Padma Purana · Chapter 5.10

śeṣa uvāca/
itthaṃ saṃśṛṇvato dharmānvasaṃtaḥ samupasthitaḥ /
yatra yajña kriyādīnāṃ prāraṃbhaḥ sumahātmanām

dṛṣṭvā taṃ samayaṃ dhīmānvasiṣṭhaḥ kalaśodbhavaḥ /
rāmacaṃdraṃ mahārājaṃ pratyuvāca yathocitam

vasiṣṭha uvāca/
rāmacaṃdra mahābāho samayaḥ paryabhūttava /
hayo yatra pramucyeta yajñārthaṃ paripūjitaḥ

sāmagrī kriyatāṃ tatra āhūyaṃtāṃ dvijottamāḥ /
karotu pūjāṃ bhagavānbrāhmaṇānāṃ yathocitām

dīnāṃdhakṛpaṇānāṃ ca dānaṃ svāṃte samutthitam /
dadātu vidhivatteṣāṃ pratipūjyādhimānya ca

bhavānkanakasatpatnyā dīkṣito'tra vrataṃ cara /
bhūmiśāyī brahmacārī vasubhogavivarjitaḥ

mṛgaśṛṃgadharaḥ kaṭyāṃ mekhalājinadaṃḍabhṛt /
karotu yajñasaṃbhāraṃ sarvadravyasamanvitam

iti śrutvā mahadvākyaṃ vasiṣṭhasya yathārthakam /
uvāca lakṣmaṇaṃ dhīmānnānārthaparibṛṃhitam

śrīrāma uvāca/
śṛṇu lakṣmaṇa madvākyaṃ śrutvā tatkuru satvaram /
hayamānaya yatnena vājimedhakriyocitam

śeṣa uvāca/
śrutvā vākyaṃ raghupateḥ śatrujillakṣmaṇastadā /
senāpatimuvācedaṃ vaco vividhavarṇanam

lakṣmaṇa uvāca/
vīrākarṇaya me vacaḥ sumadhuraṃ śrutvā tvarātaḥ punaḥ /
kāryaṃ tatkṣitipālamaulimukuṭairghṛṣṭāṃghri rāmājñayā /
senāṃ kālabalaprabhaṃjanabalaprodyatsamarthāṃginīṃ /
sajjāṃ sadrathahastipattisuhayārohairvidhe hyanvitām

sajjīyatāṃ vāyujavāsturaṃgāstaraṃgamālā lalitāṃghripātāḥ /
sadaśvacārairbahuśastradhāribhiḥ saṃrohitā vairibalaprahāribhiḥ

saṃlakṣyatāṃ hastinaḥ parvatābhā ādhoraṇaiḥ prāsakuṃtāgrahastaiḥ /
śūraiḥ sāstrairbhūridānopahārāḥ kṣībāṇaste sarvaśastrāstrapūrṇāḥ

vitatabahusamṛddhibhrājamānā rathā me pavanajavanavegairvājibhiryujyamānāḥ /
vividharipuvināśasmārakairāyudhāstrairbhṛtavalabhivibhāgānīyatāṃ sūtavṛṃdaiḥ

pattayaḥ śataśo mahyamāyāṃtvastrāgnyapāṇayaḥ /
hayamedhārhavāhasya rakṣaṇe vitatodyamāḥ

ityākarṇya vacastasya lakṣmaṇasya mahātmanaḥ /
senānī kālajinnāmā kārayāmāsa sajjatām

daśadhruvakamaṃḍito laghusuromaśobhānvito viviktagalaśuktibhṛdvitatakaṃṭhako śemaṇiḥ mukhe viśadakāṃtidhṛttvasitakāṃtibhṛtkarṇayorvyarājata tadāha yo dhṛtakarāgraraśmicchaṭaḥ

kalāsaṃśobhitamukhaḥ sphuradratnaviśobhitaḥ /
muktāphalānāṃ mālābhiḥ śobhito niryayau hayaḥ

śvetātapatraracitaḥ sitacāmaraśobhitaḥ /
bahuśobhāparītāṃgo niryayau hayarāṭtataḥ

agrato madhyataścaike pṛṣṭhataḥ sainikāstathā /
devā hariṃ yathāpūrvaṃ sevaṃte sevanocitam

atha sainyaṃ samāhūya sarvamājñāpayattadā /
hastyaśvarathapādātavṛndaiḥ subahusaṃkulam

tatastataḥ sametānāṃ sainyānāṃ śrūyate dhvaniḥ /
tato duṃdubhinādo'bhūttasminpuravare tadā

tanninādena śūrāṇāṃ priyeṇa mahatā tadā /
kaṃpaṃti giriśṛṃgāṇi prāsādā vicalaṃti ca

heṣāravo mahānāsīdvājināṃ muhyatāṃ nṛpa /
rathāṃgaghātasaṃghuṣṭā dharā saṃcalatīva sā

calitairgajayūthaiśca pṛthvī ruddhā samaṃtataḥ /
rajastu pracalattatra janāṃtarddhānamādadhāt

nirjagāma mahāsainyaṃ chatraiḥ saṃchādya bhāskaram /
senānyākālajinnāmnā preritaṃ janasaṃkulam

garjaṃtastalavīrāgryāḥ kurvaṃto raṇasaṃbhramam /
raghunāthasya yāgāya sajjāste prayayurmudā

mṛgamadamayamaṃgeṣvaṃgarāgaṃ dadhānāḥ kusumavimalamālāśobhitasvottamāṃgāḥ /
mukuṭakaṭakabhūṣābhūṣitāṃgāḥ samastāḥ prayayuravanināthapreritāste'pi sarve

ityevaṃ te mahārājaṃ yayuḥ senācarā varāḥ /
dhanurdharāḥ pāśadharāḥ khaḍgadhārāḥ sphuṭakramāḥ

evaṃ śanaiḥśanaiḥ prāpto maṃḍapaṃ yāgacihnitam /
hayaḥ khurakṣatatalāṃ bhūmiṃ kurvannabhaḥ plavan

rāmo dṛṣṭvā hariṃ prāptaṃ bahusaṃtuṣṭamānasaḥ /
vasiṣṭhaṃ prerayāmāsa kriyākartavyatāṃ prati

vasiṣṭho rāmamāhūya svarṇapatnīsamanvitam /
prayogaṃ kārayāmāsa brahmahatyāpanodanam

brahmacaryavratadharo mṛgaśṛṃgaparigrahaḥ /
tatkarma kārayāmāsa rāmaḥ parapuraṃjayaḥ

prārebhe yāgakarmārthaṃ kuṃḍaṃ maṇḍapasaṃmitam /
tatrācāryobhavaddhīmānvedaśāstravicāravit

vasiṣṭho raghunāthasya kulapūrvagururmuniḥ /
brahmaṃstatrācaradbrahmakarmāgastyastaponidhiḥ

vālmīkirmuniradhvaryurmuniḥ kaṇvastu dvārapaḥ /
aṣṭau dvārāṇi tatrāsansatoraṇa śubhāni vai

dvāri dvāri dvayaṃ vipra brāhmaṇasyādhimaṃtravit /
pūrvadvāri muniśreṣṭhau devalāsita saṃjñitau

dakṣiṇadvāri bhūmānau kaśyapātrī taponidhī /
paścimadvāri ṛṣabhau jātūkarṇyo'tha jājaliḥ

uttaradvāri tu munī dvau dvitaikata tāpasau /
evaṃ dvāravidhiṃ kṛtvā vasiṣṭhaḥ kalaśodbhavaḥ

hayavaryasya satpūjāṃ kartumārabhata dvija /
suvāsinyaḥ striyastatra vāsolaṃkārabhūṣitāḥ

haridrākṣatagaṃdhādyaiḥ pūjayāmāsurarcitam /
nīrājanaṃ tataḥ kṛtvā dhūpayitvāgurūkṣaṇaiḥ

vardhāpanaṃ tato veśyāścakrustā vāḍavājñayā /
evaṃ saṃpūjya vimale bhāle caṃdanacarcite

kuṃkumādikagaṃdhāḍhye sarvaśobhāsamanvite /
babaṃdha bhāsvaraṃ patraṃ taptahāṭakanirmitam

tatrālikhaddāśaratheḥ pratāpabalamūrjitam /
sūryavaṃśadhvajo dhanvī dhanurdīkṣā gururguruḥ

yaṃ devāḥ sāsurāḥ sarve namaṃti maṇimaulibhiḥ /
tasyātmajo vīrabaladarpahārī raghūdvahaḥ

rāmacaṃdro mahābhāgaḥ sarvaśūraśiromaṇiḥ /
tanmātā kosalanṛpapatnīgarbhasamudbhavā

tasyāḥ kukṣibhavaṃ ratnaṃ rāmaḥ śatrukṣayaṃkaraḥ /
karoti hayamedhaṃ vai brāhmaṇena suśikṣitaḥ

rāvaṇābhidhavipreṃdra vadhapāpāpanuttaye /
mocitastena vāhānāṃ mukhyo'sau vājināṃ varaḥ

mahābalaparīvāra parikhābhiḥ surakṣitaḥ /
tadrakṣako'sti tadbhrātā śatrughno lavaṇāṃtakaḥ

hastyaśvarathapādāta senāsaṃghasamanvitaḥ /
yasya rājña iti śreṣṭho mānaḥ syātsvabalonmadāt

vayaṃ dhanurdharāḥ śūrāḥ śreṣṭhā vayamihotkaṭāḥ /
te gṛhṇaṃtu balādvāhaṃ ratnamālāvibhūṣitam

manovegaṃ kāmajavaṃ sarvagatyadhibhāsvaram /
tato mocayitā bhrātā śatrughno līlayā hayam

śarāsanavinirmukta vatsadaṃtaiḥ śikhāśitaiḥ

ityevamādi vililekha mahāmunīṃdraḥ /
śrīrāmacaṃdra bhujavīryalasatpratāpam /
śobhānidhānamaticaṃcalavāyuvegaṃ /
pātālabhūtalaviśeṣagatiṃ mumoca

śatrughnamādideśātha rāmaḥ śastrabhṛtāṃ varaḥ /
yāhi vāhasya rakṣārthaṃ pṛṣṭhataḥ svairagāminaḥ

śatrughna gaccha vāhasya mārgaṃ bhadraṃ bhavettava /
bhavetāṃ śatruvijayau ripukarṣaṇa te bhujau

ye yoddhāraḥ pratiraṇagatāste tvayā vāraṇīyā-/
vāhaṃ rakṣa svakaguṇagaṇaiḥ saṃyutaḥ sanmahorvyām /
suptānbhraṣṭānvigatavasanānbhītabhītāṃstu namrāṃ-/
stānmā hanyāḥ sukṛtakṛtino yena śaṃsaṃti karma

virathā bhayasaṃtrastā ye vadaṃti vayaṃ tava /
te tvayā na hi haṃtavyāḥ śatrughna sukṛtaiṣiṇā

yo hanyādvimadaṃ mattaṃ suptaṃ magnaṃ bhayāturam /
tāvako'haṃ bruvāṇaṃ ca sa vrajatyadhamāṃ gatim

parasve cittavṛttiṃ tvaṃ mā kṛthāḥ pāradārike /
nīce ratiṃ na kurvīthāḥ sarvasadguṇapūritaḥ

vṛddhānāṃ preraṇaṃ pūrvaṃ mā kurvīthā raṇaṃ jaya /
pūjyapūjātikramaṃ tvaṃ mā vidhehi dayānvitaḥ

gāṃ vipraṃ ca namaskuryā vaiṣṇavaṃ dharmasaṃyutam /
abhivādya yato gacchestatra siddhimavāpnuyāḥ

viṣṇuḥ sarveśvaraḥ sākṣī sarvavyāpakadehabhṛt /
ye tadīyā mahābāho tadrūpā vicaraṃti hi

ye smaraṃti mahāviṣṇuṃ sarvabhūtahṛdi sthitam /
te maṃtavyā mahāviṣṇu samarūpā raghūdvaha

yasya svīyo na pārakyo yasya mitrasamo ripuḥ /
te vaiṣṇavāḥ kṣaṇādeva pāpinaṃ pāvayaṃti hi

yeṣāṃ priyaṃ bhāgavataṃ yeṣāṃ vai brāhmaṇāḥ priyāḥ /
vaikuṃṭhātpreṣitāste'tra lokapāvanahetave

yeṣāṃ vaktre harernāma hṛdi viṣṇuḥ sanātanaḥ /
udare viṣṇunaivedyaḥ sa śvapāko'pi vaiṣṇavaḥ

yeṣāṃ vedāḥ priyatamā na ca saṃsārajaṃ sukham /
svadharmaniratā ye ca tānnamaskurvihānvitān

śive viṣṇau na vā bhedo na ca brahmamaheśayoḥ /
teṣāṃ pādarajaḥ pūtaṃ vahāmyaghavināśanam

gaurī gaṃgā mahālakṣmīryasya nāsti pṛthaktayā /
te maṃtavyā narāḥ sarve svargalokādihāgatāḥ

śaraṇāgatarakṣī ca mānadānaparāyaṇaḥ /
yathāśakti hareḥ prītyai sa jñeyo vaiṣṇavottamaḥ

yasya nāma mahāpāparāśiṃ dahati satvaram /
tadīya caraṇadvaṃdve bhaktiryasya sa vaiṣṇavaḥ

iṃdriyāṇi vaśe yeṣāṃ mano'pi hariciṃtakam /
tānnamaskṛtya pūyātsahyā janmamaraṇāṃtikāt

parastriyaṃ tvaṃ karavālavattyajanbhaveryaśobhūṣaṇabhūtibhūmiḥ /
evaṃ mamādeśamathācaraṃśca labheḥ paraṃ dhāma suyogamīḍyam

iti śrīpadmapurāṇe pātālakhaṃḍe śeṣavātsyāyanasaṃvāde rāmāśvamedhe śatrughnaśikṣākathanaṃnāma daśamo'dhyāyaḥ