Padma Purana · Chapter 5.38

sūta uvāca/
etadākhyānakaṃ śrutvā vātsyāyana udāradhīḥ /
paramaṃ harṣamāpede jagāda ca phaṇīśvaram

vātsyāyana uvāca/
kathāṃ saṃśṛṇvate mahyaṃ tṛptirnāsti phaṇīśvara /
raghunāthasya bhaktārtihārikīrtikarasya vai

dhanya āraṇyako nāma munirvedadharaḥ paraḥ /
raghunāthaṃ samālokya dehaṃ tatyāja naśvaram

tato rājño hayaḥ kutra gataḥ kena niyaṃtritaḥ /
kathaṃ tatra ramānātha kīrtirjātā phaṇīśvara

sarvaṃ kathaya me tathyaṃ sarvajño'sti yato bhavān /
dharādharavapurdhārī sākṣāttasya svarūpadhṛk

vyāsa uvāca/
iti vākyaṃ samākarṇya prahṛṣṭenāṃtarātmanā /
uvāca rāmacāritraṃ tattadguṇakathodayam

śeṣa uvāca/
sādhu pṛcchasi viprarṣe raghunāthaguṇānmuhuḥ /
śrutā na śrutavatkṛtvā teṣu lolupatāṃ dadhat

tato niragamadvāhaḥ sainikairbahubhivṛtaḥ /
revātīre manojñe tu munivṛṃdaniṣevite

senācarāstataḥ sarve yatra vāhastatastataḥ /
prasarpaṃti nirīkṣaṃtastanmārgaṃ raṇakovidāḥ

vājī gato'tha revāyā hrade'gādhajalānvite /
bhāle svarṇabhavaṃ patraṃ dhārayanpūjitāṃgakaḥ

tato jale mamajjāsau rāmacaṃdra hayo varaḥ /
tadā sarve mahāśūrāstatra vismayamāgatāḥ

taiḥ parasparamevoce kathaṃ hayasamāgamaḥ /
ko'tra gaṃtā jale vāhamānetuṃ taṃ mahodayam

iti yāvatsamudvignā maṃtrayaṃte parasparam /
tāvadvīraśataiḥ sārdhamājagāma raghoḥ patiḥ

tānsarvānvimanaskānsa dṛṣṭvā śatrughnasaṃjñitaḥ /
papraccha meghagaṃbhīravācā vīraśiromaṇiḥ

kiṃ sthitaṃ nikhilairadya yuṣmābhiḥ saṃghaśo jale /
kutrāśvo raghunāthasya svarṇapatreṇa śobhitaḥ

jale kiṃ vinimagno'sau hṛto vā kena māninā /
tanme kathayata kṣipraṃ kathaṃ yūyaṃ vimohitāḥ

śeṣa uvāca/
iti vākyaṃ samākarṇya rājño raghuvarasya hi /
kathayāmāsuste sarvaṃ vīrāḥ śūraśiromaṇim

janā ūcuḥ/
svāminvayaṃ na jānīmo muhūrtamabhavajjale /
nimamajja tato nāyāddhayastava manoharaḥ

tvameva tatra gatvemaṃ vāhamānaya vegataḥ /
asmābhistatra gaṃtavyaṃ tvayā sārddhaṃ mahāmate

iti śrutvā vacasteṣāṃ sainikānāṃ raghūdvahaḥ /
khedaṃ prāpa janānpaśyañjalasaṃtaraṇodyatān

uvāca maṃtrimukhyaṃ sa kiṃ kartavyamataḥ param /
kathaṃ vāhasya saṃprāptirbhaviṣyati vadasva tat

ke tatra śūrāḥ saṃyojyā jale'nveṣayituṃ hayam /
ko vā nayiṣyate vāhaṃ kenopāyena tadvada

iti rājñovacaḥ śrutvā sumatirmaṃtrisattamaḥ /
uvāca samaye yogyaṃ śatrughnaṃ harṣayanniva

svāminnasti tava śrīmañchaktiradbhutakarmaṇaḥ /
pātālagamane śaktirjalamadhyādiha sphuṭam

anyacca puṣkalasyāpi śaktirasti mahātmanaḥ /
hanūmato'pi rāmasya pādasevāparasya ca

tasmādyūyaṃ trayo gatvā hayamānayata dhruvam /
yato bhavedvāhamedho raghunāthasya dhīmataḥ

śeṣa uvāca/
iti vākyaṃ samāśrutya śatrughnaḥ paravīrahā /
svayaṃ viveśa toyāṃtarhanumatpuṣkalānvitaḥ

yāvajjalaṃ viveśāsau tāvatpuramadṛśyata /
anekodyānaśobhāḍhyamameyaṃ puṭabhedanam

tatra māṇikyaracite staṃbhe svarṇamaye hayam /
baddhaṃ dadarśa rāmasya svarṇapatrasuśobhitam

striyastatra manohāri rūpadhāriṇya uttamāḥ /
sevaṃte suṃdarīmekāṃ paryaṃke sukhamāsthitām

tāndṛṣṭvā tāḥ striyaḥ sarvāḥ prāvocansvāminīṃ prati /
ete'lpavarṣmavayaso māṃsapuṣṭakalevarāḥ

bhaviṣyaṃti tava śreṣṭhamāhārasya phalaṃ mahat /
eteṣāṃ śoṇitaṃ svādu puruṣāṇāṃ gatāyuṣām

etadvacaḥ samākarṇya sevakīnāṃ varāṃganā /
jahāsa kiṃcidvadanaṃ nartayaṃtī bhruvānaghā

tāvattrayaste saṃprāptāḥ sannāhaśrī viśobhitāḥ /
śirastrāṇāni dadhataḥ śauryavīryasamanvitāḥ

tā dṛṣṭvā mahilāstatra sauṃdaryaśrīsamanvitāḥ /
procuste vismayaṃ vipra kimidaṃ dṛśyate mahat

namaścakrurmahātmānaḥ sarve devavarāṃganāḥ /
kirīṭamaṇividyotadyotitāṃghriyugāstataḥ

sā tānpapraccha puruṣānsarvaśreṣṭhā tu bhāminī /
ke yūyamatra saṃprāptāḥ kathaṃ cāpadharā narāḥ

matsthalaṃ sarvadevānāmagamyaṃ mohanaṃ mahat /
atra prāptasya tu kvāpi nivṛttirna bhavatyuta

aśvo'yaṃ kasya rājño vai kathaṃ cāmaravījitaḥ /
svarṇapatreṇa śobhāḍhyaḥ kathayaṃtu mamāgrataḥ

śeṣa uvāca/
iti tasyā vacaḥ śrutvā mohanācārasaṃyutam /
hanūmāṃstāṃ pratyuvāca gatabhīḥ prahasanniva

vayaṃ vai kiṃkarā rājñastrailokyasya śikhāmaṇeḥ /
trilokīyaṃ praṇamate sarvadevaśiromaṇim

rāmabhadrasya jānīhi hayamedhapravartituḥ /
pramuṃca vāhamasmākaṃ kathaṃ baddho varāṅgane

vayaṃ sarvāstrakuśalāḥ sarvaśastrāstrakovidāḥ /
nayiṣyāmo balādvāhaṃ hatvā tatpratirodhakān

iti vākyaṃ samākarṇya plavaṅgasya varāṅganā /
vivarasthā pratyuvāca hasaṃtī vākyakovidā

mayānītamimaṃ vāhaṃ na komocayituṃ kṣamaḥ /
varṣāyutena niśitairbāṇakoṭibhirucchikhaiḥ

paraṃ rāmasya pādābjasaivakī karmakāriṇī /
na grahīṣyāmi tadvāhaṃ rājarājasya dhīmataḥ

mahāna vinayo jāto mama netryāḥ suvājinaḥ /
kṣamatādrāmacaṃdrastaccharaṇyo bhaktavatsalaḥ

yūyaṃ kliṣṭāstatpuruṣā hayārthaṃ tasya rakṣituḥ /
yācadhvaṃ varamaprāpyaṃ devānāmapi sattamāḥ

yathā memīvamatyugraṃ kṣameta puruṣottamaḥ /
vrīḍāṃ tyaktvākhilāṃ yūyaṃ vṛṇudhvaṃ varamuttamam

tasyā vacaḥ paraṃ śrutvā hanūmānni jagāda tām /
raghunāthaprasādena sarvamasmākamūrjitam

tathāpi yāce varamekamuttamaṃ /
vidhehi tanme manasaḥ samīhitam /
bhave bhave no raghunāyakaḥ pati -/
rvayaṃ ca tatkarmakarāśca kiṃkarāḥ

etadvacanamākarṇya plavagasya tadāṃganā /
uvāca vākyaṃ madhuraṃ prahasya guṇapūjitam

bhavadbhiḥ prārthitaṃ yadvai durllabhaṃ sarvadaivataiḥ /
tadbhaviṣyatyasaṃdehaḥ sevakāstadraghoḥ pateḥ

athāpi varamekaṃ vai dāsyāmi kṛtahelanā /
raghunāthasya tuṣṭyarthaṃ tadṛtaṃ me bhavedvacaḥ

agre vīramaṇirbhūpo mahāvīrasamanvitaḥ /
grahīṣyati bhavadvāhaṃ śivena parirakṣitaḥ

tajjayārthe mahāstraṃ me gṛhṇīta sumahābalāḥ /
dvairathe sa tu yoddhavyaḥ śatrughnena tvayā mahān

idamastraṃ yadā tvaṃ tu kṣepayiṣyasi saṃgare /
anena pūto rāmasya svarūpaṃ jñāsyate punaḥ

jñātvā taṃ vājinaṃ datvā caraṇe prapatiṣyati /
tasmādgṛhṇīdhvamastraṃ tanmama vairividāraṇam

tacchrutvā raghunāthasya bhrātā jagrāha cāstrakam /
udaṅmukhaḥ pavitrāṃgo yoginyā dattamadbhutam

tatprāpyāstraṃ mahātejā babhūva ripukarśanaḥ /
duṣpradharṣyo durārādhyo vairivāraṇasatsṛṇiḥ

tāṃ natvā rāghavaśreṣṭhaḥ śatrughno hayasattamam /
gṛhītvāgājjalāttasmādrevātīre sukhocite

taṃ dṛṣṭvā sainikāḥ sarve prahṛṣṭāṃgā mudānvitāḥ /
sādhusādhu praśaṃsaṃtaḥ papracchurhayanirgamam

hanūmānkathayāmāsa hayasyāgamanaṃ mahat /
varaprāptiṃ ca tābhyo vai te'pi śrutvā mudaṃ gatāḥ

iti śrīpadmapurāṇe pātālakhaṃḍe śeṣavātsyāyanasaṃvāde rāmāśvamedhe śatrughnasya yoginīdarśanajalamadhyādvāhaprāptirnāma aṣṭatriṃśattamo'dhyāyaḥ