhanaṃ sundarākṣaram /
atha tallikhanaṃ jñātvā kumārāṃgī kṛtaṃ dvija

7.5.123

babhūvātyantasaṃhṛṣṭā vismitā ca punaḥ punaḥ /
tasminnasaṃśayaṃ kāryaṃ yadāsau svīkṛtaṃ dadau

7.5.124

tadā kiṃ svayamindro vā yanmāyā mādhavaḥ pumān /
ihaloke paratrāsti snehabhūmiḥ patiḥ sadā

7.5.125

vinā saṃdarśanenāpi na varatvedṛto mayā /
iti saṃcintya sā sādhvī niḥśvasya ca punaḥ punaḥ

7.5.126

snānavyājādgatāvāsaṃ gandhinyāśca sahālibhiḥ /
haste vidhṛtya tāṃ kanyāṃ gaṃdhinī sā puraṃdhrikā

7.5.127

mādhavaṃ darśayāmāsa śayānaṃ maṃcakopari /
taṃ samālokya sā kanyā kaṃdarpasadṛśaṃ tataḥ

7.5.128

romāṃcitaṃ samastāṅgamudāttaṃ paśyati kramāt /
tannetrayugalaṃ tasminyatra yatra nimajjati

7.5.129

kaṣṭadṛṣṭyā ca nānyatra tasmānnāmātra gacchati /
sākṣādayaṃ vā kandarpo devakīnandano'pi vā

7.5.130

śarvo vā viṣayādhīśaḥ sākṣādvā pārvatīpatiḥ /
rūpairetairjaganmadhye mānuṣo na hi jāyate

7.5.131

anena svāminā janmasaphalaṃ hariṇīdṛśaḥ /
madbhaktivaśago bhūtvā vidhātātyaṃtayatnataḥ

7.5.132

yadāhaṃ kanyakā jātā tadainaṃ kiṃ sasarja ha /
adyaprabhṛti nātho'yaṃ svayaṃ nāstyatra saṃśayaḥ

7.5.133

ityuktvā sā matiṃ cakre gaṃtuṃ nijagṛhaṃ prati /
gandhinyuvāca-
kanye yuktiriyaṃ bhadre tvayāpi hṛdi sevyatām

7.5.134

yathā sumūrtiḥ puruṣo na tathā bhāti nindayā /
ullāso gātrabhaṃgaśca mandadṛṣṭiśca vismitam

7.5.135

sarvāṇi viṣṇucihnāni nidrāyāṃ mṛgalocane /
saṃdaṣṭauṣṭhapuṭākṣepātprokto nottiṣṭhati dhruvam

7.5.136

śanaiḥ śanaiḥ karaṃ tasya svakarābhyāmadarśayat /
tvāṃ draṣṭuṃ rājakanyāyāḥ saṃdhṛtyāgamanaṃ śṛṇu

7.5.137

śrutvaitatsopi cottasthau saṃbhramākrāṃtamānasaḥ /
vinayāvanato vākyaṃ mādhavaścetyuvāca tām

7.5.138

mādhava uvāca-
kanye majjanmasaphalaṃ śramaśca saphalo mama /
tvaccāruvadanāṃbhojaṃ sākṣādeva mayekṣitam

7.5.139

sakalairyauvanaiḥ kanye tvaṃ varatvena māṃ vṛṇu /
tvadyogosti varo nānyo māṃ vinā bhuvi sundari

7.5.140

sulocanovāca-
sugate tvaṃ mama svāmī bhāgyena mahatā bhaveḥ /
mayā yadvacanaṃ proktaṃ tadeva sudṛḍhaṃ khalu

7.5.141

ājñāṃ kuru mahābhāga gacchāmi nijamaṃdiram /
mādhava uvāca-
tiṣṭheti yadi vā vacmi kanye garvastadā bhavet

7.5.142

gaccheti vacanaṃ vaktuṃ nāyāti vadanānmama /
svayaṃ vicārya cārvaṃgi yadyuktaṃ tadvidhīyatām

7.5.143

satyehavacanaṃ tasminbhaviṣyasi sutatparā /
ityuktā tena sā kanyā harṣitā svagṛhaṃ gatā

7.5.144

tatraiva mādhavastasthau vṛto bahuparicchadaiḥ /
cāruvidyādhara eva sthito vidyādharo varaḥ

7.5.145

tatrasthāśca janāḥ sarve srakcandanavibhūṣitāḥ /
divyāṃbaraparīdhānā rejurdevagaṇā iva

7.5.146

kvacidgītaṃ kvacinnṛtyaṃ kvacitkolāhaladhvaniḥ /
kvacitkena pradīpālistatpure samavartata

7.5.147

heṣitaiḥ saptivṛṃdānāṃ hastināṃ caiva bṛṃhitaiḥ /
harṣasvanaiśca patrīṇāṃ pūritāḥ kakubho daśa

7.5.148

nānāpatākānivahairdhavalairnṛpasadmabhiḥ /
samaṃtādgaganaṃ sarvaṃ vyāptaṃ hi yatra jaimine

7.5.149

ke'pi śaṅkhānsamādadhmurḍhakkāḍiṃḍimajharjharān /
vādayāṃcakrire ke'pi madhukohalakādikam

7.5.7.5.150

tato yuvatayaḥ sarvāḥ sarojakorakastasthā /
lalitāni sugītāni jaguścandranibhānanāḥ १५०

7.5.151

parasparaṃ yauvanato gharṣaṇacyutamālayā /
prasvedāmbugaladgaṃdhairbabhau kanyeva tatra bhūḥ

7.5.152

gaṃbhārīkāṣṭharacitaṃ pīṭhamāruhya sundarī /
jñātibhirveṣṭitā yātā varaṃ sthānaṃ sulocanā

7.5.153

atrāṃtare vikramaputra eṣa śayyopariṣṭātkila labdhanidraḥ /
na veda daivena vivāhakāryaṃ sulocanāyāśca sulocanāyāḥ

7.5.154

vidhātṛmāyāśatamohitānāṃ kadāpi na syādbhuvane sukhāya /
tataḥ svasaṃketavidhiṃ jano'yaṃ vismṛtya nidrāmabhajatsukhena

7.5.155

vanaṃ parityajya kṛśānubhītyā jalaṃ praviṣṭā nalinī sukhārtham /
saṃdahyate tatra himānalena yadyasya karma na tadanyathā syāt

7.5.156

vedādiśāstramakhilaṃ prapaṭhaṃtu lokāḥ kurvaṃtu nāmakṣitipālasevām /
ugraṃ tapaḥ pratidivaṃ pratisādhayaṃtu na śrīstathāpi ca bhajatyatibhāgyahīnam

7.5.157

mastakopari tiṣṭhaṃti duḥkhāni ca sukhāni ca /
anyakāle samāyānti haṭhādanyāni sattama

7.5.158

nidrāvaṃtaṃ samālokya mādhavaṃ duḥkhabhāginam /
praceṣṭaściṃtayāmāsa jānansaṃketametayoḥ

7.5.159

dhigastvamuṃ rājaputraṃ daivamāyāvimohitaḥ /
vismṛtya nijasaṃketaṃ nidrāṃ saṃprāpya sevate

7.5.160

asau duḥkhāgatā kanyā varasya nikaṭe'dhunā /
kiṃ bhavennayane tādṛksaṃketaṃ yāti niṣphalam

7.5.161

tiṣṭha tvaṃ vai pāpakarmannidrāṃ saṃsevya mastake /
mayā hayaṃ samāruhya netavyā sā varāṅganā

7.5.162

kanyāratnaṃ ca ratnaṃ ca mudā prāpnoti durllabham /
tadā kiṃ sevayā kāryaṃ mādhavasyāsya durmateḥ

7.5.163

dhanārthaṃ kriyate sevā sarvabhāvena bhūbhujām /
taccenmudā svayaṃ prāptaṃ sevāduḥkhena kiṃ tadā

7.5.164

praceṣṭa iti saṃciṃtya samāruhya turaṃgamam /
sā rājakanyā yatrāste yayau tatra nabhaḥ pathā

7.5.165

varaṃ pradakṣiṇīkṛtya smaraṃtī samayaṃ svakam /
vāmahastaṃ samuddhṛtya tasthau vidyādharāgrataḥ

7.5.166

haste vidhṛtya tāṃ kanyāṃ praceṣṭo'tijavena saḥ /
pṛṣṭhe niveśayāmāsa saptestasya mahābalaḥ

7.5.167

tāṃ rājaputrīmādāya purīṃ kāṃcīṃ suśobhanām /
tāmathāsau samālokya praceṣṭo'titvarānvitaḥ

7.5.168

uvāca pravahanpāṇiṃ naṣṭamānasasādhvasaḥ /
praceṣṭa uvāca-
samudrāṃtaratīrasthāṃ kāṃcīṃ nāma purīmimām

7.5.169

paśya sarvatra vikhyātāṃ janasarvasukhapradām /
atra mādhavavīrasya tasya vidyādharasya vā

7.5.170

kasyāpi ca bhayaṃ nāsti paśya candranibhānane /
maccitteṃdhanasaṃlagnāṃ kāmānalaśikhāvalim

7.5.171

kucakuṃbhakaraiḥ siddhaṃ nirvāṇaṃ dehi suṃdari /
tvaccārumukhapadme'sminmanmukhabhramaro'dhunā

7.5.172

icchetpātuṃ madhūnyatra kā'jñāte tiṣṭhati priye /
tvaccārugātrasaṃsparśāccharaistudati māṃ smaraḥ

7.5.173

trāhi trāhi priye trāhi tavāsmi śaraṇaṃ gataḥ /
iti bruvaṃtaṃ taṃ mūḍhamabhivīkṣya varāṃganā

7.5.174

śokāgnitaptasarvāṅgī ciṃtayāmāsa cetasā /
ayaṃ mūḍho duṣṭaceṣṭaḥ praceṣṭo nāma vedhasā

7.5.175

likhitaḥ kiṃ lalāṭe me yanmayā hā hatāsmyaham /
kva mātā kva ca me tātaḥ kva ca vidyādharo varaḥ

7.5.176

anenāhaṃ samānītā dhigastu ghaṭanāṃ vidheḥ /
alaṃ lokāḥ prakurvaṃti garvaṃ jagati sarvadā

7.5.177

vetti cchetuṃ garvavṛkṣaṃ vidhātā ghaṭanāsinā /
tathāpi vipade dhairyaṃ nirbhayatvaṃ ca tatparam

7.5.178

upāyāśceti catvāraḥ praśasyā dīrghadarśibhiḥ /
ityālokya hṛdā kanyā vacobhiḥ komalākṣaraiḥ

7.5.179

praceṣṭaṃ pratyuvācāsau sarvakāryavicakṣaṇā /
sulocanovāca/
dṛḍhaṃ kuru mano vīra kanyāhamavivāhitā

7.5.180

māṃ samāliṅgya mohena kathaṃ yāsyasi durmate /
śāstroktavidhinā vīra vivāhena gṛhāṇa mām

7.5.181

tava sevāṃ kariṣyāmi dāsīvatko'tra saṃśayaḥ /
tvaṃ me prāṇāśca mitraśca bhūṣaṇaṃ bāṃdhavastathā

7.5.182

ananyagatayo nāryo bhavānnītimavaiti kim /
vivāhayogyavastūni vivāhārthaṃ samānaya

7.5.183

matpāṇigrahaṇaṃ śīghraṃ kuru jāḍyaṃgṛhīti ca /
aṃtardṛḍhaṃ bahiḥ ślakṣṇaṃ badarīphalavadvacaḥ

7.5.184

ākarṇya tasyā mūḍho'sau paramāṃ prītimāyayau /
turaṃgamaṃ ca tāṃ kanyāṃ saṃsthāpyaikatra durmatiḥ

7.5.185

karakaṃkaṇamādāya tasyāstatpuramāyayau /
tataḥ sā ciṃtayāmāsa vidhiṃ nūnaṃ praśasyatam

7.5.186

yata āvāṃ parityajya mūḍho'sau harṣito yayau /
kiṃ kartavyaṃ kva gaṃtavyaṃ kva sthātavyaṃ mayādhunā

7.5.187

atisaṃkaṭakāryesminnistāro me bhavetkatham /
yadāhamatra tiṣṭhami kiṃ vadiṣyaṃti te tadā

7.5.188

puṇyatīrthaṃ samāsādya paratra janmakāmyayā /
paṃcatāṃ pratiyāsyāmi sāpi śreyaskarī yataḥ

7.5.189

madviyogādayaṃ mūḍho na vidyādhara mādhavau /
jīviṣyaṃti trayopyete kṣaṇamātramapi smaran

7.5.190

mayi sthitāyāmeteṣāṃ bhavejjīvanarakṣaṇam /
mṛtāyāmapi yāsyaṃti trayo'pyete tu paṃcatām

7.5.191

māmuddiśya yadā prāṇāḥ yakṣyaṃte te'tra me janāḥ /
bhaviṣyāmi tadā nūnamahaṃ tadvadhabhāginī

7.5.192

idānīṃ puṇyatīrtheṣu yaṣṭavyo bhagavānhariḥ /
tasminprasanne bhadraṃ me sarvameva bhaviṣyati

7.5.193

prāṇeṣu ca vinaṣṭeṣu sarvameva vinaśyati /
teṣu sthiteṣu sakalaṃ stokastokena sidhyati

7.5.194

niśāvaśiṣṭā nalinī himākare dūrīkṛte caṇḍakareṇa bhāsvatā /
sugandhapuṣpaprakaro'tisuṃdarī nāpnoti kiṃ bhṛṃgavarasya saṃgamam

7.5.195

hṛdā viciṃtyeti varāṃganā sā saptiṃ samāruhya mahājavaṃ tam /
taptuṃ tapaḥ sāgaraviṣṇupatnyorjagāma vijñottamasaṃgamāya

7.5.196

tasminkṣetravare puṇye gaṅgāsāgarasaṃgame /
vasedrājā suṣeṇākhyaḥ somavaṃśasamudbhavaḥ

7.5.197

gaṃtuṃ tasya sabhāṃ rājñaścetasā sā vyaciṃtayat /
mayā yuvatyā kartavyaṃ kathaṃ bhūpāladarśanam

7.5.198

adhivāsanasūtrāṇi sadūrvāṇi bhuje mama /
kanyāhaṃ turagārūḍhā yuvatī saṃgavarjitā

7.5.199

cāritraṃ māmakaṃ nūnaṃ manovismayakārakam /
ātmānaṃ gopayitvāhaṃ yāsyāmi nṛpateḥ sabhām

7.5.7.5.200

indrajālaprabhāveṇa sā bhūtvā puruṣākṛtiḥ /
praviveśa sabhāṃ rājñaḥ sudharmāmiva jaimine २००

7.5.201

taṃ sapannamivāyāṃtaṃ śaktihastaṃ hayāsanam /
svayaṃ papraccha bhūpālaḥ kastvaṃ kuta ihāgataḥ

7.5.202

tasyaitadvacanaṃ śrutvā sā kanyā puruṣākṛtiḥ /
praṇamyovāca rājānaṃ suhṛdaṃ sajjanāśrayam

7.5.203

deva vīravaro nāma putro'haṃ pṛthivīpateḥ /
vartanāya samāyātastvadrājyaṃ prati saṃprati

7.5.204

yadyatkāryamasādhyaṃ syāttadeva sādhayāmyaham /
mayi sthite na madbharttuḥ kutrāpi syātparājayaḥ

7.5.5

iti śrīpadmapurāṇe kriyāyogasāre vīravarapradarśonāma paṃcamo'dhyāyaḥ

Original text: padmapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc