Padma Purana · Chapter 2.46
ṣaṭcatvāriṃśo'dhyāyaḥ
sukalovāca-
śvasaṃtīṃ śūkarīṃ dṛṣṭvā patitāṃ putravatsalām /
sudevāvakṛpayāviṣṭā gatvā tāṃ duḥkhitāṃ prati
abhiṣicya mukhaṃ tasyāḥ śītalenodakena ca /
punaḥ sarvāṃgamevāpi duḥkhitāṃ raṇaśālinīm
puṇyena śītatoyena sā uvācābhiṣiṃcatīm /
uvāca mānuṣīṃ vācaṃ susvaraṃ nṛpatipriyām
sukhaṃ bhavatu te devi abhiṣiktā tvayā yadi /
saṃparkāddarśanāttedya gato me pāpasaṃcayaḥ
tadākarṇya mahadvākyamadbhutākārasaṃyutam /
citrametanmayā dṛṣṭaṃ kṛtaṃ te'nāmayaṃ vacaḥ
paśujātimatīceyaṃ sauṣṭhavaṃ bhāṣate sphuṭam /
svaravyaṃjanasaṃpannaṃ saṃskṛtamuttamaṃ mama
harṣeṇa vismayenāpi kṛtvā sāhasamuttamam /
tatrasthā sā mahābhāgā taṃ patiṃ vākyamabravīt
paśya rājannapūrveyaṃ saṃskṛtaṃ bhāṣate mahat /
paśuyonigatā ceyaṃ yathā vai mānuṣo vadet
tadākarṇya tato rājā sarvajñānavatāṃ varaḥ /
adbhutamadbhutākāraṃ yanna dṛṣṭaṃ śrutaṃ mayā
tāmuvāca tato rājā sudevāṃ supriyāṃ tadā /
pṛccha caināṃ śubhāṃ kāṃte kā ceyaṃ tu bhaviṣyati
śrutvā tu nṛpatervākyaṃ sā papraccha ca sūkarīm /
kā bhaviṣyasi tvaṃ bhadre citraṃ te dṛśyate bahu
paśuyonigatā tvaṃ vai bhāṣase mānuṣaṃ vacaḥ /
sauṣṭhavaṃ jñānasaṃpannaṃ vada me pūrvaceṣṭitam
bhartuścāpi mahārāja bhaṭasyāsya mahātmanaḥ /
koyaṃ dharmo mahāvīryo gataḥ svargaṃ parākramaiḥ
ātmanaśca svabhartuśca sarvaṃ pūrvānugaṃ vada /
evamuktvā mahābhāgā virarāma nṛpapriyā
śūkaryuvāca-
yadi pṛcchasi māṃ bhadre mamāsya ca mahātmanaḥ /
tatsarvaṃ te pravakṣyāmi caritaṃ pūrvaceṣṭitam
ayameṣa mahāprājño gaṃdharvo gītapaṃḍitaḥ /
raṃgavidyādharo nāma sarvaśāstrārthakovidaḥ
meruṃ girivaraśreṣṭhaṃ cārukaṃdaranirjharam /
tamāśritya mahātejāḥ pulastyo munisattamaḥ
tapaścacāra tejasvī nirvyalīkena cetasā /
vidyādharastatra gataḥ svecchayā sa mahāprabho
tamāśritya giriśreṣṭhaṃ gītamabhyasate tadā /
svaratālasamopetaṃ susvaraṃ cāruhāsini
gītaṃ śrutvā munistasya dhyānāccalitamānasaḥ /
gāyaṃtaṃ tamuvācedaṃ gītavidyādharaṃ prati
bhavadgītena divyena devā muhyaṃti nānyathā /
susvareṇa supuṇyena tālamānena paṃḍita
layayuktena bhāvena mūrcchanā sahitena ca /
me manaścalitaṃ dhyānādgītenānena suvrata
idaṃ sthānaṃ parityajya anyasthānaṃ vrajasva tat /
gītavidyādhara uvāca-
ātmajñānasamaṃ gītamanyasthānaṃ vrajāmi kim
duḥkhaṃ dade na kasyāpi sukhado nṛṣu sarvadā /
gītenānena divyena sarvāstuṣyaṃti devatāḥ
śaṃbhuścāpi samānīto gītadhvanirato dvija /
gītaṃ sarvarasaṃ proktaṃ gītamānaṃdadāyakam
śṛṃgārādyārasāḥ sarve gītenāpi pratiṣṭhitāḥ /
śobhāmāyāṃti gītena vedāścatvāra uttamāḥ
gītena devatāḥ sarvāstoṣamāyāṃti nānyathā /
tadevaṃ nindase gītaṃ māmevaṃ paricālayeḥ
anyāyo'yaṃ mahābhāga tavaiva iha dṛśyate /
pulastya uvāca-
satyamuktaṃ tvayādyaiva gītārthaṃ bahupuṇyadam
śṛṇu tvaṃ māmakaṃ vākyaṃ mānaṃ tyaja mahāmate /
nāhaṃ gītaṃ prakutsāmi gītaṃ vaṃdāmi nānyathā
vidyāścaturdaśaivaitā ekībhāvena bhāvadāḥ /
prāṇināṃ siddhimāyāṃti manasā niścalena ca
tapaśca tadvanmaṃtrāśca susiddhyaṃtyekaciṃtayā /
hṛṣīkāṇāṃ mahāvargaścapalo mama saṃmataḥ
viṣayeṣveva sarveṣu nayatyātmānamuccakaiḥ /
cālayitvā manastasmāddhyānādeva na saṃśayaḥ
yatra śabdaṃ na rūpaṃ ca yuvatī naiva tiṣṭhati /
munayastatra gacchaṃti tapaḥsiddhyarthameva hi
ayaṃ gītaḥ pavitraste bahusaukhyapradāyakaḥ /
na paśyema vayaṃ vīra tiṣṭhāmo vanasaṃsthitāḥ
anyatsthānaṃ prayāhi tvaṃ novā vayaṃ vrajāmahe /
gītavidhādhara uvāca-
iṃdriyāṇāṃ balaṃ vargaṃ jitaṃ yena mahātmanā
sa jayī kathyate yogī sa ca vīraḥ sasādhakaḥ /
śabdaṃ śrutvātha vā dṛṣṭvā rūpamevaṃ mahāmate
calate naiva yo dhyānātsa dhīrastapasādhakaḥ /
bhavāṃstu tejasā hīna iṃdriyairvijito yataḥ
svargepi nāsti sāmarthyaṃ mama gītasya dharṣaṇe /
varjayaṃti vanaṃ sarve hīnavīryā na saṃśayaḥ
ayaṃ sādhāraṇo vipra vanadeśo na saṃśayaḥ /
devānāṃ sarvajīvānāṃ yathā mama tathā tava
kathaṃ gacchāmyahaṃ tyaktvā vanamevamanuttamam /
yūyaṃ gacchaṃtu tiṣṭhaṃtu yadbhavyaṃ tattu nānyathā
evamābhāṣya taṃ vipraṃ gītavidyādharastadā /
samākarṇya tatastena muninā tasya uttaram
ciṃtayāmāsa medhāvī kiṃ kṛtvā sukṛtaṃ bhavet /
kṣamāṃ kṛtvā jagāmātha anyatsthānaṃ dvijottamaḥ
tapaścacāra dharmātmā yogāsanagataḥ sadā /
kāmaṃ krodhaṃ parityajya mohaṃ lobhaṃ tathaiva ca
sarvendriyāṇi saṃyamya manasā samameva ca /
evaṃ sthitastadā yogī pulastyo munisattamaḥ
sukalovāca-
gate tasminmahābhāge pulastye munipuṃgave /
kālādiṣṭena tenāpi gītavidyādhareṇa ca
ciṃtitaṃ suciraṃ kālaṃ na dṛṣṭoyaṃ bhayānmama /
kva gatastiṣṭhate vāpi kurute kiṃ kathaṃ ca saḥ
jñātvā padmātmajasutamekāṃtavanaśālinam /
gato varāharūpeṇa tasyāśramamanuttamam
āsanasthaṃ mahātmānaṃ tejojvālāsamāvilam /
dṛṣṭvā cakāra vai kṣobhaṃ tasya viprasya bhāmini
dharṣayenniyataṃ vipraṃ tuṃḍāgreṇa kuceṣṭayā /
paśuṃ jñātvā mahārāja kṣamate tasya duṣkṛtam
mūtrayetpurataḥ kṛtvā viṣṭhāṃ ca kurute tataḥ /
nṛtyate krīḍate tatra patati proccaletpunaḥ
paśuṃ jñātvā parityakto muninā tena bhūpate /
ekadā tu tathāyāte tena rūpeṇa vai punaḥ
aṭṭāṭṭahāsena punarhāsyamevaṃ kṛtaṃ tadā /
rodanaṃ ca kṛtaṃ tatra gītaṃ gāyati susvaram
tathā tamāgataṃ vipro gītavidyādharaṃ nṛpa /
ceṣṭitaṃ tasya vai dṛṣṭvā ghoṇireṣa bhavennahi
jñātvā tasya tu vṛttāṃtaṃ māmevaṃ paricālayet /
paśuṃ jñātvā mayā tyakto duṣṭa eṣa sunirghṛṇaḥ
evaṃ jñātvā mahātmānaṃ gaṃdharvādhamameva hi /
cukopa muniśārdūlastaṃ śaśāpa mahāmatiḥ
yasmācchūkararūpeṇa māmevaṃ paricālayeḥ /
tasmādvraja mahāpāpa pāpayoniṃ tu śaukarīm
śaptastenāpi vipreṇa gato devaṃ puraṃdaram /
tamuvāca mahātmānaṃ kaṃpamāno varānane
śṛṇu vākyaṃ sahasrākṣa tava kāryaṃ kṛtaṃ mayā /
tapa eva hi kurvansandāruṇaṃ munipuṃgavaḥ
tasmāttapaḥprabhāvāttu cālitaḥ kṣobhito mayā /
śaptastenāsmi vipreṇa devarūpaṃ praṇāśitam
paśuyoniṃ gataṃ śakra māmevaṃ parirakṣaya /
jñātvā tasya sa vṛttāṃtaṃ gītavidyādharasya ca
tena sārdhaṃgataśceṃdrastaṃ muniṃ paryabhāṣata /
dīyatāmanugraho nātha siddhijñosi dvijottama
kṣamyatāṃ munivaryāsminkriyatāṃ śāpamokṣaṇam /
iti saṃprārthito vipro maheṃdreṇāha hṛṣṭadhīḥ
pulastya uvāca-
vacanāttava deveśa kṣaṃtavyaṃ ca mayāpi hi /
bhaviṣyati mahārāja manuputro mahābalaḥ
ikṣvākurnāma dharmātmā sarvadharmānupālakaḥ /
tasya hastādyadā mṛtyurasyaiva ca bhaviṣyati
tadaiṣa vai svakaṃ dehaṃ prāpsyate nātra saṃśayaḥ /
etatte sarvavṛttāṃtaṃ śūkarasya niveditam
ātmanaśca pravakṣyāmi patyā sārdhaṃ śṛṇuṣva hi /
mayā ca pātakaṃ ghoraṃ kṛtaṃ yatpāpayā purā
iti śrīpadmapurāṇe bhūmikhaṃḍe venopākhyāne sukalācaritre/
ṣaṭcatvāriṃśo'dhyāyaḥ
Original text: padmapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0