Padma Purana · Chapter 5.25
śeṣa uvāca/
atha vīkṣya bhaṭānnijānnṛpo rudhiraugheṇa pariplutāṃgakān /
sukhamāpa na vai śuśoca tānparipapraccha sutasya ceṣṭitam
gadatākhilakarma tasya vai sa kathaṃ cāharadaśvavaryakam /
kathayaṃtu punaḥ kiyadbalaṃ bata vīrāḥ kati yoddhumāgatāḥ
atha śatrubalonmukhaḥ kathaṃ mama vīro damano raṇaṃ vyadhāt /
vijayaṃ ca vidhāya durjayaṃ kila vīraṃ bata ko'pyaśātayat
ityākarṇya vaco rājñaḥ pratyūcuste'sya sevakāḥ /
kṣatajena pariklinna gātravastrādidhāriṇaḥ
rājannaśvaṃ samālokya patracihnādyalaṃkṛtam /
grāhayāmāsa garveṇa tṛṇīkṛtya raghūttamam
tato hayānugaḥ prāptaḥ svalpasainyasamāvṛtaḥ /
tena sākamabhūdyuddhaṃ tumulaṃ romaharṣaṇam
taṃ mūrcchitaṃ tataḥ kṛtvā tava putraḥ svasāyakaiḥ /
yāvattiṣṭhatyathāyātaḥ śatrughnaḥ svabalairvṛtaḥ
tato yuddhaṃ mahadabhūcchastrāstraparibṛṃhitam /
bahuśo jayamāpede tava putro mahābalaḥ
idānīṃ tena muktvāstraṃ śatrughnabhrātṛsūnunā /
mūrcchitaḥ pradhane rājankṛto vīraḥ sutastava
iti vākyaṃ samākarṇya roṣaśokasamanvitaḥ /
sthagitāṃga ivāsītsa samudra iva parvaṇi
uvāca senādhipatiṃ roṣaprasphuritādharaḥ /
dantairdatām̐llihannoṣṭhaṃ jihvayā śokakarśitaḥ
senāpate kuruṣvārānmama senāṃ tu sajjitām /
yotsye rāmasya subhaṭairmamaputropaghātakaiḥ
adyāhaṃ mama putrasya duḥkhadaṃ niśitaiḥ śaraiḥ /
pātayiṣye yadi hyenaṃ rakṣitāpi maheśvaraḥ
senāpatiridaṃ vākyaṃ proktaṃ subhujabhūpateḥ /
niśamya ca tathā kṛtvā sajjībhūto bhavatsvayam
rājñe nivedayāmāsa sasajjāṃ caturaṃgiṇīm /
senāṃ kālabalaprakhyāṃ hatadurjanakoṭikām
śrutvā senāpatervākyaṃ subāhuḥ paravīrahā /
nirjagāma tato yatra śatrughnaḥ svasutārdanaḥ
kuṃjaraiśca madonmattairhayaiścāpi manojavaiḥ /
rathaiśca sarvaśastrāstrapūritai ripujetṛbhiḥ
bhūścakaṃpe tadā tatra sainyabhāreṇa bhūriṇā /
saṃmardaḥ sumahānāsīttatra sainye visarpati
rājānaṃ nirgataṃ dṛṣṭvā rathena kanakāṃginā /
śatrughnabalamudyuktaṃ sarvavairiprahārakam
suketustasya vai bhrātā gadāyuddhaviśāradaḥ /
rathenāśvā jagāmāyaṃ sarvaśastrāstrapūritaḥ
citrāṃgastu suto rājñaḥ sarvayuddhavicakṣaṇaḥ /
jagāma svarathenāśu śatrughnabalamunmadam
tasyānujo vicitrākhyo vicitraraṇakovidaḥ /
yayau rathena haimena bhrātṛduḥkhena pīḍitaḥ
anye śūrā maheṣvāsāḥ sarvaśastrāstrakovidāḥ /
yayurnṛpasamādiṣṭāḥ pradhanaṃ vīrapūritam
rājā subāhuḥ saṃroṣādāgataḥ pradhanāṃgaṇe /
vilokayāmāsa sutaṃ mūrcchitaṃ śarapīḍitam
rathopasthasthitaṃ mūḍhaṃ svasutaṃ damanābhidham /
vīkṣya duḥkhaṃ muhuḥ prāpa vījayāmāsa pallavaiḥ
jalena siktaḥ saṃspṛṣṭo rājñā komalapāṇinā /
saṃjñāmāpa śanairvīro damanaḥ paramāstravit
utthitaḥ kva dhanurme'sti kva puṣkala ito gataḥ /
saṃsajya samaraṃ tyaktvā madbāṇavraṇapīḍitaḥ
iti vākyaṃ samākarṇya subāhuḥ putrabhāṣitam /
paramaṃ harṣamāpede parirabhya sutaṃ svakam
damano vīkṣya janakaṃ nṛpaṃ namraśirodharaḥ /
papāta pādayorbhaktyā kṣatadeho'strarājibhiḥ
svasutaṃ rathasaṃsthaṃ tu vidhāya nṛpatiḥ punaḥ /
jagāda senādhipatiṃ raṇakarmaviśāradaḥ
vyūhaṃ racaya saṃgrāme krauṃcākhyaṃ ripudurjayam /
yamāviśya jaye sainyaṃ śatrughnasya mahīpateḥ
tadvākyamākarṇya subāhubhūpateḥ /
krauṃcākhyasadvyūhaviśeṣamādadhāt /
yanno viśaṃte sahasā riporgaṇā /
mahābalāḥ śastrasamūhadhāriṇaḥ
mukhe suketustasyāsīdgale citrāṃgasaṃjñakaḥ /
pakṣayo rājaputrau dvau pucche rājā pratiṣṭhitaḥ
madhye sainyaṃ mahattasya caturaṃgaistu śobhitam /
kṛtvā nyavedayadrājñe krauṃcavyūhaṃ vicitritam
rājā dṛṣṭvā susannaddhaṃ krauṃcavyūhaṃ sunirmitam /
raṇāya svamatiṃ cakre śatrughnakaṭake sthitaiḥ
iti śrīpadmapurāṇe pātālakhaṃḍe śeṣavātsyāyanasaṃvāde rāmāśvamedhe subāhusainyasamāgamonāma paṃcaviṃśo'dhyāyaḥ
Original text: padmapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0