Padma Purana · Chapter 5.60

śeṣa uvāca/
śatrughno nijavīrāṇāṃ chinnānbāhūnnirīkṣayan /
uvāca tānsukupito roṣasaṃdaṃśitādharaḥ

kena vīreṇa vo bāhukṛṃtanaṃ samakāri bhoḥ /
tasyāhaṃ bāhū kṛṃtāmi devaguptasya vai bhaṭāḥ

na jānāti mahāmūḍho rāmacaṃdra balaṃ mahat /
idānīṃ darśayiṣyāmi parākrāṃtyā balaṃ svakam

sa kutra vartate vīro hayaḥ kutra manoramaḥ /
ko vā'gṛhṇātsuptasarpānmūḍho jñātvā parākramam

iti te kathitā vīrā vismitā duḥkhitā bhṛśam /
rāmacaṃdra pratinidhiṃ bālakaṃ samaśaṃsata

sa śrutvā roṣatāmrākṣo bālakena hayagraham /
senānyaṃ vai kālajitamājñāpayadyuyutsukaḥ

senānīḥ sakalāṃ senāṃ vyūhayasva mamājñayā /
ripuḥ saṃprati gaṃtavyo mahābalaparākramaḥ

nāyaṃ bālo harirnūnaṃ bhaviṣyati hayaṃdharaḥ /
athavā tripurāriḥ syānnānyathā maddhayāpahṛt

avaśyaṃ kadanaṃ bhāvisainyasya balino mahat /
svacchaṃdacaritaiḥ khelannāste nirbhayadhīḥ śiśuḥ

tatra gaṃtavyamasmābhiḥ sannaddhai ripudurjayaiḥ /
etanniśamya vacanaṃ śatrughnasya sasainyapaḥ

sajjīcakāra senāṃ tāṃ durvyūḍhāṃ caturaṃgiṇīm /
sajjāṃ tāṃ śatrujiddṛṣṭvā caturaṃgayutāṃ varām

ājñāpayattato gaṃtuṃ yatra bālo hayaṃdharaḥ /
sā cacāla tadā senā caturaṃgasamanvitā

kaṃpayaṃtī mahībhāgaṃ trāsayaṃtī ripūnbalāt /
senānīstaṃ dadarśātha bālakaṃ rāmarūpiṇam

vicārya rāmapratimamabravīdvacanaṃ hitam /
bāla muṃca hayaśreṣṭhaṃ rāmasya balaśālinaḥ

senānīḥ kālajinnāma tasya bhūpasya durmadaḥ /
tvāṃ rāmapratimaṃ dṛṣṭvā kṛpā me hṛdi jāyate

anyathā tava me dausthyājjīvitaṃ na bhaviṣyati /
etadvākyaṃ samākarṇya śatrughnasya bhaṭasya hi

jahāsa kiṃcidākopāduvāca ca vacodbhutam /
gaccha muktosi taṃ rāmaṃ kathayasva hayagraham

tvatto bibhemi no śūra vākyena nayaśālinā /
mamātra gaṇanā nāsti tvādṛśāḥ koṭayo yadi

mātṛpādaprasādena tūlībhūtā na saṃśayaḥ /
kālajittava yannāma mātrākāri manojñayā

pakvabiṃbaphalasyeva varṇato na ca vīryataḥ /
darśayasvādhunā vīryaṃ svanāmabalacihnitaḥ

māṃ kālaṃ tava saṃjitya satyanāmā bhaviṣyasi /
śeṣa uvāca/
sa vākyaiḥ pavinātulyairbhinnaḥ subhaṭaśekharaḥ

cukopa hṛdaye'tyataṃ jagāda vacanaṃ punaḥ /
kasminkule samutpattiḥ kiṃ nāmāsi ca bālaka /
tvannāma nābhijānāmi kulaṃ śīlaṃ vayastathā

pādacāraṃ rathastho'hamadharmeṇa kathaṃ jaye /
tadātyaṃtaṃ prakupito jagāda vacanaṃ punaḥ

kulena kiṃ ca śīlena nāmnā vā sumanohṛdā /
lavo'haṃ lavataḥ sarvāñjeṣyāmi ripusainikān

idānīṃ tvāmapi bhaṭaṃ kariṣye pādacāriṇam /
itthamuktvā dhanuḥ sajyaṃ cakāra sa lavo balī

ṭaṃkārayāmāsa tadā vīrānākaṃpayanhṛdi /
vālmīkiṃ prathamaṃ smṛtvā jānakīṃ mātaraṃ lavaḥ

mumoca bāṇānniśitānsadyaḥ prāṇāpahāriṇaḥ /
kālajitsvadhanuḥ kṛtvā sajyaṃ kopasamanvitaḥ

tāḍayāmāsa javano lavaṃ raṇaviśāradaḥ /
tadbāṇāñchatadhā chittvā kṣaṇādvegātkuśānujaḥ

senānyaṃ virathaṃ cakre vasubhiḥ svaśarottamaiḥ /
viratho gajamānītamāruroha bhaṭairnijaiḥ

madonmattaṃ mahāvegaṃ saptadhā prasravānvitam /
gajārūḍhaṃ tu taṃ dṛṣṭvā daśabhirdhanuṣogataiḥ

bāṇairvivyādha vihasansarvānripugaṇāñjayī /
kālajittasya vīryaṃ tu dṛṣṭvā vismitamānasaḥ

gadāṃ mumoca mahatīṃ mahāyasa vinirmitām /
āpataṃtīṃ gadāṃ vegādbhārāyutavinirmitām

tridhā ciccheda tarasā kṣurapraiḥ sakuśānujaḥ /
parighaṃ niśitaṃ ghoraṃ vairiprāṇaharoditam

muktaṃ punastena lavaściccheda tarasānvitaḥ /
chittvā tatparighaṃ ghoraṃ kopādāraktalocanaḥ

gajopasthe samārūḍhaṃ manyamānaścukopa ha /
tatkṣaṇādacchinattasya śuṃḍāṃ khaḍgena daṃtinaḥ

daṃtayoścaraṇau dhṛtvā ruroha gajamastake /
mukuṭaṃ śatadhā kṛtvā kavacaṃ tu sahasradhā

keśeṣvākṛṣya senānyaṃ pātayāmāsa bhūtale /
pātitaḥ sa gajopasthātsenānīḥ kupitaḥ punaḥ

hṛdaye tāḍayāmāsa muṣṭinā vajramuṣṭinā /
sa āhato muṣṭibhistu kṣuraprānniśitāñcharān

mumoca hṛdaye kṣipraṃ kuṃḍalīkṛtadhanvavān /
sa rarāja raṇopāṃte kuṃḍalīkṛta cāpavān

śirastraṃ kavacaṃ bibhradabhedyaṃ śarakoṭibhiḥ /
sa viddhaḥ sāyakaistīkṣṇaistaṃ haṃtuṃ khaḍgamādade

daśanroṣātsvadaśanānniḥśvasannucchvasanmuhuḥ /
khaḍgahastaṃ samāyāṃtaṃ śūraṃ senāpatiṃ lavaḥ

ciccheda bhujamadhyaṃ tu sa khaḍgaḥ pāṇirāpatat /
chinnaṃ khaḍgadharaṃ hastaṃ vīkṣya kopāccamūpatiḥ

vāmena gadayā haṃtuṃ pracakrāma bhujena tam /
so'pi cchinno bhujastasya sāṃgadastīkṣṇasāyakaiḥ

tadā prakupito vīraḥ pādābhyāmahanallavam /
lavaḥ pādāhatastasya na cacāla raṇāṃgaṇe

srajāhato dvipa iva caraṇacchedanaṃ vyadhāt /
tadāpi taṃ maulināsau prahartumupacakrame

tadā lavaścamūnāthaṃ manyamāno'dhipauruṣam /
karavālaṃ samādāya kare kālānalopamam

acchinacchira etasya mahāmukuṭaśobhitam /
hāhākāro mahānāsīccamūnāthe nipātite

sainikāḥ parisaṃkruddhā lavaṃ haṃtuṃ samāgatāḥ /
lavastānsvaśarāghātaiḥ palāyanaparānvyadhāt

chinnābhinnāṃgakāḥ kecidgatā kecidraṇāṃgaṇāt /
sa nivāryākhilānyodhānvijagāha camūṃ mudā

vārāha iva niḥśvasya pralaye sumahārṇavam /
gajā bhinnā dvidhā jātā mauktikaiḥ pūritā mahī

durgamābhūdbhaṭāgryāṇāṃ parvatairvyāpṛtā yathā /
aśvāḥ kanakapalyāṇā rucirāratnarājitāḥ

apatanrudhirāpluṣṭe hrade bala suśobhitāḥ /
rathinaḥ karamadhyastha dhanurdaṃḍasuśobhinaḥ

rathopasthe nipatitāḥ svargagā iva vai surāḥ /
saṃdaṣṭauṣṭhapuṭā vaktra bhramallakṣmīvilakṣitāḥ

patitāstatra dṛśyaṃte vīrā raṇaviśāradāḥ /
susrāva śoṇitasariddhayamastakakacchapā

mahāpravāhalalitā vairiṇāṃ bhayakārikā /
keṣāṃcidbāhaviśchinnāḥ keṣāṃ pādā vikartitā

keṣāṃ karṇāśca nāsāśca keṣāṃ kavacakuṃḍale /
evaṃ tu kadanaṃ jātaṃ senānyāṃ patite raṇe

sarve nipatitā vīrā na kecijjīvitāstataḥ /
lavo jayaṃ raṇe prāpya vairivṛṃdaṃ vijitya ca

anyāgamanaśaṃkāyāṃ manaḥ kurvannavaikṣata /
kecidurvaritā yuddhādbhāgyena na raṇe mṛtāḥ

śatrughnaṃ savidhe jagmuḥ śaṃsituṃ vṛttamadbhutam /
gatvā te kathayāmāsuryathāvṛttaṃ raṇāṃgaṇe

kālajinnidhanaṃ bālāccitrakāri raṇodyamam /
tacchrutvā vismayaṃ prāptaḥ śatrughnastānuvāca ha

hasanroṣāddaśandaṃtānbālagrāha hayaṃ smaran /
re vīrāḥ kiṃ madonmattā yūyaṃ kiṃ vā chalagrahāḥ

kiṃ vā vaikalyamāyātaṃ kālajinmaraṇaṃ katham /
yaḥ saṃkhye vairivṛṃdānāṃ dāruṇaḥ samitiṃjayaḥ

taṃ kathaṃ bālako jīyādyamasyāpi durāsadam /
śatrughnavākyaṃ saṃśrutya vīrāḥ procurasṛkplutāḥ

nāsmākaṃ madamattādi na cchalo na ca devanam /
kālajinmaraṇaṃ satyaṃ lavājjānīhi bhūpate

balaṃ ca kṛtsnaṃ mathitaṃ bālenātulaśauṃḍinā /
ataḥ paraṃ tu yatkāryaṃ ye preṣyā nṛvarottamāḥ

bālaṃ jñātvā bhavānnātra karotu balasāhasam /
iti śrutvā vacasteṣāṃ vīrāṇāṃ śatruhā tadā

sumatiṃ ca matiśreṣṭhamuvāca raṇakāraṇe

iti śrīpadmapurāṇe pātālakhaṇḍe śeṣavātsyāyanasaṃvāde rāmāśvamedhe kuśalavayuddhe sainyaparājaya kālajitsenānīmaraṇaṃnāma ṣaṣṭitamo'dhyāyaḥ