Language

ENहिગુ
Scripture Library

Padma Purana · Chapter 5.115

5.115.1

śrīrāma uvāca-
kathaṃ pātakasaṃghāta saṃkrame brāhmaṇādhame /
purāṇajñaḥ kathaṃ vyākhyāṃ cakāra dvijasattama

5.115.2

śaṃbhuruvāca-
adhyāpane cādhyayane jāyate cātha saṃgamaḥ /
saṃgatau vatsaraṃ rāma yāti pātaki pātakam

5.115.3

purāṇajñe tu kākutstha sarvatatvārthavedini /
apipātakasaṃdoha cīrṇapāpaṃ praṇaśyati

5.115.4

prabhūtavahnināśe hi dhūmarāśiryathaiva hi /
śalabho dīpanāśāya vahnināśāya na prabhuḥ

5.115.5

kṛtaṃ pāpaṃ tathānyeṣāṃ nāśanāya purāṇikaḥ /
bhūtādigrastamartyānāṃ bhūtādi bhayamocakaḥ

5.115.6

samaṃtravānapanayedyathā na svayamāturaḥ /
paurāṇikastathā pāpaṃ na kiṃcitprāptumarhati

5.115.7

ātmanā ca kṛtaṃ pāpamanyairapi ca yatkṛtam /
purāṇajño nāśayati tvatiduṣṭaṃ svakarmma vā

5.115.8

bhavānīśe hṛṣīkeśe samavṛttirvivekavān /
lokavedakriyāvettā rudrajāpyatiniḥspṛhaḥ

5.115.9

tuṣṭaḥ śāṃtaḥ kriyādakṣaḥ prabhūto yogakṛdvaśī /
yathaiva te purāṇajño vasiṣṭho bhagavānṛṣiḥ

5.115.10

niyogāttava bhūpāla ayodhyāyāmatiṣṭhata /
apālayadbhuvaṃ kṛtsnāṃ tvāṃ ca rakṣaḥ samāpatat

5.115.11

sa ca śukropadeśena rākṣasastvāmathābhyagāt /
nidrāsaktaṃ haniṣyāmi nānyathāvasarastviti

5.115.12

atha vipro viditvaitadvasiṣṭhastvaddhitapriyaḥ /
suptaṃ pramattaṃ kākutsthaṃ rakṣo haṃti na saṃśayaḥ

5.115.13

brahmāvāptavaraṃ taddhi mayā kāryaṃ nivāraṇam /
iti saṃciṃtya viprarṣiḥ senāmādāya nirgataḥ

5.115.14

rakṣo haṃtumaśaktastu mṛtyuhīnaṃ tato muniḥ /
svayaṃ ca rākṣaso bhūtvā vākyamāha mahāmuniḥ

5.115.15

kimarthamāgatosīha vanaṃ muniniṣevitam /
sa āha rājā rakṣoghnastamahaṃ haṃtumāgataḥ

5.115.16

munirapyāha kiṃ tena jīvitena mṛtena vā /
bhuktvāmiṣaṃ madīyaṃ tu yuddhaṃ kṛtvā jayaṃ vraja

5.115.17

rākṣasa uvāca-
kathaṃ tvaṃ rākṣaso mahyaṃ bhakṣaṇāya bhaviṣyasi /
vasiṣṭho'pyatha mānuṣyamāsthāya viyati sthitaḥ

5.115.18

niṣṭhīvya mastake tasya muṣṭinā tamatāḍayat /
tāḍito rākṣasastena vyadrāvayadṛṣiśca tam

5.115.19

palāyamānāvanyonyaṃ jaladhiṃ tu gatāvubhau /
tatrasthena graheṇāsau gṛhīto rākṣasastadā

5.115.20

muniḥ punarayodhyāyāṃ pūrvavatsamatiṣṭhata /
śaṃbhuruvāca-
tasmātsvābhimataṃ kuryātpurāṇajño vimatsaraḥ

5.115.21

śravaṇasya vidhānaṃ ca kathayāmi śubhaṃ śṛṇu /
śuklapakṣe dine śuddhe vāranakṣatrayogataḥ

5.115.22

karaṇe cāpi lagne ca grahatārābalānvite /
amūḍhena grahe bāle na ca vṛddhau gurausthite

5.115.23

na kṛṣṇapakṣe grahaṇe na ca nāstikasaṃnidhau /
pūrvoktalakṣaṇopetaṃ purāṇaṃ śṛṇuyāditi

5.115.24

śuddhagehe'thavā śuddhavedikāyāṃ maṭhetha vā /
nadītīre devagehe sabhāmaṃḍapa eva ca

5.115.25

rathyā maṭhetha vā ramye puṇyaśālāsu rāghava /
svayaṃ namasya vipreṃdrānpurāṇajñaṃ viśeṣataḥ

5.115.26

āsanaṃ kalpitaṃ kuryyādūrdhvaṃ sarvaviśeṣitam /
ehi dharmmāsanamiti vaktavyaṃ syādaniṣṭhuram

5.115.27

purāṇaprakramadine yatkāryaṃ tadudīrayet /
vyākhyātāraṃ purāṇasya vastrādyaiḥ paripūjayet

5.115.28

śubhāni datvā vastrāṇi sūkṣmāṇi ca navāni ca /
karakaṃṭhavibhūṣādi pātramāsanameva ca

5.115.29

gaṃdhapuṣpākṣataiḥ pūjya tāṃbūlaṃ vinivedya ca /
śuklāṃbaradharaṃ viṣṇuṃ śaśivarṇaṃ caturbhujam

5.115.30

prasannavadanaṃ dhyāyetsarvavighnopaśāṃtaye /
sabhāsadaśca saṃpūjya gaṇeśaṃ prārthayettataḥ

5.115.31

ॐnametyādi maṃtreṇa pūjanaṃ bhāratī nutiḥ /
prātaḥkāle purāṇasya prakramaṃ prārabhediti

5.115.32

upakramadine rāma tripaṃcadaśa vā śubhāḥ /
ślokā dvitīye divase tato dviguṇitāḥ śubhāḥ

5.115.33

tṛtīye divase rāma tataścādhikamiṣyate /
dinānāmavyavacchedādvyākhyānaṃ śravaṇaṃ tathā

5.115.34

vyavasthitiryadā jātā tadā paurāṇikaṃ gurum /
tāṃbūlādipradāyātha paredyuḥ śṛṇuyādapi

5.115.35

purāṇamevaṃ śrotavyaṃ dainaṃdinamiti śrutiḥ /
vratarūpeṇa yaḥ kaścitpurāṇaṃ śṛṇuyānnaraḥ

5.115.36

yadaivaṃ tatpurāṇaṃ tu tatra yāti na saṃśayaḥ /
purāṇaṃ śrotukāmena ślokaścaikopi cecchrutaḥ

5.115.37

taddine tu kṛtaṃ pāpaṃ nāśayettu na saṃśayaḥ

5.115.38

evaṃ purāṇaṃ śṛṇuyācca yastu sa brahmahatyākṛtapāpabaṃdhāt /
surāpītiḥ svarṇaharaśca rāma gurvaṃganāgaśca vimuktimeti

5.115.39

pāpāni cānyāni kṛtāni puṃbhiḥ sarvāṇi naśyaṃti purākṛtāni /
ihāpi yānyabdaśatārjitāni śroturvinaśyaṃti tathā ca vaktuḥ

5.115.40

kalau samastaviprāṇāṃ sarvajñatvaṃ na vidyate /
viguṇāpi tato vyākhyā phaladā dānakarmavat

5.115.41

purāṇānāmabhiprāyaṃ vyāso veda na cāparaḥ /
ahaṃ vedmi viśeṣeṇa vyāsādapi vidherapi

5.115.42

na svādhyāyastapo vāpi na maṃtro na juhotayaḥ /
phalaṃti na tathā tiṣye purāṇaśravaṇaṃ yathā

5.115.43

ekaikaśravaṇādeva pātakaṃ mahadeva tu /
nāśamāpnotyasaṃdehaḥ śrīśaile vartanādiva

5.115.44

ato guruḥ purāṇajñaḥ śrotṛvaṃdyo'ghanāśanaḥ /
na tasmādadhikaḥ kaścidgururasti gatipradaḥ

5.115.45

maṃtreṣu guravo ye ca vedaśāstreṣu ye matāḥ /
neśate sarvavijñānaṃ dātuṃ tasmānna bodhakāḥ

5.115.46

piśācāḥ prāyaśo rāma brahmarākṣasanāminaḥ /
vedamaṃtrasya vettāro dṛśyaṃte na purāṇavit

5.115.47

purāṇavimukho naiva sarvaḥ sarvaṃ hi paśyati /
purāṇajño hi tastasmātpāpanāśakaraḥ prabhuḥ

5.115.48

tatpūjā sarvapūjā syātsarvadroho'sya pīḍanam /
yathā samastadānānāṃ vidyādānaṃ praśasyate

5.115.49

paurāṇikastathā dhanyastatra dānaṃ mahatphalam /
rāma uvāca-/
kiṃ vā paurāṇike deyaṃ kiyatkīdṛśameva ca

5.115.50

purāṇaṃ kīdṛśaṃ varjyaṃ varjyaḥ kīdṛkpurāṇavit /
śaṃbhuruvāca-
ṣaḍrasānannapānāni snehadravyāṇi yāni ca

5.115.51

gṛhaṃ sopaskaraṃ rāma purāṇajñāya dāpayet /
paryāptānyeva sarvāṇi adhikāni phalādhikāt

5.115.52

dadyāddravyamato bhūyaḥ sacailaṃ śobhitaṃ mṛdu /
bhūṣaṇāni yathārhāṇi svaśaktyā pratipādayet

5.115.53

gaṃdhapuṣpaṃ pratidinaṃ kevalaṃ gaṃdhameva ca /
kevalaṃ ca tathā puṣpaṃ phalakāle phalānyapi

5.115.54

tāṃbūlaṃ ca tathā dadyānnamaskuryācca bhaktitaḥ /
purāṇasya samāptau tu dadyāddānādikaṃ tathā

5.115.55

adhikaṃ tu tathā deyaṃ bhūhiraṇyādikaṃ nṛpa /
na ca tūṣṇīmupakramya śrotumarhati kaścana

5.115.56

sabhāsadbhiḥ kṛtā caiva yā pūjaikena vā kṛtā /
devasthāne yathāśakti sarvaiḥ pūjanamiṣyate

5.115.57

tīrthepi ca yathā rāma puṇyeṣvāyataneṣu ca /
svaśaktyā pūjanaṃ kuryātpurāṇajñāya rāghava

5.115.58

śrotustu lakṣaṇaṃ pūrvaṃ mayoktaṃ tu bhavennṛpa /
paurāṇikasya sarvasya lakṣaṇaṃ kathayāmi te

5.115.59

kulahīno mahāvyādhirmahāpāpī tiraskṛtaḥ /
śaucācāravihīnaśca vedasmṛtivivarjitaḥ

5.115.60

anyadevaḥ pūtivaco vyaṃgaścāpyadhikāṃgavān /
parapūrvāpatiḥ stenaḥ prāṇihaṃtā nirākṛtiḥ

5.115.61

atha varjyaṃ purāṇaṃ te kathayāmi nṛpottama /
pūrvajñairucyamānaṃ ca yatproktaṃ munibhiḥ paraiḥ

5.115.62

vyāsādayo munivarā yatprocustadudīrayet /
purāṇasthaṃ paṭhedgranthaṃ vyākhyāyeta vicārayan

5.115.63

yayā kayāpi vā rāma bhāṣayādeśabhāṣataḥ /
na deśabhāṣā racitaṃ graṃthaṃ śrutvā phalaṃ labhet

5.115.64

vyākhyā yā kāpi kākutstha purāṇasya hitā hi sā /
tasmāttvaṃ devayācasva vyākhyāsye yatpurāṇakam

5.115.65

śaṃbhuruvāca-
evaṃ paurāṇikenoktaṃ śrutavānapi gautamaḥ /
svayaṃ vastratrayaṃ prādādbrāhmaṇāya mahātmane

5.115.66

kaurmaṃ purāṇaṃ prathamaṃ śrutavāniti naḥ śrutam /
dattavānsvarṇamadhikaṃ vastrāṇi ca śubhāni ca

5.115.67

atha laiṃgaṃ ca śuśrāva vaiṣṇavaṃ vāmanaṃ tathā /
pādmaṃ ca gāruḍaṃ caiva sauraṃ brāhmamathaiva ca

5.115.68

evamaṣṭa sa śuśrāva purāṇāni sa gautamaḥ /
atha rāmāyaṇaṃ caiva kaurmameva punaśca saḥ

5.115.69

śivanārāyaṇetyevaṃ japaṃ cakre sadaiva hi /
avāpa nidhanaṃ cāpi sa gato brahmaṇaḥ padam

5.115.70

brahmā saṃpūjya taṃ vipraṃ viṣṇulokamathāgamat /
viṣṇunā pūjitaḥ so'tha jagāma śivamaṃdiram

5.115.71

sarveṣāmeva vaṃdyo'sau gautamo munisattamaḥ /
bhārataśravaṇe cāpi niyamā ye mayeritāḥ

5.115.72

purā vyāsena muninā trivarṣādyatkṛtaṃ śubham /
śravaṇāttasya kṛtsnasya vyākartā bhāratasya yaḥ

5.115.73

na kiṃcitpraṇamedvipraṃ muktvā yoginamuttamam /
sarveṣāmeva vaṃdyosau bhārataṃ vyākaroti yaḥ

5.115.74

yo mahābhārataṃ nityaṃ vyākhyāsyati paṭhecca vā /
sa sarvebhyodhiko viprastārayeccaiva mānavān

5.115.75

vyākaroti ca parvaikaṃ sarvāṇi katicittu vā /
sarvapāpavinirmukto havye kavye viśiṣyate

5.115.76

tameva praṇamedvipraṃ tamevārhaṃ ca pūjayet /
tameva bhojayennityaṃ sarvaṃ tasmai nivedayet

5.115.77

tasya pūjāvidhiḥ prokto vyākhyānasamaye dvijaḥ /
pratipūjyo'tha vastrādyaiḥ pūjayedvidhimārgataḥ

5.115.78

ādiparvasamāptau ca sūkṣmavastratrayaṃ dadet /
suvarṇaṃ ca yathāśakti sabhāparvaṇi vāsasī

5.115.79

ānuśāsanikāraṇyasvargāroheṣu parvasu /
ādiparvaṇi pūjā yā sā pūjā nṛpapuṃgava

5.115.80

karṇāśvamedhavairāṭaśalyadroṇeṣu parvasu /
sūkṣmavastratrayaṃ śuddhaṃ niṣkadvayamathāpi vā

5.115.81

kṣudraparvasvathānyeṣu niṣkāvatha samānayet /
harivaṃśe saniṣkaṃ tu vastratritayameva tu

5.115.82

bhāratasyākhilasyaiva samāptau kṣetrado bhavet /
rāmāyaṇasya śravaṇe kāṃḍekāṃḍe prapūjayet

5.115.83

kṣetraṃ paryāptamathavā suvarṇamapi dāpayet /
vyākhyāturguruvākyasya sarvakalmaṣanāśanaḥ

5.115.84

arthodharmmaśca kāmaśca mokṣaśca nṛpasattama /
vyākhyāśravaṇataḥ sarve siddhayaṃti ca subuddhayaḥ

5.115.85

brahmahatyādipāpānāṃ sarveṣāmapi nāśanam /
ekena śravaṇenāsya kiṃ narairna śrutaṃ bhuvi

5.115.86

yānavasusuvarṇādyairnityamenaṃ prapūjayet /
vyākhyātāraṃ yataḥ pāpasaṃdohasya vināśanam

5.115.87

anyānyapi purāṇāni muniproktāni tānyapi /
śrotṝṇāṃ pāpanāśāya vaktuścāpi viśeṣataḥ

5.115.88

yaśca sarvapurāṇāni ṣaṭtriṃśattu prakīrtayet /
śṛṇoti vā na tasyāsti cittacchedaḥ kadācana

5.115.89

brāhmaṃ purāṇaṃ prathamaṃ dvitīyaṃ pādmamucyate /
tṛtīyaṃ vaiṣṇavaṃ caiva caturthaṃ śaivamucyate

5.115.90

atha bhāgavataṃ proktaṃ paṃcamaṃ ṣaṣṭhamucyate /
bhaviṣyaṃ nāradīyaṃ ca saptamaṃ parikīrtitam

5.115.91

mārkaṃḍeyamiti proktamaṣṭamaṃ navamaṃ tathā /
āgneyaṃ brahmavaivartaṃ daśamaṃ parikīrtitam

5.115.92

laiṃgaṃ ca vāmanaṃ caiva skāṃdaṃ mātsyamathaiva ca /
kaurmaṃ vārāhamuditaṃ gāruḍaṃ vātha kīrtitam

5.115.93

brahmāṃḍamityaṣṭādaśapurāṇāni vidurbudhāḥ /
tathā copapurāṇāni kathayiṣyāmyataḥ param

5.115.94

ādyaṃ sanatkumārākhyaṃ nārasiṃhamataḥ param /
tṛtīyamāṃḍamuddiṣṭaṃ daurvāsasamathaiva ca

5.115.95

nāradīyamathānyaṃ ca kāpilaṃ mānavaṃ tathā /
tadvadauśanasa proktaṃ brahmāṃḍaṃ ca tataḥ param

5.115.96

vāruṇaṃ kālikāhvānaṃ māheśaṃ sāṃbameva ca /
sauraṃ pārāśaraṃ caiva mārīcaṃ bhārgavāhvayam

5.115.97

kaumāraṃ ca purāṇāni kīrtitānyaṣṭa vai daśa /
aṣṭādaśapurāṇānāṃ vyākartā tu bhavenmanuḥ

5.115.115

iti śrīpadmapurāṇe pātālakhaṃḍe śivarāghavasaṃvāde purāṇamāhātmyakathanaṃnāma paṃcadaśottaraśatatamo'dhyāyaḥ

Original text: padmapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc