Language

ENहिગુ
Scripture Library

Padma Purana · Chapter 5.28

5.28.1

śeṣa uvāca/
atha putraṃ samālokya patitaṃ vyasumuddhatam /
vilalāpa bhṛśaṃ rājā sutaduḥkhena duḥkhitaḥ

5.28.2

mūrdhni saṃtāḍayāmāsa pāṇibhyāmatiduḥkhitaḥ /
kampamāno bhṛśaṃ cāśrūṇyamuñcannayanābjayoḥ

5.28.3

gṛhītvā patitaṃ vaktraṃ caṃdrabiṃbamanoramam /
puṣkaleṣu kṣatāsṛgbhiḥ klinnaṃ kuṃḍalaśobhitam

5.28.4

kuṭilabhrūyugaṃ śreṣṭhaṃ saṃdaṣṭādharapallavam /
sa cuṃbanmukhapadmena vilapannidamabravīt

5.28.5

hā putra vīra kathamutsukacetasaṃ māṃ /
kiṃ nekṣase viśadanetrayugena śūra /
kiṃ madvinodakathayārahitastvameva /
roṣodadhiplutamanāḥ kila lakṣyase ca

5.28.6

vada putra kathaṃ māṃ tvaṃ prabrūṣe na hasanpunaḥ /
amṛtairmadhurāsvādairvinodayasi putraka

5.28.7

śatrughnāśvaṃ gṛhāṇa tvaṃ sitacāmaraśobhitam /
svarṇapatreṇa śobhāḍhyaṃ tyaja nidrāṃ mahāmate

5.28.8

eṣa pratāpaviśadaḥ pratāpāgryaḥ paraṃtapaḥ /
dhanurbibhratpuro bhāti puṣkalaḥ paravīrahā

5.28.9

enaṃ vāraya sattīkṣṇairbāṇaiḥ kodaṃḍanirgataiḥ /
kathaṃ tvaṃ raṇamadhye vai śete vīravimohitaḥ

5.28.10

hastinaḥ pattayaścaiva rathārūḍhā bhayārditāḥ /
śaraṇaṃ tvāṃ samāyāṃti tānīkṣasva mahāmate

5.28.11

putra tvayā vinā soḍhuṃ kathaṃ śakto raṇāṃgaṇe /
śatrughnasāyakāṃstīkṣṇāṃścaṃḍakodaṃḍanirgatān

5.28.12

ato māṃ tu tvayā hīnaṃ ko vā pālayituṃ kṣamaḥ /
yadi tyakṣyasi nidrā tvaṃ jayāyāhaṃ kṣamastadā

5.28.13

itthaṃ vilapya subhṛśaṃ tatāḍa hṛdayaṃ svakam /
bahuśaḥ pāṇinā rājā putraduḥkhena duḥkhitaḥ

5.28.14

tadā vicitra damanau sva sva syaṃdanasaṃsthitau /
pituścaraṇayornatvā ūcatuḥ samayocitam

5.28.15

rājannasmāsu jīvatsu kiṃ duḥkhaṃ hṛdi tadvada /
vīrāṇāṃ pradhane mṛtyurvāṃcchito jāyate mahān

5.28.16

dhanyo'yaṃ bata citrāṃgo yo vīra bhuvi śobhate /
sakirīṭastu saṃdaṣṭadaṃtacchadayugaḥ prabhuḥ

5.28.17

kathayāśu kimadyaiva kurvaste kāryamīpsitam /
śatrughnavāhinīṃ sarvāṃ hanva āvāmanāthinīm

5.28.18

adyaiva puṣkalaṃ bhrāturvadhakāriṇamāhave /
pātayāvo rathācchittvā śiromukuṭamaṃḍitam

5.28.19

tyaja śokaṃ suduḥkhārtaḥ kathaṃ bhāsi mahāmate /
ājñāpayāvāṃ mānārha kuru yuddhe matiṃ tathā

5.28.20

iti vākyaṃ samākarṇya putrayorvīramāninoḥ /
śokaṃ tyaktvā mahārājo yuddhāya matimādadhāt

5.28.21

tāvapi pratiyoddhāraṃ vāṃcchaṃtau raṇadurmadau /
jagmatuḥ kaṭake śatroranaṃtabhaṭapūrite

5.28.22

riputāpena damano nīlaratnena cetaraḥ /
yuyudhāte raṇe vīrau prāvṛṣīva balāhakau

5.28.23

rājā kanakasannaddhe rathe maṇivicitrite /
ratnakūbaraśobhāḍhye tiṣṭhaṃścāpadharo balī

5.28.24

yayau yoddhuṃ tu śatrughnaṃ vīrakoṭabhirāvṛtam /
tṛṇīkurvanmahāvīrāndhanurvidyāviśāradān

5.28.25

taṃ yoddhumāgataṃ dṛṣṭvā subāhuṃ roṣapūritam /
putranāśena kurvaṃtaṃ sarvasainyavadhādikam

5.28.26

śatrughnapārśvasaṃcārī hanūmāṃstamupādravat /
nakhāyudho mahānādaṃ kurvanmegha ivāhave

5.28.27

subāhustaṃ hanūmaṃtamāgacchaṃtaṃ mahāravam /
uvāca prahasanvākyaṃ roṣapūritalocanaḥ

5.28.28

kva gataḥ puṣkalo hatvā matputraṃ raṇamaṃḍale /
pātayāmyadya tasyāśu śiro jvalitakuṃḍalam

5.28.29

kva śatrughno vāhapālaḥ kva ca rāmaḥ kuto bhaṭāḥ /
prāṇahaṃtāramāyāṃtaṃ paśyaṃtu pradhane tu mām

5.28.30

iti tadvākyamākarṇya hanūmānnijagāda tam /
śatrughno lavaṇacchettā vartate sainyapālakaḥ

5.28.31

sa kathaṃ pradhane yudhyetsevake'gre sthite nṛpa /
māṃ vijitya raṇe taṃ ca tvaṃ gaṃtāsi nararṣabha

5.28.32

ityuktavaṃtaṃ tarasā vivyādha daśasāyakaiḥ /
hṛdi vānaramatyugraṃ parvatāgryamivasthitam

5.28.33

sabāṇānāgatāṃstāṃśca gṛhītvā karasaṃpuṭe /
cūrṇayāmāsa tilaśaḥ śitānvairividāraṇān

5.28.34

cūrṇayitvā śarāṃstāṃstu ninadanghanagarjitaiḥ /
pucchenāveṣṭya tasyoccai rathaṃ ninye mahābalaḥ

5.28.35

tadā taṃ nṛpavaryo'sāvākāśe sthita eva saḥ /
lāṃgūlaṃ tāḍayāmāsa śitāgraiḥ sāyakairmuhuḥ

5.28.36

sa tāḍitastu pucchāgre śaraiḥ sannataparvabhiḥ /
mumoca tadrathaṃ divyaṃ kanakena vicitritam

5.28.37

sa muktastena tarasā śaraistīkṣṇairjaghāna tam /
hanūmaṃtaṃ kapivaraṃ roṣasaṃpūritekṣaṇaḥ

5.28.38

hanūmānbāṇavicchinnaḥ sarvatrarudhirāplutaḥ /
mahāroṣaṃ samādhatta nṛpopari kapīśvaraḥ

5.28.39

gṛhītvā tasya daṃṣṭrābhī rathaṃ hayasamanvitam /
cūrṇayāmasa vegena tadadbhutamivābhavat

5.28.40

svarathaṃ bhajyamānaṃ tu dṛṣṭvā rājā tvaranbalī /
anyaṃ rathaṃ samāsthāya yuyudhe taṃ mahābalam

5.28.41

pucche mukhe'thorasi ca bhuje caraṇayornṛpaḥ /
jaghāna śarasaṃdhānakovidaḥ paramāstravit

5.28.42

tadā kruddhaḥ kapivarastāḍayāmāsa vakṣasi /
pādenotplutya vegena rājñaḥ subhaṭaśobhinaḥ

5.28.43

sa padā prahato bhūmau papāta kila mūrcchitaḥ /
mukhādvamannasṛkcoṣṇaṃ śvāsapūrapravepitaḥ

5.28.44

tadā prakupito'tyaṃtaṃ hanūmānpradhanāṃgaṇe /
aśvānvīrāngajāṃścāpi cūrṇayāmāsa vegataḥ

5.28.45

tadā suketustadbhrātā tathā lakṣmīnidhirnṛpaḥ /
ubhāvapi susannaddhau yuddhāya samupasthitau

5.28.46

rājānaṃ mūrcchitaṃ dṛṣṭvā prapalāyya gatā narāḥ /
itastato bāṇasaṃghaiḥ kṣatāḥ puṣkalavarṣitaiḥ

5.28.47

tadbhajyamānaṃ svabalaṃ vīkṣya rājātmajo balī /
damanaḥ staṃbhayāmāsa seturvārdhimivoccalam

5.28.48

tadā tu mūrcchito rājā svapnamekaṃ dadarśa ha /
raṇamadhye kapivaraprapadāghātatāḍitaḥ

5.28.49

rāmacaṃdrastvayodhyāyāṃ sarayūtīramaṃḍape /
brāhmaṇairyājñikaśreṣṭhairbahubhiḥ parivāritaḥ

5.28.50

tatra brahmādayo devāstatra brahmāṃḍakoṭayaḥ /
kṛtaprāñjalayastaṃ vai stuvaṃti stutibhirmuhuḥ

5.28.51

rāmaṃ śyāmaṃ sunayanaṃ mṛgaśṛṃgaparigraham /
gāyaṃti nāradādyāśca vīṇollasitapāṇayaḥ

5.28.52

nṛtyaṃtyapsarasastatra ghṛtācī menakādayaḥ /
vedā mūrtidharā bhūtvā upatiṣṭhaṃti rāghavam

5.28.53

yacca kiṃcidvastujātaṃ sarvaśobhāsamanvitam /
tasya dātāramakhilaṃ bhaktānāṃ bhogadāyakam

5.28.54

ityevamādisaṃpaśyañjāgratsaṃjñāmavāpa saḥ /
brahmaśāpahatajñānaḥ kiṃ dṛṣṭamiti vai vadan

5.28.55

utthāya prayayau padbhyāṃ śatrughnacaraṇaṃ prati /
bhṛtyakoṭiparīvāro rathakoṭiparīvṛtaḥ

5.28.56

suketuṃ tu samāhūya vicitraṃ damanaṃ tathā /
yuddhaṃ kartuṃ samudyuktānvārayāmāsa dharmavit

5.28.57

uvāca tānmahārājo dharmātmā dharmasaṃyutaḥ /
bhrātaḥputrau śṛṇuta me vākyaṃ dharmasamanvitam

5.28.58

mā yuddhaṃ kuruta kṣipramanayastu mahānabhūt /
yadrāmacaṃdravāhaṃ tvamagṛhṇāddamanorjjitam

5.28.59

eṣa rāmaḥ paraṃbrahma kāryakāraṇataḥ param /
carācarajagatsvāmī na mānuṣavapurdharaḥ

5.28.60

etaddhi brahmavijñānamadhunā jñātavānaham /
purāsitāṃgaśāpena hṛtajñānadhano'naghāḥ

5.28.61

ahaṃ purā tīrthayātrāṃ gatastattvavivitsayā /
tatrāneke mayā dṛṣṭā munayo dharmavittamāḥ

5.28.62

asitāṃgaṃ munimahaṃ gatavāñjñātumicchayā /
tadā provāca māṃ vipraḥ kṛpāṃ kṛtvā mamopari

5.28.63

yo'sāvayodhyādhipatiḥ sa parabrahmaśabditaḥ /
tasya yā jānakī devī sākṣātsā cinmayī smṛtā

5.28.64

enaṃ tu yoginaḥ sākṣādupāsate yamādibhiḥ /
dustarā pārasaṃsāravāridhiṃ saṃtitīrṣavaḥ

5.28.65

smṛtamātro mahāpāpahārī sa garuḍadhvajaḥ /
ya enaṃ sevate vidvānsa saṃsāraṃ tariṣyati

5.28.66

tadāhamahasaṃ vipraṃ ko'yaṃ rāmastu mānuṣaḥ /
keyaṃ sā jānakī devī harṣaśokasamākulā

5.28.67

ajanmanaḥ kathaṃ janma akartuḥ kṛtyamatra kim /
janmaduḥkhajarātītaṃ kathayasva mune mama

5.28.68

ityuktavaṃtaṃ māṃ kruddhaḥ śaśāpa sa munīśvaraḥ /
ajñātvā tatsvarūpaṃ tvaṃ pratibrūṣe mamādhama

5.28.69

enaṃ niṃdasi rāmaṃ tvaṃ mānuṣo'yamidaṃ hasan /
tasmāttvaṃ tattvasaṃmūḍho bhaviṣyasyudaraṃbhariḥ

5.28.70

tadāhaṃ tasya caraṇāvagṛhṇaṃ sadayā yutaḥ /
dṛṣṭvā me vinayaṃ māṃ tu prāvocatkaruṇānidhiḥ

5.28.71

tvaṃ rāmasya makhe vighnaṃ kariṣyasi yadā nṛpa /
tadā hanūmānaṃghriṃ tvāṃ tāḍayiṣyati vegataḥ

5.28.72

tadā tvaṃ jñāsyase rājannānyathā svamanīṣayā /
purāhamuktastenaivaṃ taddṛṣṭamadhunā mayā

5.28.73

yadā māṃ hanumānkruddhastāḍayāmāsa vakṣasi /
tadā'darśaṃ ramānāthaṃ pūrṇabrahmasvarūpiṇam

5.28.74

tasmādaśvaṃ tu śobhāḍhyamānayaṃtu mahābalāḥ /
dhanāni caiva vāsāṃsi rājyaṃ cedaṃ samarpaye

5.28.75

rāmaṃ dṛṣṭvā kṛtārthaḥ syāmahaṃ yajñeti puṇyade /
ānayaṃtu hayaṃ mahyaṃ rocate tu tadarpaṇam

5.28.28

iti śrīpadmapurāṇe pātālakhaṃḍe śeṣavātsyāyanasaṃvāde rāmāśvamedhe subāhuparājayonāma aṣṭāviṃśatitamo'dhyāyaḥ

Original text: padmapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc