Padma Purana · Chapter 5.110
śrīrāma uvāca-
ayamagniśikho nāma vahniḥ śivagaṇaśca vai /
sa kathaṃ tādṛśo bhūtastanme vada namastava
śaṃbhuruvāca-
ayamāsītpurā kaścitkṣattriyaḥ krodhanaḥ sadā /
naṣṭabhāryo naṣṭaseno naṣṭarāṣṭrotiduḥkhitaḥ
labdhvā lulāya dvitayaṃ kṛṣiṃ cakre sahātmajaiḥ /
ṛṇena mahatā yuktaḥ punaścātīva duḥkhitaḥ
punaśca duḥkhito rājā sarpeṇa sutanāśanāt /
tathābhūto mahīpālastatyāja kṛṣimapyuta
parityajya sutau cāpi tyaktāhāro ruroda ha /
sutāvatha samāgamya prāhatuḥ pitaraṃ tvidam
kimarthaṃ rudyate tāta naṣṭo nāyāti rodanāt /
śarīraśoṣaṇāyātha śokaste'dya bhaviṣyati
śokena cakṣuṣī naṣṭe kaṃṭho naṣṭastathā tava /
anuṣṭhānaṃ tathā naṣṭaṃ kimarthaṃ paritapyase
eko naṣṭo na cāyāti rakṣa paṃcasthitānasūn /
bahūnāṃ rakṣaṇaṃ puṇyamāśritānāṃ viśeṣataḥ
anyāśritamamuṃ śatruṃ kathaṃ śocitumarhasi /
pitovāca-
putraḥ śatruḥ kathaṃ putrau yuvāṃ śatrū tathā ca me
atyaṃtasukhinaṃ putraṃ kathaṃ śatrumabhāṣatam /
sutāvūcatuḥ
jāyamāno haredbhāryāṃ varddhamāno hareddhanam
mriyamāṇastathā prāṇāñchatrutvaṃ kimataḥ param /
yatsukhaṃ ca tvayā proktaṃ sparśanāliṃganādibhiḥ
duḥkhodarkamidaṃ rājansarvametadvadāmi te /
prasūtikāle putrasya bhāryānāśavicāraṇā
jīvitāyāmathopatnyāmātmanaḥ sukhanāśanam /
yonyaśuddhau tu jātāyāṃ saṃyogo nopapadyate
āliṃganapare gāḍhaṃ stanyenāṃgaṃ pariplute /
tathāpi yadi saṃyogaḥ śiśurodanatāḥ striyāḥ
dṛḍhaṃ śiśugataṃ cittaṃ tato vairasyameva ca /
atha cetpatito ḍiṃbho madhye maithunamudgatiḥ
ratimadhye tu vicchede duḥkhaṃ kiṃcidasannibham /
sarvakāle parimite kadācidratisaṃbhavaḥ
tatkāle bhojanaṃ nāsti svāpo nāsti ca bhāryayā /
śiśūnāṃ rakṣaṇe duḥkhaṃ vyādhitarṣagrahādibhiḥ
tanmataṃ yatsukhaṃ citraṃ yathāṃkārohaṇaṃ pituḥ /
āliṃganakṛtaṃ tāta cuṃbanādikṛtaṃ tathā
atyantamadhuroktyādi yatsukhāni nareśvara /
ratimadhye virāmasya kalāṃ nārhaṃti ṣoḍaśīm
anyānyapi ca duḥkhāni saṃti putre sahasraśaḥ /
anena tvaṃ kiṃ kriyase ihāmutra virodhinā
tyaja śokamidaṃ tasmādāvāṃ putrau sthitāviha /
śrīrājovāca-/
tyajāmi śokaṃ durvāraṃ sarvakāryavirodhinam
ātmanaśca hitaṃ kāryamihāmutra sutau mama /
purodhasaṃ tu gacchāmi mama pūrvaṃ mahāgurum
vasiṣṭhaṃ munivaryaṃ ca sa dāsyati gatiṃ mama /
evamuktvā gato vipraṃ vārāṇasyāṃ sthitaṃ gurum
daṃḍavatpraṇanāmātha muninā paripūjitaḥ /
āliṃgitaśiro ghrāto dattāsanaparigrahaḥ
uktaścāgamanaṃ kiṃ te kiṃ kāryyaṃ karavāṇi vai /
rājovāca-
gatiṃ prayaccha me vipra saṃsārataraṇāya hi
khinnohaṃ karmaṇā śaśvadbhavaṃtaṃ śaraṇaṃ gataḥ /
vasiṣṭha uvāca-
gatiṃ paśya mahāliṃgaṃ viśveśvaramiti sthitam
enaṃ pūjaya rājeṃdra devadevaṃ pinākinam /
yamārādhya purā śaktiraruṃdhatyāḥ suto muniḥ
rakṣasā bhakṣitaścāpi yamalokaṃ gato na saḥ /
kiṃcitkālaṃ gataḥ svargaṃ brahmalokamagādataḥ
brahmalokādviṣṇuloke krīḍannāste suto mama /
amuṃ paśya mahārāja lubdhakaṃ vanacāriṇam
pūjayaṃtaṃ hi viśveśaṃ patramātrai svasaṃbhṛtaiḥ /
śamīvṛkṣasya saṃbhūtaistathā pūgaprasūnakaiḥ
kadaṃbakusumairarkakusumairyūthikābhavaiḥ /
etairanyairmaheśānaṃ pūjayaṃtaṃ vilokaya
itorddhayāmamātreṇa mariṣyati tadadbhutam /
aṃtakāle samāyāte lubdhakopi śivāya vai
upahārapradānāya dṛṣṭavānpārśvato ghaṭam /
taṃ cūtaphalasaṃpūrṇaṃ śunocchiṣṭaṃ vigarhitam
saṃkalpitopahārasya hyabhāvāllubdhakastathā /
idaṃ jagau śubhaṃ vākyaṃ lokānāṃ bhaktisūcakam
puṣpābhāve harirnetraṃ phalābhāveṃgulaṃ raviḥ /
liṃgavisraṃsanekaṃ ca jamadagni ṛṣistathā
liṃgapīṭhavibhede ca gātraṃ nirbhidya dattavān /
anyairmāhaiśvarairanyatsāhasaṃ paramaṃ kṛtam
mamāpi tattathā kāryyamanyathā doṣabhāgaham /
etasminnaṃtare kaścidunmattaḥ śivamabhyagāt
atha lubdhakṛtāṃ pūjāmāhṛtyābhakṣayatkṣaṇāt /
vamanaṃ ca tathā cakre śivapīṭhetha lubdhakaḥ
śivāpakāriṇaṃ cainaṃ hanmi no vetyaciṃtayat /
atha svātmavadhāyaiva yatnamāsthāya śaṃkaraḥ
unmattena yathodbhuktā śivapūjā mayā kṛtā /
liṃgaprāvaraṇe hyeṣā tadahaṃ mama dehinaḥ
prāvṛtistvagiyaṃ tvadya nirmmoktavyā mayā drutam /
pūjāvimocanāyaitatphalahānergalaṃ tyajet
itthaṃ saṃkalpya sa tathā tīkṣṇasvadhitinādbhutam /
cakre tvacaṃ dakṣapādaṃ tvacaṃ cchitvā kaṭeradhaḥ
vāmapādaṃ tathā cakre kaṭiparyaṃtamāśuca /
hṛṣṭaścāvepitaścaiva tata ūrdhvamathācchinat
karāṃsodarahṛtkaṃṭhatvacaṃ nirbhidya lubdhakaḥ /
mastakasya tvacaṃ cāpi nirbibheda prahṛṣṭavān
tayoraṃtaratastasmādgātraṃ nirbhidya vartulam /
chittvāṃguli samādāya devāyārpitavāṃstvacam
ārādeva tathā divyarūpaḥ svakṣaścaturbhujaḥ /
nānābhūṣaṇasaṃyuktaḥ sthito viyati śāṅkaraḥ
atha śaivāḥ samāyātā dūtāḥ śatasahasraśaḥ /
vicitramukuṭākārāḥ sarvābharaṇabhūṣitāḥ
triśūlapāṇayaḥ sarve śuddhasphaṭikasaṃnibhāḥ /
caturbhujāḥ surūpāśca vimānavarasaṃsthitāḥ
sarve sūryasamāḥ śāṃtā raṃbhāvatpriyayā yutāḥ /
sūnupatnībalotsāha vilāsastrīśatānvitāḥ
tejasā sūryasadṛśāḥ puṣpavṛṣṭimavākiran /
tairāhūto lubdhakaśca nāgacchadavadacca tān
bhāryābaṃdhujanopeto gacchehamathavā na vā /
śaivāstadvacanaṃ śrutvā vākyametadathocire
yena puṇyaṃ kṛtaṃ pāpaṃ tena bhogyaṃ hi tatphalam /
lubdhaka uvāca-
aśaucānāṃ ca sarveṣāṃ dharmāṇāmekakartṛkam
māheśvarāṇāṃ dharmāṇāṃ phalaṃ ca dvibahuṣvapi /
etasminnaṃtare prāpto vīrabhadraḥ śatārbhakaḥ
nānākoṭigaṇopeto ehi lubdhakabaṃdhuyuk /
sarvaṃ tvayoktaṃ ca tathā sabhāryo jñātibaṃdhuyuk
āruhyedaṃ vimānaṃ ca śivaṃ gaccha śivaṃ tu vaḥ /
atha tadvacanātprāptaḥ śivalokaṃ vimānagaḥ
vasiṣṭha uvāca-
dṛṣṭavānasi sarvaṃ tvamīśapūjāṃ samācara /
vimuktapāpabaṃdhastvaṃ śivalokaṃ gamiṣyasi
yadi rājyaṃ tvayā prārthyaṃ mārjayeśāṃ gaṇaṃ nṛpa /
gomayodakalepaṃ ca nityameva samācara
etāvatā bhūmirājyaṃ dhruvaṃ tava bhaviṣyati /
yāvadāyuśca te rājyamaṃte śivapadaṃ bhavet
naitasmiṃstu bhavedrājyasaṃsiddhiranumṛtyutaḥ /
ato dehāṃtaraṃ prāpya śivasevāprabhāvataḥ
bhaviṣyati ca te rājyaṃ śivabhaktiḥ sthirā tathā /
śaṃbhuruvāca-
atha kṛtvā tathā pūjāṃ mṛtaḥ svargaṃ gatastataḥ
rājajanmapunaḥ prāpya rājyaṃ cakre śiverataḥ /
kadācidatha devasya gṛhamabhyagamannṛpaḥ
nānādīpasamopetaṃ maṇibhirnāgarāḍiva /
bhaṭānāmatha saṃmarda eko dīpo patannṛpe
tadāsau kupito rājā dīpamādāya satvaram /
devālayapure ramye nyakṣipatkopasaṃyutaḥ
dagdhaṃ devagṛhaṃ tena enaśca samapadyata /
atha tena punastatra dagdhaṃ veśmagṛhādikam
nirmāpayāmāsa nṛpo maheśānamathāyajat /
atha mṛtyudine prāpte rājārādhitaśaṃkaraḥ
bhasmasnāyī bhasmaśāyī japanrudraṃ mamāra ha /
śivalokaṃ gataḥ soyaṃ vīrabhadreṇa bhāṣitaḥ
bhava tvaṃ gaṇaśārdūlo mamavai paricārakaḥ /
śāṅkarānmama nirdeśādānayasva mamāṃtikam
śirohīno bhavāṃścāpi jvālāvaktro bhaviṣyati /
satūvāca mahātmānaṃ vīrabhadraṃ gaṇeśvaram
cakṣuḥ śrotraṃ tathā jihvā nāsikāsyaṃ śirogaṇaḥ /
etairvinā vyavahṛtiḥ kathaṃ me saṃbhaviṣyati
abhāve śirasaḥ kiṃ vā mayā pāpaṃ kṛtaṃ vibho /
vīrabhadra uvāca-
tvayaiva svīkṛtā pūrvaṃ devī paramasuṃdarī
maheśabhavanaṃ nityaṃ cārtuvarṇakaraṃgakaiḥ /
svastikaṃ sarvatobhadraṃ naṃdyāvartādikaṃ śubham
padmamutpalamāṃdola pādo vyajana cāmare /
triśūlaṃ śaṃkhacakre ca gadādhanurathaiva ca
triśūlaṃ ḍamaruṃkhaḍgaṃ vṛṣaṃ bhṛṃgiriṭiṃ śivam /
tathāṣṭapatraṃ kamalamanyadyaṃtrādikaṃ tathā
kalpayaṃtī pratidinaṃ sevate vṛṣabhadhvajam /
kadācidatha sā veśyā devasadmanyupasthitā
rājñaḥ kārāṃkikaḥ kaściddevaveśma samāviśat /
atha tāṃ dṛṣṭavāṃstatra sa idaṃ vākyamuktavān
kārāṅkika uvāca-
ekāṃtasaṃsthitā veśyā yuvāhaṃ sthaviraśca na /
sthaviraṃ vyādhitaṃ ṣaṃḍhamaśaktaṃ dhanavarjitam
adīrghamehanaṃ dīnaṃ puruṣaṃ yoṣidutsṛjet /
aśmaśrulaṃ malacchannaṃ jaḍaṃ durgaṃdhidūṣitam
svalpamavyasanaṃ nārī dūrataḥ parivarjjayet /
tasmānme dīyatāṃ veśye maithunaṃ jīvayāśu mām
veśyovāca-
niyataḥ sarvajātīnāmihāmutra sukhapradaḥ /
pātivratyaṃ paro dharmmaḥ strīṇāmiti hi śuśruma
yadadhīnā yadā veśyā tadā nānyena saṃgatā /
pativrateti vikhyātā tasmāttaṃ paripālayet
kārāṃkika uvāca-
yadi caivaṃ mṛtiḥ śīghraṃ bhaviṣyati na saṃśayaḥ /
atha rājāṃtikaṃ gatvā rājānamidamuktavān
veśyā veśyaiva no bhāryā neti vaktuṃ ca nocitam /
itthaṃ rājānamuktvātha maṃḍaṃ caivāranālajam
kiṃcidādāya tasyāstu maṃdiraṃ gatavānayam /
nidrāvasaramālokya prasṛjyaca karaṃ tataḥ
vastrasya vivare tatra maṃḍaṃ cikṣepa duṣṭadhīḥ /
evaṃ kṛtvā tato gatvā rājānamidamuktavān
rājannirgatya gatvātha veśyāgryāṃ tava yoṣitaḥ /
utthāpayitvā veśyāṃ tāṃ sarvāṃgaṃ draṣṭumarhasi
unmuktabaṃdhamathavā vasanaṃ paśya yatnataḥ /
veśyāveśmāthagatavānrājā kārāṃkikaṃ vacaḥ
idamāha sanidreyaṃ paśyemāṃ yāmi paśyasi /
sa tūvāca nṛpaṃ tatra na me yuktamidaṃ nṛpa
tanmātaraṃ vā pitaraṃ darśanāya niyojaya /
taddṛṣṭau sarvamevedaṃ vyaktamāśu bhaviṣyati
ānītā hyatha rājñā tu mātā vīkṣitumudyatā /
vacanāttu nṛpasyaiva vastraṃ śodhayatīva sā
tatrasthitaṃ maṃḍamatha vijñāyāṃbā hyamardayat /
mardanādvasanaṃ klinnaṃ kiṃ tadityāha pārthivaḥ
na kiṃciddeva no kiṃciditi veśyāprasūrapi /
bahuvākyena rājātha vasanaṃ vīkṣya śaṃkayā
śukraklinnamidaṃ vāsaḥ prāhaitatpaśyatāmiti /
atha dṛṣṭvā samīpasthāstathetyūcurvaco nṛpam
rājātha svagṛhaṃ gatvā daṃḍādhyakṣamabhāṣata /
idānīmeva veśyāyāḥ śiraśchiṃdhyavicārayan
darśanīyaṃ śirastasyā ghaṭikābhyaṃtare mama /
daṃḍakaśca nṛpoktyāsyāstathā kṛtvā hyadarśayat
vīrabhadra uvāca-
evaṃ kṛtaṃ tvayā pūrvaṃ prāptaṃ ca phalamadya te /
jvālayaiva hi vaktā tvaṃ śrotā draṣṭā ca jighrasi
rasaṃ jānāsi matimānatikrodhī bhaviṣyasi /
śaṃbhuruvāca-
evaṃ jvālāmukho jāto rājā māheśvaro'kṣamī
tasmāttu kṣamiṇā bhāvyaṃ paratreha sukhepsunā /
ya idaṃ śṛṇuyānnityaṃ puṇyākhyānamanuttamam
vimuktapāpabaṃdhaśca śivaloke bhaviṣyati
iti śrīpadmapurāṇe pātālakhaṃḍe śivarāghavasaṃvāde śivapūjāmāhātmyakathanaṃ/
nāma daśottaraśatatamo'dhyāyaḥ
Original text: padmapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0