Padma Purana · Chapter 2.47

saptacatvāriṃśo'dhyāyaḥ
sukalovāca-
sudevā cārusarvāṃgī tāmuvācātha sūkarīm /
paśuyoniṃ gatā tvaṃ hi kathaṃ vadasi saṃskṛtam

evaṃvidhaṃ mahājñānaṃ kasmādbhūtaṃ vadasva me /
kathaṃ jānāsi vai bhartuścaritramātmanaḥ śubhe

śūkaryuvāca-
paśorbhāvena mohena muṣṭāhaṃ varavarṇini /
nihatā khaḍgabāṇaiśca patitā raṇamūrdhani

mūrcchayābhipariklinnā jñānahīnā varānane /
tvayābhiṣiktā yenāhaṃ puṇyahastena suṃdari

puṇyodakena śītena tava hastagatena vai /
abhiṣikte hi me kāye moho naṣṭo vihāya mām

yathā vināśaṃ tejobhiraṃdhakāraḥ prayāti saḥ /
tathā tavābhiṣekeṇa mama pāpaṃ gataṃ śubhe

prasādāttava cārvaṃgi labdhaṃ jñānaṃ purātanam /
puṇyāṃ gatiṃ prayāsyāmi iti jñātaṃ mayā śubhe

śrūyatāmabhidhāsyāmi pūrvaṃ vṛttāṃtamātmanaḥ /
yatkṛtaṃ tu mayā bhadre pāpayā duṣkṛtaṃ bahu

kaliṃgākhye mahādeśe śrīpuraṃnāma pattanam /
sarvasiddhisamākīrṇaṃ caturvarṇaniṣevitam

vasati sma dvijaḥ kopi vasudatta iti śrutaḥ /
brahmācāraparonityaṃ satyadharmaparāyaṇaḥ

vedavettā jñānavettā śucimānguṇavāndhanī /
dhanadhānyasamākīrṇaḥ putrapautrairalaṃkṛtaḥ

tasyāhaṃ tanayā bhadre sodaraiḥ svajanabāṃdhavaiḥ /
alaṃkāraistu śṛṃgārairbhūṣitāsmi varānane

sudevānāma me tātaścakāra sa mahāmatiḥ /
tasyāhaṃ dayitā nityaṃ pituścāpi mahāmate

rūpeṇāpratimā jātā saṃsāre nāsti tādṛśī /
rūpayauvanagarveṇa mattāhaṃ cāruhāsinī

ahaṃ kanyā surūpā vai sarvālaṃkāraśobhitā /
māṃ ca dṛṣṭvā tato lokāḥ sarve svajanavargakāḥ

māmevaṃ yācamānāste vivāhārthe varānane /
yācitāhaṃ dvijaiḥ sarvairna dadāti pitā mama

snehāccaiva mahābhāge mumoha sa mahāmatiḥ /
na dattāhaṃ tadā tena pitrā caiva mahātmanā

saṃprāptaṃ yauvanaṃ bāle mayi bhāvasamanvitam /
rūpaṃ me tādṛśaṃ dṛṣṭvā mama mātā suduḥkhitā

pitaraṃ me uvācātha kasmātkanyā na dīyate /
tvaṃ kasmai sudvijāyaiva brāhmaṇāya mahātmane

dehi kanyāṃ mahābhāga saṃprāptā yauvanaṃ tviyam /
vasudatto dvijaśreṣṭhaḥ pratyuvāca dvijottamaḥ

mātaraṃ me mahābhāge śrūyatāṃ vacanaṃ mama /
mahāmohenamugdho'smi sutāyā varavarṇini

yo me gṛhastho vipro vai bhaviṣyati śubhe śṛṇu /
tasmai kanyāṃ pradāsyāmi jāmātre tu na saṃśayaḥ

mama prāṇapriyā caiṣā sudevā nātra saṃśayaḥ /
evamūce madarthe sa vasudattaḥ pitā mama

kauśikasya kule jātaḥ sarvavidyāviśāradaḥ /
brāhmaṇānāṃ guṇairyuktaḥ śīlavānguṇavāñchuciḥ

vedādhyayanasaṃpannaṃ paṭhamānaṃ hi susvaram /
bhikṣārthaṃ dvāramāyāṃtaṃ pitṛmātṛvivarjitam

taṃ dṛṣṭvāsamanuprāptaṃ rūpaṃ vīkṣya mahāmatiḥ /
taṃ provāca pitā evaṃ ko bhavānvai bhaviṣyati

kiṃ te nāma kulaṃ gotramācāraṃ vada sāṃpratam /
samākarṇya piturvākyaṃ vasudattamuvāca saḥ

kauśikasyānvaye jāto vedavedāṃgapāragaḥ /
śivaśarmeti me nāma pitṛmātṛvivarjitaḥ

saṃti me bhrātaraścānye catvāro vedapāragāḥ /
evaṃ kulaṃ samākhyātamācāraḥ kulasaṃbhavaḥ

evaṃ sarvaṃ samākhyātaṃ pitaraṃ śivaśarmaṇā /
śubhe lagne tithau prāpte nakṣatre bhagadaivate

pitrā dattāsmi subhage tasmai viprāya vai tadā /
pitṛgehe vasāmyekā tena sārdhaṃ mahātmanā

naiva śuśrūṣito bhartā mayā sa pāpayā tadā /
pitṛmātṛsudravyeṇa garveṇāpi pramohitā

aṃgasaṃvāhanaṃ tasya na kṛtaṃ hi mayā kadā /
ratibhāvena snehena vacanena mayā śubhe

krūrabuddhyā hi dṛṣṭosau sarvadā pāpayā mayā /
puṃścalīnāṃ prasaṃgena tadbhāvaṃ hi gatā śubhe

mātāpitrośca bhartuśca bhrātṝṇāṃ hitameva ca /
na karomyahamevāpi yatrayatra vrajāmyaham

evaṃ me duṣkṛtaṃ dṛṣṭvā śivaśarmā patirmama /
snehācchvaśuravargasya mama bharttā mahāmatiḥ

na kiṃcidvakti māṃ sopi kṣamate duṣkṛtaṃ mama /
vāryamāṇā kuṭuṃbena ahamevaṃ supāpinī

tasya śīlaṃ viditvā te sādhutvaṃ śivaśarmaṇaḥ /
pitāmātā ca me sarve mama pāpena duḥkhitāḥ

bharttā me duṣkṛtaṃ dṛṣṭvā svagṛhānnirgato bahiḥ /
taṃ deśaṃ grāmamenaṃ ca parityajya gatastataḥ

gate bhartari me tātaḥ saṃjātaściṃtayānvitaḥ /
mama duḥkhena duḥkhātmā yathā rogeṇa pīḍitaḥ

mama mātā uvācainaṃ bhartāraṃ duḥkhapīḍitam /
kasmācciṃtayase kāṃta vada duḥkhaṃ mamāgrataḥ

vasudatta uvācaināṃ mātaraṃ mama naṃdane /
sutāṃ tyaktvā gato vipro jāmātā śṛṇu vallabhe

iyaṃ pāpasamācārā nirghṛṇā pāpacāriṇī /
anayā hi parityaktaḥ śivaśarmā mahāmatiḥ

samastasya kuṭuṃbasya dākṣiṇyena mahāmatiḥ /
mamāyaṃ sa dvijaḥ kāṃte sudevāṃ naiva bhāṣate

vasate saumyabhāvena naiva niṃdati kutsati /
sudevāṃ pāpasaṃcārāṃ sa vai paṃḍitabuddhimān

bhaviṣyati tviyaṃ duṣṭā sudevā kulanāśinī /
ahamenāṃ parityajya vrajāmi gṛhavāsini

brāhmaṇyuvāca-
adya jñātaṃ tvayā kāṃta sutāyā guṇadūṣaṇam /
tava mohena snehena naṣṭeyaṃ śṛṇu sāṃpratam

tāvadvilāḍayetputraṃ yāvatsyātpaṃcavārṣikaḥ /
śikṣābuddhyā sadā kāṃta punarmohena poṣayet

snānācchādanakairbhakṣyairbhojyaiḥ peyairna saṃśayaḥ /
guṇeṣu yojayetkāṃta sadvidyāsu ca taṃ sutam

guṇaśikṣārthaṃnirmohaḥ pitā bhavati sarvadā /
pālane poṣaṇe kāṃta saṃmohaḥ parijāyate

saguṇaṃ na vadetputraṃ kutsayecca dinedine /
kāṭhinyaṃ ca vadennityaṃ vacanaiḥ paripīḍayet

yathāhi sādhayennityaṃ suvidyāṃ jñānatatparaḥ /
abhimānecchalenāpi pāpaṃ tyaktvā pradūrataḥ

naipuṇyaṃ jāyate nityaṃ vidyāsu ca guṇeṣu ca /
mātā ca tāḍayetkanyāṃ snuṣāṃ śvaśrūrvitāḍayet

guruśca tāḍayecchiṣyaṃ tataḥ sidhyaṃti nānyathā /
bhāryāṃ ca tāḍayetkāṃta amātyaṃ nṛpatistathā

hayaṃ ca tāḍayeddhīro gajaṃ mātro dinedine /
śikṣābuddhyā prasidhyaṃti tāḍanātpālanādvibho

tvayeyaṃ nāśitā nātha sarvadaiva na saṃśayaḥ /
sārdhaṃ subrāhmaṇenāpi bhavatā śivaśarmaṇā

niraṃkuśā kṛtā gehe tena naṣṭā mahāmate /
tāvaddhi dhārayetkanyāṃ gṛhe kāṃtavacaḥ śṛṇu

aṣṭavarṣānvitā yāvatprabalāṃ naiva dhārayet /
piturgehasthitā putrī yatpāpaṃ hi prakurvatī

ubhābhyāmapi tatpāpaṃ pitṛbhyāmapi viṃdati /
tasmānna dhāryate kanyā samarthā nijamaṃdire

yasya dattā bhavetsā ca tasya gehe prapoṣayet /
tatrasthā sādhayetkāṃtaṃ saguṇaṃ bhaktipūrvakam

kulasya jāyate kīrtiḥ pitā sukhena jīvati /
tatrasthā kurute pāpaṃ tatpāpaṃ bhuṃjate patiḥ

tatrasthā varddhate nityaṃ putraiḥ pautraiḥ sadaiva sā /
pitā kīrtimavāpnoti sutāyāḥ suguṇaiḥ priya

tasmānna dhārayetkāṃta gehe putrīṃ sabhartṛkām /
ityarthe śrūyate kāṃta itihāso bhaviṣyati

aṣṭaviṃśatike prāpte yuge dvāparake mahān /
ugrasenasya vīrasya yadujyeṣṭhasya yatprabho

caritraṃ te pravakṣyami śṛṇuṣvaikamanā dvija

iti śrīpadmapurāṇe bhūmikhaṃḍe venopākhyāne sukalācaritre/
saptacatvāriṃśo'dhyāyaḥ