Padma Purana · Chapter 3.52
vyāsa uvāca-
bhuktvā pītvā ca suptvā ca snātvā rathyopasarpaṇe /
oṣṭhāvalomakau spṛṣṭvā vāso viparidhāya ca
retomūtrapurīṣāṇāmutsarge'nṛtabhāṣaṇe /
ṣṭhīvitvā'dhyayanāraṃbhe kāsaśvāsāgame tathā
catvaraṃ vā śmaśānaṃ vā samākramya dvijottamaḥ /
saṃdhyayorubhayostadvadācāṃto'pyācametpunaḥ
caṃḍālamlecchasaṃbhāṣe strīśūdrocchiṣṭabhāṣaṇe /
ucchiṣṭaṃ puruṣaṃ dṛṣṭvā bhojyaṃ cāpi tathāvidham
ācāmedaśrupāte vā lohitasya tathaiva ca /
bhojane saṃdhyayoḥ snātvā pītvā mūtrapurīṣayoḥ
āgato vācametsuptvā sakṛtsakṛdathānyataḥ /
agnergavāmathālaṃbhe spṛṣṭvā prayatameva vā
strīṇāmathātmanaḥ sparśe nīladyaṃ vā paridhāya ca /
upasparśejjalaṃ vārtaṃ tṛṇaṃ vā bhūmimeva ca
keśānāṃ cātmanaḥ sparśe vāsasaḥ skhalitasya ca /
anuṣṇābhirakeśābhiraduṣṭābhiśca dharmataḥ
śauce'psu sarvadā cāmedāsīnaḥ prāgudaṅmukhaḥ /
śiraḥ prāvṛtya kaṃṭhaṃ vā muktakeśaśikho'pi vā
akṛtvā pādayoḥ śaucaṃ mārgato na śucirbhavet /
sopānatkopānastho vā noṣṇīṣī cācamedbudhaḥ
na caiva varṣadhārābhirna tiṣṭhannuddhṛtodakaiḥ /
naikahastārpitajalairvinā sūtreṇa vā punaḥ
na pādukāsanastho vā bahirjānurathāpi vā /
na jalpanna hasanprekṣanśayānastalpa eva ca
nāvikṣitābhiḥ phenādyairupetābhirathāpi vā /
śūdrāśucikaronmuktairnakṣārābhistathaiva ca
na caivāṃgulibhiḥ śabdaṃ na kuryānnānyamānasaḥ /
na varṇarasaduṣṭābhirna caiva pradarodakaiḥ
na pāṇikṣubhitābhirvā na bahirgaṃdha eva vā /
hṛdgābhiḥ pūyate vipraḥ kaṃṭhyābhiḥ kṣatriyaḥ śuciḥ
prāśitābhistathā vaiśyaḥ strīśūdrau sparśatoṃ'tataḥ /
aṃguṣṭhamūlāṃtarato rekhāyāṃ brāhmamucyate
aṃtarāṃguṣṭhadeśinyaiḥ pitṝṇāṃ tīrthamucyate /
kaniṣṭhāmūlataḥ paścātprājāpatyaṃ pracakṣate
aṃgulyagraṃ smṛtaṃ daivaṃ tadevārṣaṃ prakīrtitam /
mūlena daivamārṣaṃ syādāgneyaṃ madhyataḥ smṛtam
tadeva saumikaṃ tīrthametajjñātvā na muhyati /
brāhmeṇaiva tu tīrthena dvijo nityamupaspṛśet
homayedvātha daivena na tu pitryeṇa vai dvijāḥ /
triḥprāśnīyādapaḥ pūrvaṃ brāhmeṇa prayatastataḥ
saṃmṛjyāṃguṣṭhamūlena mukhaṃ vai samupaspṛśet /
aṃguṣṭhānāmikābhyāṃ tu spṛśennetradvayaṃ tataḥ
tarjanyaṃguṣṭhayogena spṛśennāsāpuṭadvayam /
kaniṣṭhāṃguṣṭhayogena śravaṇe samuspṛśet
sarvāsāmathayogena hṛdayaṃ tu tanavā /
spṛśedvai śirasastadvadaṃguṣṭhenāṃsakadvayam
triḥprāśnīyādyadaṃbhastu prītāstenāsya devatāḥ /
brahmāviṣṇurmaheśaśca bhavaṃtītyanuśuśruma
gaṃgā ca yamunā caiva prīyete parimārjanāt /
saṃspṛṣṭayorlocanayoḥ prīyete śaśibhāskarau
nāsatyadasrau prīyete spṛśennāsāpuṭadvayam /
karṇayoḥ spṛṣṭayostadvatprīyete cānilānalau
saṃspṛṣṭe hṛdaye cāsya prīyaṃte sarvadevatāḥ /
mūrdhni saṃsparśanādekaḥ prītaḥ sa puruṣo bhavet
nocchiṣṭaṃ kurvate vaktre vipruṣoṃge lagaṃti yāḥ /
daṃtavaddaṃtalagneṣu jihvāsparśe śucirbhavet
spṛśaṃti biṃdavaḥ pādau ya ācāmayataḥ parān /
bhūmipāṃśusamā jñeyā na tairaspṛśyatā bhavet
madhuparke ca some ca tāṃbūlasya ca bhakṣaṇe /
phalamūle cekṣudaṃḍena doṣaṃ prāha vai manuḥ
pracaraṃścānnapāneṣu dravyahasto bhavennaraḥ /
bhūmau nikṣipya taddravyamācamyābhyukṣayettu tat
taijasaṃ vai samādāya yadyucchiṣṭo bhaveddvijaḥ /
bhūmau nikṣipya taddravyamācamyābhyukṣayettu tat
yadyaddravyaṃ samādāya bhaveduccheṣaṇānvitaḥ /
anidhāyaiva taddravyaṃ bhūmau tvaśucitāmiyāt
vastrādiṣu vikalpaḥ syāttatsaṃspṛśyācamediha /
araṇye nirjane rātrau cauravyāghrākule pathi
kṛtvā mūtraṃ purīṣaṃ vā dravyahasto na duṣyati /
nidhāya dakṣiṇe karṇe brahmasūtramudaṅmukhaḥ
ahni kuryācchakṛnmūtraṃ rātrau ceddakṣiṇāmukhaḥ /
aṃtardhāya mahīṃ kāṣṭaiḥ patrairloṣṭatṛṇena vā
prāvṛtya ca śiraḥ kuryādviṇmūtrasya visarjanam /
chāyākūpanadīgoṣṭhacaityāṃbhaḥ pathi bhasmasu
agnau caiva śmaśāne ca viṇmūtraṃ na samācaret /
na gomayena kāṣṭhe vā mahāvṛkṣe'tha śādvale
na tiṣṭhanna ca nirvāsā na ca parvatamaṃḍale /
na jīrṇadevāyatane valmīke na kadācana
na sasatveṣu garteṣu na gacchanna samācaret /
tuṣāṃgārakapāleṣu rājamārge tathaiva ca
na kṣetre na bile vāpi na tīrthe na catuṣpathe /
nodyāne'pāsamīpe vā noṣare nagarāśaye
na sopānatpāduko vā chatrī vā nāṃtarikṣake /
na caivābhimukhaḥ strīṇāṃ gurubrāhmaṇayorgavām
na devadevālayayorapāmapi kadācana /
na jyotīṃṣi nirīkṣanvānavāpratimukhotha vā
pratyādityaṃ pratyanalaṃ pratisomaṃ tathaiva ca /
āhṛtya mṛttikāṃ kūlāllepagaṃdhāpakarṣaṇīm
kuryādataṃdritaḥ śaucaṃ viśuddhairuddhṛtodakaiḥ /
nāharenmṛtikāṃ vipraḥ pāṃśulāṃ na sakardamām
na mārgānnoṣarāddeśācchaucaśiṣṭāṃ parasya ca /
na devāyatanātkūpāddhāmno na ca jalāttathā
upaspṛśettato nityaṃ pūrvoktena vidhānataḥ
iti śrīpādme mahāpurāṇe svargakhaṃḍe karmayogakathane/
dvipaṃcāśattamo'dhyāyaḥ
Original text: padmapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0