Padma Purana · Chapter 5.109
śaṃbhuruvāca-
atra te kīrtayiṣyāmi kathāṃ pāpapraṇāśinīm /
śrutvā yāṃ prāpa dharmātmā śivabhaktimanuttamām
ikṣvākurnāma vipreṃdro mahāvidyo mahāmatiḥ /
bahuśāstrapravīṇaśca nītiśāstraviśāradaḥ
na yaṣṭā na ca dātā ca na devānāṃ ca pūjakaḥ /
na cādhyāpayitā vedaṃ na vyākhyātā śrutasya ca
na purāṇetihāsānāṃ śrutīnāmāgamasya vā /
yatnādbhoktā tathā dehasaṃskāraikapravartakaḥ
tādṛśasya dvijasyātha samālakṣyāyuratyagāt /
lakṣāṃtare tathaikasminvatsare māsi paṃcame
tṛtīya divase rātryāṃ purāṇaṃ śrutavānidam /
svasaṃpāditavittasya yena dānaṃ na vai kṛtam
dinedine bhujyamānaṃ niḥsāraṃ syātkrameṇa hi /
varṣāṇyeva ca tāvaṃti narake pacyate dhruvam
kṛmiyonisahasraṃ ca anubhūya tataḥ param /
daridro vyādhito'baṃdhurduṣṭabhāryo bahuprajaḥ
dinedine bhikṣitena yācitena ca jīvanam /
yanna kvāpi ca bījānāṃ magnānāmatha mārgaṇāt
labdhenajīvanaṃ karma bhṛtyānāmatha jīvanam /
madhye śrotravihīnaśca netrahīnaḥ skhalanmalaḥ
evaṃ purāṇaṃ śrutvā sāvikṣvākurbhṛśaduḥkhitaḥ /
manasā ciṃtayaccedaṃ smāraṃ smāraṃ dvijādhamaḥ
rūpapuṣpairmāhiṣmayī durgāpi phalavarjitā /
tathā purāṇarahitā vidyā no gatidarśanī
bahuśāstraṃ samabhyasya bahuvedānsavistarān /
puṃsośrutapurāṇasya samyagyāti na darśanam
śaṃbhuruvāca-
evaṃ ciṃtayatastasya akālamaraṇaṃ tvabhūt /
yamalokaṃ gataścātha yamena paribhāṣitaḥ
yama uvāca-
anekapāpayuktosi puṇyaṃ naiva mahattava /
na vedādhyāpanātprāptaṃ pāpaṃ ca viditaṃ tava
koṭivarṣāṇi narake tavasthitiriti dvija /
āyurasti tavātyalpaṃ gamyatāṃ paurvikīṃ tanum
kuru puṇyaṃ hitaṃ dānaṃ devatāpūjanaṃ japam /
sāṃgamadhyāpanaṃ vipra bhojanaṃ bhasmadhāraṇam
bhaja viśveśvaraṃ devaṃ devadevamumāpatim /
tasya prayatnamātreṇa mama lokaṃ na gacchasi
yatkiṃcitpratyahaṃ pāpinpurāṇaṃ śṛṇu sādaram /
tatastacchravaṇādeva nekṣase mama yātanāḥ
yamasya vacanaṃ śrutvā brāhmaṇaḥ svāṃ yayau tanum /
atheśapūjanakṛte yatnamāsthāya sa dvijaḥ
agamanmunivaryaṃ tu jābāliśivapūjakam /
tapaḥ svādhyāyasaṃpannaṃ śrutismṛtivivecakam
purāṇatattvavettāraṃ lakṣaśiṣyasamāvṛtam /
jarāśithilasarvāṃgaṃ vedavedāṃgapāragam
draṣṭukāmo yayau śailaṃ maṃdaraṃ cārukaṃdaram /
nānāvihaṃgasaṃpūrṇaṃ nānāpuṣpalatāvṛtam
sarvartukusumopetaṃ nānāgaṃdhopaśobhitam /
kinnarāṇāṃ ca mithunairgītapūrṇamahāguham
anekarūpalāvaṇya vanitoṣitapādapam /
laṃbamānavicitrābhistābhiḥ śobhitapādapam
ratiśramaprasuptānāṃ bodhanāditaṣaṭpadam /
kūjaṃti ca pikāḥ kāmaṃ viyuktānāṃ yuje kila
nānāmunigaṇākīrṇaṃ praśāṃtamṛgacāriṇam /
apsarogaṇasaṃkīrṇaṃ gaṃdharvagaṇasevitam
nānāsiddhamukhodbhūtagītapūrṇavanāṃtaram /
vicitraphalasaṃpūrṇaṃ nānādevālayānvitam
prāsādaśatasaṃbādhaṃ nānāgṛhasamanvitam /
siṃhānanairgajamukhairulūkavadanairatha
amukhairvimukhairugrairarddhavaktrairmṛgīmukhaiḥ /
rurujaṃtukagodhāhi vānararkṣamukhairapi
vyāghravṛścikabhallūṣṭraśvānagardabhatuṃḍakaiḥ /
samastajīvavadanasadṛśāsyairgaṇeśvaraiḥ /
vallīmukhairvṛkṣamukhaiḥ śilāvaktrairayomukhaiḥ
śaṃkhamuktādijalajavadanairupaśobhitam /
adhikāṃgairanaṃgaiśca jaṭilaiḥ śikhimuṃḍitaiḥ
patrivaktrairdviṣaḍvaktraistrivigrahamukhairapi /
ghaṃṭāsyaiḥ śūrpavadanakarṇapādamukhairapi
ghaṃṭāmukhairveṇumukhaiḥ kiṃkiṇīvadanairapi /
yādṛgvastu jagatyasti tādṛśāsyairayomukhaiḥ
kaiścinnibhṛtakaṃdarparūpalāvaṇyakomalaiḥ /
koṭisūryapratīkāśaiścaṃdra koṭisamaprabhaiḥ
nānāvarṇairviśvamukhairviśvarūpaiścaturmukhaiḥ /
dvimukhaiḥ paṃcavaktraiśca trimukhaiḥ ṣaṇmukhairapi
ekānekamukhaiḥ śāṃtaiḥ sarvadā sukhibhiryutam /
nānābhogasamṛddhaiśca ratikāmasamairapi
lakṣmīnārāyaṇamukhairumeśasamavigrahaiḥ /
nānārūpadharaiścānyaiḥ sevitaṃ maṃdarācalam
dhenavo yatra vedāśca mīmāṃsāvatsa saṃyutāḥ /
dharmādayaḥ savarṣmāṇaḥ purāṇāni ca karmaṇā
smṛtītihāsajātāni āgamāśca śarīriṇaḥ /
sthitāśca maṃdare yatra saśailaḥ pāpanāśanaḥ
tasya madhye mahāpuṇyaṃ puraṃ paramaśobhitam /
vāpītaḍāgopavanaprāsādaśataśobhitam
saptaprākāraparikhaṃ ratnāṭṭālakasaṃyutam /
gopurairnavabhiryuktaṃ vicitragṛhasaṃyutam
yasya cāpratimaṃ teja uṣṇaśītādivarjitam /
tanmadhye nagarī puṇyā tanmadhye ca sabhā śubhā
tasyāṃ bhadrāsanaṃ madhye vedapādavicitritam /
sarvopaniṣadākḷptaṃ pādapīṭhaṃ suśobhanam
purāṇānyāgamāstasya svastīti śivapādayoḥ /
tatrāsīno mahāyogī gokṣīrasadṛśākṛtiḥ
maṃdasmitasucārvāsyodvyaṣṭavarṣavayāḥ prabhuḥ /
dadhāna urasāmālāṃ maṇirudrākṣakalpitām
bibhrāṇa upavītaṃ ca karṇikārasamadyutiḥ /
suratnakuṃḍalo devaḥ kirīṭakanakāṃbaraḥ
nānābhūṣaṇasaṃyukto nānāgaṃdhavilepanaḥ /
vāmāṃkanyastagirijo vīkṣamāṇastadānanam
mugdhāṃ ca sumukhīṃ bālāṃ navayauvanaśobhitām /
bhūṣitāṃ cārusarvāṃgīṃ bibhratīṃ kanakāṃbujam
āliṃgya vāmenakareṇa devīṃ dakṣeṇa tasyā mukhamunnamayya /
spṛṣṭvā śiro vāmakareṇa tasyā dakṣeṇa kurvaṃstilakaṃ ca devaḥ
bhaktirvījayate devaṃ praṇava vyajanena ca /
pūjākāṃtāpi kusumairmālāṃ devāya bibhratī
jñaptirviraktirvanite bibhratyau yogacāmare /
samādhiḥ kāryakartāsya dhāraṇāyoṣidasya ca
yamāścaniyamāścaiva kiṃkarāstasya kīrtitāḥ /
prāṇāyāmaḥ purodhāstu pratyāhāraḥ suvarṇadhṛk
dhyānaṃ ca draviṇādhyakṣaḥ satyaṃ senāpatistathā /
brahmaprabhṛtikīṭāṃtāḥ paśavastatpatiḥ śivaḥ
paśūnāṃ pālako dharmaḥ syādadharmaśca taskaraḥ /
māyāpāśena te baddhā mocanī kāśikā mṛtiḥ
nānāvidhāśca pramadā devadevamumāpatim /
etādṛśamumānāthaṃ koṭijaṃturanusmaret
iṣṭānbhogānavāpyātha śivaloke mahīyate /
brahmaviṣṇumaheṃdrādyāstatpuradvārapālakāḥ
lakṣmīsarasvatīdevyau dehalyādyarccanekṣiteḥ /
niyukte devadevasya devāśca surayoṣitaḥ
dāsyo devāḥ samastāśca dāsā yasya mahātmanaḥ /
etādṛśamahāśailamikṣvākuḥ saṃdadarśa ha
muniṃ praṇamya jābālimidamāha vacastadā /
gaṃtukāmo mahāśailaṃ śaktosyasminna vā mune
mamāyuralpaṃ kathitaṃ yamena jñāninā purā
narakaśca bahuḥproktaḥ kathaṃ śreyo bhaviṣyati /
jābāliruvāca-
mayāpi sarvametatte jñātaṃ divyena cakṣuṣā
āyurdaśadinaṃ brahmanvidvānapi na dharmakṛt /
na tapaste hyanabhyāsānna ca yogo'lpakālataḥ
na dānaṃ draviṇābhāvādasāmarthyāttathārhaṇā /
na yajño na vrataṃ pūrtaṃ na ca puṇyamanāyuṣaḥ
na cādhyāpanatīrthādi sevākālavirodhataḥ /
tasmāttatpāpanāśāya prāyaścittaṃ na vidyate
gatipradaṃ tathā dharmaṃ gaccha vā tiṣṭha vā mune /
ikṣvākuruvāca-/
yāvajjīvaṃ pratijñāya kriyate yo vṛṣo dvija
tena pāpaparīhāro bhaviṣyati suniścitam /
taṃ brūhi yena dharmeṇa mama pāpaṃ praṇaśyati
kena vā puṇyayogena svargatiśca bhaviṣyati /
śaraṇaṃ bhava viprarṣe narakādatibibhyataḥ
sarvadharmaphalaṃ prāhuḥ śaraṇāgatapālanam /
jābāliruvāca-
satyaṃ svalpena kālena na tādṛglabhyate vṛṣaḥ
amṛtetvanṛte śakyaṃ vaktuṃ svapnāṃtareṣvapi /
rahasyamekaṃ kiṃcittu yasya kasyāpi nocyate
ikṣvākuruvāca-
śaraṇaṃ pālaya mune kālo me nirgamiṣyati /
jābāliruvāca-
mama prāṇādhikaṃ vipra rahasyaṃ śruticoditam
śivaliṃgārcanaṃ nāma brahmādibhiranuṣṭhitam /
samastapāpaśamanaṃ sarvopadravanāśanam
bhuktimuktipradaṃ tasmācchivapūjāṃ samācara /
nātikrāmedyadi mune śivaliṃgārcanaṃ śubham
yaḥ śaṃbhupūjāṃ vicchiṃdyāttena cchinnaṃ hi me śiraḥ /
varaṃ śūlavinikṣepo varaṃ śālmalikarṣaṇam
varaṃ prāṇaparityāgo naiva pūjāvyatikramaḥ /
varaṃ vahniprapatanaṃ varaṃ cādhaḥśiraḥ kṛtam
varaṃ svamalabhuktirvā neśapūjāvyatikramaḥ /
apūjayitvā ceśānaṃ yo hi bhuṃkte narādhamaḥ
pāpānāmannarūpāṇāṃ tasya bhojanamucyate /
anuccārya padaṃ śaṃbhorbhuṅkte yadi ca khādati
śiveti maṃgalaṃ nāma yasya vāci pravartate /
bhasmībhavaṃti tasyāśu mahāpātakakoṭayaḥ
śivaṃ pradakṣiṇīkṛtya yo namasyati mānavaḥ /
bhūmeḥ pradakṣiṇaṃ kṛtvā yattatpuṇyamavāpnuyāt
pradakṣiṇatrayaṃ kṛtvā namaskāraṃ ca paṃcadhā /
punaḥ pradakṣiṇaṃ kṛtvā natvā mucyeta pātakaiḥ
sarvavādyāni yaḥ kuryātkārayedvā śivālaye /
balena mahatā yukto vedasevyatra jāyate
śrāvayedyaḥ purāṇāni devadevaṃ trilocanam /
sarvapāpavinirmukto vasecchivapure kṛtī
taṃ nityamādareṇeśo vakti vākyaṃ priyaṃ sadā /
etatsaṃkṣepataḥ proktamīśapūjanamuttamam
alpāyuśca bhavānvipra śivapūjanamācara /
trikālaṃ vā dvikālaṃ vā ekakālamathāpi vā
yāmaṃ yāmārdhamathavā śivapūjanamācara /
vānaprasthāśramo bhūtvā vānaprasthakṛtāśrayaḥ
vānaprasthaprasūnaiśca prātaḥpūjaya śaṃkaram /
śrīphalaiḥ śatapatraiśca padmasaugaṃdhikairapi
nīpairjapābhiḥ punnāgaiḥ karavīraiśca pāṭalaiḥ /
tulasyāca ravidalairaparājitayā tathā
apāmārgadalai rudra jaṭādamanakena ca /
sarvairebhiḥ samaphalairbilvapatraiśca dhūrtakaiḥ
droṇaiḥ śirīṣaiḥ śaktaiśca dūrvayā korakairapi /
naṃdyāvartairakṣataiśca tilamiśraiśca kevalaiḥ
anyairapi yathāśakti prātaḥ saṃpūjayecchivam /
karṇikāraiśca sauvarṇardūvaryayāpi śivārcanam
mukulairnārcayeddevaṃ caṃpakairjalajaṃ vinā /
jalajānāṃ ca sarveṣāṃ patrāṇāmakṣatasya ca
kuśapuṣpasya rajatasuvarṇakṛtayorapi /
anyatkṛtvā yathā yattu tailapakvaṃ bhavennṛpa
na tatparyuṣitaṃ proktamapūpādi gamiṣyati /
ukṣitaṃ yatphalāyuktaṃ tailakṣārāmlajīrakaiḥ
jale tatprokṣitaṃ mūlaphalaśākādikaṃ nṛpa /
na ca paryuṣitaṃ proktaṃ gaṃgātoyaṃ ca sāgaram
mahānadījalaṃ sarvaṃ kedārajalameva ca /
hradarūpeṇa yattīrthaṃ kūpatīrthena rāghava
taḍāgavāpīsarasāṃ kūpenāpāṃ ca yadbhavet /
tattīrthatoyaṃ sarvaṃ ca na ca paryuṣitaṃ bhavet
na rātrau jalamāhāryaṃ divā saṃpādayejjalam /
sasaikataṃ tathā dhāryaṃ na ca paryuṣitaṃ hi tat
evaṃ viditvā pūjāṃ tvaṃ śivaliṃge samācara /
śaṃbhuruvāca-
evamuktotha muninā ikṣvākurbrāhmaṇapriyaḥ
śivapūjāparo bhūtvā dināṣṭakamatiṣṭhata /
navame'tha dine prāpte prātaḥkāle kṛtārcanaḥ
maraṇāvasare prāpte śivapūjāṃ vidhāya saḥ /
svānprāṇānupahārāya tatyājaiva maheśituḥ
mṛtaṃ tamatha vijñāya yamadūtāḥ samāgatāḥ /
yamalokaprāpakā ye yatamāsthāya tasthire
śaivāścāpi samāyātā dūtā vahnimukhādayaḥ /
teṣāmanyonyavādobhūnmāmako māmakastviti
atha yāmaḥ pāśapāṇiḥ śivadūtamathārdayat /
atha vahnimukhaḥ kruddho yamadūtaśataṃ tataḥ
mahākāyastathā bhūtvā gṛhītvā ca kareṇa tat /
śirāṃsi ca tathaikenāpīḍya ciccheda śaṣpavat
mārayitvā tato dūtānādāyekṣvākumabhyagāt /
nivedayāmāsa ca taṃ vīrabhadrāya dhīmate
sa cāpi śaṃkarāyātha taṃ prāha ca maheśvaraḥ /
tvayāṣṭadinapūjaiva kṛtā kṛṣṇā dine dine
tvamaniṃdaḥ purā māṃ ca liṃgaṃ śiśnāgramityuta /
tenaiva pāpayogena śiśnavaktro bhaviṣyasi
śiśnāgre vivaraṃ cakraṃ jihvānāsādivarjitaḥ /
pūrvaṃ mannāmavaktṛtvādvaktā cāpi bhaviṣyasi
atheśavacanātsopi tathābhūtobhavatkṣaṇāt /
śaṃbhuruvāca-
ya idaṃ śṛṇuyānnityaṃ purāṇākhyānamuttamam
vimuktapāpabaṃdhaśca śivabhakto bhaviṣyati /
sa yāti ca śivasthāne vaktā cāpi tathā bhavet
yaśca vakti kathāmenāṃ hareṇa sadṛśo bhavet /
uktvā kathāmimāṃ pūrvamadhīro nāma bhūmipaḥ
svargaṃ sa gatavānrājā kṛtapāpotha bhāryayā
iti śrīpadmapurāṇe pātālakhaṃḍe śivarāghavasaṃvāde vibhūtimāhātmyena/
navottaraśatatamo'dhyāyaḥ
Original text: padmapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0