Padma Purana · Chapter 5.39
śeṣa uvāca/
ninadatsumṛdaṃgeṣu vīṇānādeṣu sarvataḥ /
mukto vāhastato deva puraṃ devavinirmitam
yatra sphāṭika kuḍyānāṃ racanābhirgṛhā nṛṇām /
hasaṃti viṃdhyaṃ vimalaṃ parvataṃ nāgasevitam
rājatāni gṛhāṇyatra dṛśyaṃte prakṛterapi /
vicitramaṇisannaddhā nānāmāṇikyagopurāḥ
padminyo yatra lokānāṃ gehe gehe manoharāḥ /
haraṃti cittāni nṛṇāṃ mukhapadmakalekṣitāḥ
padmarāgamaṇiryatra gehe gehe subhūmiṣu /
baddhaḥ saṃlakṣyate vipra tadoṣṭhaspardhayā nu kim
krīḍāśailāḥ pratyagāraṃ nīlaratnavinirmitāḥ /
kurvaṃti śaṃkāṃ meghasya mayūrāṇāṃ kalāpinām
haṃsā yatra nṛṇāṃ gehe sphāṭikeṣu niyaṃtritāḥ /
kurvaṃti meghānno bhītiṃ mānasaṃ na smaraṃti ca
niraṃtaraṃ śivasthāne dhvastaṃ caṃdrikayā tamaḥ /
śuklakṛṣṇavibhedo na pakṣayostatra vai nṛṇām
tatra vīramaṇī rājā dhārmikeṣvagraṇīrmahān /
rājyaṃ karoti vipulaṃ sarvabhogasamanvitam
tasya putro mahāśūro nāmnā rukmāṃgado balī /
vanitābhirgato ramyadehābhiḥ krīḍituṃ vanam
tāsāṃ maṃjīrasaṃrāvaḥ kaṃkaṇānāṃ ravastathā /
mano harati kāmasya kimanyasya kathātra bhoḥ
vanaṃ jagāma sumahatsupuṣpanagasaṃyutam /
sadāśivakṛtasthānamṛtuṣaṭkairvirājitam
caṃpakā yatra bahuśaḥ phullakorakaśobhitāḥ /
kurvaṃti kāmināṃ tatra hṛcchayārtiṃ vilokitāḥ
cūtāḥ phalādibhirnamrā maṃjarīkoṭisaṃyutāḥ /
nāgāḥ punnāgavṛkṣāśca śālāstālāstamālakāḥ
kokilānāṃ samārāvā yatra ca śrutigocarāḥ /
sadā madhupajhaṃkāra gatanidrāḥ sumallikāḥ
dāḍimānāṃ samūhāśca karṇikāraiḥ samanvitāḥ /
ketakīkānakīvanyavṛkṣarājivirājitāḥ
tasminvane pramadasaṃyutacittavṛttirgāyankalaṃ madhuravāgvicikīrṣayoccaiḥ /
udyatkucābhirabhito vanitābhirāgācchobhānidhāna vapurudgatabhīrviveśa
kāścittaṃ nṛtyavidyābhistoṣayaṃti sma śobhanam /
kāścidgānakalābhiśca kāścidvākcaturocitaiḥ
bhrūsaṃjñayā parāḥ kāścittoṣayāmāsurunmadāḥ /
pariraṃbhaṇacāturyaistaṃ hṛṣṭaṃ vidadhuḥ striyaḥ
tābhiḥ puṣpoccayaṃ kṛtvā bhūṣayāmāsa tāḥ striyaḥ /
vāṇyā komalayā śaṃsanreme kāmavapurdharaḥ
evaṃ pravṛtte samaye rājarājasya dhīmataḥ /
prāyāttadvanadeśaṃ sa hayaḥ paramaśobhanaḥ
taṃ svarṇapatraracitaikalalāṭadeśaṃ /
gaṃgāsamaṃ ghusṛṇakuṃkuma piṃjarāṃgam /
gatyāsamaṃ pavanavegatiraskariṇyā /
dṛṣṭvā striyaḥ paramakautukadhāmadeham
ūcuḥ patiṃ kamalamadhyapiśaṃgavarṇā -/
stāmrādharapratibhayāhatavidrumābhāḥ /
daṃtavrajapramitahāsyasuśobhivaktrāḥ /
kāmasya bāṇanayanādivimohanābhāḥ
striya ūcuḥ/
kāṃtakoyaṃ mahānarvāsvarṇapatraikaśobhitaḥ /
kasya vā bhāti śobhāḍhyo gṛhāṇa svabalādimam
śeṣa uvāca/
taduktaṃ vaca ākarṇya līlālalitalocanaḥ /
jagrāha hayamekena karapadmena līlayā
vācayitvā svarṇapatraṃ spaṣṭavarṇasamanvitam /
jahāsa mahilāmadhye jagāda vacanaṃ punaḥ
rukmāṃgada uvāca/
pṛthivyāṃ nāsti me pitrā samaḥ śauryeṇa ca śriyā /
tasminkathaṃ vidhatte sa utsekaṃ rāmabhūmipaḥ
yasya rakṣāṃ prakurute sadā rudraḥ pinākadhṛk /
yaṃ devā dānavā yakṣā namaṃti maṇimaulibhiḥ
kurutādvājimedhaṃ vai janako me mahābalaḥ /
yā tveṣa vājiśālāyāṃ badhnaṃtu mama vai bhaṭāḥ
iti vākyaṃ samākarṇya mahilāstā manoharāḥ /
praharṣavadanā jātāḥ kāṃtaṃ tu parirebhire
gṛhītvā ca hayaṃ putro rājño vīramaṇermahān /
puraṃ patnīsamāyukto mahotsāhamavīviśat
mṛdaṃgadhvaniṣu proccairāhateṣu samaṃtataḥ /
baṃdibhiḥ saṃstutaḥ prāgātsvapiturmaṃdiraṃ mahat
tasmai sa kathayāmāsa hayaṃ nītaṃ raghoḥ pateḥ /
vājimedhāya nirmuktaṃ svacchaṃdagatimadbhutam
rakṣitaṃ śatrusūdena mahābalasametinā /
tacchrutvā vacanaṃ tasya nṛpo vīramaṇirmahān
nātipraśaṃsayāmāsa tatkarma sumahāmatiḥ /
nītvā punaḥ samāyāṃtaṃ caurasyeva viceṣṭitam
kathayāmāsa jāmātre śivāyādbhutakarmaṇe /
ardhāṃganādharāyāṃgabhūṣāya caṃdradhāriṇe
tena saṃmaṃtrayāmāsa nṛpo vīramaṇirmahān /
putrasṛṣṭaṃ mahatkarma viniṃdyaṃ mahatāṃ mataḥ
śiva uvāca/
rājanputreṇa bhavataḥ kṛtaṃ karma mahādbhutam /
yo jahāra mahāvāhaṃrāmacaṃdrasya dhīmataḥ
adya yuddhaṃ mahadbhāti surāsuravimohanam /
śatrughnena mahārājñā vīrakoṭyekarakṣiṇā
mayā yo dhriyate svāṃte jihvayā procyate hi yaḥ /
tasya rāmasyayajñāṃgaṃ jahāra tava putrakaḥ
paramatra mahām̐llābho bhaviṣyatitarāṃ raṇe /
yadrāmacaraṇāṃbhojaṃ drakṣyāmaḥ svīyasevitam
atra yatno mahānkāryo hayasya parirakṣaṇe /
nayiṣyaṃti balādvāhaṃ mayā rakṣitamapyamum
tasmādimaṃ mahārāja rājyena saha sannataḥ /
vājinaṃ bhojanaṃ datvā prekṣasvāṃghriyugaṃ tataḥ
iti vākyaṃ samākarṇya śivasya sa nṛpottamaḥ /
uvāca taṃ sureṃdrādivaṃdyapādāṃbujadvayam
vīramaṇiruvāca/
kṣatriyāṇāmayaṃ dharmo yatpratāpasya rakṣaṇam /
tadasau krāṃtumudyuktaḥ kratunā hayasaṃjñinā
tasmādrakṣyaḥ svapratāpo yenakenāpi māninā /
yāvacchakyaṃ karma kṛtvā śarīravyayakāriṇā
sarvaṃ kṛtaṃ sutenedaṃ gṛhīto'śva punaryataḥ /
kopitaṃ rāmabhūpālaṃ samayārhaṃ kuru prabho
kṣattriyāṇāmidaṃ karma kartavyārhaṃ bhavennahi /
yadakasmādripoḥ pādau praṇamedbhayavihvalaḥ
ripavo vihasaṃtyenaṃ kātaro'yaṃ nṛpādhamaḥ /
kṣudraḥ prākṛtavannīco natavānbhayavihvalaḥ
tasmādbhavānyathāyogyaṃ yoddhavye samupasthite /
yadvidheyaṃ vicāryaiva kartavyaṃ bhaktarakṣaṇam
śeṣa uvāca/
iti vākyaṃ samākarṇya caṃdracūḍovadadvacaḥ /
prahasanmeghagaṃbhīravāṇyā saṃmohayanmanaḥ
yadi devāstrayastriṃśatkoṭayaḥ samupasthitāḥ /
tathāpi tvattaḥ kenāśvo gṛhyate mama rakṣituḥ
yadi rāmaḥ samāgatya svātmānaṃ darśayiṣyati /
tadāhaṃ caraṇau tasya praṇamāmi sukomalau
svāminā na hi yoddhavyaṃ mahāna naya ucyate /
anye vīrāstṛṇaprāyāḥ kiṃcitkartuṃ na vai kṣamāḥ
tasmādyuddhyasva rājeṃdra rakṣake mayi susthite /
ko gṛhṇāti balādvāhaṃ trilokī yadi saṃgatā
śeṣa uvāca/
etadvacaḥ paraṃ śrutvā caṃdracūḍasya bhūmipaḥ /
jaharṣa mānase'tyaṃtaṃ yuddhakarmaṇi kautukī
iti śrīpadmapurāṇe pātālakhaṃḍe śeṣavātsyāyanasaṃvāde rāmāśvamedhe vīramaṇiputreṇa hayagrahaṇaṃnāma ekonacatvāriṃśattamo'dhyāyaḥ
Original text: padmapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0