Padma Purana · Chapter 5.61
śatrughna uvāca/
jānāsi kiṃ mahāmaṃtrinko bālo hayamāharat /
yena me kṣapitaṃ sarvaṃ balaṃ vāridhisannibham
sumatiruvāca/
svāminnayaṃ muniśreṣṭha vālmīkerāśramo mahān /
kṣattriyāṇāmatra vāso nāstyeva paratāpana
iṃdro bhaviṣyati paramamarṣī hayamāharat /
purārirvānyathā vāhaṃ tava kaḥ samupāharet
kālajidyena nāśaṃ vai prāptaḥ paramadāruṇaḥ /
taṃ prati śrīmahārāja gaṃtā kaḥ puṣkalānyataḥ
tvaṃ ca vīrairbhaṭaiḥ sarvairājabhiḥ parivāritaḥ /
tatra gacchasva sainyena mahatā śatrukṛṃtana
gatvā sa jīvitaṃ vīraṃ baddhvā tu kutukārthine /
darśayiṣyāmi rāmāya mataṃ me tvidamādṛtam
iti vākyaṃ samākarṇya vīrānsarvānsamādiśat /
sainyena mahatā yāta yūyamāyāmi pṛṣṭhataḥ
nirdiṣṭāste kṣaṇādvīrā jagmuryatra lavo balī /
dhanurvisphārayaṃstatra sudṛḍhaṃ guṇapūritam
āyātaṃ tanmahaddṛṣṭvā balaṃ vīraprapūritam /
na kiṃcinmanasā bibhyelavena balaśālinā
lavaḥ siṃha ivottasthau mṛgānmatvā'khilānbhaṭān /
dhanurvisphārayanroṣāccharānmuṃcansahasraśaḥ
te śaraiḥ pīḍyamānāstu mahāroṣeṇa pūritāḥ /
vīraṃ bālaṃ manyamānāḥ saṃmukhaṃ prādravaṃstadā
vīrānsahasraśo dṛṣṭvā bhramibhiḥ paryavasthitān /
lavo javena saṃdhāya śarānroṣaprapūritaḥ
bhramirādyā sahasreṇa dvitīyāyutasaṃkhyayā /
tṛtīyāyutayugmena turīyāyutapaṃcabhiḥ
paṃcamī lakṣayodhānāṃ ṣaṣṭhī yodhāyutādhikaiḥ /
saptamī lakṣayugmena saptabhirbhramibhirvṛtaḥ
madhye lavo bhramivyāptaḥ sa caranvahnivattadā /
dāhayāmāsa sarvānvai sainikānbhramikārakān
kācitkhaṅgaiḥ śaraiḥ kācitkācitprāsaiśca kuṃtalaiḥ /
paṭṭiśaiḥ parighaiḥ sarvā bhramirbhagnā mahātmanā
saptabhirbhramibhirmukto rarāja sa kuśānujaḥ /
meghavṛṃdavinirmuktaḥ śaśīva śaradāgame
prāharatsarvathā yodhānbhiṃdangajakarānbahūn /
chiṃdañchirāṃsi vīrāṇāṃ cakrabhrūṇi mahāṃti ca
aneke patitā vīrā lavabāṇaprapīḍitāḥ /
mumuhuḥ samare'thānye naṣṭā anye sukātarāḥ
palāyanaparaṃ sainyaṃ lavabāṇaprapīḍitam /
vīkṣya vīro raṇe yoddhuṃ prāyātpuṣkalasaṃjñakaḥ
tiṣṭhatiṣṭheti ca vadanroṣapūritalocanaḥ /
rathe suhayaśobhāḍhye tiṣṭhanprāyāllavaṃ balī
sa lavaṃ pratyuvācātha puṣkalaḥ paramāstravit /
tiṣṭha datte mayā saṃkhye rathe suhayaśobhite
padātinā tvayā yuddhaṃ karomi kimathāhave /
tasmāttiṣṭha rathe paścādyuddhye'haṃ bhavatā saha /
etadvākyaṃ niśamyāsau lavaḥ puṣkalamabravīt
tvayā datte rathe sthitvā yuddhaṃ kuryāmahaṃ raṇe /
tadā me pāpameva syājjayaḥ saṃdigdha eva hi
na vayaṃ brāhmaṇā vīra pratigrahaparāyaṇāḥ /
vayaṃ tu kṣatriyā nityaṃ dānakarmakriyāratāḥ
idānīṃ tvadrathaṃ kopādbhanajmi pratyahaṃ bhavān /
pādacārī bhavatyeva paścādyuddhaṃ kariṣyati
puṣkalo vākyamākarṇya dharmadhairyasamanvitam /
visismāya ciraṃ citte dhanuḥ sajyamathākarot
tamāttadhanuṣaṃ dṛṣṭvā lavaḥ kopasamanvitaḥ /
cāpaṃ ciccheda pāṇisthaṃ śarasaṃdhānamācaran
sa yāvatsa guṇaṃ cāpaṃ kurute tāvaduddhataḥ /
rathabhaṃgaṃ cakārāsya samare prahasanbalī
bhagnaṃ rathaṃ svakaṃ vīkṣya dhanuśchinnaṃ mahātmanā /
mahāvīraṃ manyamānaḥ padātiḥ prādravadraṇe
ubhau dhanurdharau vīrāvubhāvapi śaroddhatau /
ubhau kṣatajavipluṣṭau chinnasannāhitāvubhau
parasparaṃ bāṇaghātaviśīrṇāvapulakṣitau /
jayākāṃkṣāṃ prakurvaṃtau parasparavadhaiṣiṇau
jayaṃtakārtikeyau vā purāriḥ purabhidyathā /
evaṃ parasparaṃ yuddhaṃ prakurvāṇau raṇāṃgaṇe
puṣkalaḥ pratyuvācātha bālaṃ śūraśiromaṇe /
tvādṛśo na mayā dṛṣṭaḥ kaścidvīraśiromaṇiḥ
śiraste pātayāmyadya bāṇaiḥ śitasuparvabhiḥ /
mā palāyasva samare prāṇānrakṣasva saṃyataḥ
evamuktvā lavaṃ vīraṃ cakāra śarapaṃjare /
puṣkalasya śarā bhūmau nabhasi vyāpya saṃsthitāḥ
śarapaṃjaramadhyastho lavaḥ puṣkalamabravīt /
mahatkarma kṛtaṃ vīra yanmāṃ bāṇairapīḍayat
ityuktvā bāṇasaṃghātaṃ pracchidya vacanaṃ punaḥ /
jagāda puṣkalaṃ vīraḥ śarasaṃdhānakovidaḥ
pālayātmānamājisthaṃ maccharāghātapīḍitaḥ /
patiṣyasi mahīpṛṣṭhe rudhireṇa pariplutaḥ
evamuktaṃ samākarṇya puṣkalaḥ kopasaṃyutaḥ /
raṇe saṃyodhayāmāsa lavaṃ vīraṃ mahābalam
lavaḥ prakupito bāṇaṃ tīkṣṇaṃ vairividāraṇam /
jagrāha lavataḥ kośādāśīviṣamiva krudhā
jājvalyamānaḥ saśaraścāpamukto lavasya ca /
hṛdayaṃ bhettumudyuktaśchinno bhāratināśu saḥ
chinne bhāratinā saṃkhye śareṇa prāṇahāriṇā /
atyaṃtaṃ kupito ghoraṃ śaramanyaṃ samādade
ākarṇākṛṣṭacāpena sa mukto niśitaḥ śaraḥ /
bibheda hṛdayaṃ tasya puṣkalasya mahāraṇe
bhinno vakṣasi vīreṇa sāyakenāśugāminā /
papāta dharaṇīpṛṣṭhe mahāśūraśiromaṇiḥ
patitaṃ taṃ samālokya puṣkalaṃ pavanātmajaḥ /
gṛhītvā rāghavabhrātre dadau mūrcchāsamanvitam
mūrcchitaṃ taṃ samālokya śokavihvalamānasaḥ /
hanūmaṃtaṃ lavaṃ haṃtuṃ nidideśa krudhānvitaḥ
hanūmānkrodhasaṃpluṣṭo lavaṃ saṃkhye mahābalam /
vijetuṃ tarasā prāgādvṛkṣamudyamya śālmalim
vṛkṣeṇa hatavānmūrdhni lavasya hanumānbalī /
tamāpataṃtaṃ tarasā ciccheda śatadhā lavaḥ
chinne nage punaḥ kopādvṛkṣānutpāṭya mūlataḥ /
tāḍayāmāsa hṛdaye mastake ca mahābalaḥ
yānyānvṛkṣānsamāhṛtyātāḍayatpavanātmajaḥ /
tāṃstāṃściccheda tarasā balavānnataparvabhiḥ
tadā śilāḥ samutpāṭya gaṃḍaśailopamāḥ kapiḥ /
pātayāmāsa śirasi kṣipravegena mārutiḥ
sa āhataḥ śilāsaṃghaiḥ saṃkhye kodaṃḍamunnayan /
bāṇaistāścūrṇayāmāsa yaṃtrikābhiryathā kaṇāḥ
tadātyaṃtaṃ prakupito mārutiḥ pucchaveṣṭanam /
cakāra samaropāṃte lavasya balinaḥ kṛtī
svaṃ pucchena samāviddhaṃ vīkṣya svāṃbāṃ hṛdi smaran /
muṣṭinā tāḍayāmāsa lāṃgūlaṃ māruterbalī
tanmuṣṭighātavyathito mārutistamamūmucat /
sa muktaḥ pucchato yuddhe śarānmuṃcannabhūdbalī
durvāraśaraghātena saṃpīḍitatanuḥ kapiḥ /
bāṇavarṣaṃ manyamāno duḥsahaṃ samare bahu
kiṃkartavyamito'smābhiḥ palāyya yadi gamyate /
tadā me svāmino lajjā tāḍayedbālako'tra mām
brahmadattavaratvāttu mūrcchā na maraṇaṃ nahi /
duḥsahā bāṇapīḍātra kiṃ kartavyaṃ mayādhunā
śatrughnaḥ samare gatvā jayaṃ prāpnotu bālakāt /
ahaṃ tāvajjayākāṃkṣī śaye kapaṭamūrcchayā
ityevaṃ mānase kṛtvā papāta raṇamaṃḍale /
paśyatāṃ sarvavīrāṇāṃ kapaṭena vimūrcchitaḥ
taṃ mūrcchitaṃ samājñāya hanūmaṃtaṃ mahābalam /
jaghāna sarvānnṛpatīñcharamokṣavicakṣaṇaḥ
iti śrīpadmapurāṇe pātālakhaṇḍe śeṣavātsyāyanasaṃvāde rāmāśvamedhe/
hanumatpatanaṃnāmaikaṣaṣṭitamo'dhyāyaḥ
Original text: padmapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0