Language

ENहिગુ
Scripture Library

Padma Purana · Chapter 5.108

5.108.1

śrīrāma uvāca-
bhasmotpattiṃ mahābhāga bhasmamāhātmyameva ca /
bhasmasaṃdhāraṇe puṇyaṃ bhasmadāne ca tadvada

5.108.2

śaṃbhuruvāca-
bhasmotpattiṃ pravakṣyāmi sarvapāpapraṇāśinīm /
smaraṇātkīrtanādrāma tāṃ śṛṇuṣva narādhipa

5.108.3

ya ekaḥ śāśvato devo brahmavaṃdyaḥ sadāśivaḥ /
trilocano guṇādhāro guṇātīto'kṣarovyayaḥ

5.108.4

sisṛkṣā tasya jātātha vīkṣyātmasthaṃ guṇatrayam /
vedatrayamidaṃ jñeyaṃ guṇatrayamidaṃ hi yat

5.108.5

pṛthakkṛtvātmanastāta tatrasthānaṃ vibhajya ca /
dakṣiṇāṃgesṛjatputraṃ brahmāṇaṃ vāmato harim

5.108.6

pṛṣṭhadeśe maheśānaṃ trīnputrānasṛjadvibhuḥ /
jātamātrāstrayo devā brahmaviṣṇumaheśvarāḥ

5.108.7

idamūcurvacaḥ spaṣṭaṃ ko bhavānke vayaṃtviti /
tānāha ca śivaḥ putrānyūyaṃ putrā ahaṃ pitā

5.108.8

idaṃ guṇatrayaṃ putrā bhajadhvaṃ karmahetukam /
putrā ūcuḥ -
kaṃ vā guṇaṃ ko bhajatāṃ kiyaṃtaṃ kālamīśvara

5.108.9

kathaṃ guṇanivṛttiśca bhavedetadvadasva naḥ /
śiva uvāca-
yāvajjñānaṃ hi bhavatāṃ yāvadāyurathāpi vā

5.108.10

dhāraṇaṃ tāvadevasyādekaikasya guṇasya ca /
satvaṃ brahmā rajoviṣṇurbhajenmaheśvarastamaḥ

5.108.11

ityuktamātre deveśe brahmā satvamathāgrahīt /
na ca cālayituṃ śakto dhāraṇe kimu śaktimān

5.108.12

taṃ guṇaṃ tu tiraskṛtya rajoguṇamathāgrahīt /
na ca cālayituṃ śakto jagrāhātha tamoguṇam

5.108.13

na ca cālayituṃ śakto nipapāta ruroda ca /
viṣṇuśca vāmahastena rajoguṇamadhārayat

5.108.14

aṃgulībhyāṃ maheśo'pi tamoguṇamadhārayat /
satvamekoṃgulībhyāṃ ca satvaṃ viṣṇumathādadhāt

5.108.15

brahmāṇaṃ pādapīṭhe ca dadhāra ca nanarta ca

5.108.16

nṛtyaṃtamatyaṃtavilāsarūpaṃ gokṣīrarūpaṃ taruṇaṃ trinetram /
sarvaṃ dadhānaṃ kṛtakautukaṃ śivaṃ samīkṣya putrānvarado babhāṣe

5.108.17

śiva uvāca-
prīto'smi tava putrāhaṃ varaṃ vṛṇu yathepsitam /
athāha pitaraṃ putro varamenaṃ dadasva me

5.108.18

māmuddiśya kṛtā pūjā tava pūjā bhavecchiva /
tiṣṭhermayi sadā tvaṃ ca tvamevāhaṃ ca vāvyayaḥ

5.108.19

śiva uvāca-
evametanmahābhāga bhaviṣyati na saṃśayaḥ /
raktagaurāvimau putrau brahmaviṣṇū mamaiva tu

5.108.20

bāhumūlastharomau ca mamākārau tathānaghau /
atha brahmāṇamāhedaṃ bhajatvekaṃ guṇaṃ bhavān

5.108.21

brahmovāca-
tvannirdiṣṭaṃ guṇamahaṃ dhartuṃ śakto na hīśvara /
dhārayiṣye rajo deva satvaṃ bhajatu vai hariḥ

5.108.22

avaśiṣṭaṃ guṇaṃ cāyamīśvaro dhārayiṣyati /
śaṃbhuruvāca-
guṇānādāyate devā naśekurnityadhāraṇam

5.108.23

kartuṃ bharaṇaśaktyarthaṃ śivamityavadatpunaḥ /
guṇānvayaṃ sarvakālaṃ na ca dhārayituṃ kṣamāḥ

5.108.24

dīyatāṃ bhagavañchaktiryadi bhostvaṃ varapradaḥ /
atha tadvacanaṃ śrutvā śivo vākyamabhāṣata

5.108.25

śiva uvāca-
vidyāśaktiḥ samastānāṃ śaktirityabhidhīyate /
guṇatrayāśrayā vidyā avidyā ca tadāśrayā

5.108.26

guṇatrayaṃ ca dagdhvaiva tatsāraṃ dhartumarhatha /
yacca kiṃcidbhavettatra bhavadbhirdhriyatāṃ hi tat

5.108.27

athāhustatsutā vākyaṃ na dāho jvalanaṃ vinā /
śivaḥ prāha maheśasya locane vahnirasti vai

5.108.28

guṇatrayamidaṃ dhenurvidyā syādgomayaṃ śubham /
mūtraṃ copaniṣatproktaṃ kuryādbhasma tataḥ param

5.108.29

vatsāstu smṛtayo yasyāstatsaṃbhūtaṃ tu gomayam /
āgāva iti maṃtreṇa dhenuṃ tatrābhimaṃtrayet

5.108.30

gāvo gāvo gāva iti prāśayettu tṛṇaṃ jalam /
upoṣya ca caturddaśyāṃ śukle kṛṣṇe'thavā vratī

5.108.31

paredyuḥ prātarutthāya śucirbhūtvā samāhitaḥ /
kṛtasnāno dhautavastro gomayārthaṃ vrajettu gām

5.108.32

utthāpya tāṃ prayatnena gāyatryā mūtramāharet /
sauvarṇe rājate tāmre dhārayenmṛnmaye ghaṭe

5.108.33

pauṣkare vā palāśe vā pātre gośṛṃga eva vā /
ādadhīta hi gomūtraṃ gaṃdhadvāreti gomayam

5.108.34

abhūmipātaṃ gṛhṇīyātpātre pūrvodite'dhike /
gomayaṃ śodhayedvidvāñchrīrme bhajatu maṃtrataḥ

5.108.35

alakṣmīrmayīti maṃtreṇa gomayasyāpamārjanam /
saṃ tvā siṃcāmi maṃtreṇa gomūtraṃ gomaye kṣipet

5.108.36

paṃcānāṃ tveti maṃtreṇa piṃḍāṃścaiva caturddaśa /
kuryātsaṃśoṣya kiraṇaistaraṇerāharettu tān

5.108.37

nidadhyādatha pūrvoktapātre gomayapiṃḍakān /
svagṛhyoktavidhānena pratiṣṭhāpyāgnimiṃdhayet

5.108.38

piṃḍānvinikṣipettattadarṇadevāya piṃḍakān /
āghārāvājyabhāgau ca prakṣipya dvau hunetsudhīḥ

5.108.39

tato nidhanapataye trayodaśajayādayaḥ /
hotavyāḥ paṃcabrahmāṇi namo hiraṇyabāhave

5.108.40

iti sarvāhutīrhutvā caturthyaṃtaistu maṃtrakaiḥ /
tataḥ śarvāya rudrāya yasya vaikaṃkatīti ca

5.108.41

etaistu juhuyādvidvānanājñātatrayaṃ tathā /
vyāhṛtīratha hutvā tu tataḥ sviṣṭakṛtaṃ hunet

5.108.42

idhmaśeṣaṃ tu nirvartya pūrṇapātrodakaṃ tataḥ /
pūrṇamāsāṃtayajuṣā jalenānyena bṛṃhayet

5.108.43

brāhmaṇeṣvamṛtamiti tajjalaṃ śirasi kṣipet /
prācyāmiti diśāṃ liṃgairdikṣu toyaṃ vinikṣipet

5.108.44

brahmaṇe dakṣiṇāṃ datvā śāṃte pulakamāharet /
āhariṣyāmi devānāṃ sarveṣāṃ karmaguptaye

5.108.45

jātavedasamene tvāṃ pulākaṃ cchādayādya me /
maṃtreṇānena taṃ vahniṃ pulāke chādayedatha

5.108.46

tridinaṃ jvalanasthityai chādanaṃ pulakaiḥ smṛtam /
brāhmaṇānbhojayedbhaktyā svayaṃ bhuṃjīta vāgyataḥ

5.108.47

bhasmādhikamabhīpsaṃstu hyadhikaṃ gomayaṃ haret /
dinatrayeṇa yadi vā ekasmindivase bahu

5.108.48

tṛtīye vā caturthe vā prātaḥsnātvā sitāṃbaraḥ /
śuklayajñopavītī ca śuklamālyānulepanaḥ

5.108.49

śukladaṃto bhasmadigdho maṃtreṇānena maṃtravit /
tadveti coccārayitvā bhasmasatyaṃ na saṃtyajet

5.108.50

tata āvāhanamukhā upacārāstu ṣoḍaśa /
kartavyā hutadānena tato'gnimupasaṃharet

5.108.51

agne bhasmeti maṃtreṇa gṛhṇīyādbhasma codbhavam /
agnirasmīti maṃtreṇa pramṛjya ca tataḥ param

5.108.52

saṃyojya gaṃgāsalilaiḥ kapilāpayasāthavā /
caṃdraṃ kuṃkumakāśmīramuśīraṃ caṃdanaṃ tathā

5.108.53

agurudvitayaṃ caiva cūrṇayitvā tu sūkṣmataḥ /
kṣipedbhasmani taccūrṇamomiti brahmamaṃtrataḥ

5.108.54

tataḥ payaḥ secane ca gaditaḥ kapilā manuḥ /
amṛtaṃ devi te kṣīraṃ pavitramiha varddhitam

5.108.55

tavaprasādānmucyaṃte manujāḥ sarvapāpmanaḥ /
praṇavenāvahedvidvānbhasmano vaṭakānatha

5.108.56

aṇoraṇīyāniti hi maṃtreṇa tu vicakṣaṇam /
śaṃbhuruvāca-
itthaṃ tu bhasmasaṃpādya śuṣkamādāya maṃtravit

5.108.57

praṇavena vimṛjyātha saptapraṇavamaṃtritam /
īśānena śirodeśaṃ mukhaṃ tatpuruṣeṇa ca

5.108.58

urodeśamaghoreṇa guhyaṃ vāmena maṃtrayet /
sadyojātena vai pādau sarvāṃgaṃ praṇavena tu

5.108.59

tata uddhūlya sarvāṃgamāpādatalamastakam /
tata ācamya vasanaṃ dhautaṃ śvetaṃ pradhārayet

5.108.60

punarācamya karma svaṃ kartumarhati sarvataḥ /
tato bhasmasamādāya pramṛjya praṇavena tu

5.108.61

trinetraṃ triguṇādhāraṃ trayāṇāṃ janakaṃ vibhum /
smarannamaḥ śivāyeti lalāṭe tu tripuṃḍrakam

5.108.62

namaḥ śivābhyāmityuktvā bāhvorvāpi tripuṃḍrakam /
aghorāya nama iti ubhābhyāṃ ca prakoṣṭhayoḥ

5.108.63

bhīmāyeti tataḥ pṛṣṭhe śirodhi paścime tathā /
nīlakaṃṭhāya śirasi kṣipetsarvātmane namaḥ

5.108.64

prakṣālyātha tato hastau karmānuṣṭhānamācaret /
śiva uvāca-
yūyamevaṃ prakāreṇa bhasma kṛtvā praghṛṣya ca

5.108.65

guṇāndhārayituṃ śaktāstataḥ srakṣyatha vai prajāḥ /
śaṃbhuruvāca-
itthaṃ śivoditā devā brahmaviṣṇumaheśvarāḥ

5.108.66

tathā kṛtvā ca vidhinā hamahamikayā tadā /
anyonyabodhanāśaktāḥ praṇamya śivamūcire

5.108.67

kaṃ guṇaṃ dhārayetko vā śivaḥ prāha sutānatha /
karmaśaktiṃ tathā jñānaṃ mukhareṇvaiva naśyati

5.108.68

alpāyurdṛśyate brahmā manubhiścāsya jīvitam /
yo'haṃ brahmāṃḍamālābhirbhūṣito brahmagopanam

5.108.69

rajoguṇamavaṣṭabhya na ca jānāsi māṃ tadā /
brahmādhikabalo viṣṇurāyuṣi brahmaṇo'dhikaḥ

5.108.70

brahmāṃḍamālābharaṇe maheśasya mamaiva tu /
caturniḥśvāsamātreṇa viṣṇorāyurudāhṛtam

5.108.71

brahmaṇo'dhikasatvatvātsatvamālaṃbatāṃ hariḥ /
jānāti sarvakālaṃ māṃ kvacideva na vismaret

5.108.72

sātvikaikaiva pūjāsya rājasī tāmasī na tu /
śāṃtaṃ śivaṃ satvaguṇaṃ rajavaktrāvamānataḥ

5.108.73

nabhonīlaṃ tathā caiva guṇaṃ śaṃbhustathābhajat /
satvaṃ rajastamaścāpi dadhāra ca purā kila

5.108.74

ato'sya vividhā pūjā śaṃkarasya vidhīyate /
rajaśca tamasāyuktaṃ dāruṇaṃ parikīrtitam

5.108.75

dāruṇāpi tataḥ pūjā śaṃkare gatidā matā /
rajaśca tamasāyuktamalaṃ śāstrapravartakam

5.108.76

vicchinnāpi tataḥ pūjā śaṃkare phaladā matā /
tamaśca satvasaṃyuktaṃ miśrakaṃ ca pravartakam

5.108.77

miśrapūjā viphaladā śaṃkare lokaśaṃkare /
yādṛśaṃ tādṛśaṃ vāpi niyamenārcanaṃ vibhoḥ

5.108.78

śaṃkarasyāśuphaladaṃ yādṛśasyāpi dehinaḥ /
śaṃbhuruvāca-
etatsaṃkṣepataḥ proktaṃ vidhānaṃ bhasmano'nagha

5.108.79

vaktṛśrotṛjanānāṃ ca samastāghavināśanam

5.108.108

iti śrīpadmapurāṇe pātālakhaṃḍe śivarāghavasaṃvāde bhasmotpattividhānaṃ nāmāṣṭottaraśatatamo'dhyāyaḥ

Original text: padmapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc