Padma Purana · Chapter 5.26
śeṣa uvāca/
śatrughnastadbalaṃ dṛṣṭvā bhīṣaṇākṛtimeghavat /
hastyaśvarathapādātairbahubhiḥ parivāritam
sumatiṃ pratyuvācedaṃ vacogaṃbhīraśabdayuk /
nānāvākyavicārajñaiḥ paṃḍitaiḥ parisevitaḥ
śatrughna uvāca/
sumate kasya nagaraṃ prāpto me hayasattamaḥ /
balametannirīkṣehaṃ payodadhitaraṃgavat
kasyaitadbalamuddharṣaṃ caturaṃgasamanvitam /
purato bhāti yuddhāya samupasthitamādarāt
etatsarvaṃ samācakṣva yathāvatpṛcchato mama /
yajjñātvā yuddhasaṃsthāyai nirdiśāmi svakānbhaṭān
iti vākyaṃ samākarṇya sumatiḥ śubhabuddhimān /
uvāca vacanaṃ prītaḥ śatrughnaṃ vairitāpanam
sumatiruvāca/
cakrāṃkā nagarī rājanvartate savidhe śubhā /
yasyāṃ saṃti narāḥ pāparahitā viṣṇubhaktitaḥ
tasyāḥ puryāḥ patirayaṃ subāhurdharmavittamaḥ /
tavāyaṃ purato bhāti putrapautrasamāvṛtaḥ
svadāranirato nityaṃ paradāraparāṅmukhaḥ /
viṣṇoḥ kathāsya karṇasthānā parārthaprakāśinī
parasvaṃ na samādatte ṣaṣṭhāṃśādadhikaṃ nṛpaḥ /
brāhmaṇā viṣṇubhaktyaiva pūjyaṃte tena dharmiṇā
nityaṃ sevārato viṣṇupādapadmamadhuvrataḥ /
eṣa svadharmanirataḥ paradharmaparāṅmukhaḥ
etasya balatulyaṃ hi na vīrāṇāṃ balaṃ kvacit /
putrasya patanaṃ śrutvā roṣaśokasamākulaḥ
caturaṃgasameto'yaṃ yuddhāya samupasthitaḥ /
tavāpi vīrā bahavo lakṣmīnidhimukhā amūn
jeṣyaṃti śastrasaṃghena nirdiśāśu paraṃ hi tān /
śatrughnastadvacaḥ śrutvā provāca svabhaṭānvarān
raṇaprāptibhavoddharṣapūrapūritamānasān /
krauṃcavyūho'dya racitaḥ subāhuparisainikaiḥ
mukhapakṣasthitā yodhāstānko bhetsyati śastravit /
yasya bhede nijā śaktiryo vīra vijayodyataḥ
sa gṛhṇātu madīyāddhi pāṇipadmācca vīṭakam /
tadā lakṣmīnidhirvīro jagrāha krauṃcabhedane
sarvaśastrāstravidvīrairbahubhiḥ parivāritaḥ /
uvāca vacanaṃ rājanyāsye'haṃ krauṃcabhedane
bhārgavaḥ pūrvamevāsītkrauṃcabhettā tathā hyaham /
tathānyaṃ vīramāvocatko'sya sārdhaṃ gamiṣyati
puṣkalaḥ pṛṣṭhatastasya yātuṃ cakre matiṃ tataḥ /
riputāpo nīlaratna ugrāśvo vīramardanaḥ
sarve śatrughnasaṃdeśādyayustatkrauṃcabhedane /
śatrughno'pi rathasthaśca sarvāyudhadharaḥ paraḥ
pṛṣṭhato'sya parīyāya bahubhiḥ sainikairvṛtaḥ /
tadā pracalitau dṛṣṭāvanyonyabalavāridhī
pralayaṃ kartumudyuktau jagataḥ sutaraṃgiṇau /
tadā bheryaḥ samājaghnurubhayoḥ senayordṛḍhāḥ
raṇabheryaḥ śaṃkhanādāḥ śrūyaṃte tatra tatra ha /
heṣaṃte vājinastatra garjaṃti dviradā bhṛśam
huṃ huṃ kurvaṃti vīrāgryā nadaṃti rathanemayaḥ /
tatra prakupitāḥ śūrāḥ subāhubaladarpitāḥ
chiṃdhi bhiṃdhīti bhāṣaṃto dṛśyaṃte bahavo raṇe /
evaṃbhūte raṇodyukte sainye śatrughnavairiṇoḥ
mukhasaṃsthaṃ suketuṃ taṃ lakṣmīnidhiruvāca ha /
lakṣmīnidhiruvāca/
janakasya sutaṃ viddhi lakṣmīnidhiriti smṛtam
sarvaśastrāstrakuśalaṃ sarvayuddhaviśāradam /
muṃcāśvaṃ rāmacaṃdrasya sarvadānavadaṃśituḥ
nocenmadbāṇanirbhinno yāsyase yamasādanam /
iti bruvaṃtaṃ vīrāgryaṃ suketuḥ sahasā tvaran
sajyaṃ cāpaṃ vidhāyāśu bāṇānmuṃcansthiro'bhavat /
te bāṇāḥ śitaparvāṇaḥ svarṇapuṃkhāḥ samaṃtataḥ
dṛśyaṃte vyāpinastatra raṇamadhye sudurbharāḥ /
tadbāṇajālaṃ tarasā nihatya /
lakṣmīnidhiścāpamathā tatajyam /
vidhāya tasyorasi bāṇaṣaṭkaṃ /
mumoca tīkṣṇaṃ śitaparvaśobhitam
tadbāṇāḥ subhujabhrāturhṛdayaṃ saṃvidārya ca /
gatāste bhuvi dṛśyaṃte rudhirāktā malīmasāḥ
tadbāṇabhinnahṛdayaḥ suketuḥ kopapūritaḥ /
jaghānaśaraviṃśatyā tīkṣṇayā nataparvayā
ubhau bāṇavibhinnāṃgāvubhau kṣatajaviplutau /
sainikaiḥ paridṛśyaṃte kiṃśukāviva puṣpitau
muṃcaṃtau bāṇakoṭīśca saṃdadhaṃtau tvarā śarān /
na kenāpi vilakṣyete laghuhastau mahābalau
kuṃḍalīkṛta saccāpau varṣaṃtau bāṇadhārayā /
navāṃbudāviva divi śakranirdeśakāriṇau
tayorbāṇā gajānvāhānnarāñchūrānvimastakān /
kurvaṃtaḥ kevalaṃ dṛṣṭā na ca saṃdhānamokṣayoḥ
pṛthivī subhaṭaiḥ pūrṇā sakirīṭaiḥ sakuṃḍalaiḥ /
dhanurbāṇakarai roṣasaṃdaṣṭādharayugmakaiḥ
tayoḥ prayuddhyatordarpātsarvaśastrāstravedinoḥ /
yuddhaṃ samabhavadghoraṃ devavismāpanaṃ mahat
saṃmardo'bhavadatyaṃtaṃ vīrakoṭividāraṇaḥ /
na kenacitkvaciddṛṣṭaṃ śarajālāṃtareṃ'baram
tasmiṃstu samaye lakṣmīnidhirvīro'rimardanaḥ /
bāṇāṃścāpe samādhatta vasusaṃkhyāndṛḍhāñchitān
caturbhisturagānvīraḥ suketoranayatkṣayam /
ekena dhvajamatyugraṃ ciccheda tarasā hasan
ekena sāratheḥ kāyācchirobhūmāvapātayat /
ekena cāpaṃ saguṇamacchinadroṣapūritaḥ
ekena hṛdi vivyādha suketorvegavānnṛpaḥ /
tatkarmādbhutamudvīkṣya vīrā vismayamāyayuḥ
sacchinnadhanvā viratho hatāśvo hatasārathiḥ /
mahatīṃ sa gadāṃ dhṛtvā yodghukāmo'bhyupeyivān
tamāyāṃtaṃ samālakṣya gadāyuddhaviśāradam /
mahatyā gadayā yuktaṃ rathādavatatāra saḥ
gadāmādāya mahatīṃ sarvāyasavinirmitām /
jātarūpavicitrāṃgīṃ sarvaśobhāpuraskṛtām
lakṣmīnidhirbhṛśaṃ kruddhaḥ suketorvakṣasi tvaran /
tāḍayāmāsa hṛdaye gadāṃ vajrāgnisannibhām
gadayā tāḍito vīro nākaṃpata mahāmune /
madonmatto yathā daṃtī bālena sragbhirāhataḥ
uvāca taṃ sa vīrāgryo nṛpaṃ lakṣmīnidhiṃ tadā /
sahasvaikaṃ prahāraṃ me yadi śūraḥ paraṃtapa
ityuktvā tāḍayāmāsa lalāṭe gadayā bhṛśam /
gadayā tāḍito bhāle'sṛgvamankupito bhṛśam
mūrdhni taṃ tāḍayāmāsa gadayā kālarūpayā /
suketurapi taṃ skaṃdhe tāḍayāmāsa dharmavit
evaṃ bhṛśaṃ prakupitau gadāyuddhaviśāradau /
gadāyuddhaṃ prakurvāṇau parasparajayaiṣiṇau
anyonyāghātavimatau parasparavadhodyatau /
na kopi tatra hīyeta na ko jīyeta saṃyuge
mūrdhni bhāle tathā skaṃdhe hṛdi gātreṣu sarvataḥ /
rudhiraugha pariklinnau mahābalaparākramau
tadā lakṣmīnidhiḥ kruddho gadāmudyamya vegavān /
jagāma prabalaṃ haṃtuṃ hṛdi rājānujaṃ balī
tamāyāṃtamathālokya svagadāṃ mahatīṃ dadhat /
yayau taṃ tarasā haṃtuṃ rājabhrātā balādbalam
gadāṃ tena vinikṣiptāṃ svakare dhṛtavānayam /
tayaiva gadayā tasya hṛdi jaghne mahābalaḥ
svagadāṃ tena vai nītāṃ dṛṣṭvā lakṣmīnidhirnṛpaḥ /
bāhuyuddhena taṃ yoddhumiyeṣa balavattamam
tadā rājānujaḥ kruddho bāhubhyāmupagṛhya tam /
yuyudhe sarvayuddhasya jñātāvīreṣu sattamaḥ
tadā lakṣmīnidhistasya hṛdi jaghne svamuṣṭinā /
tadā sopi śirasyenaṃ muṣṭimudyamya cāhanat
muṣṭibhirvajrasaṃkāśaistalasphoṭaiśca dāruṇaiḥ /
anyonyaṃ jaghnatuḥ kruddhau saṃdaṣṭādharapallavau
muṣṭī muṣṭi daṃtā daṃti kacā kaci nakhā nakhi /
ubhayorabhavadyuddhaṃ tumulaṃ romaharṣaṇam
tadā prakupito bhrātā nṛpateśca raṇe nṛpam /
gṛhītvā bhrāmayitvātha pātayāmāsa bhūtale
lakṣmīnidhiḥ kare gṛhya taṃ nṛpānujamuccakaiḥ /
bhrāmayitvā śataguṇaṃ gajopasthe jaghāna tam
sa tadā patito bhūmau saṃjñāṃ prāpya kṣaṇādanu /
tathaiva bhrāmayāmāsa vyomni vegena vikramī
evaṃ prayudhyamānau tau bāhuyuddhaṃ gatau punaḥ /
pāde pādaṃ kare pāṇiṃ hṛdi hṛdvadane mukham
evaṃ parasparaṃ śliṣṭau parasparavadhaiṣiṇau /
ubhāvapi parākrāṃtāvubhāvapi mumūrcchatuḥ
taddṛṣṭvā vismayaṃ prāptāḥ praśaśaṃsuḥ sahasraśaḥ /
dhanyo lakṣmīnidhirbhūpo dhanyo rājānujo balī
iti śrīpadmapurāṇe pātālakhaṃḍe śeṣavātsyāyanasaṃvāde rāmāśvamedhe gadāyuddhaṃnāma ṣaḍviṃśatitamo'dhyāyaḥ
Original text: padmapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0