Padma Purana · Chapter 5.48

śeṣa uvāca/
iti proktaṃ tu muninā saṃśrutya paravīrahā /
vismayaṃ mānayāmāsa hṛdi śaunakamabravīt

śatrughna uvāca/
karmaṇo gahanā vārtā yayā sātvakanāmadhṛt /
divaṃ prāpto'pi mahatā karmaṇā rākṣasīkṛtaḥ

svāminvada maharṣe tvaṃ karmaṇāṃ svagatiryathā /
yena karmavipākena yādṛśaṃ narakaṃ bhavet

śaunaka uvāca/
dhanyosi rāghavaśreṣṭha yatte matiriyaṃ śubhā /
jānannapi hitārthāya lokānāṃ tvaṃ bravīṣi bhoḥ

kathayāmi vicitrāṇāṃ karmaṇāṃ vividhā gatīḥ /
tāḥ śṛṇuṣva mahārāja yacchrutvā mokṣamāpnuyāt

paravittaṃ parāpatyaṃ kalatraṃ pārakaṃ ca yaḥ /
balātkāreṇa gṛhṇāti bhogabuddhyā ca durmatiḥ

kālapāśena saṃbaddho yamadūtairmahābalaiḥ /
tāmisre pātyate tāvadyāvadvarṣasahasrakam

tatra tāḍanamuddhūtāḥ kurvaṃti yamakiṃkarāḥ /
pāpabhogena saṃtaptastato yoniṃ tu śaukarīm

tatra bhuktvā mahāduḥkhaṃ mānuṣatvaṃ gamiṣyati /
rogādicihnitaṃ tatra duryaśo jñāpakaṃ svakam

bhūtadrohaṃ vidhāyaiva kevalaṃ svakuṭuṃbakam /
puṣṇāti pāpanirataḥ soṃ'dhatāmisrake patet

ye narā iha jaṃtūnāṃ vadhaṃ kurvaṃti vai mṛṣā /
te raurave nipātyaṃte bhidyaṃte rurubhī ruṣā

yaḥ svodarārthe bhūtānāṃ vadhamācarati sphuṭam /
mahārauravasaṃjñe tu pātyate sa yamājñayā

yo vai nijaṃ tu janakaṃ brāhmaṇaṃ dveṣṭi pāpakṛt /
kālasūtre mahāduṣṭe yojanāyutavistṛte

yāvaṃti paśuromāṇi gavāṃ dveṣaṃ karoti yaḥ /
tāvadvarṣasahasrāṇi pacyate yamakiṃkaraiḥ

yo bhūmau bhūpatirbhūtvā daṃḍāyogyaṃ tu daṃḍayet /
karoti brāhmaṇasyāpi dehadaṃḍaṃ ca lolupaḥ

sa sūkaramukhairduṣṭaiḥ pīḍyate yamakiṃkaraiḥ /
paścādduṣṭāsu yonīṣu jāyate pāpamuktaye

brāhmaṇānāṃ gavāṃ ye tu dravyaṃ vṛttaṃ tathālpakam /
vṛttiṃ vā gṛhṇate mohālluṃpaṃti svabalānnarāḥ

te paratrāṃdhakūpe ca pātyaṃte ca mahārditāḥ /
yo'nnaṃ svayamupāhṛtya madhuraṃ cāttilolupaḥ

na devāya na suhṛde dadāti rasanāparaḥ /
sa patatyeva narake kṛmibhojanasaṃjñite

anāpadi naro yastu hiraṇyādīnyapāharet /
brahmasvaṃ vā mahāduṣṭe saṃdaṃśe narake patet

yaḥ svadehaṃ prapuṣṇāti nānyaṃ jānāti mūḍhadhīḥ /
sa pātyate tailatapte kuṃbhīpāke'tidāruṇe

yo nāgamyāṃ striyaṃ mohādyoṣidbhāvācca kāmayet /
taṃ tayā kiṃkarāḥ sūrmyā pariraṃbhaṃ ca kurvate

ye balādvedamaryādāṃ luṃpaṃti svabaloddhatāḥ /
te vaitaraṇyāṃ patitā māṃsaśoṇitabhakṣakāḥ

vṛṣaladyaṃ yaḥ striyaṃ kṛtvā tayā gārhasthyamācaret /
pūyode nipatatyeva mahāduḥkhasamanvitaḥ

ye daṃbhamāśrayaṃte vai dhūrtā lokasya vaṃcane /
vaiśase narake mūḍhāḥ pataṃti yamatāḍitāḥ

ye savarṇāṃ striyaṃ mūḍhā retaḥ svaṃ pāyayaṃti ca /
retaḥkulyāsu te pāpā retaḥpāneṣu tatparāḥ

ye caurā vahnidā duṣṭā garadā grāmaluṃṭhakāḥ /
sārameyādane te vai pātyaṃte pātakānvitāḥ

kūṭasākṣyaṃ vadatyaddhā puruṣaḥ pāpasaṃbhṛtaḥ /
parakīyaṃ tu dravyaṃ yo harati prasabhaṃ balī

so'vīcinarake pāpī avāgvaktraḥ patatyadhaḥ /
tatra duḥkhaṃ mahadbhuktvā pāpiṣṭhāṃ yonimāvrajet

yo naro rasanāsvādātsurāṃ pibati mūḍhadhīḥ /
taṃ pāyayaṃti lohasya rasaṃ dharmasya kiṃkarāḥ

yo gurūnavamanyeta svavidyācāradarpitaḥ /
sa mṛtaḥ pātyate kṣāranarake'dhomukhaḥ pumān

viśvāsaghātaṃ kurvaṃti ye narā dharmaniṣkṛtāḥ /
śūlaprote ca narake pātyaṃte bahuyātane

piśuno yo narānsarvānudvejayati vākyataḥ /
daṃdaśūke ca patito daṃdaśūkaiḥ sa daśyate

evaṃ rājannaneke vai narakāḥ pāpakāriṇām /
pāpaṃ kṛtvā prayāṃtyete pīḍāṃ yāṃti sudāruṇām

yairna śrutā rāmakathā na paropakṛtiḥ kṛtā /
teṣāṃ sarvāṇi duḥkhāni bhavaṃti narakāṃtare

atra yasya sukhaṃ svarge bhūyāttasya itīryate /
ye duḥkhino rogayutā narakādāgatāśca te

śeṣa uvāca/
etacchrutvā mahīpālaḥ kaṃpamānaḥ kṣaṇe kṣaṇe /
papraccha bhūyastaṃ vipraṃ sarvasaṃśayanuttaye

tattatpāpasya cihnāni kathayasva mahāmune /
kena pāpena kiṃ cihnaṃ bhūloke upajāyate

iti śrutvā tu tadvākyaṃ muniḥ provāca bhūpatim /
śṛṇu rājanpravakṣyāmi cihnāni pāpakāriṇām

śaunaka uvāca/
surāpaḥ śyāmadaṃtaśca narakāṃte prajāyate /
abhakṣyabhakṣakārī ca jāyate gulmakodaraḥ

udakyāvīkṣitaṃ bhuktvā jāyate kṛmilodaraḥ /
śvamārjārādisaṃspṛṣṭaṃ bhuktvā durgaṃdhimānbhavet

anivedya surādibhyo bhuṃjāno jāyate naraḥ /
udare rogavānduḥkhī mahārogaprapīḍitaḥ

parānnavighnakaraṇādajīrṇamabhijāyate /
maṃdodarāgnirbhavati sati dravye kadannadaḥ

viṣadaśchardirogī syānmārgahā pādarogavān /
piśuno narakasyāṃte jāyate śvāsakāsavān

dhūrto'pasmārarogī syācchūlī ca paratāpanaḥ /
dāvāgnidāyakaścaiva raktātīsāravānbhavet

surālaye jale vāpi śakṛtkṣepaṃ karoti yaḥ /
gudarogo bhavettasya pāparūpaḥ sudāruṇaḥ

garbhapātanajā rogāḥ kṣayamehajalodarāḥ /
pratimā bhaṃgakārī ca apratiṣṭhaśca jāyate

duṣṭavādī khaṃḍitaḥ syātkhalvāṭaḥ paraniṃdakaḥ /
sabhāyāṃ pakṣapātī ca jāyate pakṣaghātavān

paroktahāsyakṛtkāṇaḥ kunakhī viprahemahṛt /
tuṃdīvarī tāmracauraḥ kāṃsyahṛtpuṃḍarīkikaḥ

trapuhārī ca puruṣo jāyate piṃgamūrddhajaḥ /
śīsahārī ca puruṣo jāyate śīrṣarogavān

ghṛtacaurastu puruṣo jāyate netrarogavān /
lohahārī ca puruṣo barbarāṃgaḥ prajāyate

carmahārī ca puruṣo jāyate medasā vṛtaḥ /
madhucaurastu puruṣo jāyate bastigaṃdhavān

tailacauryeṇa bhavati naraḥ kaṇḍvātipīḍitaḥ /
āmānnaharaṇāccaiva daṃtahīnaḥ prajāyate

pakvānnaharaṇāccaiva jihvārogayuto bhavet /
mātṛgāmī ca puruṣo jāyate liṃgavarjitaḥ

gurujāyābhigamanānmūtrakṛcchraḥ prajāyate /
bhaginīṃ caiva gamane pītakuṣṭhaḥ prajāyate

svasutāgamane caiva raktakuṣṭhaḥ prajāyate /
bhrātṛbhāryābhigamane gulmakuṣṭhaḥ prajāyate

svāmigamyādigamane jāyate dadrumaṃḍalam /
viśvastabhāryāgamane gajacarmā prajāyate

pitṛṣvasrabhigamane dakṣiṇāṃge vraṇī bhavet /
mātulānyāstu gamane vāmāṃge vraṇavānbhavet

pitṛvyapatnīgamane kaṭau kuṣṭhaḥ prajāyate /
mitrabhāryābhigamane mṛtabhāryaḥ prajāyate

svagotrastrīprasaṃgena jāyate ca bhagaṃdaraḥ /
tapasvinīprasaṃgena prameho jāyate nare

śrotriyastrīprasaṃgena jāyate nāsikāvraṇī /
dīkṣitastrīprasaṃgena jāyate duṣṭaraktasṛk

svajātijāyāgamane jāyate hṛdayavraṇī /
jātyunnatastrīgamane jāyate mastakavraṇī

paśuyonau ca gamanānmūtraghātaḥ prajāyate /
ete doṣā narāṇāṃ syurnarakāṃte na saṃśayaḥ

strīṇāmapi bhavaṃtyete tattatpuruṣasaṃgamāt /
evaṃ rājanhi cihnāni kīrtitāni supāpinām

dānapuṇyaprasaṃgena tīrthādikriyayā tathā /
rāmasya caritaṃ śrutvā tapasā vākṣayaṃ vrajet

sarveṣāmeva pāpānāṃ harikīrtidhunī nṛṇām /
kṣālayetpāpināṃ paṃkaṃ nātra kāryā vicāraṇā

yo nāvamanyeta hariṃ tasya yāgāvidhi śrutāḥ /
tīrthānyapi supuṇyāni pāvituṃ na kṣamāṇi tam

hasate kīrtyamānaṃ yaścaritraṃ jñānadurbalaḥ /
na tasya narakānmuktiḥ kalpāṃte'pi bhaviṣyati

yā hi rājanvimokṣārthaṃ hayasyānucaraiḥ saha /
śrāvaya śrīśacaritaṃ yato vāhagatirbhavet

śeṣa uvāca/
iti śrutvā prahṛṣṭo'bhūcchatrughnaḥ paravīrahā /
praṇamya taṃ parikramya yayau sevakasaṃyutaḥ

tatra gatvā sa hanumānhayavaryasya pārśvataḥ /
uvāca rāmacaritaṃ mahādurgatināśakam

yāhi deva vimānaṃ svaṃ rāmakīrtanapuṇyataḥ /
svairaṃ cara svaloke tvaṃ mukto bhava kuyonitaḥ

iti vākyaṃ samākarṇya śatrughno yāvadāsthitaḥ /
tāvaddadarśa vimalaṃ devaṃ vaimānikaṃ varam

sa uvāca vimukto'haṃ rāmakīrtanasaṃśruteḥ /
yāmi svaṃ bhavanaṃ rājannājñāpaya mahāmate

ityuktvā prayayau devo vimāne sve paristhitaḥ /
tadā vismayamāpuste śatrughnena sahānugāḥ

tato vāho vinirmukto gātrastaṃbhācca bhūtalāt /
yayau tadvipinaṃ sarvaṃ bhramanpakṣisamākulam

iti śrīpadmapurāṇe pātālakhaṃḍe rāmāśvamedhe śeṣavātsyāyanasaṃvāde hayanirmuktirnāmāṣṭacatvāriṃśattamo'dhyāyaḥ