Padma Purana · Chapter 5.40

śeṣa uvāca/
senācarā mahārājño mahābalasamanvitāḥ /
samāgatāstaṃ paśyaṃto hayaṃ rāmasya bhūpateḥ

kvā sāvaśvaḥ kena nītaḥ kathaṃ vā dṛśyate na saḥ /
ko gaṃtā yamapuryāṃ vai vāhaṃ hṛtvā sumaṃdadhīḥ

vilokayaṃtastanmārgaṃ yāvatsenācarā raghoḥ /
tāvatprāpto mahārājo mahāsainyaparīvṛtaḥ

papraccha sevakānsarvānkutrāśvo mama sāṃpratam /
na dṛśyate kathaṃ vāhaḥ svarṇapatrasuśobhitaḥ

iti tadvacanaṃ śrutvā sevakāste hayānugāḥ /
procurnātha manovego vāhaḥ kenāpi kānane

hṛto na lakṣyate tasmādasmābhirmārgakovidaiḥ /
tadatra yatnaḥ kartavyo hayaprāptiṃ prati prabho

teṣāṃ vacanamākarṇya papraccha sumatiṃ nṛpaḥ /
śatrughnaḥ śatrusaṃhārakārīmohanarūpadhṛk

śatrughna uvāca/
ko'tra rājā nivasati kathaṃ vāhasya saṃgamaḥ /
kiyadbalaṃ bhūmipateryena me'dya hṛto hayaḥ

sumatiruvāca/
rājandevapuraṃ hyetaddevenaiva vinirmitam /
kailāsamiva durgamyaṃ vairisaṃghaiḥ susaṃhataiḥ

asminvīramaṇī rājā mahāśūraḥ pratāpavān /
rājyaṃ karoti dharmeṇa śivena parirakṣitaḥ

yo'sau pralayakārī sa āste bhaktyā vaśīkṛtaḥ /
caṃdracūḍaḥ svabhaktasya pakṣapātaṃ sṛjansadā

tasmādatra mahadyuddhaṃ gṛhītaścedbhaviṣyati /
yattāḥ saṃtaḥ prakurvaṃtu rakṣaṇaṃ kaṭakasya hi

evaṃ śrutvā sa śatrughnaḥ sarvabhūpaśiromaṇiḥ /
sainyavyūhaṃ racitvāsau tiṣṭhati sma mahāyaśāḥ

atha taṃ sukhamāsīnaṃ maṃtrayaṃtaṃ sumaṃtriṇā /
ājagāma sa devarṣiryuddhakautukasaṃyutaḥ

tamāgataṃ muniṃ dṛṣṭvā śatrughnastapasāṃ nidhim /
abhyutthāyāsane sthāpya madhuparkamathārpayat

svāgatena ca saṃtuṣṭaṃ nāradaṃ munisattamam /
uvāca prīṇayanvācā vākyavādaviśāradaḥ

śatrughna uvāca/
madīyo'śva kutra vipra kathayasva mahāmate /
na lakṣyate gatistasya sevakairmama kovidaiḥ

śaṃsa taṃ yena vā nītaṃ kṣattriyeṇa ca māninā /
kathamatra hayaprāptirbhaviṣyati tapodhana

iti vākyaṃ samākarṇya śatrughnasya sa nāradaḥ /
uvāca vīṇāṃ raṇayangāyanrāmakathāṃ muhuḥ

nārada uvāca/
etaddevapuraṃ rājanbhūpo vīramaṇirmahān /
tatputreṇa vanasthena gṛhītastava vājirāṭ

tatra yuddhaṃ mahatte'dya bhaviṣyati sudāruṇam /
atra vīrāḥ patiṣyaṃti balaśauryasamanvitāḥ

tasmādatra mahāyatnātsthātavyaṃ te mahābala /
racaya vyūharacanāṃ durgamāṃ parasainikaiḥ

jayaste bhavitā rājankṛcchreṇāsmānnṛpottamāt /
rāmaṃ ko nu parājīyādbhuvane sakale hyapi

ityuktvāṃtardadhe vipro nabhasi sthitavāṃstataḥ /
yuddhaṃ sudāruṇaṃ drakṣyandevadānavayoriva

śeṣa uvāca/
atha rājā vīramaṇiḥ sarvaśūraśiromaṇiḥ /
paṭahaṃ ghoṣituṃ svīye puramadhye mahāravam

āhvayāmāsa senānyaṃ ripuvīraṃ mahonnatam /
kathayāmāsa ca kṣipraṃ meghagaṃbhīrayā girā

vīramaṇiruvāca/
senānīḥ paṭahasyājñāṃ dehi me śobhane pure /
tacchrutvā me susannaddhāḥ śatrughnaṃ prati yāṃtu te

iti vākyaṃ samākarṇya rājño vīramaṇestadā /
kārayāmāsa paṭahaṃ mahāravanināditam

gehe gehe ca rathyāyāṃ śrūyate paṭahadhvaniḥ /
śatrughnaṃ yāṃtu ye sarve vīrā rājapure sthitāḥ

ye vai rājñaḥ samullaṃghya śāsanaṃ vīramāninaḥ /
putrā vā bhrātaro vāpi te vadhyāḥ syurnṛpājñayā

śṛṇvaṃtu vīrāḥ punarapyāha te paṭahe ravam /
śrutvā vidhīyatāmāśu kartavyaṃ mā vilaṃbitam

śeṣa uvāca/
iti paṭaharavaṃ svakarṇagocaraṃ /
naravaravīravarā yayurnṛpottamam /
kanakakavacabhūṣitasvadehāḥ /
samaramahotsava hṛṣṭacittakośāḥ

kecidyayuḥ śirastrāṇaṃ dhṛtvā śirasi śobhanam /
kavacena suśobhāḍhyāḥ śatakoṭisuśobhitāḥ

rathena hayayugmena maṇikāṃcanaśobhinā /
yayuste rājasaṃdeśānnṛvarālayamunmadāḥ

kecinmataṃgajairmattaiḥ kecidvāhaiḥ suśobhanaiḥ /
yayurnapagṛhaṃ sarve rājasaṃdeśakārakāḥ

viviktasvarṇakavacaśirastrāṇasuśobhitaḥ /
rukmāṃgado'pi ca nije rathe tiṣṭhanmanojave

śubhāṃgado'nujastasya mahāratnamayaṃ dadhat /
kavacaṃ vapuṣi śreṣṭhaṃ nijaṃ prāyādraṇotsave

rājabhrātā vīrasiṃhaḥ sarvaśastrāstrakovidaḥ /
yayau nṛpājñayā tatra śāsanaṃ bhūmipasya hi

jāmeyastasya rājño'pi balamitra iti smṛtaḥ /
sannaddhaḥ kavacī khaḍgī jagāma nṛpamaṃdiram

senānī ripuvāro'pi senāṃ tāṃ caturaṃgiṇīm /
sajjāṃ vidhāya bhūpāya nyavedayadatho mahān

atha rājā vīramaṇiḥ sarvaśastrāstrapūritam /
maṇisṛṣṭoccacakroccamārohatsyaṃdanottamam

tato vīrārṇave śaṃkhaninādaśca samaṃtataḥ /
śrūyate kātarānvīrānprerayanniva saṃgare

bheryaḥ samaṃtato jaghnuḥ śubhavādakavāditāḥ /
anīkānyatra tasyāsansaṃgrāmāya pratasthuṣaḥ

sarve kṛtasvastyayanāḥ sarvābharaṇabhūṣitāḥ /
sarvaśastrāstrasaṃpūrṇā yayuḥ samaramaṇḍalam

bherīśaṃkhaninādena pūritāśca nagā guhāḥ /
ākārituṃ gataḥ kiṃ nu tadravaḥ svargasaṃsthitān

tasminkolāhale vṛtte rājā vīramaṇirmahān /
raṇotsāhena saṃyukto yayau pradhanamaṃḍalam

āgatya saṃsthitastāvadrathapattisamākulam /
samudra iva tatsthānātplāvituṃ puruṣānayāt

tadāgataṃ balaṃ dṛṣṭvā rathibhiḥ śastrakovidaiḥ /
kolāhalīkṛtaṃ sarvamuvāca sumatiṃ nṛpaḥ

śatrughna uvāca/
samāgato vīramaṇirmama vājidharo balī /
yoddhuṃ māṃ mahatā bhūyaḥ sainyena caturaṃgiṇā

kathaṃ yuddhaṃ prakartavyaṃ ke yotsyaṃti balotkaṭāḥ /
tānsarvāndiśa me vīrānyathā syājjaya īpsitaḥ

sumatiruvāca/
svāminnasau mahārājo mahāsainyaparīvṛtaḥ /
samāgataḥ sa yuddhārthaṃ śivabhaktisamanvitaḥ

sāṃprataṃ yuddhyatāṃ vīraḥ puṣkalaḥ paramāstravit /
anyepi nīlaratnādyā yoddhāro yuddhakovidāḥ

śivena saha yoddhavyaṃ rājñā vā bhavatānagha /
dvaṃdvayuddhena jetavyo mahābalaparākramaḥ

anena vidhinā rājañjayaste'tra bhaviṣyati /
paścādyadrocate svāmiṃstatkuruṣva mahāmate

śeṣa uvāca/
iti vākyaṃ samākarṇya śatrughnaḥ paravīrahā /
subhaṭānādideśātha yuddhāya kṛtaniścayaḥ

sarvaiḥ sasainyairyuddhārthaṃ rājabhiḥ śastrakovidaiḥ /
yathā syānme jayaḥ kṣipraṃ yatitavyaṃ tathā punaḥ

jayārthaṃ rāghavasyaiva śrutvā te raṇakovidāḥ /
mahotsāhena saṃyuktā yayuryoddhuṃ tu sainikaiḥ

iti śrīpadmapurāṇe pātālakhaṃḍe śeṣavātsyāyanasaṃvāde rāmāśvamedhe vīra-/
maṇinā saha yuddhaniścayonāma catvāriṃśattamo'dhyāyaḥ