Language

ENहिગુ
Scripture Library

Padma Purana · Chapter 2.62

2.62.1

viṣṇuruvāca-
kuṃḍalasyāśramaṃ gatvā satyadharma samākulam /
sukarmāṇaṃ tato dṛṣṭvā pitṛmātṛparāyaṇam

2.62.2

śuśrūṣaṃtaṃ mahātmānaṃ gurūsatyaparākramam /
mahārūpaṃ mahātejaṃ mahājñānasamākulam

2.62.3

mātāpitroḥ padāṃte tamupaviṣṭaṃ dadarśa saḥ /
mahābhaktyānvitaṃ śāṃtaṃ sarvajñānamahānidhim

2.62.4

kuṃḍalasyāpi putreṇa sukarmaṇā mahātmanā /
āgataṃ pippalaṃ dṛṣṭvā dvāradeśe mahāmatim

2.62.5

āsanāttūrṇamutthāya abhyutthānaṃ kṛtaṃ punaḥ /
āgaccha tvaṃ mahābhāga vidyādhara mahāmate

2.62.6

āsanaṃ pādyamarghaṃ ca dadau tasmai mahāmatiḥ /
nirvighno'si mahāprājña kuśalena pravarttase

2.62.7

nirāmayaṃ ca papraccha pippalaṃ taṃ samāgatam /
yasmādāgamanaṃ tedya tatsarvaṃ pravadāmyaham

2.62.8

varṣāṇāṃ ca sahasrāṇi trīṇi yāvattvayā tapaḥ /
taptameva mahābhāga surebhyaḥ prāptavānvaram

2.62.9

vaśyatvaṃ ca tvayā prāptaṃ kāmacārastathaiva ca /
tena matto na jānāsi garvamudvahase vṛthā

2.62.10

dṛṣṭvā te ceṣṭitaṃ sarvaṃ sārasena mahātmanā /
mamābhidhānaṃ kathitaṃ mama jñānamanuttamam

2.62.11

pippala uvāca-
yosau māṃ sāraso vipra sarittīre prayuktavān /
sarvaṃ jñānaṃ vadenmāṃ hi sa tu kaḥ prabhurīśvaraḥ

2.62.12

sukarmovāca-
bhavaṃtamuktavānyo vai sarittīre tu sārasaḥ /
brahmāṇaṃ tvaṃ mahājñānaṃ taṃ viddhi parameśvaram

2.62.13

anyatkiṃ pṛcchase brūhi tamevaṃ pravadāmyaham /
viṣṇuruvāca-
evamuktaḥ sa dharmātmā sukarmā nṛpanaṃdana

2.62.14

pippala uvāca-
tvayi vaśyaṃ jagatsarvamiti śuśruma bhūtale /
tanme tvaṃ kautukaṃ vipra darśayasva prayatnataḥ

2.62.15

paśya kautukamevādya tvaṃ vaśyāvaśyakāraṇam /
tamuvāca sa dharmātmā sukarmā pippalaṃ prati

2.62.16

atha sasmāra vai devānsukarmā pratyayāya vai /
iṃdrādyā lokapālāśca devāścāgnipurogamāḥ

2.62.17

samāgatāḥ samāhūtā nānā vidyādharāstathā /
sukarmāṇaṃ tataḥ procurdevāścāgnipurogamāḥ

2.62.18

kasmātsmṛtāstvayā vipra tatorthakāraṇaṃ vada /
sukarmovāca-
ayameṣa susaṃprāpto vidyādharo hi pippalaḥ

2.62.19

māmevaṃ bhāṣate vipra vaśyāvaśyatvakāraṇam /
pratyayārthaṃ samāhūtā asyaiva ca mahātmanaḥ

2.62.20

svaṃsvaṃ sthānaṃ pragacchadhvamityuvāca surānprati /
tamūcuste tato devāḥ sukarmāṇaṃ mahāmatim

2.62.21

asmākaṃ darśanaṃ vripra na moghaṃ jāyate varam /
varaṃ varaya bhadraṃ te manasā yaddhirocate

2.62.22

tatte dadmo na saṃdehastvevamūcuḥ surottamāḥ /
bhaktyā praṇamya tāndevānyayāce sa dvijottamaḥ

2.62.23

acalāṃ datta deveṃdrā suḥbhaktiṃ bhāvasaṃyutām /
mātāpitrośca me nityaṃ tadvai varamanuttamam

2.62.24

pitā me vaiṣṇavaṃ lokaṃ prayātvetadvarottamam /
tadvanmātā ca deveśā varamanyaṃ na yācaye

2.62.25

devā ūcuḥ-
pitṛbhaktosi vipreṃdra bhaktyā tava vayaṃ dvija /
sukarmañchrūyatāṃ vākyaṃ prītyā yuktā sadaiva te

2.62.26

evamuktvā gatā devāḥ svarlokaṃ nṛpanaṃdana /
sarvamaiśvaryametena tasyāgre paridarśitam

2.62.27

dṛṣṭaṃ tu pippalenāpi kautukaṃ ca mahādbhutam /
tamuvāca sa dharmātmā pippalaṃ kuṃḍalātmajam

2.62.28

arvācīnaṃ tvidaṃ rūpaṃ parācīnaṃ ca kīdṛśam /
prabhāvamubhayoścaiva vadasva vadatāṃ vara

2.62.29

sukarmovāca-
parācīnasya rūpasya liṃgameva vadāmi te /
yenalokāḥ pramodaṃte iṃdrādyāḥ sacarācarāḥ

2.62.30

ayameva jagannāthaḥ sarvago vyāpakaḥ prabhuḥ /
asya rūpaṃ na dṛṣṭaṃ hi kenāpyeva hi yoginā

2.62.31

śrutireva vadatyevaṃ taṃ vaktuṃ śaṃkiteva sā /
apāṇipādanāsaśca akarṇo mukhavarjitaḥ

2.62.32

sarvaṃ paśyati vai karma kṛtaṃ trailokyavāsinām /
teṣāmuktamakarṇaśca sa śṛṇoti susākṣyadaḥ

2.62.33

gatihīno vrajetsopi sa hi sarvatra dṛśyate /
pāṇihīnopi gṛhṇāti pādahīnaḥ pradhāvati

2.62.34

sarvatra dṛśyate vipra vyāpakaḥ pādavarjitaḥ /
yaṃ na paśyaṃti deveṃdrā munayastattvadarśinaḥ

2.62.35

sa ca paśyati tānsarvānsatyāsatyapade sthitān /
vyāpakaṃ vimalaṃ siddhaṃ siddhidaṃ sarvanāyakam

2.62.36

yaṃ jānāti mahāyogī vyāso dharmārthakovidaḥ /
tejomūrtiḥ sa cākāśamekavarṇamanaṃtakam

2.62.37

tadetannirmalaṃ rūpaṃ śrutirākhyāti niścitam /
vyāsaścaiva hi jānāti mārkaṃḍeyaśca tatpadam

2.62.38

arvācīnaṃ pravakṣyāmi śṛṇuṣvaikāgramānasaḥ /
yadā saṃhṛtya bhūtātmā svayamekaḥ pragacchati

2.62.39

apsu śayyāṃ samāsthāya śeṣabhogāsanasthitaḥ /
tamāśritya svapityeko bahukālaṃ janārdanaḥ

2.62.40

jalāṃdhakārasaṃtapto mārkaṃḍeyo mahāmuniḥ /
sthānamicchansa yogātmā nirviṇṇo bhramaṇena saḥ

2.62.41

bhramamāṇaḥ sa dadṛśe śeṣaparyaṃkaśāyinam /
sūryakoṭipratīkāśaṃ divyābharaṇabhūṣitam

2.62.42

divyamālyāṃbaradharaṃ sarvavyāpinamīśvaram /
yoganidrā gataṃ kāṃtaṃ śaṃkhacakragadādharam

2.62.43

ekā nārī mahābhāgā kṛṣṇāṃjanacayopamā /
daṃṣṭrākarālavadanā bhīmarūpā dvijottama

2.62.44

tayoktosau muniśreṣṭho mā bhairiti mahāmuniḥ /
padmapatraṃ suvistīrṇaṃ paṃcayojanamāyatam

2.62.45

tasminpatre mahādevyā mārkaṇḍeyo niveśitaḥ /
keśave sati suptepi nāstyatra ca bhayaṃ tava

2.62.46

tāmuvāca sa yogīṃdra kā tvaṃ bhavasi bhāmini /
asminvinirjite caikā bhavatī paribṛṃhitā

2.62.47

pṛṣṭaivaṃ muninā devī sādaraṃ prāha bhūsura /
nāgabhogāṃkaparyaṃke sa yaḥ svapiti keśavaḥ

2.62.48

asyāhaṃ vaiṣṇavī śaktiḥ kālarātririhocyate /
māmevaṃ viddhi vipreṃdra sarvamāyāsamanvitām

2.62.49

mahāmāyā purāṇeṣu jaganmohāya kathyate /
ityuktvā sā gatā devī aṃtardhānaṃ hi pippalaḥ

2.62.50

devyāmanugatāyāṃ tu mārkaṃḍeyasya paśyataḥ /
tasya nābhyāṃ samutpannaṃ paṃkajaṃ hāṭakaprabham

2.62.51

tasmājjajñe mahātejā brahmā lokapitāmahaḥ /
tasmādvijajñire lokāḥ sarve sthāvarajaṃgamāḥ

2.62.52

iṃdrādyā lokapālāśca devāścāgnipurogamāḥ /
arvācīnaṃ svarūpaṃ tu darśitaṃ hi mayā nṛpa

2.62.53

arvācīnasvarūpoyaṃ parācīno nirāśrayaḥ /
yadā sa darśayetkāyaṃ kāyarūpā bhavaṃti te

2.62.54

brahmādyāḥ sarvalokāśca arvācīnā hi pippala /
arvācīnā amī lokā ye bhavaṃti jagattraye

2.62.55

parācīnaḥ sa bhūtātmā yaṃ supaśyaṃti yoginaḥ /
mokṣarūpaṃ paraṃ sthānaṃ parabrahmasvarūpakam

2.62.56

avyaktamakṣaraṃ haṃsaṃ śuddhaṃ siddhisamanvitam /
parācīnasya yadrūpaṃ vidyādhara tavāgrataḥ

2.62.57

sarvameva mayā khyātamanyatkiṃ te vadāmyaham /
pippala uvāca-
kasmādetanmahājñānamudbhūtaṃ tava suvrata

2.62.58

arvācīnagatiṃ vidvānparācīnagatiṃ tathā /
trailokyasya paraṃ jñānaṃ tvayyevaṃ parivartate

2.62.59

tapaso naiva paśyāmi parāṃ niṣṭhāṃ hi suvrata /
yajanaṃyājanaṃtīrthaṃtapovākṛtavānasi

2.62.60

tatprabhāvaṃ vadasvaivaṃ kena jñānaṃ tavākhilam /
sukarmovāca-
tapa eva na jānāmi na kṛtaṃ kāyaśoṣaṇam

2.62.61

yajanaṃ yājanaṃ vāpi na jāne tīrthasādhanam /
na mayā sādhitaṃ dhyānaṃ puṇyakālaṃ sukarmajam

2.62.62

sphuṭamekaṃ prajānāmi pitṛmātṛprapūjanam /
ubhayorapi hastena mātāpitrostu nityaśaḥ

2.62.63

pādaprakṣālanaṃ puṇyaṃ svayameva karomyaham /
aṃgasaṃvāhanaṃ snānaṃ bhojanādikameva ca

2.62.64

trikāledhyānasaṃlīnaḥ sādhayāmi dinedine /
pādodakaṃ tayoścaiva mātāpitrordinedine

2.62.65

bhaktibhāvena viṃdāmi pūjayāmi subhāvataḥ /
gurū me jīvamānau tu yāvatkālaṃ hi pippala

2.62.66

tāvatkālaṃ hi me lābho hyatulaśca prajāyate /
trikālaṃ pūjayāmyetau śuddhabhāvena cetasā

2.62.67

svacchaṃdalīlāsaṃcārī vartāmyeva hi pippala /
kiṃ me cānyena tapasā kiṃ me kāyasya śoṣaṇaiḥ

2.62.68

kiṃ me sutīrthayātrābhiranyaiḥ puṇyaiśca sāṃpratam /
makhānāmeva sarveṣāṃ yatphalaṃ prāpyate dvija

2.62.69

tatphalaṃ tu mayā dṛṣṭaṃ pituḥ śuśrūṣaṇādapi /
mātuḥ śuśrūṣaṇaṃ tadvatputrāṇāṃ gatidāyakam

2.62.70

sarvakarmasusarvasvaṃ sārabhūtaṃ jagatraye /
putrasya jāyate loko mātuḥ śuśrūṣaṇādapi

2.62.71

pituḥ śuśrūṣaṇe tadvanmahatpuṇyaṃ prajāyate /
tatra gaṃgā gayātīrthaṃ tatra puṣkarameva ca

2.62.72

yatra mātāpitā tiṣṭhetputrasyāpi na saṃśayaḥ /
anyāni tatra tīrthāni puṇyāni vividhāni ca

2.62.73

bhavaṃtyetāni putrasya pituḥ śuśrūṣaṇādapi /
pituḥ śuśrūṣaṇāttasya dānasya tapasaḥ phalam

2.62.74

satputrasya bhavedvipra anya dharmaḥ śramāyate /
pituḥ śuśrūṣaṇātpuṇyaṃ putraḥ prāpnotyanuttamam

2.62.75

svakarmaṇastu sarvasvamihaiva ca paratra ca /
jīvamānau gurūtvetau svamātāpitarau tathā

2.62.76

śuśrūṣate suto bhūtvā tasya puṇyaphalaṃ śṛṇu /
devāstasyāpi tuṣyaṃti ṛṣayaḥ puṇyavatsalāḥ

2.62.77

trayolokāstu tuṣyaṃti pituḥ śuśrūṣaṇādiha /
mātāpitrostu yaḥ pādau nityameva hi kṣālayet

2.62.78

tasya bhāgīrathīsnānamahanyahani jāyate /
puṇyairmiṣṭānnapānairyaḥ pitaraṃ mātaraṃ tathā

2.62.79

bhaktyā bhojayate nityaṃ tasya puṇyaṃ vadāmyaham /
aśvamedhasya yajñasya phalaṃ putrasya jāyate

2.62.80

tāṃbūlaiśchādanaiścaiva pānaiścāśanakaistathā /
bhaktyā cānnena puṇyena gurū yenābhipūjitau

2.62.81

sarvajñānī bhavetsopi yaśaḥkīrtimavāpnuyāt /
mātaraṃ pitaraṃ dṛṣṭvā harṣātsaṃbhāṣayetsutaḥ

2.62.82

nidhayastasya saṃtuṣṭāstasya gehe vasaṃti te /
gāvaḥ sauhṛdyamāyāṃti putrasya sukhadāḥ sadā

2.62.62

iti śrīpadmapurāṇe bhūmikhaṃḍe venopākhyāne mātṛpitṛtīrtha-/
māhātmye dviṣaṣṭitamo'dhyāyaḥ

Original text: padmapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc