Padma Purana · Chapter 5.24
śeṣa uvāca/
śatrughnastu krudhāviṣṭo daṃtāndaṃtairviniṣpiṣan /
hastau dhunvaṃllelihānamadharaṃ jihvayā sakṛt
punaḥ punastānpapraccha kenāśvo nīyate mama /
pratāpāgryaḥ kena jitaḥ sarvaśūraśiromaṇiḥ
sevakāste tadā procurdamanonāma śatruhan /
subāhujaḥ pratāpāgryaṃ jitavānhayamāharat
iti śrutvā hayaṃ nītaṃ damanena svavairiṇā /
ājagāma sa vegena yatrābhūdraṇamaṃḍalam
tatrāpaśyatsa śatrughno gajāndīrṇakapolakān /
parvatāniva raktode majjamānānmadoddhatān
hayāstatra nijārohakartṛbhiḥ sahitāḥ kṣatāḥ /
mṛtā vīreṇa dadṛśe śatrughnena sukopinā
narānrathāngajānbhagnānvīkṣamāṇaḥ sa śatruhā /
atīva cukrudhe yadvatpralaye pralayārṇavaḥ
purato damanaṃ vīkṣya hayanetāramudbhaṭam /
pratāpāgryasya jetāraṃ tṛṇīkṛtya nijaṃ balam
tadā rājā pratyuvāca yodhānkopākulekṣaṇaḥ /
ko'sau damana jetā'tra sarvaśastrāstradhārakaḥ
yo vai rājasutaṃ vīraṃ raṇakarmaviśāradam /
jeṣyatyastreṇa nirbhītaḥ sajjībhūto bhavatvayam
iti vākyaṃ samākarṇya puṣkalaḥ paravīrahā /
damanaṃ jetumudyukto jagāda vacanaṃ tvidam
svāminkvāyaṃ damanakaḥ kva te'parimitaṃ balam /
jeṣye'haṃ tvatpratāpena gacchāmyeṣa mahāmate
sevake mayi yuddhāya sthite kairnīyate hayaḥ /
raghunāthapratāpo'yaṃ sarvaṃ kṛtyaṃ kariṣyati
svāmiñchṛṇu pratijñāṃ me tava modapradāyinīm /
vijeṣye damanaṃ yuddhe raṇakarmavicakṣaṇam
rāmacaṃdrapadāṃbhojamadhvāsvādaviyoginām /
yadaghaṃ tu bhavettanme damanaṃ na jayeyadi
putro yo mātṛpādānyattīrthaṃ matvā tayā saha /
viruddhyettattamo mahyaṃ na jayedamanaṃ yadi
adya madbāṇanirbhinna mahorasko nṛpāṃgajaḥ /
alaṃkarotu pradhane bhūtalaṃ śayanena hi
śeṣa uvāca/
iti pratijñāmākarṇya puṣkalasya raghūdvahaḥ /
jaharṣa citte tejasvī nidideśa raṇaṃ prati
ājñapto'sau yayau sainyairbahubhiḥ parivāritaḥ /
yatrāste damano rājaputraḥ śūrakulodbhavaḥ
damano'pi tamājñāya hyāgataṃ raṇamaṃḍale /
pratyujjagāma vīrāgryaḥ svasainyaparivāritaḥ
anyonyaṃ tau saṃmilitau rathasthau rathaśobhinau /
samare śakradaityau kiṃ yuddhārthaṃ raṇamāgatau
uvāca puṣkalastaṃ vai rājaputraṃ mahābalam /
rājaputra damanaka māṃ jānīhi samāgatam
sa pratijñaṃ tu yuddhāya bharatātmajamudbhaṭam /
puṣkalena svanāmnā ca lakṣitaṃ viddhisattama
raghunāthapadāṃbhoja nityasevāmadhuvratam /
tvāṃ jeṣye śastrasaṃghenasajjībhava mahāmate
iti vākyaṃ samākarṇya damanaḥ paravīrahā /
pratyuvāca hasanvāgmī nirbhayoddṛṣṭavikramaḥ
subāhuputraṃ damanaṃ pitṛbhakti hṛtāghakam /
viddhi māmaśvanetāraṃ śatrughnasya mahīpateḥ
jayo daivavisṛṣṭo'yaṃ yasya cālaṃkariṣyati /
sa prāpnoti nirīkṣasva balaṃ me raṇamūrdhani
ityuktvā sa śaraṃ cāpaṃ vidhāyākarṇapūritam /
mumoca bāṇānniśitānvairiprāṇāpahāriṇaḥ
te bāṇāstvāvilībhūtāśchādayāmāsuraṃbaram /
sūryabhānuprabhā yatra bāṇacchāyānivāritā
gajānāṃ kaṭabhittyoghe lagnā sāyakasaṃtatiḥ /
alaṃkaroti dhātūnāṃ rāgā iva vicitritāḥ
patitāstatra dṛśyaṃte narā vāhā gajā rathāḥ /
śaravrātena nṛpateḥ sutena paritāḍitāḥ
tadvikrāṃtaṃ samālokya puṣkalaḥ paravīrahā /
śarāṇāṃ chāyayā vyāptaṃ raṇamaṃḍalamīkṣya ca
śarāsane samādhatta bāṇaṃ vahnyabhimaṃtritam /
ācamya samyagvidhivanmocayāmāsa sāyakam
tato'gniprādurabhavattatra saṃgrāmamūrdhani /
jvālābhirvilihanvyoma pralayāgnirivotthitaḥ
tato'sya sainyaṃ nirdagdhaṃ trāsaṃ prāptaṃ raṇāṃgaṇe /
palāyanaparaṃ jātaṃ vahnijvālābhipīḍitam
chatrāṇi tu pradagdhāni caṃdrākārāṇi dhanvinām /
dṛśyaṃte jātarūpābha kāṃtidhārīṇi tatra ha
hayā dagdhāḥ palāyaṃte kesareṣu ca vairiṇām /
rathā api gatā dāhaṃ sukūbarasamanvitāḥ
maṇimāṇikyaratnāni vahaṃtaḥ karabhāstataḥ /
palāyaṃte dahanabhū jvālāmālābhipīḍitāḥ
kutraciddaṃtino naṣṭāḥ kutraciddhayasādinaḥ /
kutracitpattayo naṣṭā vahnidagdhakalevarāḥ
śarāḥ sarve nṛpasutapramuktāḥ pralayaṃ gatāḥ /
āśuśukṣaṇikīlābhirbhasmībhūtāḥ samaṃtataḥ
tadā svasainye dagdhe ca damano roṣapūritaḥ /
sarvāstravittacchāṃtyarthaṃ vāruṇāstramathā dade
vāruṇaṃ vahniśāṃtyarthaṃ muktaṃ tena mahībhṛtā /
āplāvayadbalaṃ tasya rathavājisamākulam
rathā viplāvitāstoye dṛśyaṃte paripaṃthinām /
gajāścāpi paripluṣṭāḥ svīyāḥ śāṃtimupāgatāḥ
vahniśca śāṃtimagamadagnyastra parimocitaḥ /
śāṃtimāpa balaṃ svīyaṃ vahnijvālābhipīḍitam
kaṃpitāḥ śītatoyena sītkurvaṃti ca vairiṇaḥ /
karakāvṛṣṭibhiḥ kṣiptā vāyunā ca prapīḍitāḥ
tadā svabalamālokya toyapūreṇa pīḍitam /
kaṃpitaṃ kṣubhitaṃ naṣṭaṃ vāruṇena vinirhṛtam
tadātikopatāmrākṣaḥ puṣkalo bharatātmajaḥ /
vāyavyāstraṃ samādhatta dhanuṣyekaṃ mahāśaram
tato vāyurmahānāsīdvāyavyāstrapracoditaḥ /
nāśayāmāsa vegena ghanānīkamupasthitam
vāyunā sphālitā nāgāḥ parasparasamāhatāḥ /
aśvāśca saṃhatānyonyaṃ svasvārohasamanvitāḥ
narāḥ prabhaṃjanoddhūtā muktakeśā nirojasaḥ /
pataṃto'tra samīkṣyaṃte vetālā iva bhūgatāḥ
vāyunā svabalaṃ sarvaṃ paribhūtaṃ vilokya saḥ /
rājaputraḥ parvatāstraṃ dhanuṣyevaṃ samādadhe
tadā tu parvatāḥ peturmastakopari yudhyatām /
vāyuḥ saṃcchāditastaistu na pracakrāma kutracit
puṣkalo vajrasaṃjñaṃ tu samādhatta śarāsane /
vajreṇa kṛttāste sarve jātāśca tilaśaḥ kṣaṇāt
vajraṃ nagānrajaḥ śeṣānkṛtvā bāṇābhimaṃtritam /
rājaputrorasi proccaiḥ papāta svanavadbhṛśam
satvākulitacetasko hṛdi viddhaḥ kṣato bhṛśam /
vivyathe balavānvīraḥ kaśmalaṃ paramāpa saḥ
taṃ vai kaśmalitaṃ dṛṣṭvā sārathirnayakovidaḥ /
apovāha raṇāttasmātkrośamātraṃ nareṃdrajam
tato yodhā rājasūnoḥ praṇaṣṭāḥ prapalāyitāḥ /
gatvā purīṃ samācakhyuḥ kaśmalasthaṃ nṛpātmajam
puṣkalo jayamāpyaivaṃ raṇamūrdhani dharmavit /
na prahartuṃ punaḥ śakto raghunāthavacaḥ smaran
tato duṃdubhinirghoṣo jayaśabdo mahānabhūt /
sādhusādhviti vācaśca prāvartaṃta manoharāḥ
harṣaṃ prāpa sa śatrughno jayinaṃ vīkṣya puṣkalam /
praśaśaṃsa sumatyādi maṃtribhiḥ parivāritaḥ
iti śrīpadmapurāṇe pātālakhaṃḍe śeṣavātsyāyanasaṃvāde rāmāśvamedhe puṣkalavijayonāma caturviṃśatitamo'dhyāyaḥ
Original text: padmapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0