Padma Purana · Chapter 5.27
śeṣa uvāca/
citrāṃgaḥ krauṃcakaṃṭhastho rathastho vīraśobhitaḥ /
gāhayāmāsa tatsainyaṃ vārāha iva vāridhim
dhanurvisphārya sudṛḍhaṃ meghanādanināditam /
mumoca bāṇānniśitānvairikoṭividāhakān
tadbāṇabhinnasarvāṃgāḥ śerate subhaṭā bhṛśam /
sakirīṭatanutrāṇāḥ sandaṣṭadaśanacchadāḥ
evaṃ pravṛtte saṃgrāme yayau yoddhuṃ sa puṣkalaḥ /
maṇicitritamādāya cāpaṃ vairipratāpanam
tayoḥ saṃgatayorūpaṃ dṛśyate'timanoharam /
purā tārakasaṃgrāme skaṃdatārakayoryathā
visphārayandhanuḥ śīghraṃ savyasācī tu puṣkalaḥ /
tāḍayāmāsa taṃ kṣipraṃ śaraiḥ sannataparvabhiḥ
citrāṃgo'pi ruṣākrāṃtaḥ śarāsana iṣūñchitān /
dadhadvyamuṃcadbahuśo raṇamaṃḍalamūrdhani
nādānaṃ na ca saṃdhānaṃ na mocanamathāpi vā /
dṛṣṭaṃ tāveva saṃdṛṣṭau kuṃḍalīkṛtacāpinau
tadāsau puṣkalaḥ kruddhaḥ śarāṇāṃ śatakena tam /
vivyādha vakṣaḥsthalake mahāyoddhāramudbhaṭam
citrāṃgastāñśarānsarvāṃściccheda tilaśaḥ kṣaṇāt /
tāḍayāmāsa cāṃgeṣu puṣkalaṃ śitasāyakaiḥ
puṣkalastadrathaṃ divyaṃ bhrāmakāstreṇa śobhinā /
nabhasi bhrāmayāmāsa tadadbhutamivābhavat
bhrāṃtvā muhūrtamātraṃ tu saratho hayasaṃyutaḥ /
sthitirlebhetikaṣṭena saṃdhṛto raṇamaṃḍale
sa cāsya vikramaṃ dṛṣṭvā citrāṃgaḥ kupito bhṛśam /
uvāca puṣkalaṃ dhīmānsarvāstreṣu viśāradaḥ
citrāṃga uvāca/
tvayā sādhukṛtaṃ karma subhaṭairyudhisaṃmatam /
madratho vājisaṃyukto bhrāmito nabhasi kṣaṇam
parākramaṃ samīkṣasva mamāpi subhaṭeritam /
ākāśacārī tu bhavānbhavatvamarapūjitaḥ
ityuktvā sa mumocāstraṃ raṇe paramadāruṇam /
dhanuṣā paramāstrajñaḥ sarvadharmaviduttamaḥ
tena bāṇena saṃviddhaḥ khe babhrāma pataṃgavat /
sarathaḥ sahayaḥ saṃkhye sadhvajaśca sasārathiḥ
bhrāṃtvā sarathavaryastu nabhasi tvarayānvitaḥ /
yāvatsthitiṃ na labhate tāvanmukto'paraḥ śaraḥ
punaśca paribabhrāma rathaḥ sūtasamanvitaḥ /
tatkarmavīkṣya putrasya rājño vismayamāpa saḥ
kathaṃcitsthitimapyāpa puṣkalaḥ paravīrahā /
rathaṃ jaghāna bāṇaiśca sasūtahayamasya ca
sabhagnasyaṃdano vīraḥ punaranyaṃ samāśritaḥ /
so'pi bhagnaḥ śarairāśu puṣkalena raṇāṃgaṇe
punaranyaṃ samāsthāya yāvadāyāti saṃmukham /
tāvadbabhaṃja niśitaiḥ sāyakaistadrathaṃ punaḥ
evaṃ daśa rathā bhagnā nṛpaterātmajasya hi /
puṣkalena tu vīreṇa mahāsaṃyugaśālinā
tadā citrāṃgakaḥ saṃkhye rathe sthitvā vicitrite /
ājagāma ha vegena puṣkalaṃ prati yodhitum
puṣkalaṃ paṃcabhirbāṇaistāḍayāmāsa saṃyuge /
tairbāṇairnihato'tyataṃ vivyathe bharatātmajaḥ
sakruddhaścāpamudyamya bāṇāndaśa śitānmahān /
mumoca hṛdaye tasya svarṇapuṃkhasuśobhitān
te bāṇāḥ papuretasya rudhiraṃ bahudāruṇāḥ /
pītvā petuḥ kṣitau kūṭasākṣiṇaḥ pūrvajā iva
tadā citrāṃgakaḥ kruddho bhallānpaṃca samādade /
mumoca bhāle putrasya bharatasya mahaujasaḥ
tairbhallairāhataḥ kruddhaḥ śarāsanavare śaram /
dadhatpratijñāmakaroccitrāṃganidhanaṃ prati
śṛṇu vīra mama kṣipraṃ pratijñāṃ tvadvadhāśritām /
tajjñātvā sāvadhānena yoddhavyaṃ ca tvayātra hi
bāṇenānena cettvāṃ vai na kuryāṃ prāṇavarjitam /
satīṃ saṃdūṣya vanitāṃ śīlācārasuśobhitām
yo lokaḥ prāpyate lokairyamasya vaśavartibhiḥ /
sa loko mama vai bhūyātsatyaṃ mama pratiśrutam
iti śreṣṭhaṃ vacaḥ śrutvā jahāsa paravīrahā /
uvāca matimānvīraḥ puṣkalaṃ vacanaṃ śubham
mṛtyurvai prāṇināṃ bhāvyaḥ sarvatraiva ca sarvadā /
tasmānme nidhane duḥkhaṃ nāsti śūraśiromaṇe
pratijñā yā kṛtā vīra tvayā vīratvaśālinā /
sā satyaiva punarme'dya śrūyatāṃ vyāhṛtaṃ mahat
tvadbāṇaṃ madvadhodyuktaṃ na cchiṃdyāṃ yadi cedaham /
tadā pratijñāṃ śṛṇu me sarvavīrābhimāninaḥ
tīrthaṃ jigamiṣoryo vai kuryātsvāṃtavikhaṃḍanam /
ekādaśīvratādanyajjānāti vratamuccakaiḥ
tasya pāpaṃ mamaivāstu pratijñāparighātinaḥ /
iti vākyamudīryaiva tūṣṇīṃbhūto dhanurdadhe
tadānena niṣaṃgātsvāduddhṛtya sāyakaṃ varam /
kathayāmāsa viśadaṃ vākyaṃ śatruvadhāvaham
puṣkala uvāca/
yadi rāmāṃghriyugulaṃ niṣkāpaṭyena cetasā /
upāsitaṃ mayā tarhi mama vākyamṛtaṃ bhavet
yadi svamahilāṃ bhuktvā nānyāṃ jānāmicetasā /
tena satyena me vākyaṃ satyaṃ bhavatu saṃgare
iti vākyamudīryāśu bāṇaṃ dhanuṣi saṃdhitam /
kālānalopamaṃ vīraśiraśchedanamākṣipat
taṃ bāṇaṃ muktamālokya sa tu rājasuto balī /
bāṇaṃ śarāsane dhatta tīkṣṇaṃ kālānalopamam
tena bāṇena saṃchinno bāṇaḥ svavadhaudyataḥ /
hāhākāro mahānāsīcchinne tasmiñchare tadā
parārdhaṃ patitaṃ bhūmau pūrvārdhaṃ phalasaṃyutam /
śirodharāṃ cakartāśu padmanālamiva kṣaṇāt
tadā bhūmau pataṃtaṃ tu dṛṣṭvā tattasyasainikāḥ /
hāhākṛtvā bhṛśaṃ sarve palāyanaparāgatāḥ
pṛthvyāṃ tanmastakaṃ śreṣṭhaṃ sakirīṭaṃ sakuṃḍalam /
śuśubhe'tīva patitaṃ caṃdrabiṃbaṃ divo yathā
taṃ vīkṣya patitaṃ vīraḥ puṣkalo bharatātmajaḥ /
vyagāhata vyūhamimaṃ sarvavīraikaśobhitam
iti śrīpadmapurāṇe pātālakhaṃḍe śeṣavātsyāyanasaṃvāde rāmāśvamedhe citrāṃgavadhonāma saptaviṃśatitamo'dhyāyaḥ
Original text: padmapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0